Difference between revisions 3411048 and 3520892 on bewiki

[[Выява:Gay dads life magazine.jpg|thumb|Аднаполая сям'’я з дзіцем]]
[[Выява:Lesbian family.jpg|thumb|Аднаполая сям'’я з дзецьмі]]
{{ЛГБТ}}⏎
'''Аднаполы шлюб''' ''(таксама сустракаюцца варыянты: '''гей-шлюб'''''<ref>https://www.svaboda.org/a/29005415.html</ref><ref>https://makeout.by/2014/06/10/prezdent-belarus-raspave-veteranam-pra-kanchytu-vurst-byadu-gey-lesb-semya.html</ref>''''', лесбі-шлюб'''''<ref>https://makeout.by/2014/06/10/prezdent-belarus-raspave-veteranam-pra-kanchytu-vurst-byadu-gey-lesb-semya.html</ref>'')''    — саюз паміж асобамі аднаго [[Пашпартны пол|полу]], прызнаны заканадаўствам асобнай краіны як [[Шлюб|«шлюб»]].  

Па стане на [[2018|2018]] год]], аднаполы шлюб прызнаны законам у 23 краінах свету, а менавіта ў [[Аргенціна|Аргенціне]], [[Аўстралія|Аўстраліі]], [[Аўстрыя|Аўстрыі]], [[Бельгія|Бельгіі]], [[Бразілія|Бразіліі]], [[Германія|Германіі]], [[Данія|Даніі]], [[Злучаныя Штаты Амерыкі|ЗША]], [[Ісландыя|Ісландыі]], [[Іспанія|Іспаніі]], [[Ірландыя|Ірландыі]], [[Калумбія|Калумбіі]], [[Канада|Канадзе]], [[Люксембург|Люксембурзе]], [[Мальта|Мальце]],   [[Нідэрланды|Нідэрландах]], [[Новая Зеландыя|Новай Зеландыі]], [[Нарвегія|Нарвегіі]], [[Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка|ПАР]], [[Партугалія|Партугаліі]], [[Уругвай|Уругваі]], [[Фінляндыя|Фінляндыі]], [[Францыя|Францыі]], [[Швецыя|Швецыі]]. Рэгістрацыя аднаполых шлюбаў на рэгіянальным узроўні праводзіцца ў дзвух краінах свету: [[Вялікабрытанія|Вялікабрытаніі]] і [[Мексіка|Мексіцы]]. Акрамя таго, [[Арменія]], [[Ізраіль]] і [[Эстонія]] прызнаюць шлюбы аднаполых параў, зарэгістраваныя ў іншых краінах. Аднаполы(contracted; show full) дзеянне, незалежнае ад рэлігійнай нормы (у большасці сучасных дзяржаў юрыдычнае і царкоўнае афармленне шлюбных адносін адбываюцца паасобна), і што закон павінен ісці за грамадскімі зменамі, якія прыводзяць да ліквідацыі нераўнапраўя паміж людзьмі, — як гэта і адбываецца на працягу апошніх стагоддзяў, калі паступова адмяняліся што забароны на рэгістрацыю шлюбаў (напрыклад, паміж парай, якія належаць да розных сацыяльных слаёў, канфесій ці рам), якія існавалі раней. Тым больш, калі дзяржава па канстытуцыі з
'’яўляецца свецкай. Паводле меркавання прыхільнікаў, аргументы супраць аднаполых саюзаў, якія спасылаюцца на традыцыі і рэлігійныя нормы, варта тлумачыць як ціск на свецкую дзяржаву ці выбарчае ўжыванне закона.

(contracted; show full)

У лексікаграфіі значэнне слоў можа змяняцца па меры развіцця сітуацыі. Такім чынам, за апошнія 10 гадоў у англамоўным свеце ў найбольш аўтарытэтных слоўніках у вызначэнні слова «шлюб» знікла дыферэнцыяцыя па полу або быў дададзены артыкул пра аднаполыя саюзы. У оксфардскім слоўніку англійскай мовы паняцце «аднаполы шлюб» з
'’явілася ў 2000 годзе<ref>[http://www.slate.com/id/2215628/ Dictionaries recognize same-sex marriage—who knew?]</ref>.

У прэсе, настроенай негатыўна ў стаўленні да аднаполых шлюбаў, слова «шлюб» («marriage») у дачыненні да іх бярэцца ў двукоссі. У ЗША большасць сродкаў масавай інфармацыі адышлі ад гэтай практыкі<ref>[http://www.washingtoncitypaper.com/blogs/citydesk/2008/02/25/washington-times-scare-quotes-are-history/ Washington Times «Scare Quotes» Are History]</ref>.

Агенцтва [[Associated Press]] рэкамендуе выкарыстоўваць слова «шлюб» для геяў і лесбіянак і дапушчае форму «гей-шлюб» толькі ў загалоўках, без злучка і двукоссяў, у той жа час перасцерагаючы ад выкарыстання гэтай структуры, з прычыны таго, што яна стварае адчуванне прававой няроўнасці аднаполых шлюбаў у адносінах да разнаполых<ref>[http://www.glaad.org/document.doc?id=25 Media Reference guide. Problematic: «gay marriage»] {{мёртвНедаступная спасылка  |url=http://www.glaad.org/document.doc?id=25 |id=20100712230445}}</ref>.

У 2012 годзе слоўнік [[Каралеўская акадэмія іспанскай мовы|Каралеўскай акадэміі іспанскай мовы]] папоўніўся новым значэннем слова «шлюб», а менавіта: саюз двух людзей аднаго полу ў некаторых краінах і тэрыторыях<ref>[http://www.diariovasco.com/rc/20120622/mas-actualidad/cultura/nuevos-terminos-201206221313.html El matrimonio gay entra en la RAE].{{ref-es}} // Diario vasco, 22.06.2012</ref>.

(contracted; show full)
|-
| style="text-align:center"| 4 || {{сцяг|Канада}} [[Аднаполыя шлюбы ў Канадзе|Канада]] || style="text-align:center"| 20.07.2005 || style="text-align:center"| 19.07.2005<br />(парламент) || Ва ўсіх рэгіёнах краіны аднаполыя шлюбы былі легалізаваны на рэгіянальным узроўні ўжо раней, пачынаючы з чэрвеня 2003 года (правінцыя [[Антарыа
 (правінцыя)|Антарыа]]) і сканчаючы чэрвенем 2005 (правінцыя [[Нью-Брансуік]]).
|-
| style="text-align:center"| 5 || {{сцяг|ПАР}} [[Аднаполыя шлюбы ў ПАР|ПАР]] || style="text-align:center"| 30.11.2006 || style="text-align:center"| 14.11.2006<br />(парламент) ||
|-
| style="text-align:center"| 6 || {{сцяг|Нарвегія}} [[Аднаполыя шлюбы ў Нарвегіі|Нарвегія]] || style="text-align:center"| 01.01.2009 || style="text-align:center"| 11.06.2008<br />(парламент) ||
(contracted; show full)
|-
| style="text-align:center"| 2 || {{сцяг|Коста-Рыка}} [[Аднаполыя шлюбы ў Коста-Рыцы|Коста-Рыка]] || style="text-align:center"| невядома || style="text-align:center"| 01.07.2013<br />(парламент) ||  Партыя кансерватараў Коста-Рыкі, якая мае большасць у парламенце рэспублікі, ухваліла папраўку да новага закона аб моладзі
»". Не ўнікаючы ў дэталі закона, дэпутаты легалізавалі аднаполыя шлюбы. Прэзідэнт рэспублікі [[Лаура Чынчылья]] адмовілася накласці вета і падпісала закон.
|}

=== Рэгістрацыя шлюбаў на рэгіянальным узроўні ===
У некаторых дзяржавах пытанне аб аднаполых шлюбах можа вырашацца на рэгіянальным узроўні. Так, аднаполыя пары могуць рэгістраваць шлюб у наступных частках краін:

{{сцяг|Вялікабрытанія}} '''[[Аднаполыя шлюбы ў Вялікабрытаніі|Вялікабрытанія]]'''

*  {{сцягафікацыя|Англія}} (з лета 2014 года)
*  {{сцягафікацыя|Уэльс}} (з лета 2014 года)

* {{сцяг|Мексіка}} '''[[Аднаполыя шлюбы ў Мексіцы|Мексіка]]'''
** {{сцяг|Федэральная акруга (Мексіка)}} [[Мехіка|Федэральная акруга]] (з 4 сакавіка 2010 года)
** {{сцягафікацыя|Кінтана-Роа}} (з мая 2012 года)

=== Прызнанне аднаполых шлюбаў ===
У некаторых краінах ці рэгіёнах аднаполыя шлюбы не рэгіструюцца, аднак прызнаюцца аднаполыя шлюбы, заключаныя ў іншых краінах ці рэгіёнах:
* {{сцяг|Нідэрланды}} [[Аднаполыя шлюбы ў Нідэрландах|Нідэрланды]]:
** {{сцяг|Аруба}} [[Аруба]] (з 1 красавіка 2001 года)
** {{сцяг|Кюрасаа}} [[Кюрасаа]] (з 10 кастрычніка 2010 года)
** {{сцяг|Сінт-Мартэн}} [[Сінт-Мартэн]] (з 10 кастрычніка 2010 года)
* {{сцяг|Ізраіль}} [[Аднаполыя шлюбы ў Ізраілі|Ізраіль]] (толькі статыстычны ўлік тых, хто заключыў шлюб за мяжой, з 21.11.2006)<ref>[http://news.narod.co.il/news/98835] // Narod.co.il, 21 лістапада 2006</ref>
* {{сцяг|Мексіка}} [[Аднаполыя шлюбы ў Мексіцы|Мексіка]] (з 10 жніўня 2010 года)
* {{сцяг|ЗША}} [[Аднаполыя шлюбы ў ЗША|ЗША]]: [[Федэральны ўрад ЗША]] (з 26 чэрвеня 2013 года)
** {{сцяг|Арэгон}} [[Арэгон]] (з кастрычніка 2013 года)
** {{сцяг|Нью-Мексікоа}} [[Нью-Мексікоа]] (з кастрычніка 2013 года)

=== Рэгістрацыя іншых формаў аднаполых саюзаў ===
{{Main|Грамадзянскае партнёрства}}
Юрыдычна больш абмежаваныя рэгістремыя аднаполыя саюзы ([[Грамадзянскае партнёрства|грамадзянскія партнёрствы ці грамадзянскія саюзы]]) узаконены ў шматлікіх краінах Еўропы ([[Грамадзянскія партнёрствы ў Вялікабрытаніі|Вялікабрытанія]], [[Грамадзянскія партнёрствы ў Ірландыі|Ірландыя]], [[Грамадзянскія партнёрствы ў Андоры|Андора]], [[Грамадзянскія партнёрствы ў Германіі|Германія]], [[Грэнланды(contracted; show full)

=== Аднаполыя шлюбы ў Беларусі ===
{{Асноўны артыкул|Аднаполыя шлюбы ў Беларусі}}
У Беларусі прававым рэгулятарам сямейных адносін выступае Кодэкс аб шлюбе і сям
'’і. У Кодэксе (230 артыкул) паказана, што шлюбы паміж грамадзянамі Беларусі, зарэгістраваныя за мяжой, у РБ прызнаюцца законнымі, калі няма абставінаў, якія перашкаджаюць афіцыйнаму афармленні адносін.

Усе гэтыя абставіны пазначаны ў 17—19 артыкулах Кодэкса. Пры гэтым, у артыкулах не пазначана нічога пра аднаполым шлюбе.   Але ёсць артыкул 12, па якой шлюб    — гэта добраахвотны саюз паміж мужчынам і жанчынай. Па сучаснаму беларускаму заканадаўству (237 артыкул), дакумент у якім заключаны аднаполы шлюб з'’яўляецца неправільна аформленым<ref>https://euroradio.fm/ru/vozmozhno-li-legalizoavat-odnopolyy-brak-v-belarusi-lazeyki-v-zakonodatelstve</ref>.

Першым фактычным аднаполым шлюбам можна лічыць шлюб Ядвігі Свалкоўскай і Яніны Бамблевіч 27 ліпеня 1927 года ў віленскім [[Касцёл Святых Янаў|касцёле св. Яна]].   Атрымалася так, што Яніна Бамблевіч выдавала сябе за Юзафа Вароніча. Ейнаю мэтаю было браць шлюб з заможнымі жанчынамі, атрымліваць іх грошы і пасля ануляваць шлюб. Праз некаторы час аферыстку арыштавалі ды перадалі віленскай паліцыі<ref>http://belsat.eu/opinions/sensacyya-adnapoly-shlyub-u-goradni-85-gado-tamu/</ref>.

У савецкія часы абяраць аднаполы шлюб было немагчыма, бо гэта супярэчыла [[Канстытуцыя СССР|Канстытуцыі СССР]].

Падчас стварэння [[Канстытуцыя Беларусі|Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь]] у праектах працоўнай камісіі было меркаванне даць паняцце шлюбу, як "«добраахвотнага саюза паміж дзвума грамадзянамі"», але перамагло паняцце "«добраахвотны саюз паміж мужчынам і жанчынай"». З прыняццем апошняга тлумачэння, рэгістрацыя аднаполых шлюбаў ці іх прызнанне супярэчыць асноўнаму закону Рэспублікі    — [[Канстытуцыя|Канстытуцыі]]<ref>https://udf.by/news/society/print:page,1,40101-17-let-nazad-v-belarusi-mogli-byt-razresheny-odnopolye-braki.html</ref>.

== Зноскі ==
{{заўвагі|2}}

== Спасылкі ==
{{Партал|ЛГБТ|выява=p rainbow flag.png}}⏎
{{Commons|Category:Same-sex marriage}}
* {{cite web|url=http://ria.ru/spravka/20130717/950406062-print.html|title=Аднаполыя шлюбы ў краінах свету|publisher=Даведка [[РІА Навіны]]|date=2013-07-17|accessdate=2013-07-19|archiveurl=http://www.webcitation.org/6IETYUH5g|archivedate=2013-07-19}}
* {{cite web|url=http://law-library.rutgers.edu/SSM.html|title=Same-Sex Marriage: A Selective Bibliography of the Legal Literature|lang=en|date=2012-10-19|accessdate=2013-07-19|archiveurl=http://www.webcitation.org/6IETZivPb|archivedate=2013-07-19}}

{{Аднаполы шлюб}}{{ЛГБТ}}⏎
⏎
[[Катэгорыя:Формы шлюбу]]
[[Катэгорыя:Легалізаванне аднаполых саюзаўПравы ЛГБТ]]