Difference between revisions 664326 and 668068 on astwiki

{{1000}}
[[Archivu:Armas_de_Carlos_I_de_España.svg|200px|right|thumb|Escudu d'armes de Carlos I.]]
[[Archivu:Emperor charles v.png|thumb|right|150px|Carlos I d'España y V d'Alemaña, retratu de [[Rubens]].]]

'''Carlos I d'España y V d'Alemaña''', ([[Gante]], [[24 de febreru]] de [[1500]] – [[Cuacos de Yuste]], [[Provincia de Cáceres|Cáceres]] ([[Estremadura]]), [[21 de setiembre]] de [[1558]]). Tamién conocíu como '''l'Emperador''', foi rei de [[Reinu de Castiella|Castiella]], [[Reinu d'Aragón|Aragón]] (col nome de '''Carlos I''') y del [[Sacru Imperiu Romanu]] y de [[Borgoña]] (col nome de '''Carlos V''').

Fíu de [[Xuana I de Castiella|Xuana ''la Lloca'']] y [[Felipe I de Castiella|Felipe'''l Fermosu'']] y nietu por so padre de [[Maximiliano I d'Austria]] y [[María de Borgoña]] (de los qu'heredó los [[Países Baxos]], los territorios austríacos y el tronu imperial) y de los [[Reis Católicos]] por parte de so madre (de los qu'eheredó'l Reinu de Castiella (con Canaries y les Indies) y el d'Aragón (con Nápoles y Sicilia).

En [[1515]] algamó la mayoría d'edá y dende entós encargóse del gobiernu de [[Flandes]].


== Entamos como [[Rei]] d'[[España]] y nomamientu d'Emperador ==


En [[1516]] foi nomáu rexente d'[[España]] pola muerte de [[Fernandu d'Aragón]] y en nome de so madre [[Xuana la Lloca]], pero los sos conseyeros flamencos ente los que taba Adrianu d'Utretch (futuru [[Clemente VI]]) convenciéronlu pa que se proclamare rei con so madre. Esto causó maltar ente la población castiellana y desacreditólu enantes de venir siquiera a España, au desembarcara en 1516 nel puertu [[Tazones]], n'[[Asturies]]. Sedría esti'l biltu de les [[Revuelta de les Comunidaes|revueltes de les comunidaes]] y de les [[Xermaníes]].Cuando llegó a [[Valladolid]] xuró'l tronu na [[llesia de San Pablo]] y lluéu coló p'[[Aragón]] pa facer lo mesmo ellí.Foi equí au-yos llegó la noticia de que diba ser nomáu Emperador del [[Sacru Imperiu Romanu]], lo que fexo que colare pa [[Galicia]], au convocó Cortes primero en [[Santiago de Compostela]] y lluéu en [[La Coruña]], pa pedi-yos un serviciu (que-y dieren dineru pa pagar los sos gastos de viaxe y sobornu a los [[electores Imperiales]]) depués de dau esti dineru, coló p'[[Alemaña]] dexando al yá nomáu Adrianu d'Utretch de Rexente, magar que yera odiáu pel pueblu.

{| style="width: 404px; background: #f7f8ff; border: 1px #aaaaaa solid; text-align: center;"
| '''Mapa del Imperiu [[Europa|européu]] de Carlos I d'España y V d'Alemaña'''
|-
|[[Archivu:Charles I and V empire.png|400px]]
|-
| style="background: #7292b6;" | Castiella
|-
| style="background: #fdae6e;" | Aragón
|-
| style="background: #cd75da;" | Borgoña
|-
| style="background: #89ad6e;" | Austria
|-
|}

[[Categoría:Historia d'Europa]]
[[Categoría:Historia del sieglu XVI]]

{{Enllaz AD|it}}
{{Enllaz AD|sr}}

[[an:Carlos I d'Aragón]]
[[ar:كارلوس الخامس]]
[[az:V Karl]]
[[be:Карл V Габсбург]]
[[be-x-old:Карл V (імпэратар Сьвятой Рымскай імпэрыі)]]
[[bg:Карл V]]
[[bn:পঞ্চম চার্লস, পবিত্র রোমান সম্রাট]]
[[br:Karl V an Impalaeriezh Santel]]
[[bs:Karlo V, car Svetog rimskog carstva]]
[[ca:Carles V del Sacre Imperi Romanogermànic]]
[[cs:Karel V.]]
[[cy:Siarl V, Ymerawdwr Glân Rhufeinig]]
[[da:Karl 5. (Tysk-romerske rige)]]
[[de:Karl V. (HRR)]]
[[el:Κάρολος Κουίντος]]
[[en:Charles V, Holy Roman Emperor]]
[[eo:Karlo la 5-a (Sankta Romia Imperio)]]
[[es:Carlos I de España]]
[[et:Karl V]]
[[eu:Karlos Habsburgokoa]]
[[ext:Carlos I d'España]]
[[fa:کارل پنجم، امپراتور مقدس روم]]
[[fi:Kaarle V (keisari)]]
[[fiu-vro:Karl V]]
[[fr:Charles Quint]]
[[fy:Karel V fan it Hillige Roomske Ryk]]
[[ga:Searlas V, Impire Naofa Rómhánach]]
[[gd:Teàrlach V, Iompaire Naomh Ròmanach]]
[[gl:Carlos V, Sacro Emperador Romano-Xermánico]]
[[he:קרל החמישי, קיסר האימפריה הרומית הקדושה]]
[[hr:Karlo V., car Svetog Rimskog Carstva]]
[[hu:V. Károly német-római császár]]
[[hy:Կառլոս V]]
[[id:Karl V, Kaisar Romawi Suci]]
[[is:Karl 5. keisari]]
[[it:Carlo V del Sacro Romano Impero]]
[[ja:カール5世 (神聖ローマ皇帝)]]
[[ka:კარლ V ჰაბსბურგი]]
[[ko:카를 5세]]
[[la:Carolus V (imperator)]]
[[lb:Karel V. (HRR)]]
[[lt:Imperatorius Karolis V]]
[[lv:Kārlis V Habsburgs]]
[[mr:पहिला कार्लोस, स्पेन]]
[[ms:Charles V, Maharaja Suci Rom]]
[[mwl:Carlos I de Spanha]]
[[nds-nl:Karel V]]
[[nl:Keizer Karel V]]
[[nn:Karl V av Det tysk-romerske riket]]
[[no:Karl V av Det tysk-romerske rike]]
[[oc:Carles Quint]]
[[pl:Karol V Habsburg]]
[[pt:Carlos I de Espanha]]
[[qu:Carlos V]]
[[ro:Carol Quintul]]
[[ru:Карл V (император Священной Римской империи)]]
[[scn:Carlu V, Sacru Rumanu Mpiraturi]]
[[sh:Karlo V., car Svetog Rimskog Carstva]]
[[simple:Charles V, Holy Roman Emperor]]
[[sk:Karol V. (Svätá rímska ríša)]]
[[sl:Karel V. Habsburški]]
[[sr:Карло V, цар Светог римског царства]]
[[sv:Karl V (tysk-romersk kejsare)]]
[[th:จักรพรรดิคาร์ลที่ 5 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์]]
[[tl:Carlos V, Banal na Emperador Romano]]
[[tr:V. Karl (Kutsal Roma İmparatoru)]]
[[uk:Карл V Габсбург]]
[[ur:کارلوس خامس، مقدس رومی شہنشاہ]]
[[vi:Karl V của đế quốc La Mã Thần thánh]]
[[vls:Karel V van et Illig Rôoms Ryk]]
[[wa:Tchårlukin]]
[[war:Charles V, Baraan nga Emperador Romano]]
[[zea:Kaerel d'n Vuufden]]
[[zh:查理五世 (神圣罗马帝国)]]
[[zh-min-nan:Karl 5-sè]]