Difference between revisions 3715369 and 3752940 on azwiki

{{qaralama-az}}
[[Şəkil:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|300px|Croesus'un Lidya haritası, MÖ 6. yüzyıl]]
[[Şəkil:Lydia original area of lydia.jpg|thumb|left|300px|Lidya'nın konumu.]]

'''Lidiya''' —[[Anadolu]]da [[Tunc dövrü]]nün sonlarından başlayaraq e.ə. 6 əsrə qədər hökm sürən Lidiya sivilizasiyasının beşiyini və mərkəzini əhatə edən bölgə. Əsas olaraq [[Qediz çayı]] ([[Yunanca]]daki adı ''Hermos'') və [[Kiçik Menderes]] (''Kaistos'') çayı vadilərini əhatə edən və günümüzdə təqribən [[Manisa (il)|Manisa]] və [[Uşak (il)|Uşak]] illərinə bərabər gələn bölgədir. Lidiya sivilizasiyasının tarix səhnəsindən çəkilməsindən sonra da, [[Roma imperiyası]] döneminədək bu adla anılmışdır. Şimalında [[Miziya]], cənubunda [[Kariya]], şərqində [[Friqiya]], qərbində isə [[İyoniya]] bölgələri yerləşirdi.    

== [[Lidiyalılar]] ==
[[Şəkil:Map Anatolia ancient regions-en.svg|300px|thumb|Anadolu'daki '''Lidya''' Bölgesi'nin konumu]]
(contracted; show full)er'le yaptığı savaşta yenilmiştir. Lidiyalıar açısından Anadolu'nun batı kıyılarındaki eski Yunan kolonileri Lidya dövləti ile dəniz arasında bir engel oluşturmuşlardır. Oysa Lidya tarihinin henüz əfsanələrlə karışık olduğu çağlarda [[İzmir Körfezi]] kıyılarından hərəkətlə yurdlarından ayrılan Tirenyalıların Akdeniz'de bir süre ciddi bir güc oluşturdukları bilinmekte, bu dənizçilər daha sonra günümüzdeki kuzey [[İtaliya]]da qurulan [[Etrusklar|Etrusk]] mədəniyyəti ilə ilişkilendirilmektedir.
  

[[Lidiyalılar]]'ın [[Yunanlar]]la en çox ilişki qurdukları dönem [[Qarun xəzinəsi|Karun ''(Kroisos)'']] (560-547) dönemidir. Kroisos da İyonya kent devletlerine karşı saldırgan bir politika izlemiş, fakat adalarda oturanlarla iyi ilişkiler içine girmiştir. Lidya devletini gücünün doruğuna ulaştıran [[Karun Hazinesi|Kroisos ''(Karun)'']]'un adı şaşaalı zenginlik ifade eder tarzda, hem Batı kültürlerinde hem de [[Karun Hazinesi|''Karun'']] şeklinde Doğu kültürlerinde efsaneleşmiştir.  

Yenə Lidyalıların doğudaki [[Midiyalılar]] ilə [[Kızılırmak]] (əski Yunancada ''Halys'') yöresinde yaptıkları savaş Alyattes döneminde olmuşdur. Lidiyalıların yenildikleri bu savaş əsnasında [[Milet]]'li [[Thales]] ilk güneş tutulmasını doğru olarak tahmin etmişdir (M.Ö. 28.05.585).  

E.ə.546-cı ildə [[Əhəməni imperiyası]], Lidiya krallığının paytaxtı [[Sardes]]'i ele geçirip Lidiya krallığına son vermişlerdir. Beləliklə [[Anadolu]] 200 illik Fars egemenliği dönemine girmiştir.

== [[Lidiyalılar]] və pul zərbi ==
(contracted; show full)
== Mənbələr ==
*Aegean Turkey: An archaeological guide, ISBN 978-0-510-03200-5, 1967, George E. Bean, Ernest Benn, İngiliscə

== Xarici keçidlər ==
{{Anadolunun qədim əyalətləri}}

[[Kateqoriya:Lidiya| ]]