Difference between revisions 1213663 and 1213667 on bewiki

{{значэнні|Беларусь}}
{{Дзяржава
 |Беларуская назва        = Рэспубліка Беларусь
 |Арыгінальная назва   = 
 |Родны склон       = Беларусі
 |Герб                    = Coat of arms of Belarus.svg
 |Сцяг                   = Flag of Belarus.svg
 |Назва гімна          = Мы, беларусы  
(contracted; show full)

=== Незалежная Беларусь ===
[[27 ліпеня]] [[1990]] года была прынята [[Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Беларускай ССР]]. У [[1991]] СССР спыніў існаванне, [[БССР]] была абвешчаная Рэспублікай Беларусь, што існуе і зараз.

У [[1994]] г. прынятая [[Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь]], адбыліся першыя прэзідэнцкія выбары. [[Прэзідэнт]]ам быў абраны [[Аляксандр Лукашэнка]]. Ён захаваў за сабой пасаду Прэзідэнта па выніках выбараў у [[2001]], у [[2006]] і ў [[2010]] годзе.

== 
Дзяржаўны лад ==
{{main|Вышэйшыя дзяржаўныя пасады Рэспублікі Беларусь}}Сімволіка ==
{{main|Сцяг Беларусі|Герб Беларусі|Гімн Беларусі}}

У [[1991]] былі прынятыя дзяржаўныя сцяг ([[бел-чырвона-белы сцяг|бел-чырвона-белы]]) і герб ([[Пагоня (герб)|«Пагоня»]]), аднак па выніках [[Рэферэндум у Беларусі, 1995|рэферэндума]] (1995) былі змененыя на сучасныя [[чырвона-зялёны сцяг]] і герб, асновай якому паслужыў герб [[БССР]].

Музыка гімна Беларусі напісаная Н. Сакалоўскім для гімна Беларускай ССР [[1955]] г. Тэкст гэтага гімна, напісаны М. Клімковічам, перапрацаваны ў [[2002]] г. У. Карызнам.
<!--=== Дзяржаўны сцяг ===
{{main|Сцяг Беларусі}}
=== Дзяржаўны герб ===
{{main|Герб Беларусі}}
=== Дзяржаўны гімн ===
{{main|Гімн Беларусі}}-->

== Дзяржаўны лад ==
Рэспубліка Беларусь — [[унітарная дзяржава]], форма кіравання — [[прэзідэнцкая рэспубліка]]. [[Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь|Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь]] дэлегаваны заканадаўчыя паўнамоцтвы на выданне дэкрэтаў і ўказаў, якія маюць сілу закона. Прэзідэнт абіраецца непасрэдна грамадзянамі на 5-гадовы тэрмін.

=== Канстытуцыя ===
{{main|Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь}}⏎
⏎
[[Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь]] была прынята [[15 сакавіка]] [[1994]] г. на 13-й сесіі [[Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь|Вярхоўнага Савета]] Рэспублікі Беларусь 12-га склікання. Набыла сілу [[30 красавіка]] [[1994]] з моманту яе апублікавання. 

[[24 лістапада]] [[1996]] года Канстытуцыя была абноўлена і дапоўнена паводле вынікаў [[Рэферэндум у Беларусі, 1996|рэферэндуму]]. Істотная частка змен - пераразмеркаванне паўнамоцтваў на карысць выканаўчай улады і прэзідэнта, у прыватнасці.

Сучасная рэдакцыя [[Канстытуцыя|Канстытуцыі]] [[  Рэспубліка Беларусь|Рэспублікі Беларусь]] складаецца з прэамбулы, 9 раздзелаў, у якіх 8 глаў і 146 артыкулаў.

[[17 кастрычніка]] [[2004]] года на [[Рэферэндум у Беларусі, 2004|рэферэндуме]] з Канстытуцыі было выключана палажэнне, якое абмяжоўвае права адной асобы абірацца прэзідэнтам больш за на два тэрміны запар.

=== Выканаўчая ўлада ===
{{у планах}}

=== Заканадаўчая ўлада ===⏎
Найвышэйшай заканадаўчай установай Беларусі ёсць [[Нацыянальны сход Рэспублiкi Беларусь|Нацыянальны сход]], які складаецца з [[Палата Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублiкi Беларусь|Палаты прадстаўнікоў]] і [[Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі|Савета Рэспублікі]]. У Палаце прадстаўнікоў 110&nbsp;[[дэпутат]]аў. Дэпутаты абіраюцца па [[Мажарытарная выбарчая сістэма|мажарытарнай сістэме]] прамым усеагульным галасаваннем. Савет Рэспублікі абіраецца мясцовымі Саветамі — ад кожнай вобласці і горада Мінска абіраюцца па 8&nbsp;членаў Савета Рэспублікі. 8&nbsp;членаў Савета прызначаюцца прэзідэнтам — усяго 64&nbsp;чалавека. Тэрмін паўнамоцтваў Нацыянальнага сходу — 4&nbsp;года.
{{Нарыхтоўка раздзела}}

=== Судовая ўлада ===⏎
Судовая ўлада ажыццяўляецца [[Вярхоўны суд|Вярхоўным судом]], Вышэйшым гаспадарчым судом і [[Канстытуцыйны суд|Канстытуцыйным судом]].
{{Нарыхтоўка раздзела}}

=⏎
⏎
== Палітычныя партыі ===
{{main|Палітычныя партыі Беларусі}}
На [[2009]] год у Беларусі афіцыйна зарэгістравана 15 палітычных партый<ref>{{ref-ru}} [http://minjust.by/ru/site_menu/about/struktura/obschestv/registr/politpart Сведения о политических партиях, зарегистрированных в Республике Беларусь // Министерство юстиции Республики Беларусь]</ref>, з іх у [[Палата Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублiкi Беларусь|Палаце Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь]] IV склікання прадстаўленыя дзве: [[Камуністычная партыя Беларусі]] і [[Беларуская аграрная партыя]].
{{Нарыхтоўка раздзела}}

=== Унутраная палітыка ===
{{у планах}}

=== Міжнароднае становішча і знешняя палітыка ===
Дзяржава з'яўляецца членам-заснавальнікам [[ААН]], [[Садружнасць Незалежных Дзяржаў|СНД]], [[АДКБ]], [[Еўразійская эканамічная супольнасць|ЕўрАзЭС]], [[Саюзная дзяржава Расіі і Беларусі|Саюзнай дзяржавы]], а таксама членам іншых міжнародных аб'яднанняў.

{{таксама}} [[Спіс дыпламатычных місій Беларусі]], [[Пашпарт грамадзяніна Беларусі]]
{{у планах}}

=== Сімволіка ===
{{main|Сцяг Беларусі|Герб Беларусі|Гімн Беларусі}}

У [[1991]] былі прынятыя дзяржаўныя сцяг ([[бел-чырвона-белы сцяг|бел-чырвона-белы]]) і герб ([[Пагоня (герб)|«Пагоня»]]), аднак па выніках [[Рэферэндум у Беларусі, 1995|рэферэндума]] (1995) былі змененыя на сучасныя [[чырвона-зялёны сцяг]] і герб, асновай якому паслужыў герб [[БССР]].

Музыка гімна Беларусі напісаная Н. Сакалоўскім для гімна Беларускай ССР [[1955]] г. Тэкст гэтага гімна, напісаны М. Клімковічам, перапрацаваны ў [[2002]] г. У. Карызнам.
<!--=== Дзяржаўны сцяг ===
{{main|Сцяг Беларусі}}
=== Дзяржаўны герб ===
{{main|Герб Беларусі}}
=== Дзяржаўны гімн ===
{{main|Гімн Беларусі}}-->⏎
⏎
== Геаграфія ==
{{main|Геаграфія Беларусі}}
=== Геаграфічнае становішча ===
[[Выява:Belarus satellite image MODIS Terra true color 2010-06-29.jpg|thumb|Касмічны здымак Беларусі, спадарожнік [[Тэра, спадарожнік|MODIS Terra]], 29 чэрвеня 2010 года]]
(contracted; show full)[[xmf:ბელარუსი]]
[[yi:בעלארוס]]
[[yo:Bẹ̀lárùs]]
[[zea:Wit-Rusland]]
[[zh:白俄罗斯]]
[[zh-min-nan:Belarus]]
[[zh-yue:白俄羅斯]]
[[zu:IBelarusi]]