Difference between revisions 323370 and 323415 on bawiki

{{Язык
|цвет = алтайские
|имя = Башҡорт теле 			
|самоназвание = Башҡорт теле
|страны = {{RUS}}, {{KAZ}}
|регионы =[[Башҡортостан]], [[Силәбе өлкәһе]], [[Ырымбур өлкәһе]], [[Төмән өлкәһе]], [[ХМАО]], [[Свердловск өлкәһе]], [[Ҡурған өлкәһе]], [[Һамар өлкәһе]], [[Һарытау өлкәһе]], [[Пермь крайы]], [[Татарстан]], [[Удмуртстан]]
|официальный язык ={{Флаг|Башҡортостан}} [[Башҡортостан]] ([[Рәсәй|Рәсәй Федерацияһы]]нда республика)
(contracted; show full)

Башҡорт теле, [[урыҫ теле]] менән бер рәттән,  [[Башҡортостан Республикаһы]]ның дәүләт теле булып тора<ref> [http://www.gsrb.ru/bash/status/konstituciya/ Башҡортостан Республикаһы Конституцияһы, беренсе бүлек, беренсе статья]</ref>. Башҡорт теле дәүләт теле дәрәжәһендә беренсе тапҡыр Башҡорт ҮҒК (ЦИК) 1921 йылдың 6 июль ҡарары менән билдәләнә<ref>[http://encycl.bash-portal.ru/b_yazyk.htm Башкирский язык в «Башкортостан. Краткая энциклопедия»]</ref>.


[[Рәсәй]]ҙә башҡорт телен  1152,4 мең кеше белә ([[2010]]), бөтә донъя буйынса — 1223,74 мең кеше<ref name="bl" />. 
Башҡорт телен белеүселәр башлыса [[Башҡортостан]], [[Татарстан]], [[Удмуртстан]] республикаларында, [[Силәбе өлкәһе]], [[Ырымбур өлкәһе]], [[Төмән өлкәһе]], [[ХМАО]], [[Свердловск өлкәһе]], [[Ҡурған өлкәһе]], [[Һамар өлкәһе]], [[Һарытау өлкәһе]], [[Пермь крайы]]нда йәшәйҙәр. 
 
[[Башҡорт алфавиты]] урыҫ алфавитына нигеҙләнеп төҙөлгән.⏎
2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу ваҡытында башҡорт телен белеүселәр Рәсәй күләмендә 1379727 (бөтә халыҡтың 0,95%), [[Башҡортостан]]да 1056871 (Башҡортостан халҡының 25,8%) кеше булыуы асыҡланды<ref>Башкиры в начале XXI века: Статистический сборник. – Уфа:Башкортостанстат, МСОО ВКБ, 2008. – 194 с.</ref>. Башҡорт телен белеүсе милләт вәкилдәре һаны (2002 йыл): [[башҡорттар]] – 912204, [[татарҙар]] – 109799, [[урыҫтар]] – 14765, [[сыуаштар]] – 9126, [[марыйҙар]] – 3548, [[удмурттар]] – 2921, башҡа халыҡтар – 4449 кеше. Башҡорт телен белеүсе кешеләр күпләп йәшәгән (3 мең кешенән артыҡ) төбәктәр исемлегенә Силәбе – 133389, Ырымбур – 45973, Төмән – 32668, Свердловск – 22451, Ҡурған – 14203, Пермь – 12701, Һамар – 6145, Һарытау өлкәләре – 3038, [[Татарстан Республикаһы]] – 11765, [[Мәскәү]] ҡалаһы – 3264 кеше, инә. 

[[Рәсәй]]ҙә башҡорт телен  1152,4 мең кеше белә ([[2010]]), бөтә донъя буйынса — 1223,74 мең кеше<ref name="bl" />. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата башҡорт телен белеүселәр Рәсәй күләмендә 1152404 (0,83%) , Башҡортостанда 935810 (23%) кеше теркәлгән. 2002 йылғы күрһәткестәр менән сағыштырғанда был һандың ил буйынса 227323 кешегә, ә республика буйынса 121061 кешегә кәмеүе күҙәтелә<ref>Ғатауллин Р.Ш. Башҡорт теле XX быуатта – һандар һәм һығымталар,
йәки статистика мәғлүмәттәре был турала нимә һөйләй. Городские башкиры: традиции и современное общество: Материалы VII Межрегиональной научно-практической конференции (г. Учалы, 20 апреля 2012 г.). Уфа: ИИЯЛ УНЦ РАН, 2012, — 296 с. ISBN 978-5-91608-076-6 </ref>. 

ЮНЕСКО 2009 йылда башҡорт телен «Юғалыу ҡурҡынысы янаған донъя телдәре Атласы»на индерҙе<ref>[http://www.unesco.org/culture/languages-atlas/en/atlasmap/language-id-334.html ЮНЕСКО сайты мәғлүмәте]</ref>. 
[[Башҡорт алфавиты]] урыҫ алфавитына нигеҙләнеп төҙөлгән.⏎

== Башҡорт алфавиты ==

'''Башҡорт алфавиты'''
{| style="font-family:Microsoft Sans Serif; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF"
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в
(contracted; show full)[[tt:Başqort tele]]
[[udm:Башкир кыл]]
[[ug:باشقۇرتچە]]
[[uk:Башкирська мова]]
[[uz:Boshqird tili]]
[[vep:Baškiran kel']]
[[vi:Tiếng Bashkir]]
[[zh:巴什基尔语]]