Difference between revisions 351047 and 405887 on bawiki

< previous diff
next diff >
Дала бөркөтө
{{Taxobox
| name = Дала бөркөтө
| image file = Kaiseradler Aquila heliaca 4 amk.jpg
| image descr = 
| regnum = Хайуандар
| phylum = [[Хордалылар]]
| classis = [[Ҡоштар]]
| ordo = [[Ыласын һымаҡтар]]
| familia = [[Ҡарсыға һымаҡтар]]
| subfamilia = [[Һарҙар]]
| genus = [[Бөркөттәр]]
| species = '''Дала бөркөтө'''
| latin = {{btname|Aquila heliaca| <br />[[Savigny]], [[1809]]}}
| wikispecies = Aquila heliaca
| commons = Category:Aquila heliaca
| itis = 175413
| ncbi = 52410
| range map = Aquila heliaca area.png
| range legend =
{{легенда|#FF8040|<small>Оя ҡороу ареалы</small>}}
{{легенда|#0000FF|<small>Ҡышлау ареалы</small>}}
}}
{{Международная Красная книга|VU|106003535}}

'''Көсөгән, дала бөркөтө, уба бөркөтө''' ({{lang-ru|Моги́льник}}, {{lang-la|Aquila heliaca}}) — [[ҡарсыға]]лар ғаиләһенә ҡараған, оҙон осло ҡанатлы, суҡыш аҫты бәләкәй генә һаҡаллы, ҡараһыу һоро төҫтәге ҙур йыртҡыс [[:Категория:Ҡоштар|ҡош]].[[Ҡаҙҙар|Ҡаҙҙан]] ҙурыраҡ. 

Һирәк осрай торған ҡош, һирәк ағаслы асыҡ [[урман]]дарҙа, яңғыҙ ағастарҙа оя ҡора. 2-3 бөртөкОсҡанда ҡанат осондағы ҡауырһындары йәйелгән бармаҡтарға оҡшағандай була. Ҡойроғо ҡыҫҡа. Түбәһе ҡара-көрән төҫтә, елкәһе һарғылт ерән, яурындарында аҡ тап бар. Бөркөттән ҡара төҫтәге ҡойроғо, яурындарындағы аҡ таптары менән айырыла. Тауышы яңғырауыҡлы: «ҡъяҡ-ҡъяҡ-ҡъяҡ». Төрлө вак йәнлекте, ҡоштарҙы аулай. Күсмә ҡош. Һирәк осрай. Ағас башында оялай. Ике-өс ояһы була, уларҙың диаметры 1,5 метрға етеүе ихтимал. Ике-өс аҡ йомортҡа һала.  

Төçө ҡара-көрән. Түбәһе елкәһе һарғылт ерән, яурынында аҡ тап бар. Төрлө кимереүселәр — йомран, һыуыр, ҙур булмаған ҡуяндар, бәләкәй ҡоштар менән туҡлана.

Башҡортостанда һуңғы йылдарҙа ҡарағоштоң ояһы [[Ейәнсура районы|Ейәнсура]], [[Хәйбулла районы|Хәйбулла]], [[Бөрйән районы|Бөрйән]] һәм [[Белорет районы|Белорет]] райондарында ғына теркәлгән.

== Әҙәбиәт ==
* Э.Ф. Ишбирҙин. Башҡортостан ҡоштары китабы. Өфө,1986 йыл. ИБ №3478 28.693.35 И 90
* Башҡортостан. 3 сентябрь 2013 й. №173 (26523)⏎
⏎
[[Категория:Ҡоштар]]
[[Категория:Башҡортостан ҡоштары]]