Revision 2272293 of "Millətçilik" on azwiki

{{Faşizm}}


'''Millətçilik''' — [[siyasət]]də [[ideologiya]] və istiqamət. Onun baza prinsipi  içtimai birliyinin yüksək forması  üçün  [[millət]]in dəyəri və onun [[dövlət]]in mövcudluğunda ilkinliyidir.Daxilində bir çox cərəyanlar var və onlar bəzən bir-birinə zidiyyət təşkil edirlər.

Millətçilik bir qayda olaraq [[millət]]inə sədaqət, milli dəyərlərini müdafiəsini, onun siyasi müstəqilliyini və inkişafı üçün fəaliyyəti təbliğ edir.Həmçinin onun yaşadığı əraziyə bağlılığına çalışır. O vətənpərvərliyə yaxın olan milli hisslərə söykənir.Onun üçün sosial və sinfi fərqlər mövcud deyildir.Tarix boyu millətçilik keçid dövrlərində əhalini bir məqsəd üçün yığa bilibdir. 

Bir çox [[radikal]]  hərəkarlar millətçiliklə örtüldüyünə görə, millətçilik bir sıra hallarda etnik, mədəni və [[din]]i dözümsüzlüklə yaxın sayılır. Ancaq millətçilikdəki [[liberal]]dairələr həmişə dözümsüzlüyün əleyhinə çıxırlar.

== Nəzəriyyə ==
Millətçilik ilk növbədə  ''ideologiyadır''<ref name="patriotism">Bu keyfiyyətə görə o [[vətənpərvərlik]] və milli qürurdan fərqlənirlər.Milli qürur hisslər və ondan irəli gələn nəticələrdir.</ref>, O aşağıdakı elementləri əhatə edir<ref name="Gellner">Геллнер Э. 1991.</ref><ref name="Smith">Смит Э. Д. 2004.</ref><ref name="Коротеева">Коротеева В. Существуют ли общепризнанные истины о национализме? // Pro et Contra. 1997. Т. 2, № 3. [http://www.carnegie.ru/ru/pubs/procontra/55630.htm]</ref>:
* '''Millətin varlığı'''. Millətçilik bildirir ki,[[cəmiyyət]] [[təbiət]] qanunları ilə  müstəqil və asılı [[millət]]lərə bölünübdür.Bu səbəbdən də müəyyən obyektiv keyfiyyətlərə malikdirlər.
* '''Millətlərin müqəddaratını təyin etmə suveren hüququ'''. Bu prinsipə görə milli layihələr ancaq [[milli dövlət]]də reallaşa bilər.Millət ancaq bir milləti birləşdirən dövlət qura bilər<ref name="Mazzini">"Каждая нация является государством, и только одно государство есть у всей нации" ([[Мадзини, Джузеппе|Мадзини]]) </ref>. Hər bir inzibati – ərazi vahidində ancaq bir etnos yaşaya bilər. Beləliklə millət müəyyən bir əraziyə hakimlik hüququna malikdir.
* '''Dövlət əmələ gətirmə prosesində millətin ilkinliyi'''. Millət [[siyası hakimiyyət]in əsasıdır. [[Hökumət]]in legitim tipi milli [[idarəetmə]]dir.Hər bir millət nümayəndəsi siyasi proseslərdə iştirak edə bilər.Bununla da millətçilik [[elita]]ya bərabər tutulur .
* '''Milli tanınma ( idenfikasiya )'''. Millətçilik vahid [[dil]] və [[mədəniyyət]]i inzibati – ərazi vahidi tərkibindı bütün əhali üçün vacib sayır.İnsanlar azadlıq və özünü təsdiq üçün özlərini millətin bir hissəsi sayırlar.Eyni zamanda millət digər qruplarda olmayanları da öz tərkibinə qəbul etməyə hazırdır.<ref name="Hobsbawm">Хобсбаум Э. 1998.</ref>.
* '''Həmrəylik'''. Millərin nümayəndələri bir-biri ilə həmrəyliyi gördükdə bə birgə hərəkət etdikdə milli birlik yaranər.<ref name="Smith"/> 
* '''Millət ən yüksək dəyərdir'''. Hesab edilir ki, fərdin milli dövlətə bağlılığı onun şəxsi maraqlarından yüksəkdədir.Cəmiyyətdə azadlıq və harmoniya üşün milli dövlətin möhkəmlənməsi vacibdir. 
* '''Cəmiyyətin maariflənməsi'''.Millətin üzvləri [[təhsil]] almağa imkanlı olmalıdırlar.Sonradan bu mallətin inkişafına ciddi təsir edir. 

Millətçilik millətin fərqini, rəngarəngliyini və fərdiliyini göstərməlidir.Bu fərqlilik mədəni-etnik xarakteri nümayış etdirir.<ref name="Hobsbawm"/>. Milli təəssüfkeşlik yad mədəniyyətin milli mühütə müqavimətsiz intervensiyasının qarşısını alır və qarçılıqlı mədəniyyət mübadiləsinə imkan verir. <ref name="Bowden">Bowden B. Nationalism and cosmopolitanism: irreconcilable differences or possible bedfellows? // National Identities. 2003. Vol. 5, No. 3. P. 235. {{DOI|10.1080/1460894031000163139}}{{en}}</ref>.

Millətçilik millətə sosial orqanizm kimi baxır.İnsanların bərabərliyi kimi, millətlərin də bərabərliyi əsas götürülür.Millətçilərin fikrincə millətlər həm istedadlı ola bilər, həm də təcavüzə məruz qala bilərlər. Millətlər indiki nəsli keçmişlə və gələcəklə eyni zamanda bağlayır və hər kəsi millət yolunda fədakatlığa hazırlayırlar. <ref name="Anderson">Андерсон Б. 2001.</ref>.

Millətçilik üçün  " milli dəyərlər ", " milli maraqlar ", " milli təhlükəsizlik ", " milli müstəqillik ", " milli təfəkkür " anlayışları çox vacibdir.


== Həmçinin bax ==
* [[Millət]]
* [[Vətəndaş]]
* [[Beynəlmiləl]]
* [[Separatizm]]
* [[Dövlət]]
* [[Faşizm]]

== Mənbə ==
* Алексеева Л. М.: История инакомыслия в СССР|глава = [http://www.memo.ru/history/diss/books/ALEXEEWA/Chapter19.htm Русское национальное движение]}}
* ''[[Бромлей, Юлиан Владимирович|Бромлей Ю.]]'' [http://scepsis.ru/library/id_1083.html Человек в этнической (национальной) системе]
* Гнатенко П. И. Национальная психология. Гл. 6. [http://www.geocities.com/svr_2000svr_us/gnt/gnt-6.html]
* Грицанов А. А. [http://lib.rin.ru/doc/i/188501p465.html Национализм] // Новейший философский словарь / Сост. Грицанов А. А. — Мн.: Изд. В. М. Скакун, 1998.
* Дугин А. [http://www.arctogaia.com/public/konsrev/natio.htm "Апология национализма"]. Статья описывает некоторые особенности русского национализма.
* [[Кагарлицкий, Борис Юльевич|Кагарлицкий Б. Ю.]] [http://www.eusi.ru/lib/kagarlickij_marksizm_ne_recomendovano_dlya/10.shtml Марксизм и национальный вопрос]
* ''[[Кон, Игорь Семёнович|Кон И.]]'' [http://scepsis.ru/library/id_903.html К проблеме национального характера]
* [http://scepsis.ru/library/id_887.html Кон И. "Психология предрассудка"] — О социально-психологических корнях этнических предубеждений
* Ланцов С. А. [http://slovari.yandex.ru/dict/lanzov/article/lan/lan-0055.htm Национализм] // Террор и террористы. Словарь. — СПб.: Изд-во СПбГУ, 2004.
* Миллер А. Империя и нация в воображении русского национализма. Взгляд историка. Лекция. 31 марта 2005 г. [http://www.polit.ru/lectures/2005/04/14/miller.html]
* [http://tapemark.narod.ru/kommunizm/117.html Научный коммунизм: Словарь (1983) / Национализм]
* [http://xeno.sova-center.ru/ Радикальный национализм в России и противодействие ему]. Отчёты информационно-аналитического центра "СОВА".
* Фридман Вл. [http://scepsis.ru/library/id_1594.html Национализм и ксенофобия: социальные причины и психологическая основа явления]
* Янов А. [http://ons.gfns.net/1998/6/09.htm "От патриотизма к национальному самоуничтожению"]. Данная статья представляет собой введение к первому тому книги [[Янов, Александр Львович|А. Янова]] "Как убивали Россию", посвященной роли националистической идеологии в истории России.
* [http://echo.msk.ru/programs/netak/599975-echo/ Передача радиостанции "Эхо Москвы" "Когда зародился русский патриотизм"]

== Ədəbiyyat ==
* Андерсон Б.Воображаемые сообщества. Размышления об истоках и распространении национализма ,М.,Канон-Пресс-Ц ,2001,səh.320.
* Андерсон Б., Бауэр О., Хрох М. və b.,Нации и национализм ,М.,Праксис,2002,416
* Балибар Э., Валлерстайн И.,Раса, нация, класс. Двусмысленные идентичности ,М.,Логос-Альтера, Ессе Homo,2003,Səh.272.
* Биллиг М. [http://www.ruthenia.ru/logos/number/49/03.pdf Нации и языки]// Логос. 2005. Вып. 4 (49). səh.. 60. 
* Геллнер Э.Нации и национализm, http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Polit/gelln/index.php ,М.,Прогресс ,1991.
* Леонтьев К.,[http://knleontiev.narod.ru/texts/cultur_ideal.htm Культурный идеал и племенная политика]
* Леонтьев К. [http://knleontiev.narod.ru/texts/nazionalnaya_politika.htm Национальная политика как орудие всемирной революции]
* Леонтьев К. [http://knleontiev.narod.ru/texts/plody_na_vostoke.htm Плоды национальных движений на православном Востоке]
* Малахов В.С.,Национализм как политическая идеология: Учебное пособие ,М.,2005,səh. 320.
* Милль Дж. Ст.,Гл. XVI Рассуждения о представительном правлении
http://www.sotsium.ru/books/103/103/mill_represantative%20government%20chVIII-XVIII.html#xgl18
М., Социум ,2006,səhş 416.
* Ноженко М. Национальные государства в Европе,СПб.,Норма.

== İstinadlar ==
<references/>

{{Siyasi ideologiyalar}}

[[Kateqoriya:Millətçilik]]

{{Link FM|eo}}
{{Link GA|ru}}

[[als:Nationalismus]]
[[an:Nacionalismo]]
[[ar:قومية]]
[[as:জাতীয়তাবাদ]]
[[ast:Nacionalismu]]
[[bat-smg:Naciuonalėzmos]]
[[be:Нацыяналізм]]
[[be-x-old:Нацыяналізм]]
[[bg:Национализъм]]
[[bn:জাতীয়তাবাদ]]
[[bo:མི་རིགས་རིང་ལུགས།]]
[[br:Broadelouriezh]]
[[bs:Nacionalizam]]
[[ca:Nacionalisme]]
[[ckb:ناسیۆنالیزم]]
[[cs:Nacionalismus]]
[[cy:Cenedlaetholdeb]]
[[da:Nationalisme]]
[[de:Nationalismus]]
[[el:Εθνικισμός]]
[[en:Nationalism]]
[[eo:Naciismo]]
[[es:Nacionalismo]]
[[et:Rahvuslus]]
[[eu:Nazionalismo]]
[[ext:Nacionalismu]]
[[fa:ملی‌گرایی]]
[[fi:Nationalismi]]
[[fiu-vro:Natsionalism]]
[[fr:Nationalisme]]
[[fy:Nasjonalisme]]
[[ga:Náisiúnachas]]
[[gl:Nacionalismo]]
[[he:לאומיות]]
[[hi:राष्ट्रवाद]]
[[hif:Rastryawaad]]
[[hr:Nacionalizam]]
[[hu:Nacionalizmus]]
[[hy:Ազգայնականություն]]
[[id:Nasionalisme]]
[[io:Nacionalismo]]
[[is:Þjóðernishyggja]]
[[it:Nazionalismo]]
[[ja:ナショナリズム]]
[[jv:Nasionalisme]]
[[ka:ნაციონალიზმი]]
[[kk:Ұлтшылдық]]
[[kn:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ]]
[[ko:민족주의]]
[[krc:Миллетчилик]]
[[la:Nationalismus]]
[[lad:Nasionalizmo]]
[[li:Nationalisme]]
[[lmo:Naziunalism]]
[[lt:Nacionalizmas]]
[[lv:Nacionālisms]]
[[mk:Национализам]]
[[ml:ദേശീയത]]
[[ms:Nasionalisme]]
[[mwl:Nacionalismo]]
[[new:राष्ट्रवाद]]
[[nl:Nationalisme]]
[[nn:Nasjonalisme]]
[[no:Nasjonalisme]]
[[oc:Nacionalisme]]
[[pl:Nacjonalizm]]
[[pnb:نیشنلزم]]
[[pt:Nacionalismo]]
[[rm:Naziunalissem]]
[[ro:Naționalism]]
[[ru:Национализм]]
[[rue:Націоналізм]]
[[sah:Национализм]]
[[scn:Nazziunalismu]]
[[sh:Nacionalizam]]
[[simple:Nationalism]]
[[sk:Nacionalizmus]]
[[sl:Nacionalizem]]
[[sq:Nacionalizmi]]
[[sr:Национализам]]
[[sv:Nationalism]]
[[ta:தேசியவாதம்]]
[[th:ชาตินิยม]]
[[tl:Pagkamakabansa]]
[[tr:Milliyetçilik]]
[[tt:Millätçelek]]
[[ug:مىللەتچىلىك]]
[[uk:Націоналізм]]
[[ur:قوم پرستی]]
[[uz:Millatchilik]]
[[vi:Chủ nghĩa dân tộc]]
[[war:Nasyonalismó]]
[[yi:נאציאנאליזם]]
[[zh:民族主義]]
[[zh-min-nan:Bîn-cho̍k-chú-gī]]
[[zh-yue:民族主義]]