Revision 1492 of "آردا آشیر خاخام منشی" on azbwiki

بیرینجی آدا آشیر [[خاخام منشیلر|خاخام منشی]] شاهی 465-424 م.ق ایلده شاهلیق ائتدی آتاسی [[خشایارشاه|خشایارشاه]](اَخ کوروش)و آناسی ایستر(آماایستریس) سوس جویوتلریندن
== آد==
سامی آدی بللی دئیل امما تورملر اونا آردا یخیشترا یا آردا آشیر آد وئردیلر اونون سامی وعبری آدی بللی اولمویوب چون بوتون یازیلاردا اونون لقبین یازیبلار هردوت اونی Artaxéssēs (آرتا خئش ئس) آد وئریبلر و کتزیاس دا اونی بو آدا یازیب [[سوسان تورکلر|سوسان تورکلر]]یازیلاریندا Ir-da-ik-ša-iš-ša (ایرید یخیششا) یازیلیب کی بو سوسان تورکلرینین آدلاریندان دی چون آناسی سوس جویوتلریندن وابیهیل قیزیدی اونی سوس شهرینده دنیایه گتدی و سوس شهرینده بوی آچدی و آدی سوس تورکلرینین آدیندان اولدی ایرید یخیششا بیزیم دیلده ایگیت یخان اولوب واسکی سوسان اوغوزلارین دیلنده یانی ایگیت یا آردا یخان و آشیران ایگیت آشیران یا آردا آشیران اسکی سوسان توغوزلارین آدلارینداندی 

اونا یونانی یازیلاردا کتزیاس وهردوت ماکرو چیر(یونانی Makrocheir, لاتین Macrochir, Longimanus) آد وئریبلر کی بیزیم دیلده بؤیوک قول یا اوزون قل اولار

یازیلاردا اونون آدی بئله گلیب : ارطحشست الاول، اردشیر بن ارخشویرش مقلب به طویل الیدین (بیرونی)، بهمن بن اسفندیار بن کشتاسب (حمزه)، ارطحشثت (ابن عبری).

ماکرو یونانی دیلده یانی بؤیوک ایه بو کلمه نی معنا ائداق بؤیوک اَل اولار امما چیر(cheir) کلمه سی بیلک یا ال یا قُل معناسیندا اولابیلر امما بو کلمه نین اصلی معناسی بیزه بیلینمیر چیر کلمه سینین نچه معناسی اولا بیلر شاید بؤیوک آشیر آدین یونانی دیلده ماکرو شیر یاریبلار و اونی غلط معنا ائدیب اوزون قُل دئیبلر بو کلمه اصلیده گرک ماکرو اشیر(بؤیوک آشیر) اولا یانی بؤیوکلری وایگیتلری آشیران
== شاهلیقی ==
465 اینجی م.ق. ایلده خوراسان اشکوزلارینین باشچی سی آردااوان کی خشایارشاه قوشونوندا باشچی اولموشدی خشایارشاهی و اونون اوغلی داریوشی ئولدوردی و اونون یرینده [[آی باتان|آی باتاندا]]شاه اولدی امما جویوتلر آرامیلر قوشونون سوریه دن گتدیلر و آیباتانی آلدیلار وآردا اوان واونون اوغلانلارین ئولدوردولر و خشایارشاهین ایکنجی اوغلون سوس شهریندن گتیریب و شاه ائتدیلر خشایارشاه ئولندن سورا آرامیلر وتورکلر یئنی دن وروشدولار و جویوتلر آردااشیری شاه ائتدیلر امما سوندا قوشون باشچیلاری نچه ویریشماقدان سورا جویوتلر شاهی آردا آشیری قبول ائتدیلر و جویوتلر اولاری وعده وئرماقینان باریشدیردیلار
=== یونانی یازیلاردا ===
یونانی یازیلارا گوره آدا اوان وکورَکنی مگابیزش(بؤیوک باش) خشایارشاهی ئولدوردولرو یتره دادا  (کتزیاس: اسپَمِترِس)(فاس دیلده: مهرداد) یتره دونشونونون روحانی سی خشایارشاهی واونون اوغلون ئولدوردولر واشکوزلار خوراسان و آزربایجاندان ای باتانا گلدیلر واوغوزلار بیرلشدیلر امما جیویتلر آرامیلری (کوردفاس آسوره ارمنی تات دری گیلکی جویوت) آیباتانا گتدیلر و بو شهریده شورش سالدیلار وقاریشیق دشدی تورکلرین اولرین یاندیردیلار قوشون شورشی یاتیتماق بهانه سینه شهری آلدی و یئنی دن جویوتلر قوشونی اله گتدیلر و سوس شهریندن آرداآشیری گتیریب وشاه ائتدیلر
=== پوریم قورخوسی ===
بو کی تورکلر 77 مین نفرلری پورویم گونی ئولموشدولر اولاری قورخوددی وتورکلر قورخودان قلینجا اَل آتمادیلار و جویتلرینن باریشدیلار جویوتلر تورکلری ئولدوماقدا چوخ قان توکنیدیلر و تورکلری ئولدوروب وقورخوداردیلار
=== بابلو یازیلاریندا ===
بابالو یازیلاریندا خشایارشاهین ئولدورماقین یازیبلار واونی تانری بلاسی بولوبلر خشایارشاه بو ایلده بابالو تورکلری وکلدانیلرینه چوخ ظولم ائتمیشدی 
=== میصر یازیلاریندا ===
میصر یازیلاریندا خشایارشاه تانری بلاسینا دوشدی واونی ئولدوردولر خشایارشاه کی بوتو معبدین میصر اولکه سینده وئران ائتدی تانری بلاسینا دوشدی 

== یهودا اولکه سی ==
آرادآشیر کی سوس شهرینده بوی آچمیشدی [[یهودا اولکه سی|یهودا اولکه سینی ]] رسمی تانیدی ودوشمانلیق ائتمه دی و اسرائیلی جویوتلری بو اولکه دن اوزاق ائتدی ویهودا جویوتلرینه امان وئردی عزرا و نحمیاء یهودا اولکه سینه باشچی اولدولار و خاخام منشی اسرائیلی لر بو اولکه نی دوشمان بیلمه دیلر امما شاه بو ایکی جویوتلر آراسیندا قالدی و هرکیمسه اوبیری سن شاه یانیندا پیسلیردیلر یهودا جویوتلری اسرائیل جویتلرین مشرک ودونوشدن دونن بولوردولر و اولاری ئولدورماقی واجیب بولوردولر امما اسرائیل جویتلری یهودایئلری یالانچی بیلیب و شاه و بو اولکه نین دوشمان اولماقین ایستیردیلر

آردا آشیر 41 ایل حکومتینده 444 م.ق ایلدن بوطرفه یهودا اولکه سینه امان وئردی وعزرا ونحمیانی عزیز توتدی بو ایش اسرائیل جویوتلرینه خوشا گلیم اولمادی 

عزرا بو ایده جویتلری فلیسطینه قایتماقن ایست دی وشاه اونا یاردیم ائتدی و 400 باتمان قیزیل و اون و چورک یاغ ودوز اونا وئردی و عزرا جویوتلرین چوخون فلیسطینه قایتاردی عزرا ایکی جویوت ائلی بیرائتدی و یهودا اوکه سین یئنی ائتدی

== باتی ==
۴۲۴  م. ق. دسمابر ایندا یا۴۲۳ . م.ق فوریه آیندا دونیدن گوزون یومدی و اونون اوغلی ایکنجی خشایارشاه اونون یرینه شاه اولدی اونون خاتونی (هم آروادی هم باجی سی) داماسپیا اوننان بیرگونده دونیادن گوزون یومدی 
== قایناق  ==
هردوت 

کتزیاس

فاس جا ویکی پئدیا
[[Category:wp/azb]]