Difference between revisions 6248604 and 6248606 on azwiki

{{Silinməyə namizəd}}
{{əhəmiyyət}}
{{Dəniz
 |Adı                      = Xəzər dənizi
 |Yerli adı                = {{Dil-az|Xəzər dənizi}}<br />{{Dil-kk|Каспий теңізі}}<br />{{Dil-fa| دریای خزر}}<br />{{Dil-tk|Hazar deňzi}}<br />{{Dil-ru|Каспийское море}}
 |Şəkil                    = Oil Rocks near Baku.jpg
 |Şəklin izahı     =Xəzər dənizinin sahili (Azərbaycan)
|lat_dir = N|lat_deg =41 |lat_min = 40|lat_sec =0
(contracted; show full)

[[Xəzər dənizi|Xəzər dəniz]]inin su balansında əsas rolu dənizə tökülən 130-a qədər çay təşkil edir. Dənizin qidalanmasında 1380 min km<sup>2</sup>
hövzəsi olan [[Volqa çayı]]nın xüsusi əhəmiyyəti vardır . Bu çay vasitəsilə dənizə ümumi illik axar Volqa çayı 80%, digər çaylar - [[Kür]] 6%, [[Ural çayı|Ural]] 5%, [[Terek]], [[Sulaq]] və [[Samur]] birlikdə 4,5%, İran ərazisindən [[Səfidrud]], [[Şirud|Şirrud]], [[Gürgan]] və s. 4,0-4,5% təşkil edir.<ref name="m"/>

Xəzər d
əenizində axınlar mövcuddur ki, bunların da yaranmasına səbəb olan amillər əsasən küləklər, dəniz dibinin relyefi, sahil xəttinin konfiqurasiyası, dənizin müxtəlif sahələrinin suyunun temperatur fərqi, dənizə tökülən çaylardır ( əsasən Volqa çayının təsiri böyükdür).  Volqa çayından gələn suyun bir hissəsi Şimal Qərb istiqaməti ilə Orta Xəzərə axır, o biri hissəsi isə Şimal Şərq istiqamətində hərəkət edərək antisiklonik su dövranını yaradır.

(contracted; show full)* [https://www.youtube.com/watch?v=MUU54X3pHc4 Will the Caspian Sea deal hold? | Inside Story]
* [https://www.youtube.com/watch?v=HAeWWZijs3I&t=3s The Strategic Importance of the Caspian Sea]

== Həmçinin bax ==
* [[Xəzər dənizi]]
* [[Azərbaycanın ekologiyası]]

[[Kateqoriya:Xəzər dənizi]]