Difference between revisions 1231325 and 1231333 on bewiki

[[Файл:Grosi cracoviensess obverse.jpg|thumb|Авэрс [[Кракаўскі грош|кракаўскага гроша]] [[Казімер III Вялікі|Казімера Вялікага]] з каронай у цэнтры.]]
'''Карона Карале́ўства Польскага''' ({{мова-pl|Korona Królestwa Polskiego|скарочана}}, {{мова-la|Corona Regni Poloniae|скарочана}}) — тэрмін, які вызначае ўладкаваньне [[Польскае Каралеўства (1385—1569)|польскай дзяржавы]] на заходзе [[Сярэднявечча]]. Карона вызначала незалежнасьць дзяржаўных інстытутаў ад асобы [[манарх]]а. У той жа час, Карона — імя палітычнай ідэалёгіі, якая выражала новы вобраз улады, створанай пад уплывам ідэяў, прыйшоўшых з [[Чэхія|Чэхіі]] і [[Вугоршчына|Вугоршчыны]].

== Карона як назва дзяржавы ==
Пасьля падпісаньня вуніі з [[ВКЛ]] тэрмін Кароны Каралеўства Польскага быў прыняты як папулярнае і зручнае ў карыстаньні найменьне Каралеўства Польскага. У процівагу «Літве» ці «Вялікаму княству» Польшча называлася проста «Каронай». Пад гэтай назвай Каралеўства зьяўлялася адной з дзьвюх частак [[Рэч Паспалітая|Рэчы Паспалітай Абодвух Народаў]] (паводле [[Люблінская унія|Люблінскай уніі]] [[1569]] году).

Ідэалёгія Кароны Каралеўства аказала, акрамя таго, уплыў на тэрміналёгію, што выкарыстоўвалася ў вышэйшым грамадзтве. З канца Сярэднявечча дзяржаўныя ворганы і пасады, якія называліся да той пары каралеўскімі, сталі звацца кароннымі.

== Літаратура ==
* {{кніга|аўтар=S. Grodziski|загаловак=Z dziejów staropolskiej kultury prawnej|выдавецтва=UNIVERSITAS|месца=Kraków|год=2004|isbn=83-242-0339-7|старонкі=102—105}}
* {{кніга|аўтар=S. Szczur|загаловак=Historia Polski średniowiecze|выдавецтва=Wydawnictwo Literackie|год=2002|isbn=83-08-03272-9}}

{{накід}}

[[Катэгорыя:Гісторыя Польшчы]]
[[Катэгорыя:Рэч Паспалітая]]

[[cs:Koruna polského království]]
[[en:Crown of the Kingdom of Poland]]
[[it:Corona del Regno di Polonia]]
[[nl:Kroon van het Poolse Koninkrijk]]
[[pl:Korona Królestwa Polskiego]]
[[pt:Coroa do Reino da Polônia]]
[[ru:Корона Королевства Польского]]
[[uk:Корона Королівства Польського]]
[[zh:波兰王国王冠领地_cracoviensess_obverse.jpg|міні|200пкс|Кракаўскі грош, [[авэрс]] (сучасная копія з [[Латунь|латуні]])]]
[[Файл:Grosi_cracoviensess_reverse.jpg|міні|200px|Кракаўскі грош, [[Рэвэрс (нумізматыка)|Рэвэрс]] (сучасная копія з [[Латунь|латуні]])]]
'''Кракаўскі грош''' — польская [[срэбра]]ная манэта, вага 3,2 г. Уведзена ў [[1367]] годзе [[Сьпіс каралёў польскіх|каралём Польшчы]] [[Казімер III Вялікі|Казімерам Вялікім]].

На [[Авэрс|авэрсе]] зьмяшчалася выява кароны і надпіс на лацінскай мове: «KAZIMIRVS PRIMVS DEI GRATIA REX POLONIE». [[Рэвэрс (нумізматыка)|Рэвэрс]] аздабляў арол, акружаны надпісам: «GROSSI CRACOVIENSSES».

У сучаснасьці вядома меньш чым за пяцьдзяcят асобнікаў манэты.

== Глядзіце таксама ==

* [[Грош]]
* [[Паўгрош]]
* [[Паўгрош польскі]]

== Вонкавыя спасылкі ==

* [http://www.historiapieniadza.pl/wp/?page_id=50 Grosz krakowski i kwartnik Kazimierza Wielkiego]{{ref-pl}}

[[Катэгорыя:Нумізматыка]]  
[[Катэгорыя:Польскія манэты]]

[[en:Kraków grosz]]
[[hr:Krakovski groš]]
[[lt:Krokuvos grašis]]
[[pl:Grosz krakowski]]