Difference between revisions 1227165 and 1251042 on bewiki

{{да выдалення|машынны пераклад}}⏎
[[Выява:Sebastiano Ricci 007.jpg|thumb|[[Рычы, Себастьяно|Себастьяно Рычы]],'' Дыяніс знаходзіць Арыядну'']]
[[Выява:Borghese Vase Louvre Ma86 n5.jpg|thumb|right|''Дыяніс і Арыядна'']]
'''Арыядна''' ({{lang-grc|Ἀριάδνη}}) — у [[Старажытнагрэцкая міфалогія|старажытнагрэцкай міфалогіі]] дачка [[Крыт]]скага цара [[Мінас]]а і [[Пасіфая|Пасіфаі]]. Згаданая ўжо ў «Іліядзе» (XVIII 592), яе гісторыю распавядаў Нестар у «Кіпры».

Калі [[Тэсей]] рашыўся забіць [[мінатаўр]]а, якому [[афіняне]] па патрабаванні бацькі Арыядны пасылалі штогод ганебную даніну з сямі юнакоў і сямі дзяўчат, і такім чынам пазбаўлялі бацькаўшчыну ад пачвары, ён атрымаў ад закаханай у яго Арыядны клубок нітак, які вывеў яго з [[лабірынт]]а, дзе жыў мінатаўр (ужываць нітку навучыў яе [[Дэдал]]).

Здзейсніўшы подзвіг, Тэсей бег з Арыяднай на востраў [[Наксас]] (Дыя), дзе, па адным падання, Арыядна была забітая стрэламі [[Артэміда|Артэміды]], навучанай Дыянісам, або ўступіла ў шлюб з Тэсеем ў святым гаі, па іншаму - пакінутая Тесеем і знойдзеная [[Дыяніс]]ам, які на ёй ажаніўся.

Па аповядзе Пэона Амафунтскага, Тэсей пакінуў яе на Кіпры, яна памерла падчас родаў, яе магіла была ў гаі Арыядны-Афрадыты. Паводле Стэфану Візантыйскага, яна была на востраве Данусія.

Вяселле з Дыянісам спраўлялася на гары Ідзе (альбо на Дыі), Оры і Афрадыта падарылі ёй вянок. Стаўшы жонкай Дыяніса, яна нарадзіла [[Фаант]]а, [[Стафіл]]а, [[Энапіён]]а і [[Пепарэф]]а. 
Пасля яе смерці Дыяніс стаў несмяротным богам і змясціў яе вянок з золата і індыйскіх камянёў, падарунак Гефеста, затым Дыяніса, сярод сузор'яў - гл [[Паўночная Карона]] (старажытная назва Вянок Арыядны). Па версіі, Дыяніс пакінуў яе, пакахаўшы індыйскую царэўну.
Па аповядзе [[Нон Панапалітанскі|Нона]], падчас вайны Персея з Дыянісам, Персей ператварыў яе ў камень, пазней яе труп быў знойдзены ў Аргосе.
== Выява ў мастацтве ==
Намаляваная ў Аідзе на карціне [[Палігнот]]а ў Дэльфах. Дзеючая асоба ў трагедыі [[Сафокл]]а «Тэсей». [[Авідый]] склаў ліст Арыядны Тэсею.
У многіх творах мастацтва намаляваны момант адчаю Арыядны, пакінутай Тэзэ на востраве Наксас, затым паказваецца спячая Арыядна і з'яўленне Дыяніса; часцей жа за ўсё сустракаецца выява Арыядны на калясьніцы, акружанай [[Вакх]] анками. Арыядна - гераіня палотнаў [[Ціцыян]] а, [[Тинторетто]], [[Аннибале Карраччи]], [[Браты Ленен | братоў Ленен]], [[Каўфман, Ангеліка | Ангеліка Каўфман]], [[мрой, Жан -Батыст | Жан-Батыста Грэза]], [[Дэлакруа]], [[Дэні, Морыс | Морыса Дэні]], [[Джорджа дэ Кірыко]], [[Коринт, Ловис | Ловиса Коринта]] і інш Вядомае твор [[Даннекер, Ёган-Генрых фон | Даннекера]] ць [[Франкфурт-на-Майне | Франкфурце-на-Майне]] адлюстроўвае Арыядна на [[пантэры | пантэры]].

[[Ларэнца Медычы]] склаў карнавальную паэму «[[Трыумф Вакх і Арыядны]]» ([[1490]]). Верш «Скарга Арыядны» уваходзіць у паэтычны цыкл [[Ніцшэ]] «Дыянісійскія дыфірамбы». П'еса «Арыядна» ([[1924]]) належыць [[Мілна, Алан | Алану Мілна]], вершаваная драма «Арыядна» (1924) - [[Цвятаева, Марына Іванаўна | Марыне Цвятаевай]].

Оперы на гэты сюжэт напісалі [[Клаўдыё Мантэвердзі]] («Арыядна», [[1608]], перапрацоўка [[Орф, Карл | Карла Орфа]], [[1925]], [[1940]]), [[Гендэль ]] ("Арыядна на Крыце», [[1733]]), [[бэнд, Іржы Антанін | Іржы бэнда]] ("Арыядна на Наксас», [[1775]]), [[Рыхард Штраўс]] ("Арыядна на Наксас », [[1912]]), [[Дариюс Мийо]] (« Пакінутая Арыядна », [[1928]]), [[Багуслаў Марціну]] (« Арыядна », [[1958]]), [[ Вольфганг Рым]] ("Арыя / Арыядна»). Музыка да балетаў належыць [[Русель, Альбер | Альбер Русель]] ('' Вакх і Арыядна'', [[1930]]), [[Андрэ Жоливе]] ('' Арыядна'', [[1964]]).

У фільме [[Крыстафер Нолан | Крыстофера Нолана]] «[[Пачатак (фільм, 2010) | Пачатак]]» персанаж па імі Арыядна стварае свет сноў.

{{Няма катэгорый}}

[[ar:أريادني]]
[[az:Ariadna]]
[[bg:Ариадна]]
[[bn:আরিয়াদ্নে]]
[[br:Ariadne]]
[[ca:Ariadna]]
[[cs:Ariadna]]
[[da:Ariadne]]
[[de:Ariadne]]
[[el:Αριάδνη]]
[[en:Ariadne]]
[[eo:Ariadno]]
[[es:Ariadna]]
[[et:Ariadne]]
[[eu:Ariadna]]
[[fa:آریادنه]]
[[fi:Ariadne]]
[[fr:Ariane (mythologie)]]
[[he:אריאדנה]]
[[hr:Arijadna (mitologija)]]
[[hu:Ariadné]]
[[it:Arianna (mitologia)]]
[[ja:アリアドネー]]
[[ka:არიადნე]]
[[ko:아리아드네]]
[[la:Ariadne]]
[[lt:Ariadnė]]
[[mzn:آریادنه]]
[[nl:Ariadne (mythologie)]]
[[no:Ariadne]]
[[pl:Ariadna]]
[[pt:Ariadne]]
[[ro:Ariadna]]
[[ru:Ариадна]]
[[simple:Ariadne]]
[[sk:Ariadna (mytológia)]]
[[sl:Ariadna]]
[[sr:Аријадна]]
[[sv:Ariadne]]
[[tr:Ariadne]]
[[uk:Аріадна]]