Difference between revisions 3790000 and 3910603 on azwiki

{{Takson
| aləmi                     = Bitkilər
| şəkil                     = Prunus laurocerasus fruit.jpg
| şəkil məlumat             = 
| şəkilaltı yazı            = 
| yuxarı takson             = Laurocerasus
| ranqı                     = Növ
| latınca adı               = Laurocerasus officinalis
| müəllif                   = [[L.]]
| sinonim                   = 
| tipik nümayəndə           = 
| aşağı takson adı          = 
| aşağı takson              = 
| arealın xəritəsi          = 
| arealın xəritəsi haqqında = 
| arealın xəritəsinin eni   = 
| legend sərhədi            = 
| mühafizə                  = 
| vikinövlər                = Laurocerasus officinalis
| vikianbar                 = Category:Laurocerasus officinalis
| bttsmb                    = 
| ütmx                      = 24786
| mbmm                      = 32242
| he                        = 
| geiş1                     = taxon
| geiş2                     = 30027
| beabs                      = 
}}
[[Şəkil:Dərman dəfnəgilənarı .jpg|thumb|Şəkil: Fərzəliyev V.S. ]]
'''{{latb|Laurocerasus officinalis}}''' ({{lang-la|Laurocerasus officinalis}})<ref>[[Nurəddin Əliyev]]. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.</ref> - {{lataz|Laurocerasus|no}} cinsinə aid [[bitki]] növü.<ref>[[Elşad Qurbanov]]. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.</ref>

'''"Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri"''' kitabında<ref>"Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.</ref> Azərbaycan florasında təbii halda yayılmış 42 fəsilə 71 cinsə aid 198 növ  nadir və nəsli kəsilməkdə olan ağac və kol bitkiləri haqda məlumat verilmişdir. Əsər ərsəyə gəlməmişdən öncə coxillik ekispedisiyalar, ezamiyyələr və təqdimatlar nəticəsində təqdiqat materiallarına aid növlərin təbii yayıldıqları areallarda  monitorinqlər aparılmış və populyasiyalarda fərdlərin yayılışı öyrənilmişdir. Aparılan birbaşa  müşahidələr nəticəsində məlum olmuşdur ki, kitabda verilən növlərin  əksəriyyətinin  arealları əvvəlki illərə nisbətən cox kicilmiş və bəzilərinin genefondu  təhlükə ilə üz- üzə gəlmişdir. Bu baxımdan öyrənilən bitkilərin areallarının  kicilmə səbəbi öyrənilmiş, həmin bitkilərin ƏMBMİ- nın (İUCN) 3.1 versiyasına əsasən onların təhlükə meyarları müəyyən edilmişdirşdir. Bundan  əlavə kitabda verilmiş  növlərin  arealları, bioloji xüsusiyyətləri, ehtiyatı, təbii ehtiyatın dəyişmə səbəbləri və qoruma tədbirləri haqda məlumatlar verilmişdir.Əsərdə Azərbaycanın “Qırmızı kitabı”na salınması tövsiyyə edilmişdir. Fikrimizə oxuculara təqdim olunan bu kitab, az da olsa vətəndaşlarımıza  ölkəmizdə ekoloji tarzlığın  saxlanılması və nadir incilərimizin  tanınması və mühafizə edilməsi baxımdan öz töhvəsini verəcək və marifləndirəcəkdir.

== Ümumi yayılması: == 
Balkan yarımadası, Kiçik Asiya və İranda təbii arealları vardır. 
== Azərbaycanda yayılması: == 
Astara, Balakən rayonları ərazilərində təbii halda yayılmışdır. 
== Statusu: == 
Azərbaycanın nadir bitkisidir. CR B1bc(i,ii,iv). 
== Bitdiyi yer: == 
Daşlı-qayalı quru yamaclarda rast gəlinir.
== Təbii ehtiyyatı: == 
Azərbaycanda dar bir arealda yayılmışdır.
== Bioloji xüsusiyyətləri: == 
Təbiətdə hündürlüyü 8 m-ə qədər olan ağac və ya koldur. Dəniz səviyyəsindən 600-800 m yüksəkliklərə qalxa bilir. Bit¬kinin göv¬də¬sinin rəngi boz və ya qaramtıl rngdə olur, hamar deyil, azca tük-lüdür. Zogları tüklü olub, yaşıl sonra isə boz rəngə çevrilir. Yarpaqları 1,0-1,5 sm uzunluğunda olur və ellips¬şəkillidir. Yar¬paqlarının üst tərəfi tünd, alt tərəfi isə açıq yaşıl rəngdə olur. Çiçəkləri ag rəng¬dədir, qisa saplaqlı olub, ətirlidir. Çiçək¬ləri salxımşəkilli çiçək qrupunda toplan¬mışdır. 
== Çoxalması: == 
Generativ və vegetativ yolla çoxalır. 
== Təbii ehtiyatının dəyişmə səbəbləri: == 
Başlıca olaraq insan fəaliyyətidir. 
== Becərilməsi: ==  
Mədəni halda Nəbatat bağlarında becərilir. 
== Qəbul edilmiş qoruma tədbirləri: == 
Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”na daxil edilmişdir.
== Zəruri qoruma tədbirləri: == 
Yeni yasaqlıqların yaradılması vacibdir.
== Məlumat mənbələri: == 
Деревья и кустарники СССР. т.3. 1954; Флора Азербайджана. т.5. 1954;Azərbaycanın ağac və kolları. III cild. 1970; Красная Книга СССР.1984; Azərbaycanın “Qırmızı Kitabı”. 1989; Azərbaycanın “Qırmızı” və “Yaşıl Кitabları”na tövsiyə olunan bitki və bitki formasiyaları. 1996; Azərbaycan florasının konspekti. I-III cildlər.  2005; 2006; 2008. Azərbaycanın nadir və nəsli kəsilməkdə olan oduncaqlı bitkilərinin in situ və ex situ şəraitində bioekoloji xüsusiyyətlərinin repro-duksiyasının, reproduksiyasının və repatriasiyasının elmi əsasları, b.e.d. alimlik dərəcəsi almaq üçün dissertasiya. Bakı.2011.

*[[Tofiq Məmmədov (botanik)|Tofiq Məmmədov]], Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov.

[[Kateqoriya:Bitkilər]]