Difference between revisions 5468865 and 5927295 on azwiki

⏎
⏎
[[ŞəkiFayl:Jo-map.png|thumb|  İordaniya xəritəsi]]
'''İordaniyadakı Yəhudilərin tarixi''' — çox qədim dövrlərə gedib çıxır, çünki bugünkü [[İordaniya]] coğrafiyasının çoxu İsrail torpaqlarında yəhudilərin tarixi ilə üst-üstə düşür.

== İsrail qəbilələri ==
[[ŞəkiFayl:1759 map Holy Land and 12 Tribes.jpg|thumb|300px|1759-cu ildə tərtib edilmiş qəbilələrin ilk yaşayış xəritəsi - fərqlər [[Birləşmiş Monarxiya]] dövründə meydana gəldi..]]
(contracted; show full)
[[Yəhudi-Roma müharibələri]]ndən sonra Edom xalqı tarixdə xatırlanmadı, ancaq Müqəddəs Jeromun zamanına qədər coğrafi bölgə "Edomya" adı istifadə edilməyə davam etdi.
== Roma əsri ==
Bölgədəki Roma hökmranlığı, General [[Pompey]] Judeayı e.ə.63-cü ildə başladı. İllər keçdikcə Yəhuda padşahlığında Romanın gücü artdı. Onların arasında [[Vəftizçi İohann
  |Yahya]] da var idi; Şayiələrə görə, Maharus qalasındakı Yəhyanın başı Heroda təqdim edildi. 66-cı il [[Yəhudi müharibəsi|Birinci Yəhudi-Roma Müharibəsi]]ndə Maharus qalası yəhudilər tərəfindən tutuldu və onlar 72 illik mühasirənin sonunadək onu saxlaya bildilər.
Sonuncu müstəqillik üçün yəhudilərin səyləri uğursuz olduqda, Romalılar Yəhudeyanı, Suriyanın Fələstin adı altında Samariya və Qalileyanı vahid bir vilayət halına gətirdilər. Roma fəthindən sonra [[İordaniya]] və ətraf ərazilərdəki yəhudilər onu idarə edən padşah və hökmdarların əmrləri altında yaşayırdılar.
Əsrlər boyu indiki İordaniya torpağında yəhudilərin sayı azaldı və nəticədə artıq yoxdur.

== Osmanlı hökmranlığı ==
Osmanlı hakimiyyəti dövründə (1516-1917) türklər bölgələri öz paytaxtları adlandırdıqları üçün rəsmi qeydlərdə "Fələstin" adı istifadə edilmədi. 1516-cı ildə Osmanlılar Fələstin taxtını ələkeçirəndə, Fələstin [[Sayda]] vilayətiylə yanaşı, 1660-cı ilə qədər Dəməşq  Suriyaya bağlı əyalət oldu. Fransızların Yaffa, Hayfa və Kasaryanı 7 Mart 1799 - 1799 İyul tarixləri arasında işğalı ilə qısa müddət kəsildi. 1799-cu ildə [[Napoleon]] un [[Akka mühasirəsi]]ndən sonra, Fələstində bir [[Yəhudi dövlətinin qurulması haqqında bəyannamə hazırladı. 10 may 1832-ci ildə [[Kavalalı Mehmed Əli Paşa]]  Osmanlılara qarşı üsyan etdi və ili ilhaq etdi.
== Britaniya İmperiyası ==
[[ŞəkiFayl:BritishMandatePalestine1920.png|sağ|thumb|[[Birləşmiş Krallıq Fələstin Mandatı]]]]
1917-ci ildə İngiltərə [[Balfur Bəyannaməsi (1917)|  Balfur Bəyannaməsi]]   ilə Fələstində bir Yəhudi dövləti ideyası dəstəkləndi və İordan çayının hər iki tərəfi [[Millətlər Liqası]]  tərəfindən [[Birləşmiş Krallıq Fələstin Mandatı]] na hakim olmaq üçün qaldı. [[Versal sülh müqaviləsi]]ndən əvvəl, Dünya Sionist Təşkilatı (WZO), İordan çayının şərqini və Ölü dənizi, [[Hicaz Dəmiryolu]]nu sərhəd kimi göstərən və qalan əraziləri müstəqil Ərəb dövləti kimi göstərəcək bir xəritə hazırlamış və təklif etmişdir. Bu sənədə görə:

<blockquote>
(contracted; show full)* [[Mizrahi]]
* [[Yəhudilərin Ərəb torpaqlarından toplu köçü]]
* [[İslam və İudaizm]]
== İstinadlar ==
{{İstinad siyahısı}}

[[Kateqoriya:Ərəb yəhudiləri]]
[[Kateqoriya:İordaniya]]