Difference between revisions 2174072 and 2174099 on azwiki

{{Tarixi dövlət
|adı                       = Əfşarlar İmperiyası
|orijinal_ad               = سلسله افشا<br />Süləsətlət-i Əfşar
|status                    = İmperiya
|himn                      = 
|bayraq                    = Nadir Shah Flag.png
|izah_bayraq               = 
|gerb                      = ⏎
|izah_gerb                 = Coat of arms of Persia (16th century - 1907).png
|izah_gerb                 = 16-cı yüzillikdən 1907-ci ilə qədərki İran gerbi
|xəritə                    = Azerbaijanan Afshar empire(1736-1747).jpg
|izah_xəritə               = Əfşarlar dövlətinin ərazisi (1736-1796)
|p1                        = Səfəvilər dövləti
|flag_p1                   = Flag of Shah Tahmasp I.svg
|p2                        = Hotakilər
|flag_p2                   = SHAH-MAHMUD-HOTAK.jpg
|p3                        = Hotaki
|flag_p3                   = Black_flag.svg
|p4                        = 
|flag_p4                   = 
|p5                        = 
|flag_p5                   = 
|p6                        = 
|flag_p6                   = 
|p7                        = 
|flag_p7                   = 
|yaranma1                  = [[1736]]
|ləğvolma1                 = [[1796]]
|f1                        = [[Zəndlər|Zənd Xanədanı]] sülaləsi
|flag_f1                   = Zand Dynasty Flag.png
|f2                        = Dürrani İmperiyası
|flag_f2                   = Flag of the Emirate of Herat.svg
|f3                        = Qacarlar Ddövləti
|flag_f3                   = State Flag of Iran (1924).svg
|f4                        = 
|flag_f4                   = 
|f5                        = 
|flag_f5                   = 
|f6                        = 
|flag_f6                   = 
|f7                        = 
|flag_f7                   = 
|şüar                      = 
|paytaxt                   = [[Məşhəd]]
|şəhərlər                  = 
|dil                       = [[fars dili]], [[Azərbaycan dili]]
|pul_vahidi                = 
|sahə                      = 
|əhali                     = 
|idarəetmə forması         = [[Mütləq monarxiya]]
|sülalə                    = [[Əfşarlar]], [[Avşarlar sülaləsi]]
|rəhbər titulu1            = Şahənşah
|rəhbər1                   = [[Nadir şah Əfşar|Nadir şah]]
|rəhbər_hakimiyyət1        = ([[1736]]–[[1747]])
|rəhbər titulu2            = 
|rəhbər2                   = [[Adil şah Əf|Adil şarh]]
|rəhbər_hakimiyyət2        = ([[1747]]-[[1747]])
|rəhbər titulu3            = 
|rəhbər3                   = [[İbrahim şah ƏfşarQırxlı-Avşar|İbrahim şah]]
|rəhbər_hakimiyyət3        = ([[1747]]–[[1748]])
|rəhbər titulu4            = 
|rəhbər4                   = [[Şahrux xan Əfşarşah Qırxlı-Avşar|Şahrux şah]]
|rəhbər_hakimiyyət4        = ([[1748]]–[[1796]])
|din                       = [[İslam]], ([[Şiəlik]])
|əlavə bənd                = 
|bəndin adı                = 
|əlavə bənd1               = 
|bəndin adı1               = 
|əlavə bənd2               = 
|bəndin adı2               = 
|Mərhələ1                  = 
|Gün_ay1                   = 
|İl1                       = 
|Mərhələ2                  = 
|Gün_ay2                   = 
|İl2                       = 
|əvvəl                     = 
|ə1                        = 
|ə2                        = 
|ə3                        = 
|ə4                        = 
|ə5                        = 
|ə6                        = 
|ə7                        = 
|sonra                     = 
|s1                        = 
|s2                        = 
|s3                        = 
|s4                        = 
|s5                        = 
|s6                        = 
|s7                        = 
|qeyd                      = 
}}


⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
⏎
'''Əfşarlar dövləti''' ([[1736]]-[[1747]]) — [[Səfəvilər dövləti]] dağıldıqdan sonra meydana gəldi. [[Nadir şah Əfşar]] dövlətin banisi oldu. [[Səfəvilər]]in itirilmiş nüfuzu və torpaqları birləşdirmək qüdrətləri qalmadığına görə Nadir Şah "Əfşarlar" dövləti adı altında yeni dövlət qurdu və itirilmiş əraziləri geri qaytardı.  

== Əfşarlar  sülaləsinin hakimiyyətə gəlməsi ==

[[Nadir şah Əfşar|Nadirqulu xan Əfşar]] [[1730]]-[[1736]]-cı illərdə [[Səfəvi İmperiyası]]nın ali baş komandanı, [[1732]]-[[1736]]-cı illərdə isə şahın qəyyumu idi. [[1732]]-[[1736]]-cı illərdə [[Səfəvilər dövləti]]nin itirilmiş bütün ərazilərini geri qaytaran [[Nadir şah Əfşar|Nadir]] [[1736]]-cı ilin əvvəllərində özünü şah elan etmək üçün münasib şərait yaratdı. Əvvəlcədən hazırlanmış plana görə [[III Şah Abbas]]ın qəflətən ölümündən istifadə edərək, [[1736]]-cı ilin martın 21-də [[Sabirabad|Suqovuşan]]da (indiki [[Sabirabad]] rayonunda Kürlə Arazın qovuşduğu yer) toplanmış [[Muğan]] qurultayında [[Nadir şah Əfşar|Nadir xan]] özünü [[İran]]ın şahı elan etdi. Beləliklə, əslində [[Səfəvilər sülaləsi]]nin hakimiyyətinə son qoyuldu və [[İran]]la [[Azərbaycan]]da yeni [[türk]]-[[müsəlman]] sülaləsi olan [[Əfşarlar sülaləsi]] hakimiyyətə gəldi.<ref>Azərabycan Tarixi (9-cu sinif üçün dərslik). Bakı. "Aspoliqraf". 2005. səh. 66</ref>

== Azərbaycanda Əfşarlar əleyhinə üsyanlar ==

== Nadir şahın fəthləri ==

== Əfşarlar  dövlətinin parçalanması və dağılması ==
[[1743]]-[[1744]]-cü illər­də [[Şirvan]], [[Şəki]], [[Təbriz]], [[Xoy]] və [[Salmas]]da yeni üsyanlar başlayır. 1743-cü ildə Əfşarlar əleyhinə ümumxalq hərəkatı Şirvanda daha da güclənir. Bu vəziyyət Şəki əhalisinin Əfşarların idarə üsuluna qarşı çıxışları üçün əlverişli şərait yaradır. [[Hacı Çələbi]] etibarlı adamlarını başına yığıb məlik Nəcəfin iqamətgahına hücuma keçir və onu öldürürlər.  Hacı Çələbinin bu addımı Azərbaycanda mərkəzi hakimiyyətə və Əfşarlar xanədanına  qarşı mübarizənin ye(contracted; show full) gərginləşdiyindən şah qala ətrafında bir dəstə saxlayıb, 1745-ci ilin ortalarında Osmanlılarla hərbi əməliyyat yerinə qayıdır. 1747-ci ildə Əfşarlar əleyhinə Şəkidə, Ərdəbil və Təbrizdə yeni üsyanlar baş verir. Lakin bu üsyanlar da nəticəsiz qalır. 1747-ci il iyunun 19-da Nadir şah sui-qəsd  nəticəsində öldürülür, onun yaratdığı dövlət süqut edir.<ref>[http://tarix.info/azerbaycan-tarixi/feodalizm-dovru/76-399f351arlar-d246vl601tinin-da287305lmas305.html Əfşarlar  dövlətinin dağılması]</ref>


== Əfşar hökmdarları ==⏎
⏎
== Həmçinin bax ==
* [[Nadir şah Əfşar]]
* [[Azərbaycan tarixi]]

== İstinadlar ==

<references/>

== Xarici Keçidlər ==

{{Türk imperiya və dövlətləri}}

[[Kateqoriya:Əfşarlar]]

[[ar:الدولة الأفشارية]]
[[az:Əfşarlar]]⏎
[[ca:Dinastia afxàrida]]
[[cs:Afšárovci]]
[[de:Afschariden]]
[[en:Afsharid dynasty]]
[[eo:Afŝaridoj]]
[[es:Dinastía Afshárida]]
[[fa:افشاریان]]
[[fr:Afsharides]]
[[he:השושלת האפשארית]]
[[hr:Afšaridsko Carstvo]]
[[it:Afsharidi]]
[[ja:アフシャール朝]]
[[ko:아프샤르 왕조]]
[[nl:Afshariden]]
[[no:Afsharid-dynastiet]]
[[pl:Afszarydzi]]
[[pt:Dinastia Afsharida]]
[[ru:Афшариды]]
[[simple:Afsharid dynasty]]
[[uk:Афшариди]]
[[zh:阿夫沙尔王朝]]