Revision 2174072 of "Əfşarlar dövləti" on azwiki

{{Tarixi dövlət
|adı                       = Əfşarlar İmperiyası
|orijinal_ad               = سلسله افشا<br />Süləsətət-i Əfşar
|status                    = İmperiya
|himn                      = 
|bayraq                    = Nadir Shah Flag.png
|izah_bayraq               = 
|gerb                      = 
|izah_gerb                 = 
|xəritə                    = Azerbaijanan Afshar empire(1736-1747).jpg
|izah_xəritə               = Əfşarlar dövlətinin ərazisi (1736-1796)
|p1                        = Səfəvilər dövləti
|flag_p1                   = Flag of Shah Tahmasp I.svg
|p2                        = Hotakilər
|flag_p2                   = SHAH-MAHMUD-HOTAK.jpg
|p3                        = 
|flag_p3                   = 
|p4                        = 
|flag_p4                   = 
|p5                        = 
|flag_p5                   = 
|p6                        = 
|flag_p6                   = 
|p7                        = 
|flag_p7                   = 
|yaranma1                  = [[1736]]
|ləğvolma1                 = [[1796]]
|f1                        = [[Zəndlər|Zənd Xanədanı]]
|flag_f1                   = Zand Dynasty Flag.png
|f2                        = Dürrani İmperiyası
|flag_f2                   = Flag of the Emirate of Herat.svg
|f3                        = Qacarlar Dövləti
|flag_f3                   = State Flag of Iran (1924).svg
|f4                        = 
|flag_f4                   = 
|f5                        = 
|flag_f5                   = 
|f6                        = 
|flag_f6                   = 
|f7                        = 
|flag_f7                   = 
|şüar                      = 
|paytaxt                   = [[Məşhəd]]
|şəhərlər                  = 
|dil                       = [[fars dili]], [[Azərbaycan dili]]
|pul_vahidi                = 
|sahə                      = 
|əhali                     = 
|idarəetmə forması         = [[Mütləq monarxiya]]
|sülalə                    = [[Əfşarlar]]
|rəhbər titulu1            = Şahənşah
|rəhbər1                   = [[Nadir şah Əfşar|Nadir şah]]
|rəhbər_hakimiyyət1        = ([[1736]]–[[1747]])
|rəhbər titulu2            = 
|rəhbər2                   = [[Adil şah Əfşar]]
|rəhbər_hakimiyyət2        = ([[1747]]-[[1747]])
|rəhbər titulu3            = 
|rəhbər3                   = [[İbrahim şah Əfşar]]
|rəhbər_hakimiyyət3        = ([[1747]]–[[1748]])
|rəhbər titulu4            = 
|rəhbər4                   = [[Şahrux xan Əfşar]]
|rəhbər_hakimiyyət4        = ([[1748]]–[[1796]])
|din                       = [[İslam]] ([[Şiəlik]])
|əlavə bənd                = 
|bəndin adı                = 
|əlavə bənd1               = 
|bəndin adı1               = 
|əlavə bənd2               = 
|bəndin adı2               = 
|Mərhələ1                  = 
|Gün_ay1                   = 
|İl1                       = 
|Mərhələ2                  = 
|Gün_ay2                   = 
|İl2                       = 
|əvvəl                     = 
|ə1                        = 
|ə2                        = 
|ə3                        = 
|ə4                        = 
|ə5                        = 
|ə6                        = 
|ə7                        = 
|sonra                     = 
|s1                        = 
|s2                        = 
|s3                        = 
|s4                        = 
|s5                        = 
|s6                        = 
|s7                        = 
|qeyd                      = 
}}















'''Əfşarlar dövləti''' ([[1736]]-[[1747]]) — [[Səfəvilər dövləti]] dağıldıqdan sonra meydana gəldi. [[Nadir şah Əfşar]] dövlətin banisi oldu. [[Səfəvilər]]in itirilmiş nüfuzu və torpaqları birləşdirmək qüdrətləri qalmadığına görə Nadir Şah "Əfşarlar" dövləti adı altında yeni dövlət qurdu və itirilmiş əraziləri geri qaytardı.

== Əfşarlar  dövlətinin dağılması ==
[[1743]]-[[1744]]-cü illər­də [[Şirvan]], [[Şəki]], [[Təbriz]], [[Xoy]] və [[Salmas]]da yeni üsyanlar başlayır. 1743-cü ildə Əfşarlar əleyhinə ümumxalq hərəkatı Şirvanda daha da güclənir. Bu vəziyyət Şəki əhalisinin Əfşarların idarə üsuluna qarşı çıxışları üçün əlverişli şərait yaradır. [[Hacı Çələbi]] etibarlı adamlarını başına yığıb məlik Nəcəfin iqamətgahına hücuma keçir və onu öldürürlər.  Hacı Çələbinin bu addımı Azərbaycanda mərkəzi hakimiyyətə və Əfşarlar xanədanına  qarşı mübarizənin yeni mərhələsinin başlanğıcı olur. Bu zamanlar [[Dərbənd]], [[Car]], [[Qarabağ]], [[İrəvan]] bölgələrində və dövlətin cənub ərazilərində də narazılıqlar davam edir.

Dövlətin qərb sərhədlərini möhkəmləndirməyə böyük əhəmiyyət verən Nadir şah ölkə daxilində baş verən üsyanları yatırmaqla başını qatmaq istəmir. Çünki sərhəddə dayanan Osmanlı qoşununun hər an müdaxilə etməsi mümkün idi. 1744-cü ildə Nadir şahın qoşunu Şəkiyə yaxınlaşır, lakin «Gələsən-görəsən» qalasında ciddi müqavimətə rast gəldiyindən Bərdəyə çəkilməli olur. Şah bir qədər burada qaldıqdan sonra qoşunla Dərbəndə doğru irəliləyir. 1745-ci ilin yazında Nadirin qoşunu Ərəş istiqamətindən hərəkət edərək yenidən «Gələsən-görəsən» qalasına hücum edir. Şəkililər inadla müqavimət göstərərək dağların çətin keçidlərində şah qoşununa qəfil zərbələr endirirlər.

Osmanlı dövləti ilə münasibətlər yenidən gərginləşdiyindən şah qala ətrafında bir dəstə saxlayıb, 1745-ci ilin ortalarında Osmanlılarla hərbi əməliyyat yerinə qayıdır. 1747-ci ildə Əfşarlar əleyhinə Şəkidə, Ərdəbil və Təbrizdə yeni üsyanlar baş verir. Lakin bu üsyanlar da nəticəsiz qalır. 1747-ci il iyunun 19-da Nadir şah sui-qəsd  nəticəsində öldürülür, onun yaratdığı dövlət süqut edir.<ref>[http://tarix.info/azerbaycan-tarixi/feodalizm-dovru/76-399f351arlar-d246vl601tinin-da287305lmas305.html Əfşarlar  dövlətinin dağılması]</ref>

== Həmçinin bax ==
* [[Nadir şah Əfşar]]
* [[Azərbaycan tarixi]]

== İstinadlar ==

<references/>

== Xarici Keçidlər ==

{{Türk imperiya və dövlətləri}}

[[Kateqoriya:Əfşarlar]]

[[ar:الدولة الأفشارية]]
[[az:Əfşarlar]]
[[ca:Dinastia afxàrida]]
[[cs:Afšárovci]]
[[de:Afschariden]]
[[en:Afsharid dynasty]]
[[eo:Afŝaridoj]]
[[es:Dinastía Afshárida]]
[[fa:افشاریان]]
[[fr:Afsharides]]
[[he:השושלת האפשארית]]
[[hr:Afšaridsko Carstvo]]
[[it:Afsharidi]]
[[ja:アフシャール朝]]
[[ko:아프샤르 왕조]]
[[nl:Afshariden]]
[[no:Afsharid-dynastiet]]
[[pl:Afszarydzi]]
[[pt:Dinastia Afsharida]]
[[ru:Афшариды]]
[[simple:Afsharid dynasty]]
[[uk:Афшариди]]
[[zh:阿夫沙尔王朝]]