Difference between revisions 668426 and 673886 on astwiki

{{Infobox_País | nome_oficial = Ҷумҳурии Тоҷикистон<br />''Yumjurii Toyikiston''<br />República de Taxiquistán
| nome_común = Taxiquistán
| de = de
| imaxe_bandera = Flag of Tajikistan.svg
| imaxe_escudu = Coat of arms of Tajikistan.svg
| imaxe_escudu_tamañu = 120px
| símbolos =
| imaxe_mapa = Tajikistan (orthographic projection).svg
| lema_nacional = 
| himnu_nacional = [[Surudi Milli]]
| capital = [[Duxambé]]
| capital_población = 536.000 hab ([[2000]])
| capital_coor_fmt =
| capital_coor = 38_33_N_68_48_E_ 38°33' N 68°48' E
| ciudá_principal = Duxambé
| idiomes_oficiales = [[Persa]], [[Idioma taxiquistanín|taxiquistanín]]<sup>1</sup>
| gobiernu = [[República]]
| dirixentes_títulos = • [[Presidente]]<br /> •[[Primer ministru]]
| dirixentes_nomes = • [[Emomali Rajmonov]]<br /> • [[Okil Okilov]]
| fundación = [[Independencia]]
| fundación_fitos =  • Declarada
| fundación_dates = de la [[XRSS]] <br /> • [[9 de setiembre]] de [[1991]]
| superficie = 143.100
| superficie_puestu = 92
| superficie_agua = 0,3 %
| llendes = -- [[quilómetru|km]]
| costes = 0 km
| población = 6.507.000
| población_puestu = 100
| población_densidá = 51
| PIB = US$ 8.810  millones
| PIB_añu = 2005
| PIB_puestu = 145
| PIB_per_cápita = US$ 1.200
| moneda = [[Somoni]] (TJS, <code>[[ISO 4217|TSO]]</code>)
| xentiliciu = taxiquistanín, -ina, -ino
| horariu = UTC + 5
| horariu_branu = 
| cctld = [[.tj]]
| códigu_telefónicu = 992
| prefixu_radiofónicu = EYA-EYZ
| códigu_ISO = 417 / KGZ / KG
| miembru_de = [[ONX]], [[OSCE]], [[CEI]], [[OCS]]
| notes = 
}}

'''Taxiquistán''' (Тоҷикистон تاجکستان), oficialmente la '''República de Taxiquistán''', ye un país rodiáu de cordilleres montañoses n'[[Asia|Asia Central]]. [[Afganistán]] llenda pol sur, [[Uzbequistán]] pol oeste, [[Kirguistán]] pol norte, y la [[China|República Popular de China]] pol este.  La mayoría de la población de Taxiquistán pertenez al grupu étnicu [[Taxiks|Taxik]], que comparte cultura y hertoria colos pueblos [[Persia|persa]] y [[Uzbequistán|Uzbeku]], y falen la llingua taxik. El que fuere una vegada l'asitiamientu del [[Dinastía Samánida|Imperiu Samánida]] convirtióse nuna república de la [[Xunión Soviética]] nel sieglu XX, conocidaa como [[República Socialista Soviética de Taxik]].

Dempués de la so independencia, Taxiquistán sufrió'l desaniciu d'una guerra civil, que duró de [[1992]] a [[1997]]. Dende'l final de la guerra, establecía de nuéu la estabilidá política y l'aida estranxero, consiguióse que la so economía'l país medrare y entamare a dir a más. Los sos recursos naturales como'l [[algodón]] y l'[[aluminiu]] contribuyendo y siguen faciéndolo a esti medrar, anque observadores tienen destacáu al país como d'altu potencial enerxéticu polos sos recursos naturales y llocalización estratéxica no que cinca a enerxía hidroelléutrica.<ref name=greenberg>Greenberg, Ilan, "Media Muzzled and Opponents Jailed, Tajikistan Readies for Vote," ''[[The New York Times]]'', [[November 4]], [[2006]] (article dateline [[November 3]], [[2006]]), page A7, New York edition</ref>

== Nome ==
'''Taxiquistán''' significa "La Tierra de los taxiquistaninos". Dalgunos camienten que "Taxik" ye una referencia xeográfica a la cume (''Taj'') de la [[Pamir|Cordelera de Pamir]], o seya que Tayiku, sedría "el/los que viven nel ''Taj''" 


== Hestoria ==

== Política ==
==Xeografía==
== Economía ==
==Cultura==
{{asia}}
{{Organización de la Conferencia Islámica}}

[[Categoría:ONX]]
[[Categoría:Taxiquistán]]

[[ace:Tajikistan]]
[[af:Tadjikistan]]
[[als:Tadschikistan]]
[[am:ታጂኪስታን]]
[[an:Tachiquistán]]
[[ang:Tacgicastan]]
[[ar:طاجيكستان]]
[[arc:ܛܐܓܝܩܣܛܐܢ]]
[[arz:تاجيكيستان]]
[[ay:Tayiksuyu]]
[[az:Tacikistan]]
[[ba:Тажикстан]]
[[bar:Tadschikistan]]
[[bat-smg:Tadžikistans]]
[[bcl:Tayikistan]]
[[be:Таджыкістан]]
[[be-x-old:Таджыкістан]]
[[bg:Таджикистан]]
[[bn:তাজিকিস্তান]]
[[bo:ཐ་ཇི་ཁེ་སི་ཏན།]]
[[bpy:তাজিকিস্তান]]
[[br:Tadjikistan]]
[[bs:Tadžikistan]]
[[bug:Tajikistan]]
[[bxr:Тажикистан]]
[[ca:Tadjikistan]]
[[ce:Таджики]]
[[ceb:Tajikistan]]
[[chr:ᏔᏥᎩᏍᏔᏂ]]
[[ckb:تاجیکستان]]
[[crh:Tacikistan]]
[[cs:Tádžikistán]]
[[csb:Tadżikistan]]
[[cu:Таджикистанъ]]
[[cv:Таджикистан]]
[[cy:Tajikistan]]
[[da:Tadsjikistan]]
[[de:Tadschikistan]]
[[diq:Tacikıstan]]
[[dsb:Tadžikistan]]
[[dv:ތަޖިކިސްތާން]]
[[dz:ཏ་ཇག་ཀིསི་ཏཱན་]]
[[ee:Tajikistan]]
[[el:Τατζικιστάν]]
[[en:Tajikistan]]
[[eo:Taĝikio]]
[[es:Tayikistán]]
[[et:Tadžikistan]]
[[eu:Tajikistan]]
[[ext:Tayiquistán]]
[[fa:تاجیکستان]]
[[fi:Tadžikistan]]
[[fiu-vro:Tadžikistan]]
[[fo:Tadsjikistan]]
[[fr:Tadjikistan]]
[[frp:Tadj·iquistan]]
[[fy:Tadzjikistan]]
[[ga:An Táidsíceastáin]]
[[gag:Tacikistan]]
[[gd:Taidigeastàn]]
[[gl:Taxiquistán - Тоҷикистон]]
[[gu:તાજિકિસ્તાન]]
[[gv:Yn Tajikistaan]]
[[hak:Thap-kit-khiet-sṳ̂-thán]]
[[he:טג'יקיסטן]]
[[hi:ताजिकिस्तान]]
[[hif:Tajikistan]]
[[hr:Tadžikistan]]
[[hsb:Tadźikistan]]
[[ht:Tadjikistan]]
[[hu:Tádzsikisztán]]
[[hy:Տաջիկստան]]
[[ia:Tajikistan]]
[[id:Tajikistan]]
[[ie:Tadjikistan]]
[[ilo:Tajikistan]]
[[io:Tajikistan]]
[[is:Tadsjikistan]]
[[it:Tagikistan]]
[[ja:タジキスタン]]
[[jv:Tajikistan]]
[[ka:ტაჯიკეთი]]
[[kk:Тәжікстан]]
[[km:តាជីគីស្ថាន]]
[[kn:ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್]]
[[ko:타지키스탄]]
[[ku:Tacîkistan]]
[[kv:Таджикистан]]
[[kw:Pow Tajik]]
[[ky:Тажикстан]]
[[la:Tadzikistania]]
[[lb:Tadjikistan]]
[[li:Tadzjikistan]]
[[lij:Tajikistan]]
[[lmo:Tagikistan]]
[[lt:Tadžikija]]
[[lv:Tadžikistāna]]
[[mdf:Таджикистан]]
[[mhr:Таджикистан]]
[[mk:Таџикистан]]
[[ml:താജിക്കിസ്ഥാൻ]]
[[mn:Тажикистан]]
[[mr:ताजिकिस्तान]]
[[ms:Tajikistan]]
[[my:တာဂျစ်ကစ္စတန်နိုင်ငံ]]
[[na:Tadjikitan]]
[[nah:Tayictlālpan]]
[[nds:Tadschikistan]]
[[nl:Tadzjikistan]]
[[nn:Tadsjikistan]]
[[no:Tadsjikistan]]
[[nov:Tajikistan]]
[[nv:Tʼajiʼ Bikéyah]]
[[oc:Tatgiquistan]]
[[or:ତାଜାକିସ୍ଥାନ]]
[[os:Таджикистан]]
[[pam:Tajikistan]]
[[pdc:Datschikischtaan]]
[[pih:Tajikistaan]]
[[pl:Tadżykistan]]
[[pms:Tagikistan]]
[[pnb:تاجکستان]]
[[ps:تاجيکستان]]
[[pt:Tajiquistão]]
[[qu:Tayiksuyu]]
[[ro:Tadjikistan]]
[[ru:Таджикистан]]
[[rw:Tajikisitani]]
[[sa:ताजिकिस्थान]]
[[sah:Тадьикистаан]]
[[scn:Tagikistan]]
[[sco:Tajikistan]]
[[se:Tažikistan]]
[[sh:Tadžikistan]]
[[si:ටජිකිස්ථාන්]]
[[simple:Tajikistan]]
[[sk:Tadžikistan]]
[[sl:Tadžikistan]]
[[sq:Taxhikistani]]
[[sr:Таџикистан]]
[[ss:IThajiki]]
[[su:Tajikistan]]
[[sv:Tadzjikistan]]
[[sw:Tajikistan]]
[[szl:Tadżykistůn]]
[[ta:தஜிகிஸ்தான்]]
[[te:తజికిస్తాన్]]
[[tg:Тоҷикистон]]
[[th:ประเทศทาจิกิสถาน]]
[[tk:Täjigistan]]
[[tl:Tayikistan]]
[[tr:Tacikistan]]
[[tt:Таҗикстан]]
[[udm:Таджикистан]]
[[ug:تاجىكىستان]]
[[uk:Таджикистан]]
[[ur:تاجکستان]]
[[uz:Tojikiston]]
[[vi:Tajikistan]]
[[vo:Tacikistän]]
[[war:Tayikistan]]
[[wo:Tajikistaan]]
[[wuu:塔吉克斯坦]]
[[xal:Тоҗгудин Орн]]
[[yi:טאדזשיקיסטאן]]
[[yo:Tajikistan]]
[[zh:塔吉克斯坦]]
[[zh-min-nan:Tajikistan]]Państwo infobox
 |nazwa_oryginalna       = Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |nazwa_polska           = Republika Tadżykistanu
 |flaga_obraz            = Flag of Tajikistan.svg
 |godło_obraz            = Coat of arms of Tajikistan.svg
 |nazwa_dopełniacz       = Tadżykistanu
 |dewiza                 =
 |dewiza_język           =
 |dewiza_polski          =
 |lokalizacja_obraz      = Tajikistan in its region.svg
 |konstytucja            =
 |państwo                =
 |język_urzędowy         = [[Język Adriański]]
 |język_używany          =
 |stolica                = [[Duszanbe]]
 |ustrój_polityczny      = [[republika]]
 |typ_państwa            =
 |głowa_państwa          = [[Adrian I]]
 |głowa_państwa_opis     = [[Prezydenci Tadżykistanu|prezydent]]
 |status_terytorium      =
 |zależne_od             =
 |głowa_terytorium       =
 |głowa_terytorium_opis  =
 |w_imieniu_tekst        =
 |w_imieniu_urząd        =
 |w_imieniu              =
 |szef_rządu             = [[Adrian I]]
 |szef_rządu_opis        = [[premierzy Tadżykistanu|premier]]
 |w_imieniu_tekst2       =
 |w_imieniu_urząd2       =
 |w_imieniu2             =
 |powierzchnia           = 143 100<ref>13 stycznia 2011 weszła w życie nowa umowa graniczna między Tadżykistanem a Chinami, w wyniku której Tadżykistan przekazał Chinom obszar ok. 1000 km² położony w słabo zaludnionym regionie Pamiru, zatem od tego dnia powierzchnia Tadżykistanu jest mniejsza niż 143 100 km². Brak aktualnych danych o powierzchni Tadżykistanu po tej zmianie.</ref><ref name="granica">{{cytuj stronę|url=http://www.metronews.ca/edmonton/world/article/742420--china-tajikistan-sign-border-agreement|tytuł=China, Tajikistan sign border agreement|autor=Tiri Tran, AP|data=13-01-2011|opublikowany=metronews.ca|język=en|data dostępu=2011-01-14}}</ref>
 |powierzchnia_wód       = 0,3%
 |powierzchnia_miejsce   = 94
 |ludność                = 7 100 000{{Wzrost}}
 |gęstość                = 50
 |gęstość_miejsce        =
 |ludność_rok            = [[2007]]
 |narodowości            =
 |ludność_miejsce        = 96
 |utworzenie_sposób      = [[Niepodległość]]
 |od_kogo                = od [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich|ZSRR]]
 |utworzenie_data        = [[9 września]] [[1991]]
 |likwidacja_sposób      =
 |przez_kogo             =
 |likwidacja_data        =
 |religia_dominująca     =
 |waluta_nazwa           = [[somoni]]
 |waluta_symbol          = TJS
 |UTC                    = +5
 |hymn                   = [[Hymn Tadżykistanu|Wielbimy Adriana]]
 |hymn_nazwa_polska      =
 |kod_ISO                = TJ
 |domena                 = [[.tj]]
 |kod_samochodowy        = TJ
 |kod_samolotowy         = EY
 |numer_kierunkowy       = +992
 |terytoria_zależne      =
 |terytoria_autonomiczne =
 |mapa_obraz             = Tajikistan CIA map PL.png
 |uwagi                  =
 |commons                = Category:Tajikistan
 |wikisłownik            = Tadżykistan
}}
'''Tadżykistan''' ('''Republika Tadżykistanu'''; [[język tadżycki|tadż]]: Ҷумҳурии Тоҷикистон, ''Dżumhurii Todżikiston'') – państwo w środkowej [[Azja|Azji]] ze stolicą w [[Duszanbe]]. Tadżykistan graniczy z [[Uzbekistan]]em, [[Kirgistan]]em, [[Chiny|Chinami]] i [[Afganistan]]em.

== Ustrój polityczny ==
Tadżykistan jest państwem totalitarnym. Na czele państwa stoi Overlord wybierany w wyborach powszechnych na wieczną kadencje (od zawsze jest nim [[Adrian I]]). [[Premierzy Tadżykistanu|Premier]] powoływany jest na swoje stanowisko przez prezydenta. Organem władzy ustawodawczej jest wódz [[Zgromadzenie Najwyższe Tadżykistanu|Zgromadzenie Najwyższe]] (Madżlisi Oli). Izba niższa, [[Zgromadzenie Reprezentantów Tadżykistanu|Zgromadzenie Reprezentantów]] (Madżlisi Namojandagon), składa się z 63 członków, wybieranych w głosowaniu powszechnym na pięcioletnią kadencję. Izba wyższa, Zgromadzenie Narodowe (Madżlisi Milij), składa się z 33 członków, w tym ośmioro mianowanych jest przez prezydenta, a 5 reprezentuje 3 obwody, Obwód Autonomiczny oraz okręg stołeczny - Duszanbe. 

Tadżykistan dzieli się administracyjnie na cztery wilajety ([[język tadżycki|tadż]]. вилоят): 
* [[Wilajet Administrowany Centralnie]], złożony z 13 dystryktów ([[język tadżycki|tadż]]. ноҳия, [[język rosyjski|ros]]. район) oraz stolicy [[Duszanbe]], będącą osobną jednostką administracyjną 
* [[Wilajet sogdyjski]] (16 dystryktów) 
* [[Wilajet chatloński]] (24 dystrykty) 
* [[Górski Badachszan|Górnobadachszański Okręg Autonomiczny]] (7 dystryktów oraz miasto [[Chorog]]).