Difference between revisions 1559979 and 1814607 on afwiki[[Lêer:Honda_Aqua_Trax_F-12x_turbo.jpg|thumb|center|600px|Honda Aqua Trax F-12x turbo]] [[Lêer:Jeep-CJ.jpg|duimnael|links|280px]] [[Lêer:'46 Jeep CJ (Auto classique Laval '10).jpg|duimnael|regs|1946 Jeep CJ]] [[Lêer:Green Highlander salmon fly.jpg|duimnael|regs|''Green Highlander'' is 'n kunsvlieg wat goed werk vir salm.]] {{reg}} {{verkeerd}} [[en:User:Aliwal2012/sandbox]] [[nso:Mošomi:Aliwal2012/sandpit]] ----------------------------------- {{clr}}⏎ {{Inligtingskas Militêre konflik |konflik = Tweede Wêreldoorlog |deelvan = |beeld = [[Lêer:WW2Montage.PNG|300px]] |byskrif = '''Kloksgewys van bo:''' Troepe van die Gemenebes in die woestyn; Sjinese burgers word lewendig begrawe deur Japannese soldate; Die stadsentrum van Stalingrad ná die bevryding; Japannese vliegtuie maak gereed vir opstyging; Sowjetse troepe veg in Berlyn; 'n Duitse duikboot word aangeval. |datum = [[1 September]] [[1939]] – [[2 September]] [[1945]] |plek = [[Europa]], [[Stille Oseaan]], [[Atlantiese Oseaan]], [[Suidoos-Asië]], [[Sjina]], [[Midde-Ooste]], [[Middellandse See]], [[Afrika]], en kortliks die kuste van [[Noord-Amerika|Noord]]- en [[Suid-Amerika]]. |resultaat = Oorwinning deur die [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]]. * Oplossing van [[Nazi-Duitsland]], die Koninkryk van Italië en die Keiserryk van Japan. * Skepping van die [[Verenigde Nasies]]. * Opkoms van die [[Verenigde State]] en [[Sowjetunie]] as wêreldmagte. * Begin van die [[Koue Oorlog]]. ([[Tweede Wêreldoorlog#Nasleep|lees meer...]]) |gebied = ''Sien [[Tweede Wêreldoorlog#Nasleep|Nasleep]]'' |party1 = '''[[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]]'''<br /> [[Lêer:Flag of the Soviet Union.svg|22x20px]] [[Sowjetunie]] (1941–1945)<br /> [[Lêer:US flag 48 stars.svg|22x20px]] [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] (1941–1945)<br /> [[Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]] [[Verenigde Koninkryk]]<br /> [[Lêer:Flag of the Republic of China.svg|22x20px]] [[Republiek China|China]] (1937–1945)<br /><hr /> [[Lêer:Flag of France.svg|22x20px]] [[Frankryk]]<br /> [[Lêer:Flag of Poland.svg|22x20px|border]] [[Pole]]<br /> [[Lêer:Canadian Red Ensign 1921-1957.svg|22x20px]] [[Kanada]]<br /> [[Lêer:Flag of Australia.svg|22x20px]] [[Australië]]<br /> [[Lêer:State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1970).svg|22x20px]] [[Griekeland]] (1940–1945)<br /> [[Lêer:Flag of the Netherlands.svg|22x20px]] [[Nederland]] (1940–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Belgium.svg|22x20px]] [[België]] (1940–1945)<br /> [[Lêer:Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg|22x20px]] [[Joego-Slawië]] (1941–1945)<br /> [[Lêer:Flag of South Africa (1928-1994).svg|22x20px]] [[Unie van Suid-Afrika|Suid-Afrika]]<br /> [[Lêer:Flag of New Zealand.svg|22x20px]] [[Nieu-Seeland]]<br /> [[Lêer:Flag of Norway.svg|22x20px]] [[Noorweë]] (1940–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Czechoslovakia.svg|22x20px|border]] [[Tsjeggo-Slowakye]]<br /> [[Lêer:Flag of Ethiopia (1897-1936; 1941-1974).svg|22x20px]] [[Ethiopië]] (1942–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Brazil (1889-1960).svg|22x20px]] [[Brasilië]] (1942–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Denmark.svg|22x20px]] [[Denemarke]] (1940–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Luxembourg.svg|22x20px]] [[Luxemburg]] (1940–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Mexico (1934-1968).svg|22x20px]] [[Meksiko]] (1942–1945)<hr /> Satellietstate:<br /> [[Lêer:Flag of the Philippines (navy blue).svg|22x20px]] [[Filippyne]] (1941–1945)<br /> [[Lêer:British Raj Red Ensign.svg|22x20px]] [[Brits-Indië|Indië]]<br /> [[Lêer:Flag of the People's Republic of Mongolia (1949-1992).svg|22x20px]] [[Mongolië]] (1945)<br /> [[Lêer:Dominion of Newfoundland Red Ensign.svg|22x20px]] [[Newfoundland]] |party2 = '''[[Spilmoondhede]]'''<br /> [[Lêer:Flag of Germany 1933.svg|22x20px]] [[Nazi-Duitsland]]<br /> [[Lêer:Flag of Japan.svg|22x20px|border]] [[Japan]] (1937–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Italy (1861-1946).svg|22x20px]] [[Italië]] (1940–1943)<br /><hr /> [[Lêer:Flag of Hungary (1920–1946).svg|22x20px]] [[Hongarye]] (1940–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Romania.svg|22x20px]] [[Roemenië]] (1941–1944)<br /> [[Lêer:Flag of Bulgaria.svg|22x20px|border]] [[Bulgarye]] (1941–1944)<hr /> Co-oorlogvoering:<br /> [[Lêer:Flag of Finland.svg|22x20px|border]] [[Finland]] (1941–1944)<br /> [[Lêer:Flag of Thailand.svg|22x20px]] [[Thailand]] (1942–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Iraq (1921–1959).svg|22x20px]] [[Irak]] (1941)<hr /> Satellietstate:<br /> [[Lêer:Flag of Croatia Ustasa.svg|22x20px]] [[Kroasië]] (1941–1945)<br /> [[Lêer:Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|22x20px|border]] [[Slowakye]]<br /> [[Lêer:Flag of Albania (1939).svg|22x20px]] [[Albanië]] (1939–1944)<br /> [[Lêer:Flag of Montenegro (1905-1918 & 1941-1944).svg|22x20px|border]] [[Montenegro]] (1941–1944)<br /> [[Lêer:Flag of Serbia (1941–1944).svg|22x20px]] [[Serwië]] (1941–1944)<hr /> Satellietstate van Japan se Groot Oos-Asiese welstandsfeer:<br /> [[Lêer:Flag of Manchukuo.svg|22x20px]] [[Mantsjoekwo]]<br /> [[Lêer:Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg|22x20px]] [[Republiek China|China-Nanjing]] (1940–1945)<br /> [[Lêer:Flag of the Mengjiang.svg|22x20px]] [[Mengjiang]]<br /> [[Lêer:Philippines Flag Original.svg|22x20px]] [[Filippyne]] (1944–1945)<br /> [[Lêer:Flag of the State of Burma (1943-45).svg|22x20px]] [[Mianmar|Burma]] (1943–1945)<br /> [[Lêer:1931 Flag of India.svg|22x20px]] [[Indië|Azad Hind]] (1943–1945) |party3 = |aanvoerder1 = '''[[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]]'''<br /> [[Lêer:Flag of the Soviet Union.svg|22x20px]] [[Josef Stalin]] (1941–1945)<br /> [[Lêer:US flag 48 stars.svg|22x20px]] [[Franklin D. Roosevelt|Franklin Roosevelt]] (1941–1945)<br /> [[Lêer:US flag 48 stars.svg|22x20px]] [[Harry S. Truman|Harry Truman]] (1945)<br /> [[Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]] [[George VI van die Verenigde Koninkryk|George VI]]<br /> [[Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]] [[Neville Chamberlain]] (1939–1940)<br /> [[Lêer:Flag of the United Kingdom.svg|22x20px]] [[Winston Churchill]] (1940–1945)<br /> [[Lêer:Flag of the Republic of China.svg|22x20px]] [[Tsjiang Kai-sjek]]<br /> [[Lêer:Flag of the Republic of China.svg|22x20px]] [[Mao Zedong]]<br /> [[Lêer:Flag of France.svg|22x20px]] [[Charles de Gaulle]]<br /> [[Lêer:Flag of Poland.svg|22x20px|border]] [[Władysław Raczkiewicz]]<br /> [[Lêer:Canadian Red Ensign 1921-1957.svg|22x20px]] [[William Lyon Mackenzie King|Mackenzie King]]<br /> [[Lêer:Flag of Australia.svg|22x20px]] [[John Curtin]]<br /> [[Lêer:State Flag of Greece (1863-1924 and 1935-1970).svg|22x20px]] [[George II van Griekeland|George II]]<br /> [[Lêer:Flag of the Netherlands.svg|22x20px]] [[Wilhelmina van Nederland|Wilhelmina]]<br /> [[Lêer:Flag of Belgium.svg|22x20px]] [[Leopold III van België|Leopold III]]<br /> [[Lêer:Flag of the Kingdom of Yugoslavia.svg|22x20px]] [[Pieter II van Joego-Slawië|Pieter II]]<br /> [[Lêer:Flag of South Africa (1928-1994).svg|22x20px]] [[Jan Christian Smuts|Jan Smuts]]<br /> [[Lêer:Flag of New Zealand.svg|22x20px]] [[Pieter Fraser]]<br /> [[Lêer:Flag of Norway.svg|22x20px]] [[Haakon VII van Noorweë|Haakon VII]]<br /> [[Lêer:Flag of Czechoslovakia.svg|22x20px|border]] [[Edvard Beneš]]<br /> [[Lêer:Flag of Ethiopia (1897-1936; 1941-1974).svg|22x20px]] [[Haile Selassie]] (1942–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Brazil (1889-1960).svg|22x20px]] [[Getúlio Vargas]]<br /> [[Lêer:Flag of Denmark.svg|22x20px]] [[Christiaan X van Denemarke|Christiaan X]]<br /> [[Lêer:Flag of Luxembourg.svg|22x20px]] [[Charlotte van Luxemburg|Charlotte]]<br /> [[Lêer:Flag of Mexico (1934-1968).svg|22x20px]] [[Manuel Ávila Camacho]]<hr /> Satellietstate:<br /> [[Lêer:Flag of the Philippines (navy blue).svg|22x20px]] [[Manuel L. Quezon|Manuel Quezon]] (1941–1944)<br /> [[Lêer:Flag of the Philippines (navy blue).svg|22x20px]] [[Sergio Osmeña]] (1944–1945)<br /> [[Lêer:British Raj Red Ensign.svg|22x20px]] [[Victor Hope]] (1939–1943)<br /> [[Lêer:British Raj Red Ensign.svg|22x20px]] [[Archibald Wavell]] (1943–1945)<br /> [[Lêer:Flag of the People's Republic of Mongolia (1949-1992).svg|22x20px]] [[Gonchigiin Bumtsend]]<br /> [[Lêer:Dominion of Newfoundland Red Ensign.svg|22x20px]] [[Humphrey T. Walwyn|Humphrey Walwyn]] |aanvoerder2 = '''[[Spilmoondhede]]'''<br /> [[Lêer:Flag of Germany 1933.svg|22x20px]] [[Adolf Hitler]] (†)<br /> [[Lêer:Flag of Japan.svg|22x20px|border]] [[Hirohito]]<br /> [[Lêer:Flag of Italy (1861-1946).svg|22x20px]] [[Benito Mussolini]] (†)<br /> [[Lêer:Flag of Italy (1861-1946).svg|22x20px]] [[Victor Emanuel III van Italië|Victor Emanuel III]]<br /> [[Lêer:Flag of Hungary (1920–1946).svg|22x20px]] [[Miklós Horthy]] (1941–1944)<br /> [[Lêer:Flag of Hungary (1920–1946).svg|22x20px]] [[Ferenc Szálasi]] (1944–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Romania.svg|22x20px]] [[Michael I van Roemenië|Michael I]]<br /> [[Lêer:Flag of Bulgaria.svg|22x20px|border]] [[Boris III van Bulgarye|Boris III]] (1941–1943)<br /> [[Lêer:Flag of Bulgaria.svg|22x20px|border]] [[Simeon II van Bulgarye|Simeon II]] (1943–1944)<hr /> Co-oorlogvoering:<br /> [[Lêer:Flag of Finland.svg|22x20px|border]] [[Risto Ryti]] (1940–1944)<br /> [[Lêer:Flag of Finland.svg|22x20px|border]] [[Karel Gustaf Emil Mannerheim|Gustaf Mannerheim]] (1944–1945)<br /> [[Lêer:Flag of Thailand.svg|22x20px]] [[Ananda Mahidol]]<br /> [[Lêer:Flag of Iraq (1921–1959).svg|22x20px]] [[Faisal II van Irak|Faisal II]] (1941)<hr /> Satellietstate:<br /> [[Lêer:Flag of Albania (1939).svg|22x20px]] [[Shefqet Vërlaci]] (1939–1941)<br /> [[Lêer:Flag of Albania (1939).svg|22x20px]] [[Mustafa Merlika-Kruja]] (1941–1943)<br /> [[Lêer:Flag of German occupied Albania.svg|22x20px]] [[Mehdi Frashëri]] (1943–1944)<br /> [[Lêer:Flag of Croatia Ustasa.svg|22x20px]] [[Tomislaf II van Kroasië|Tomislaf II]]<br /> [[Lêer:Flag of First Slovak Republic 1939-1945.svg|22x20px|border]] [[Josef Tiso]]<br /> [[Lêer:Flag of Montenegro (1905-1918 & 1941-1944).svg|22x20px|border]] [[Michael van Montenegro|Michael]]<br /> [[Lêer:Flag of Serbia (1941–1944).svg|22x20px]] [[Milan Nedić]]<hr /> Satellietstate van Japan se Groot Oos-Asiese welstandsfeer:<br /> [[Lêer:Flag of Manchukuo.svg|22x20px]] [[Puyi]]<br /> [[Lêer:Flag of the Republic of China-Nanjing (Peace, Anti-Communism, National Construction).svg|22x20px]] [[Wang Jingwei]]<br /> [[Lêer:Flag of the Mengjiang.svg|22x20px]] [[Demchugdongrub]]<br /> [[Lêer:Philippines Flag Original.svg|22x20px]] [[José P. Laurel]] (1944–1945)<br /> [[Lêer:Flag of the State of Burma (1943-45).svg|22x20px]] [[Ba Maw]] (1943–1945)<br /> [[Lêer:1931 Flag of India.svg|22x20px]] [[Subhas Chandra Bose]] (1943–1945) |aanvoerder3 = |sterkte1 = |sterkte2 = |sterkte3 = |ongevalle1 = '''Militêre sterfgetal:'''<br />Meer as 16 000 000<br /> '''Burgerlike sterfgetal:'''<br />Meer as 45 000 000<br /> '''Totaal:'''<br />Meer as 61 000 000 |ongevalle2 = '''Militêre sterfgetal:'''<br />Meer as 8 000 000<br /> '''Burgerlike sterfgetal:'''<br />Meer as 4 000 000<br /> '''Totaal:'''<br />Meer as 12 000 000 |ongevalle3 = |notas = }} Die '''Tweede Wêreldoorlog''' was 'n wêreldwye [[Oorlog|militêre konflik]] wat geduur het van [[1939]] tot [[1945]], alhoewel verwante konflik al vroeër begin het. Die oorlog was 'n samesmelting van twee konflikte: een wat in [[Asië]] begin het as die [[Tweede Chinees-Japannese Oorlog]] en die ander wat in [[Europa]] begin het met die [[Inval van Pole]]. Dit was die mees wydverspreide oorlog in die geskiedenis, en het direkte betrekking gehad tot meer as 100 miljoen mense uit meer as 30 lande. Die oorlog is veroorsaak deur die onbevredigende [[Verdrag van Versailles|besleg]] van die [[Eerste Wêreldoorlog]] en die ekspansionistiese ambisies van die drie hoof spilmoondhede ([[Nazi-Duitsland|Duitsland]], [[Italië]] en [[Japan]]), maar ook die [[Sowjetunie]] se strategiese belange in [[Finland]], [[Bulgarye]] en die Europese see-engtes. Vanweë die geskille met [[Josef Stalin]] en sy minister van buitelandse sake, Molotof, oor die afbakening van die Sowjetunie se belangesfere in Europa, wat 'n voorvereiste vir die Sowjet-toetrede tot die Anti-Britse koalisie van Duitsland, Italië en Japan was, het [[Adolf Hitler]] uiteindelik die besluit geneem om die Sowjetryk met 'n verrassende aanval uit te skakel.<ref>{{de}} Jacobsen, Dr. Hans-Adolf: ''Der zweite Weltkrieg''. In: ''Unser Jahrhundert im Bild''. Gütersloh: Prisma 1985, bl. 501</ref> Hierdie globale konflik het die meeste van die wêreld se nasies in twee kampe verdeel: die [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]] en die [[Spilmoondhede]]. As gevolg van die groot skaal waarop die oorlog plaasgevind het, het meer as 60 miljoen mense omgekom, wat beteken dat dié konflik ook die dodelikste in die aangetekende geskiedenis van die mens is.<ref>{{en}} {{cite web |title=World War II: Combatants and Casualties (1937–1945) |url=http://web.jjay.cuny.edu/~jobrien/reference/ob62.html|accessdate=20 April 2007}}</ref> Die oorlog was tot dusver ook die enigste waartydens sowel [[Kernwapen|kernwapens]] (deur die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] in Japan) asook biologiese en [[chemiese wapen]]s (deur Japan in China) gebruik is. Die Tweede Wêreldoorlog was dan ook die verreikendste oorlog in die geskiedenis en die betrokke lande het saam meer as 100 miljoen militêre personeel gehad wat aan die oorlog deelgeneem het. Totale oorlog het die onderskeiding tussen burgerlike en militêre hulpmiddels tot niet gemaak en was ook die toneel vir een nasie se mobilisering van sy ekonomiese, industriële en wetenskaplike vermoëns tot inspanning van die oorlog. Amper twee derdes van die gestorwenes was siviele burgers. Die [[Sjoa]] ([[Engels]]: ''Holocaust''), wat grotendeels in [[Oos-Europa]] plaasgevind het, was verantwoordelik vir die stelselmatige uitmoor van ongeveer ses miljoen [[Jood|Jode]] en ander sosiale en politieke minderhede ([[Roma|Sinti en Roma]], [[Kommunisme|Kommuniste]], ens.) deur die Spilmoondhede. Die konflik het geëindig met 'n oorwinning deur die Geallieerdes. In die nasleep daarvan het die Verenigde State en die Sowjetunie ontwaak as die twee voorste [[Groot moondheid|wêreldmoondhede]]. [[Selfbeskikking]] het tot [[Dekolonisasie (Afrika)|dekolonisasie]]- en [[Onafhanklikheid|onafhanklikheidsbewegings]] in [[Afrika]] en [[Asië]] gelei, terwyl Europa self die pad na [[Europese Unie|integrasie]] begin loop het. == Agtergrond == [[Lêer:German losses after WWI.svg|duimnael|links|250px|Duitsland ná die Eerste Wêreldoorlog.]] [[Lêer:Nazi Germany.svg|duimnael|links|250px|Uitbreiding van Nazi-Duitsland vanaf 1933.]] [[Lêer:World 1936 empires colonies territory.png|duimnael|links|250px|Die koloniale gebiede in 1936.]] Die onmiddellike oorsaak van die Tweede Wêreldoorlog word algemeen beskou as die [[Nazi-Duitsland|Nazi-Duitse]] inval van Pole en die [[Japan]]nese aanvalle op [[China]], die [[VSA]] en die Britse en Nederlandse kolonies in [[Asië]]. In elkeen van die gevalle was die aanvalle die resultaat van besluite wat deur outoritêre heersende elites in Duitsland en Japan gemaak is. Die Tweede Wêreldoorlog het begin nadat die aggressie met amptelike oorlogsverklarings of gewapende weerstand teëgestaan is. In Duitsland het die ekonomiese teëspoed wat gevolg het op die [[Eerste Wêreldoorlog]], en die strawwe vredesmaatreëls waarmee dit gepaardgegaan het, dit vir die Nazi-party moontlik gemaak om aan die bewind te kom en 'n nasionalistiese en ekspansionistiese beleid in plek te stel wat sou lei tot die inval van Pole en die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog. Japan is in die 1930's grootliks deur 'n militaristiese kliek van Leër en Vloot leiers regeer wat daarop ingestel was om Japan tot 'n koloniale mag te ontwikkel. Hulle doelwit was onder andere om die land se afhanklikheid van die invoer van basiese grondstowwe en olie weens 'n gebrek aan natuurlike hulpbronne te verminder deur direkte beheer oor sodanige hulpbronne elders te verkry. Japan het Mantsjoerye in [[1931]] ingeval en China in [[1937]]. Die VSA en die Verenigde Koninkryk het gereageer met lenings en koverte militêre hulpverlening aan China asook die instel van sanksies teen Japan. Die maatreëls sou Japan moontlik tot die onderhandelingstafel gedwing het, maar die Japannese leierskap was oortuig dat die Franse, Nederlandse en Britse regerings meer begaan was oor die oorlog in Europa terwyl die [[Sowjetunie]] Japan nie ekonomies of militêr bedreig het nie. Die leierskap het gevolglik besluit om die [[Nederlands-Indië]], Maleisië en die [[Filippyne]] in te val wat bekend sou staan as die "Groot Oos-Asiëoorlog in die Stille Oseaan". === Oorsaak van die oorlog in Europa === [[Lêer:WWII.png|duimnael|links|250px|Die strydende partye in die Tweede Wêreldoorlog.]] [[Duitsland]] en [[Frankryk]] het reeds vir 80 jaar om oorheersing oor kontinentale [[Europa]] geworstel en het twee vroeëre oorloë geveg: die [[Frans-Duitse Oorlog]] en die [[Eerste Wêreldoorlog]]. Intussen het die mag van die [[Sowjetunie]] gegroei en gedreig om dié van Duitsland en Frankryk te oorskry soos die nywerheid ook na dié land toe uitgebrei het. Alhoewel Duitsland die Russe oorspronklik in 1914 oorwin het, het die oorlog in geheel vir Duitsland in besonder rampspoedig geëindig, met miljoene dood, die verlies van gebiede en ekonomiese ontberings. Van die meer omstrede bepalings van die [[Vrede van Versailles]] was dat Duitsland en sy bondgenote algehele skuld vir die Eerste Wêreldoorlog moes aanvaar, dat dit aansienlike gebiedstoegewings sou moes maak en skadevergoeding aan die Geallieerdes moes maak. Die verdrag is reeds so vroeg as [[1922]] ondermyn en teen die middel-dertigs openlik verontagsaam. [[Lêer:Second world war europe 1935-1939 map de.png|duimnael|250px|Europa tussen 1935 en 1939.]] In die ses jaar voor die Tweede Wêreldoorlog het [[Adolf Hitler]], die leier van die Nazi-party, die mag in Duitsland oorgeneem na hy die demokratiese regering, die [[Weimar Republiek]], uitgeskakel het. In ''[[Mein Kampf]]'', 'n outobiografiese boek geskryf deur Hitler toe hy in die tronk was, noem hy dat hy bedoel het om die lande om Duitsland in te val en te verower en hulle sodoende Duits te maak. Hy het teen die Kommuniste en etniese minderhede, soos Jode, uitgevaar. Ná hy aan bewind gekom het, het hy Duitsland met 'n grootskaalse program van bewapening voorberei vir nog 'n oorlog. Tydens die [[Groot Depressie]] het baie sakeondernemings bankrot gespeel en selfmoordsyfers het gestyg. Hitler en die Italiaanse [[Benito Mussolini]] het 'n ekonomiese verbetering belowe, iets wat baie ondersteuners gelok het. <div class="thumb tleft" style="background-color: #f9f9f9; border: 1px solid #CCCCCC; margin:0.5em;"> {| border="0" cellpadding="10" cellspacing="0" style="font-size: 85%; border: 1px solid #CCCCCC; margin: 0.3em;" |valign="top"|[[Lêer:Adolf Hitler in Yugoslavia crop2.JPG|100px|Adolf Hitler]] |valign="top"|[[Lêer:JStalin Secretary general CCCP 1942.jpg|100px|Josef Stalin]] |- |valign="------"|[[Lêer:Churchill HU 90973.jpg|100px|Winston Churchill]] |valign="------"|[[Lêer:FDR in 1933.jpg|100px|Franklin D. Roosevelt]] |} <div style="border: none; font-size: 90%; width:250px;"><div class="thumbcaption">Kloksgewys van links-bo: Adolf Hitler, Josef Stalin, Franklin D. Roosevelt en Winston Churchill.</div></div></div> Tydens die [[Spaanse Burgeroorlog]] van [[1936]] tot 1939 is die Spaanse demokratiese regering, wat grotendeels deur die Sowjetunie en ander lede van die Volkebond ondersteun is, omvergegooi deur 'n fascistiese politieke party onder leiding van [[Francisco Franco]], 'n Nazi-ondersteuner. In die laat 1930's het Hitler die [[Verdrag van Versailles]] verbreek: dié verdrag was verantwoordelik vir die vrede na die [[Eerste Wêreldoorlog]] en het vereis dat Duitsland, onder andere, die land sal ontwapen en sy leër beperk tot 100 000 man. Hitler het egter die Rynland hermilitariseer en die Duitse leër, die vloot en die lugmag groter gemaak. Die Britse en Franse regerings het 'n paaibeleid gevolg in die hoop om 'n nuwe Europese oorlog te vermy: hul bevolkings was steeds vermoeid na die reuse sterfgetalle van die Eerste Wêreldoorlog. Dié beleid het sy klimaks bereik in die [[Ooreenkoms van München]] in [[1938]], waardeur die skynbaar onvermydelike uitbreek van die oorlog voorkom is toe die Verenigde Koninkryk en Frankryk ingestem het tot Duitsland se anneksering en onmiddellike besetting van die Duits-sprekende streke van [[Tsjeggo-Slowakye]]. In ruil hiervoor het Hitler sy woord gegee dat Duitsland geen verdere aansprake op gebiede in Europa sou maak nie.<ref>{{en}} [http://www.st-andrews.ac.uk/~pv/munich/czdoc09.html Neville Chamberlain se radio-uitsending], 27 September 1938</ref><ref>{{en}} Churchill, Winston S. ''The Second World War''. (6 volumes). (1948–1953). ISBN 978-0-395-41685-3</ref> [[Neville Chamberlain]] het verklaar dat die ooreenkoms "vrede vir ons tyd" teenwoordig het. In Maart 1939 het Duitsland egter die res van Tsjeggo-Slowakye ingeval en 'n effektiewe einde aan enige pogings van versoening gemaak. [[Lêer:MolotovRibbentropStalin.jpg|duimnael|250px|[[Wjatsjeslaw Molotow]] onderteken die [[Molotow-Ribbentrop-verdrag]] in [[Moskou]].]] Die mislukking van die Ooreenkoms van München het bewys dat Hitler nie betroubaar was wat onderhandelings aanbetref nie en dat sy aspirasies vir oorheersing van Europa verder gestrek het as wat die Verenigde Koninkryk en Frankryk kon duld. [[Pole]] en Frankryk het op [[19 Mei]] [[1939]] amptelik belowe om mekaar van militêre ondersteuning te voorsien, sou een van die lande aangeval word. Die Britte het reeds in Maart van dié jaar hul ondersteuning aan Pole aangebied. Op [[23 Augustus]] [[1939]] het Duitsland en die Sowjetunie die [[Molotow-Ribbentrop-verdrag]] onderteken. Die verdrag het 'n geheime protokol ingesluit wat [[Sentraal-Europa]] in Duitse en Sowjetse areas van belangstelling ingedeel het, insluitende 'n voorwaarde wat Pole opgedeel het. Elke land het die ander beloof dat hy vry sou wees om sy dele te regeer soos hy dit goeddink, selfs al het dit militêre besetting ingesluit. Die ooreenkoms het voorsiening gemaak vir die verkoop van olie en kos deur die Sowjetunie aan Duitsland; dít het die gevaar van 'n Britse blokkade verminder (so 'n blokkade het veroorsaak dat Duitsland amper uitgehonger het tydens die Eerste Wêreldoorlog). Hitler was bereid om oorlog teen Pole te verklaar en ook teen die Verenigde Koninkryk en Frankryk, indien nodig. Hy het beweer dat daar Duitse griewe was rakende die kwessies omtrent die [[Vrye Stad Danzig]] en die [[Poolse Korridor]]. In werklikheid was hy egter van plan om alle Poolse gebiede te verower en dit deel van die "Deutsches Reich" te maak.<ref group="n">Die naam "Deutsches Reich" (in Afrikaans "Duitse Ryk") was die amptelike benaming van [[Duitsland]] van 1871 tot 1945 in die [[Duits]]e taal.</ref> Die ondertekening van 'n nuwe alliansie tussen die Verenigde Koninkryk en Pole op [[25 Augustus]] het nie sy planne aansienlik verander nie. Op [[1 September]] [[1939]] het Duitsland Pole binnegeval, wat veroorsaak het dat Frankryk en die Verenigde Koninkryk oorlog teen Duitsland verklaar het. Die Verenigde Koninkryk het saam met hom die reuse [[Britse Ryk]] gebring en die meeste lede van die [[Britse Statebond]] het kort daarna by hulle aangesluit. === Oorsaak van die oorlog in Asië === [[Lêer:Mukden 1931 japan shenyang.jpg|duimnael|250px|Japannese troepe marsjeer Shenyang binne tydens die Mukden-insident 1931.]] Westerse lande het, volgens die beleid van die [[Verdrag van Versailles]], begin om Japan as 'n koloniale moondheid te erken en sommige politieke en militêre leiers het daarop aangedring dat Japan daarop geregtig was om, onder die heerskappy van Keiser [[Hirohito]], Asië te verower en te herenig. Japan het [[Mantsjoerye-insident|Mantsjoerye]] in 1931 ingeval en [[Tweede Chinees-Japannese Oorlog|China in 1937]] om sodoende die land se karige stapels natuurlike bronne te vermeerder: Japan het gely aan oorbevolking en wou die land se koloniale ryk uitbrei. Die Japannese het aanvanklike aantogte gemaak, maar was vertraag en tydelik teëgesit in die [[Slag van Sjanghai]]. Die stad is egter in Desember 1937 deur die Japannese verower, saam met die destydse hoofstad [[Nanking]] (ook gespel "Nanjing"). As gevolg hiervan het die Chinese Nasionaliste-regering hul setel verskuif na [[Wuhan]] en daarna na [[Tsjoengking]] tot aan die einde van die oorlog. Verowerde gebiede van China is blootgestel aan wreedaardige besettings, met baie wreedaardige dade teen die Chinese burgers, waaronder die [[Bloedbad van Nanking]] en wydverspreide gebruik van chemiese wapens. Japan en China het nooit amptelik oorlog verklaar nie: beide het gevrees dat 'n oorlogsverklaring Europa en die Verenigde State sou vervreem. [[Lêer:Pacific Area - The Imperial Powers 1939 - Map.svg|duimnael|links|250px|Die Stille Oseaan in 1939.]] In die lente van 1939 het die Sowjetse en Japannese magte in [[Mongolië]] gebots. Die groeiende Japannese teenwoordigheid in die Verre Ooste is as 'n groot strategiese bedreiging deur die Sowjetunie gesien en die Sowjetse vrees vir 'n oorlog wat op twee verskillende geografiese plekke geveg moes word, was die primêre rede vir die [[Molotow-Ribbentrop-verdrag]] met die Duitse Ryk, alhoewel sommige geskiedkundiges glo dat die [[Ooreenkoms van München]] die primêre oorsaak van die verdrag was. Die Japannese inval van Mongolië het gefaal, aangesien hul magte deur die Sowjetse eenhede, onder leiding van Generaal [[Georgi Zjoekof]], afgeslaan is. Na dié mislukte inval het daar vrede tussen die Sowjetunie en Japan geheers tot en met 1945. Japan het daarin belanggestel om sy ryk uit te brei, wat tot konflik gelei het met die Verenigde State oor die [[Filippyne]] en die beheer van die seeroetes na die Nederlandse Oos-Indië. Die Sowjetunie het op die weste gekonsentreer en het slegs die minimum troepe agtergelaat om die grens teen Japan te bewaak. [[Lêer:Liberator bomber crosses the P-40 fighter planes.jpg|duimnael|250px|Vliegtuie van die ''Flying Tigers'' met hul opmerklike haai-agtige versierings.]] Japannese magte het die Franse kolonie [[Frans-Indosjina]] op [[22 September]] [[1940]] binnegeval. Die [[Verenigde State van Amerika]] (na hulle die V.S.-Japannese handelsverdrag van 1911 opgesê het), die [[Verenigde Koninkryk]], [[Australië]] en [[Nederland]] (wat die olie van die Nederlandse Oos-Indië beheer het) het in [[1941]] gereageer deur boikotte in te stel op die uitvoer van natuurlike hulpbronne na Japan. Die westerse magte het ook begin om lenings aan [[China]] te voorsien, saam met geheime militêre ondersteuning, bekend as die [[Flying Tigers]] ("Vlieënde Tiere"). Japan moes kies tussen sy onttrekking uit China en Indo-China, die onderhandeling van 'n middeweg, om hulpbronne elders te koop of om oorlog te verklaar en lande te verower wat beskik het oor olie, ystererts, bauxiet en ander grondstowwe. Japan se leiers het geglo dat die Geallieerdes te besig was met die oorlog teen Duitsland en Italië, om hul aan Japan te steur. Verder, dat die Verenigde State steeds nie gereed was vir oorlog nie en eerder 'n middeweg sou wou vind, as om 'n volskaalse oorlog te voer. Japan het dus voortgegaan met hul planne vir 'n oorlog in die Stille Oseaan, deur byna-gelyktydige aanvalle te loods teen [[Maleisië]], [[Thailand]], [[Hongkong]], [[Hawaii]], die [[Filippyne]] en [[Wake-eiland]]. Vir propaganda-doeleindes het Japan se leiers verklaar dat die doel van hul militêre veldtogte die skepping van 'n "Groot Oos-Asiese welstandsfeer" is. Dié sfeer, het hulle beweer, sou 'n samewerkende genootskap van Asiatiese nasies wees, wat deur Japan van Europese koloniale oorheersing bevry is en dus selfstandig en selfgedetermineerd sou kon bestaan. In die praktyk was besette lande en hul bevolkings egter geheel en al ondergeskik aan Japannese gesag. == Verloop van die oorlog == : ''Sien ook: [[Tydlyn van die Tweede Wêreldoorlog]].'' [[Lêer:Second world war europe animation small.gif|duimnael|250px|Die Tweede Wêreldoorlog in Europa. Rooi lande is lede van die Geallieerdes of word deur die Geallieerde beheer. Blou lande is deel van die Spilmoondhede of word deur die Spilmoondhede beheer. Die Sowjetunie is groen (hulle het eers in 1941 by die Geallieerdes aangesluit).]] Die Tweede Wêreldoorlog was 'n ses jaar-lange oorlog gevul met slagvelde en militêre konflik, met die Spilmoondhede as die dominante magte vir die eerste paar jaar. [[Kontinentale Europa]] is vinnig deur Duitsland oorgeneem en Groot-Brittanje het alleen gestaan tot die Duitse inval van die Sowjetunie in 1941. Die Verenigde State, wat Groot-Brittanje voorsien het van hulpmiddels, het in 1941 tot die oorlog toegetree en saam met hulle hulle kapasiteit vir vervaardiging en mannekrag gebring, wat gehelp het om Duitsland en Japan te oorweldig. 1942 was veelbeduidend: Duitsland en Italië het nederlae gely in die Sowjetunie en Noord-Afrika waarvan hulle nooit werklik herstel het nie. Met die Geallieerde inval in Italië in 1943 en Frankryk (sien die [[Slag van Normandië]]) in 1944, is die finale fases van die oorlog in beweging gesit. Sowjetse troepe het tegelykertyd deur Oos-Europa gemars en het 'n klimaks bereik in die [[Slag van Berlyn]] en die vernietiging van die [[Derde Ryk]]. Op die Asiatiese oorlogstoneel het Japan dele van China vir ses jaar beset voor veldslae en gevegte in 1937 op 'n groot skaal uitgebreek het as gevolg van die Marco Polo-brug-insident. Chinese magte was teen 1941 in staat om die Japannese vooruitgang te stuit, maar geeneen van die nasies kon die oorhand kry nie: Japan het wel die digbevolkste en ekonomies produktiewe dele van die land beheer, maar Sjina was in beheer van die enorme binneland. Op die 7de en 8ste Desember 1941 het Japan tegelykertyd aanvalle op Hongkong, Sjanghai, die Filippyne, Thailand en [[Hawaiï]] geloods en in 'n kort periode hulle ryk van die sentrale Stille Oseaan tot by [[Nieu-Guinee]] en verder tot by [[Mianmar]] uitgebrei. As 'n gevolg is die "American-British-Dutch-Australian Command" (in [[Afrikaans]]: "Amerikaanse-Britse-Nederlandse-Australiese Kommando") gevorm (ook genoem die "ABDACOM" of slegs die "ABDA"). Dié vereniging was die voorloper van die [[Verenigde Nasies]]. Die vorming het gelei tot die deurslaggewende [[Slag van die Koraalsee]], [[Slag van Guadalcanal]] en die [[Slag van Midway]] in Junie 1942. Matige sukses deur beide kante het die konflik uitgerek tot 1944, toe die Geallieerdes die oorhand gekry het in die [[Slag van Saipan]] in die Filippyne. Hulle het daarna ook begin met bombarderings van die Japannese tuiseilande wat 'n klimaks behaal het met die werp van twee atoombomme en die oorgawe van Japan. === Oorlog breek uit in Europa === [[Lêer:World War II alliances animated map.gif|duimnael|250px|Ontwikkeling van die Tweede Wêreldoorlog.]] Op [[1 September]] [[1939]] het Duitsland [[Inval van Pole|Pole ingeval]], onder die valse voorwendsel van 'n "Poolse aanval" op 'n Duitse grenspos. Die Verenigde Koninkryk en Frankryk het Duitsland twee dae gegee om van Pole te onttrek. Op die derde dag, [[3 September]] [[1939]], het die [[Verenigde Koninkryk]], [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] oorlog teen Duitsland verklaar. Hul voorbeeld is gou gevolg deur [[Frankryk]], [[Suid-Afrika]], [[Kanada]] en [[Nepal]]. Brittanje het onmiddellik begin om Duitse skepe gevange te neem en 'n blokkade op te rig. Ondanks die Franse en Britse verdragsverpligtinge teen Pole, was beide Frankryk en Groot-Brittanje polities onwillig om 'n landinval in Duitsland te loods. Die Franse se bewapeningsproses het traag verloop en het slegs 'n klein offensiewe aanval in die [[Saarland]] geloods. Nóg die Franse, nóg die Britte het betyds landmagte gestuur om Pole te ondersteun. Intussen het die Duitsers [[Warskou]] bereik, ná hulle deur die Poolse verdedigingsmagte gesny het. Op [[17 September]] het die Sowjetunie, in ooreenkoms met hulle geheime ooreenkoms met Duitsland, Pole uit die ooste ingeval. Die Poolse verdediging het in chaos verval, siende dat hulle skielik van twee kante af aangeval is. 'n Dag later het die Poolse president en opperbevelvoerder na [[Roemenië]] gevlug. Op [[1 Oktober]] [[1939]] het die vyandige magte, na 'n maand-lange aanval op Warskou, die stad ingevaar. Die laaste Poolse eenhede het op [[6 Oktober]], tydens die [[Slag van Kock]], oorgegee. Pole het self egter nooit amptelik teen die Duitsers oorgegee nie en sommige troepe het dit reggekry om na buurlande te ontsnap. In die nasleep van die inval het 'n besette Pole dit reggekry om 'n magtige Poolse Geheime Staat te skep as versetbeweging en het steeds ondersteuning aan die Geallieerdes gelewer vir die duur van die oorlog.<ref>{{en}} [http://www.polishresistance-ak.org/2%20Article.htm ''The Polish Underground State and Home Army''] deur Marek Ney-Krwawicz. Laaste besoek op 29 Julie 2007.</ref> [[Lêer:Winter war.jpg|duimnael|240px|'n Finse troep met 'n masjiengeweer tydens die Winteroorlog.]] Na die val van Pole het Duitsland verdere aanvalle gestaak om te hergroepeer tydens die winter van 1939–1940 tot April 1940, terwyl die Britse en Franse troepe op die verdediging gebly het. Daar is ook deur joernaliste na hierdie periode verwys as die "[[Skemeroorlog]]" of ''"Sitzkrieg"'', omdat so min werklike gevegsaksie plaasgevind het. Tydens hierdie periode het die Sowjetunie [[Finland]] op [[30 November]] [[1939]] aangeval, wat die begin van die [[Winteroorlog]] aangedui het. Ten spyte van die feit dat die Sowjetse troepe vier teen een in die meerderheid was, het die Rooi Leër die aanval beskaamd moeilik gevind en die Finse verdediging het 'n volskaalse inval verhoed. Die Sowjetse troepe het egter volgehou en in die einde het die Vredesverdrag van Moskou tussen die Sowjetunie en Finland veroorsaak dat Finland strategies belangrike grensgebiede naby [[Leningrad]] aan die Sowjetunie moes oordra. Duitsland het [[Denemarke]] en [[Noorweë]] op [[9 April]] [[1940]] ingeval (sien [[Operasie Weserübung]]). Denemarke het die inval nie teëgesit nie, maar Noorweë het wel teenaanvalle geloods. Die Noorweegse verdediging is egter ondermyn deur President [[Vidkun Quisling]], wat sy land bedrieg het deur met die Sowjetunie saam te werk. Die Verenigde Koninkryk het troepe gehad wat gereed was om Noorweë te ondersteun en dié het in die noorde van die land geland.<ref>{{en}} [http://www.ibiblio.org/hyperwar/UN/UK/UK-NWE-Norway/index.html ''The Campaign in Norway''] deur T.K. Derry. Hoofstuk 4: ''British Countermeasures by Sea and Air''. Laaste besoek op 29 Julie 2007.</ref> Teen laat Junie is die Geallieerdes verslaan en het hulle onttrek, Duitsland het die grootste deel van Noorweë beheer en die Noorweegse leër het oorgegee, terwyl die Noorweegse Koninklike Familie na [[Londen]] ontsnap het. Duitsland het Noorweë gebruik as 'n basis vir lug- en see-aanvalle op Arktiese konvooie wat op pad na die Sowjetunie was. Noorweegse guerillastryders sou egter regdeur die oorlog teen die Duitse besetting aanhou veg. === Inval van [[Wes-Europa]] en aanval op Amerika === [[Lêer:1939-1940-battle of france-plan-evolution.jpg|250px|duimnael|Die ontwikkeling van die Duitsers se ''Fall Gelb'', die inval van die Lae Lande, kloksgewys van regs-bo.]] Die Duitsers het die Skemeroorlog op [[10 Mei]] [[1940]] beëindig toe hulle [[Luxemburg, land|Luxemburg]], [[België]], [[Nederland]] en [[Frankryk]] ingeval het. Die Nederlanders is gou oorweldig en die Nederlandse stad, [[Rotterdam]], is vernietig tydens 'n bomaanval. Die ''British Expeditionary Force'' (BEF) en die Franse Leër het [[Vlaandere]] bereik en het beplan om 'n voortdurend bewegende oorlog in die noorde te veg, terwyl hulle 'n voortdurend stilstaande front langs die [[Maginot-linie]] verder suid instand sou hou. Die Geallieerdes se planne is egter gou tot niet gemaak deur die mees klassieke voorbeeld in die geskiedenis van die ''[[Blitzkrieg]]''. In die eerste fase van die inval, ''[[Fall Gelb]]'', het die [[Wehrmacht]] se ''Panzergruppe von Kleist'' deur die [[Ardenne]] gejaag; die Ardenne is 'n swaar beboste streek en die Geallieerdes het geglo dat dit onmoontlik vir 'n moderne, gemeganiseerde leër sou wees om deur hierdie gebied te beweeg. Die Duitsers het deur die Franse verdedigingslyn by [[Sedan, Ardennes|Sedan]], wat uit reserwetroepe bestaan het, gebreek en het verder wes beweeg deur Noord-Frankryk tot by die [[Engelse Kanaal]], wat die Geallieerdes in twee gedeel het. Die BEF en die Franse magte is in die noorde omsingel en is tydens [[Slag van Duinkerken|Operasie Dynamo]] uit [[Duinkerken]], Frankryk, ontruim. Die operasie was een van die grootste militêre ontruimings in die geskiedenis, siende dat 338 000 Britse en Franse troepe oor die Engelse Kanaal vervoer is in oorlogskepe en siviele bote. [[Lêer:Nazi-parading-in-elysian-fields-paris-desert-1940.png|260px|links|duimnael|Duitse offisiere ry langs die verlate ''Avenue Foch'', in Parys in Junie 1940.]] Op [[10 Junie]] het [[Italië]] by die oorlog aangesluit en Frankryk in die suide aangeval. Duitse magte het aangehou met hul verowering van Frankryk met ''Fall Rot'' ("geval rooi"). Frankryk het 'n wapenstilstandsverdrag met Duitsland onderteken, met die gevolg dat Duitsland [[Parys]] en twee derdes van Frankryk beset het, asook die stigting van 'n Duitse [[vasalstaat]] wat bekendgestaan het as [[Vichy-Frankryk]]. Die setel van die staat was dan ook in die stad, [[Vichy]], geleë. Duitsland het in die somer van 1940 begin met voorbereidings vir die inval van die Verenigde Koninkryk tydens Operasie Seeleeu (''Unternehmen Seelöwe'' in [[Duits]]). Meeste van die Britse Leër se swaar wapens en voorraad het verlore gegaan in Duinkerken. Die Duitsers sou nie daarin slaag om die ''[[Royal Navy]]'' ("Koninklike Britse Vloot") te verslaan nie, maar het gedink dat hulle wel sukses met die inval sou kon behaal indien hulle die oorhand oor die lugweë kon verkry. Ten einde dit reg te kry moes hulle eers die ''[[Royal Air Force]]'' (RAF, "Koninklike Britse Lugmag") verslaan. Die volgende kragmeting tussen die twee lugmagte in die laat-somer van 1940 sou later bekendstaan as die [[Slag om Brittanje|Slag van Brittanje]] (ook soms die "Slag van Engeland" genoem). Die ''[[Luftwaffe]]'' het aanvanklik die ''RAF Fighter Command'' se vliegvelde en radarstasies geteiken. Die RAF het gereageer deur bomaanvalle teen [[Berlyn]] te loods. 'n Woedende Hitler het sy aandag na die bombardering van Londen verskuif, in 'n operasie wat bekend staan as [[Blitz|Die Blitz]]. Die Luftwaffe se aanslag is uiteindelik deur die ''[[Hawker Hurricane]]''- en ''[[Supermarine Spitfire]]''-vegvliegtuie afgeweer, terwyl die ''Royal Navy'' in beheer van die Engelse Kanaal gebly het. Die Duitsers se planne om Brittanje in te val is daarna vir 'n onbepaalde periode uitgestel. [[Lêer:Attack on Pearl Harbor Japanese planes view.jpg|duimnael|250px|Die Japannese aanval op Pearl Harbor.]] Ná die val van Frankryk in 1940 was die Verenigde Koninkryk in 'n finansiële krisis. [[Franklin D. Roosevelt]] het die Amerikaanse Kongres oorreed om die ''[[Leen-en-pagwet|Lend-Lease]]''-akte op [[11 Maart]] [[1941]] goed te keur, wat die Verenigde Koninkryk en 37 ander lande van $50,1 miljard in militêre toerusting en ander voorraad voorsien het. $31,4 miljard daarvan het na die Verenigde Koninkryk en die Statebond gegaan. [[Kanada]] het 'n soortgelyke dog kleiner program opgestel, wat $4,7 miljard in voorraad na die Verenigde Koninkryk gestuur het. Buiten Italië, het Wes-Europa bitter min werklike gevegte gesien tussen September 1940 tot Junie 1944. Britse en Kanadese magte het op [[19 Augustus]] [[1942]] 'n klein aanval op die besette Franse hawe in Dieppe geloods. Die doel van die aanval was die toets en invordering van inligting vir 'n inval van Europa wat later in die oorlog sou plaasvind. Die aanval was 'n totale mislukking, maar het Brittanje en Kanada van noodsaaklike inligting rakende amfibiese taktiek voorsien: die inligting sou later van nut wees tydens Operasie Torch en die [[Slag van Normandië]] (kodenaam "Operasie ''Overlord''"). [[Lêer:Naciones Unidas 3.jpg|duimnael|250px|Vlae van die Geallieerdes wat die Verenigde Nasies tydens die Tweede Wêreldoorlog in 1943 gevorm het.]] Na die Japannese aanval op [[Pearl Harbor]] op [[7 Desember]] [[1941]], het die Verenigde State ook by die oorlog aangesluit en het [[Winston Churchill]] en [[Franklin D. Roosevelt]] mekaar ontmoet by die Arcadia-konferensie, waartydens hulle besluit het dat die verslaan van Duitsland aandag moet geniet bo die verslaan van Japan. Om die druk wat deur die Duitsers op die Sowjetunie uitgeoefen is, te verlig, het die Verenigde State in 1942 'n inval van (besette) Frankryk voorgestel, wat van oor die kanaal sou plaasvind. Die Britte was hierteen gekant en het voorgestel dat 'n klein inval vanuit Noorweë of landings in die Franse kolonies in Noord-Afrika 'n beter strategie sou wees. Die Verklaring van Verenigde Nasies is uitgereik en die Westerse Geallieerdes het Noord-Afrika eerste ingeval. [[Lêer:Wesel 1945.jpg|250px|duimnael|links|Die oorblyfsels van die Duitse dorp [[Wesel]] na die intensiewe Geallieerde bombarderings in die area 97% van al die geboue vernietig het.]] Met die intrede van die Verenigde State tot die oorlog het die lugoorlog teen laat 1942 tot die Geallieerdes se voordeel gedraai. Die Amerikaanse lugmag het begin met die eerste dagbombarderings van Duitsland, wat toegelaat het dat die aanvallers hul teikens beter kon sien, maar dit het ook die aanvallers aan meer gevare blootgestel as die waaraan hulle tydens nagbombarderings blootgestel sou wees. Die poging is georganiseer deur die lugopperhoofmaarskalk, [[Arthur Travers Harris]], wat later bekend sou staan as "Bommer Harris". Winston Churchill het ook "terreuraanvalle" beveel wat hele stede in een klap sou uitvee, deur middel van brandbomme wat [[vuurstorm]]s sou veroorsaak en sodoende die Duitse werkers van hulle huise sou ontneem. Massa-aanvalle, insluitende meer as 500 tot 1000 van die grootste [[bomwerper]]s, is op 'n slag geloods teen vliegvelde, nywerheidsentrums, U-bootbasisse, spoorrangeerterreine, oliereservoirs en, in latere stadiums van die oorlog, op lanseerplatforms vir wapens soos die V-1 vuurpyl, die [[V-2 vuurpyl]] en 'n spuitenjinvliegtuig, die [[Messerschmitt Me 262]]. Die Luftwaffe is oorweldig en teen 1945 was al die grootste Duitse stede uitgebrande ruïnes. Die Geallieerdes het ook begin met sabotasiesendings teen Duitsland, soos [[Operasie Anthropoid]], waartydens 'n sluipmoord op [[Reinhard Heydrich]], die argitek van die [[Finale Oplossing]], in Mei 1942 deur Tsjeggiese versettingsagente gepleeg is. Die agente is in Kanada opgelei en ingevlieg vanaf die Verenigde Koninkryk. As vergelding het Hitler brutale vergeldingsmaatreëls op die nabygeleë Tsjeggoslowaakse dorpie, [[Lidice]], toegepas. Die Geallieerdes het egter nooit opgehou om hulle magte in die Verenigde Koninkryk op te bou en uit te brei nie en het 'n uiteindelike inval van Wes-Europa in die laat lente of vroeë somer van [[1944]] beplan. All content in the above text box is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike license Version 4 and was originally sourced from https://af.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=1814607.
![]() ![]() This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|