Difference between revisions 820672 and 1075108 on astwiki

< previous diff
next diff >
Guerra fría
{{1000}}
[[Archivu:Cold War Map 1959.svg|thumb|300px|Mapa del mundu na Guerra Fría en 1959, en tonos bermeyos la [[UXRSS]] y los sos aliaos [[comunismu|comunistes]], y nos tonos d'azul y verdosu la [[OTAN]] y los sos aliaos [[capitalismu|capitalistes]].]]

La '''Guerra fría''' foi un estáu de tensión política y militar, dempués de finar la [[Segunda Guerra Mundial]], ente les potencies del nomáu bloque occidental (los [[Estaos Xuníos]], los sos aliaos de la [[OTAN]] y otros) y les potencies del nomáu bloque oriental o comunista (la [[Xunión Soviética]] y los sos aliaos del [[Pactu de Var(contracted; show full)

La década de 1980 foi d'una gran tensión, con finxos destacaos como'l derribu polos soviéticos d'un avión de pasaxeros de la Korean Air Lines o los exercicios militares Able Archer, de la OTAN, dambos en [[1983]]. Estaos Xuníos, embaxu la presidencia de [[Ronald Reagan]], incrementó la so presión económica, diplomática y militar sobre una Xunión Soviética que sufría d'aquella una etapa d'estancamientu económicu. A mediaos de la década el nuevu cabezaleru de la 
UXRSS, [[Mikhaíl Gorbachov]], introdució reformes y acabó cola intervención soviética n'Afghanistán. Nesi contestu d'apertura la presión pola independencia nacional medró na Europa oriental, y especialmente en [[Polonia]]. Gorbachov refugó usar tropes soviétiques, como nel pasáu, pa sofitar a los gobiernos comunistes d'otros países, y asina en [[1989]] una fola de revoluciones, pacífiques sacante en [[Rumanía]], acabó con tolos gobiernos comunistes de la Europa central y oriental. El [[Partíu Comunista de la Xunión Soviética]] perdió'l control del so país, y foi inclusu prohibíu dempués d'un intentu fallíu de güelpe d'estáu n'agostu de [[1991]]. De resultes la Xunión Soviética disolviose formalmente n'avientu d'esi añu, lo que provocó'l colapsu de los rexímenes comunistes de [[Mongolia]], [[Camboya]] y [[Yemen|Yemen del Sur]]. Los Estaos Xuníos quedaron como la única superpotencia mundial.

La Guerra fría dexó un importante legáu visible entá anguaño, y ye un tópicu perutilizáu na cultura popular, especialmente en llibros y películes que traten temes d'espionaxe o l'amenaza de la destrucción nuclear.

{{entamu}}

[[Categoría:Historia del sieglu XX]]