Difference between revisions 1890 and 1891 on azbwiki

< previous diff
next diff >
آسور ناسیرپال
آسورناسیرپال (Aššur-nāșir-apli, Ashur-nasir-pa)  - شاهلیقی ۸۸۳ تا ۸۵۹ [[آسوره|آسوره لر]]شاهی کی [[ایکینجی تیگیلتی نینورتای|ایکینجی تیگلتی نینورتای]] آتاسینین یرینه شاه اولدی.
== آد ==
آسورناصیرپال -آشورناصیرپال آسورناسیراپلی (آسور-ناصیر-اپلی) ده گلیب «آسور(سر) یانی باش» .« ناصیر:قالان ورثه» «اپلی:گتدی -وئردی» 
آسور آرامی دیلده سر یا آشور یا سور یانی باش کی چوخلی شاهلارین آدیندا گوروشور وفاسلارین وکوردلرین وسریانی لرین دیلیدی سامی آدلاردا سریانی باشچی 
== چاتوشلار ==
[[چاتوش (هیتی)|چاتوش(هیتی)]]لر بوزمان فریگیلرینن و کریم تورکلرینن بیرلیقدا قارادنیزین اوست طرفیندن ودونوب چاینین بویوندان گونی طرفه وآنادولی وصغیرآسیایه گلیبلر و فریگی لر صغیر آسیانین باتی طرفینده وچاتوشلار آنادولی ده وکریملر فرات چاینین قؤزی طرفینده یاشیبلار آسورناصیرپال چاتوشلاری وفریگی لری آسوره لر توپراقیندا دایاندیردی واولاری قایتاردی چاتوشلارکی [[اورارتو|اورارتو]]اولکه سینه کوچموشدولر بوزمان آسوره لرینن وروشدولار امما آسورناصیرپال اوزیازدیقی کتیبه لره گوره اولاری دایاندیردی .او چاتوشلاری ئولدورماقا باشلادی و بئله لیقدا اولاری قاریشیق سالماقدان قورخوددی 
آسورناصیرپال کتیبه سینده بئله یازیب کی : اولارین بوتون ایگیتلرین توتدوم وآیاقلارین وقوللارین کسدیم وقولاخلارین کسدیم قولاخلاردان بیر قالاخ دوزتدیم وقوجالارین باشلاریندان بیر داغ دوزتدیم اوشاقلارین یاندیردیم وقیزلار واوغلانلاری یاندیردیم وباشلاری نیزه لره تاخدیم .

== سوستوتاندا ==
[[سوستوتان|سوستوتاندا]]بیرسامی ائل گلیب ویاشیردی کی آدی صیدونیدی آسورناصیرپال اولارین یرلرین آلدی و اولارین داوارلارین توتدی وآپاردی واولاردان باج الدی .
== خانکندینی چوندرماق ==
اسیرلری وتوتلموشلاری مجبورائتدی کی نچه یئنی کاخ دوزتسینلر واو نیمردویا کالخ (کلخو) شهرین خانکندی ائتدی وبوشهری اسیرلر وتوتولموش لار دوزتدیلر او یئین کاخلارین کالخ شهرینده چوخاتدی وخانکندین نینوادن کالخ شهرینه آپاردی توراتدا بوشهرین ادی (Calax,Kalah) کالاه گلیب وعربلر اونا کاله دئیبلر و بوشهر ایندی موصل قیراغیندا ودجله چاینین قؤزی طرفینده خرابه لری قالیب .

360 هکتار یرده بیرشهرکی نیمرود یا کالخ آدوئریلیب بو شهری [[سالمانسر|بیرینجی سالمانسر]] دوزتدی و مین ایل قالارلی اولدی و13 قرن م.ق خانکندی اولدی سوندا بوشهری بوشلادیلار امما آسورناصیرپال یئنی دن بوشهری یئنی اتدی وخانکندی اولدی .بوشهرین دوره سینده اوجا دوارلار واریدی و ۸۷۹ م.ق بو شهریده بیر جشنیده یئنی خانکندی اولدی  ۷۰۶ م.ق .جان خانکندی قالدی امما سوندا بوشهری بوشلادیلار ونینوانی خانکندی ائتدیلر .
آسورناصیپال بئله یازیب :من گیردکان آخاجیندان توت آغاجیندان سیدرآغاجیندان وپوسته اغاجیندان گز آغاجیندان بیر کاخ دوزتدیم واوزوم وقونشولاریم شاهانه یاشایشدا بوکاخلاردا همیشه لیق یاشیاریق .

اویازیب کی من قیزیل گوموش بروش وقورقوشوم ودمیر اوزگلردن غارت ائددیم واوغورلویوب بوکاخلارا گتدیم 

او یازب کی بو جشنیده من توتولموشلارین چوخون یاندیردیم وبیلکلرین کسدیم وبورونلارین وقولاخلارین کسدیم وجوان قیزلاری واوغلانلاری دیری دیری یاندیردیم وجشن توتدوم وکورپه لری دیری دیری اوتا سالدیم .
وبیر اری وروشماقدا یازیب کی : من ایگیتلرین دریلرین سویدوم وکاخیمین دورالارینا ویردیم .

او دیری قورلاماخدان و اوز جنایتلریندن چوخ یازیب وبوتون شکیللر اونی شکار یا وروشماقدا گورسه دیبلر اونون اوغلی [[اوچونجی سالمانسر|اوجچونجی سالمانسر]] آتاسینین یرینه اوتوراندان سورا بیر کاخ دوزتدی کی آتاسینین کاخینین ایکی برابریدی و 49000 مترمربع (200باتمان) بیرکاخیدی و200 اوتاقی واریدی
== لولوبای ==
[[لولوبای|لولوبای]]تورکلری یا سامی دیلده زاموآ کی نینوانین دوغی طرفینه بیراولکه ائیدی آلیندی وآسورناسیرپال بواولکه نی آلاندان سورا بوتون داوارلاری توتدی وایگیتلری اسیرائله دی وچوخلارین کوچدوردی تورکلرین باشچی سی نؤرآداد لولوبای لری بیرلشدیرماقا چالیشدی وایسته دی آسوره لرین قاباغیندا دایانسین امما آسورناصیرپال بواولکه نی آلدی ولولوبای لر داغلارا طرف قاچدیلار بو اولکه نین گونی طرفی [[پارسوا|پارسوا]] آسوره لرینین بیرلشدی و اولار قوتتی لره یویرودولر بو اولکه نین قؤزی طرفینده [[ماننا|ماننا ]]اولکه سینه یورودولر امما اولارین داینماقینا گوره قایتدیلار وبیر یره 
یتیشمه دیلر اولار قایدان باش بالاجا ائللری داغیتدیلار بواولکه لر

*داگارا ک نورآداد ائلی
*موساسینا خانکندیسی بوناسی 
*کیرتیارا خانکندیسی لاربوسا
کی بواولکه لری داغیتدی وداوارلارین توتدی
بیرایل سورا لولوبای لردن ایکی ائل آمکا و آراشتوآ باج وئرمه دیلر ولوبای لر قوشون یغماقا باشلادیلار امما اسورناسیرپال تئز قوشون چکیب واولارین اردولارین داغیتدی بو اولکه ایللر آسوره سامیلر الینده قالدی امما ۸۸۰ م.ق. بو اولکه مستقل اولدی امما اوچونجی سالمانسر 21 ایل سورا ۸۵۹ م.ق .ایلده گینه بواولکه نی آلدی.
== قایناق ==
* سویشر، کلاریس، خاور نزدیک باستان، ترجمه [[عسکر بهرامی]]، چاپ دوم، ۱۳۸۴
* ''[[ای. م. دیاکونوف|ایگور میخائیلوویچ دیاکونوف]]''، ''[[تاریخ ماد (کتاب)|تاریخ ماد]]''، ترجمهٔ ''[[کریم کشاورز]]''، فصل دوم. ISBN 964-445-106-6
[[Category:wp/azb]]