Difference between revisions 18379 and 20250 on blkwiki

'''အခေႏခံႏ အေင်ႏအလေတ် သဒါႏ'''

ခေတ်ယိုခါ နဝ်ꩻထွာလဲဉ်းသွူ ခင်ႏဖာႏဒုံတဲင် တရပ်တွမ်ႏတရပ်ယို တဝေင်ꩻတွမ်ႏ တဝေင်ꩻ တနဲင်ႏငံႏတွမ်ႏ တနဲင်ႏငံႏ  ရိုꩻစွဉ်ႏအောဝ်ႏညာꩻဝင်ꩻလဲ့ꩻ ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ [[အနယ်ꩻပညာႏ]]ယိုထွိုင်ႏမာꩻထွာတဲင် ထွာလွဉ်လဲဉ်း ခမ်ႏဘာႏဒုံရိုꩻဗာႏနဲင်းနဝ်ꩻသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမတဲင် နီပအိုဝ်ႏပေႏဖုံႏလဲ့ꩻ ယံဖေႏကထွꩻတွူႏတရန်နွောင်ꩻ ခေတ်တွမ်ႏ တိုꩻတက်ရေꩻအတာႏ ခေတ်ပညာႏအရန်းထိုထိုယံဖေႏ ကသွဉ်ထယူႏနွောင်ꩻနဝ်ꩻ အောဝ်ႏလိုႏသွဉ်ထူႏထွိုက်သင်ꩻငါႏ အင်္ဂလိပ်ငေါဝ်းငွါသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမတဲင် ယိုနဝ်ꩻခွေသွဉ်းအီႏ တဲမ်းထေ့ꩻနယ်လွေꩻဖေႏ ဖူးပေႏသီးအတာႏ အနယ်ꩻဒေါင်ႏစား သွဉ်ထူႏ အင်္ဂလိပ်ငေါဝ်းနယ်ꩻသွူ။ 

ကံ ကတ္တား ကြိယာႏ ယိုမဉ်ႏသေနာႏထွူလဲဉ်းနဝ်ꩻ အနယ်ꩻ ဒေါင်ႏစားယိုသွဉ်ထူႏဒါႏယိုဒျာႏသွူ 

၄) Verbs
ကြိယာႏကရိုꩻနဝ်ꩻ ခွိုင်းကားတဲင် အသက်အောဝ်ႏတွမ်ႏ တအောဝ်ႏတောဝ်ႏ သတ္တဝါႏသီး စွုမ်းနီꩻ ခွုမ်စံႏဆောင်ႏရွက်ဖေႏထာꩻမာꩻ ရိုꩻဗာႏနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ 
Verb to be =ကရိုꩻနဝ်ꩻ − ထွာ− အောဝ်ႏရာꩻ အရပ် 
am, is, are, was, were, ယိုဖုံႏနဝ်ꩻထွာဒျာႏ ကြိယာႏဖုံႏသွူ 
Verb to have ဆိုတာ     ပဲင်ႏဆင်ႏမှု အံႏအွꩻမှု 
has, have , had ယိုဖုံႏနဝ်ꩻထွာဒျာႏ ပဲင်ႏဆဲင်ႏ အံႏ အွꩻ 
Verb to do ကရိုꩻယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ စွုမ်ႏနီꩻနီ ကအောဝ်ႏမာꩻလွေꩻထာꩻမာꩻဖုံႏယို အပုံႏဖော်ႏထေ့ꩻနယ်ဖေႏသွူ 
do , does, did, go, eat, sleep, love, hate---etc . အင်္ဂလိပ်ငေါဝ်ႏငွါယိုဖုံႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ကြိယာႏ ပုံႏဖော်ႏဖေႏသားသွူ 

Subject
Verb to be ဘတ်တူဗီ ကရိုꩻနဝ်ꩻ ထွာ / တွမ်ႏ အောဝ်ႏရာꩻအရပ် 
အတိတ်ကာလ
ပစ္စုပ္ပန်ႏကာလ
အနာႏဂတ်ကာလ
I = အိုင် − ကရိုꩻနဝ်ꩻ  (ခွေ)
Was - ထွာဗာႏဖို − အောဝ်ႏဗာꩻဖို
Am - ထွာ − အောဝ်ႏ 
Will be  - အီႏထွာ −အောဝ်ႏ (အနာႏဂတ်ကာႏလꩻ)
He, She,  It
Is - ထွာ− အောဝ်ႏ ( အတိတ်ကာႏလ)
You, We,  They
Were - ထွာသေꩻခါꩻဗာႏဖို −အောဝ်ႏသေꩻခါꩻဗာႏဖို / အတိတ်ကာႏလꩻ ထွာအအာဖဲ့ꩻ 
Are - ထွာဗာႏဖို ( အအာဖဲ့ꩻ )

== Verb to be and its usage ==
ပစ္စုပ္ပန်ႏကာလ တွမ်ႏ သုံꩻပုံႏနယ်ꩻ 
             
  ( am, is are )
    ( S + am , is , are + (Article) Complement ( You ) ကတ္တား မဲဉ်သုံꩻအအာနေးတဲ့  ( are ) သုံꩻတွဲꩻတွမ်ႏ အာ ။ ကတ္တား ( I ) နဝ်ꩻ ( am ) သုံꩻဗာႏတွမ်ႏယို ။ ကအောဝ်ႏကုဲင် အဆေ့ꩻ နဝ်ꩻသုံꩻတွမ်ႏ  ( is ) သွုသြ ။
ဥပမာႏ ။  ။
1. I am a teacher. ( ခွေနဝ်ထွာဆရာႏ တဖြာꩻ )
I            =  Subject
 am         = Verb
 a            = Article
 teacher = Complement
 .......................................................
'''မတ်တောင်ꩻသေꩻခါꩻသွော့ꩻ '''။
 ( Verb to be ) ဖဲ့ꩻချာနဝ်ꩻ ( Complement ) /အဖြည့်ပုဒ်) ကရိုꩻဒါႏ ထဲမ်သွော့ꩻ  ။ ( Object ) ထွို့ꩻတဲမ်းသွော့ꩻ ကံနဝ်ꩻလꩻတောဝ်းသွူ  ။ 
2. They are girls. ( ဝွေꩻသီးထွာ လိုꩻမူႏပေႏ  )
They            = Subject ( အအာ )
 are               = Verb
 girls             = Complement
( They ) ကရိုꩻဒါႏ Subject ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏ verb ကြိယာႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ အအာတဲင် သုံꩻတွမ်ႏ  ( are ) သွူ ။
Subject သည် အများကိန်းဖြစ်နေတဲ့အတွက် (Complement ) ကိုလည်း အများကိန်းသုံးပေးရပါတယ် ။ 
3. She is Hla Hla. ( ဝွေꩻမူႏပေႏနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏလှလှ )။
She              = Subject
 is                  = Verb
 Hla Hla        = Complement
( She ) ကရိုꩻဒါႏ Subject နဝ်ꩻကွပ်ပွိုး အဆေ့ꩻတဲင် သုံꩻဗာႏတွမ်ႏ ( is ) အဆေ့ꩻကြိယာႏသွူ ။
ကွပ်နဝ်ꩻမ အောဝ်ႏလိုႏမတ်ပုံႏသီနဝ်ꩻ ...
( Subject ) အဆေ့ꩻ ( Verb ) အဆေ့ꩻ ။
 ( Subject ) အအာတဲ့ꩻ ( Verb ) ကြိယာႏနဝ်ꩻ သုံꩻဗာႏအာသွူ ။

# I am ----ခွေထွာ
# I am not ----ခွေထွာတောဝ်း
# Am I ------ခွေထွာနေ 
# aren't I -------ခွေထွာတောဝ်းနဲ 
# I am --- aren't I ခွေထွာနေ −−− ထွာတောဝ်းနဲ့
# I am not -----am I ----ခွေထွာတောဝ်းနဲ့ ထွာနဲ့

I am a student---           ခွေထွာ ကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻ 
# I am, not a student         ခွေထွာတောဝ်း ကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻ
# Am I a student?          ခွေထွာနေ ကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻ 
# aren't I student?         ခွေထွာတောဝ်း ကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻနဲ့
# I am a student aren't I   ခွေထွာကျောင်ꩻသားပေႏတဖြာꩻ မွေးနေ ထွာတောဝ်းနဲ့
# I am not a student-am I  ခွေထွာတောဝ်း ကျောင်ꩻသားပေႏ တဖြာꩻမွေးနေႏ ထွာနဲ

# You are     ----                             နာꩻထွာ၊ နာꩻအောဝ်ႏ 
# You aren’t ----                           နာꩻထွာတေဝ်း၊ နာꩻအောဝ်ႏတောဝ်း
# Are you---?                                နာꩻထွာနေ၊ ထွာအေဝ်ႏနေ၊ 
# Aren’t you     ----?                         နာထွာတေဝ်း၊ နာꩻအေဝ်ႏတေဝ်း၊ 
# You are ===     aren't you?                နာထွာနေ ၊ ထွာတေဝ်းနဲ့ 
# You aren't     -------are you?           နာꩻထွာတေဝ်းနဲ့ ထွာနဲ့ ၊ 

'''We, they, you, ဗွိုင်လို့လဲဉ်း ဆꩻကီယို အတွိုင်ꩻသွူ ပြောင်ꩻလုဲင်းသွော့ꩻဗွော့ꩻ you ခင်ႏလမ်းကိုနဝ်ꩻ လဒျာႏသွူ''' ၊ '''complement  အဖြည့်ပုဒ်၊ ထဲမ်သွော့ခင်ႏလမ်းကိုနဝ်ꩻ  ပြောင်ꩻလုဲင်ႏသွော့ꩻ  N, adj , adv, phrase, +Ving ဖုံႏနဲင်းနဝ်ꩻဖုံႏတဲ့ꩻလဒျာႏသွူ၊''' 

# You are '''a student.'''               နာꩻနဝ်ꩻထွာကျောင်ꩻသားပေႏ၊       
# You are not '''a student.'''                   နာꩻနဝ်ꩻထွာတောဝ်းကျောင်ꩻသားပေႏ၊ 
# Are you '''a student?'''                     နာꩻနဝ်ꩻ ထွာနေကျောင်ꩻသားပေႏဟောင်း၊ 
# Aren't you '''a student?'''                  နာꩻနဝ်ꩻထွာကျောင်ꩻသားပေႏနဲ့၊ 
# You are '''a student''', aren't you?         နာꩻနဝ်ꩻကျောင်ꩻသာႏပေႏနော်၊ မွေးတေဝ်းနဲ့၊ 
# You aren't '''a student''' are you?      နာꩻနဝ်ꩻကျောင်ꩻသားပေႏ မွေးတေဝ်းနော် ၊ မွေးနေ၊ 

'''S + Can + V<sub>1</sub> (နွောင်ꩻဒျာႏ /ဒါႏဒျာႏ )'''

'''S + Could + V<sub>1  မဲဉ်ႏသုံႏယဉ်ႏကေႏကေႏနဝ်ꩻသုံꩻအီသွော့ꩻ လိတ်ဖြုံႏယို၊</sub>''' 

I can cook rice. ခွေဒွိုးဒဲဉ်ဒါႏ I can make a cup of coffee. ခွေဖျော်ႏကော်ဖီဒါႏ I can swimm. ခွေယားထီဒါႏ I can teach you English. ခွေသွဉ်အေင်ႏကလေပ်ဒါႏ၊ 

I can go to Taung Gyi. ခွေလွေꩻတောင်ႏကီꩻဒါႏဒျာႏ I  can hlelp you what you want. နာꩻအောဝ်ႏလိုႏတမုဲင်ꩻ ခွေကူႏညီႏနွောင်ꩻဒျာႏ၊ 

you can speak english very well. နာꩻဒေါ့ꩻ အေင်ႏကလေပ် ဒါႏမွေးစွဉ်ႏ၊ 

you can help me. နာꩻကူႏညီႏနွောင်ꩻဒျာႏ၊ 

you can do it by yourself.  နာꩻတွမ်ႏနာꩻမာꩻချာတဲ့ꩻဒါႏဒျာႏ 

မဲဉ်ႏပြောင်ꩻ ငေါဝ်ႏရီနဝ်ꩻ ပြောင်တဗန်ႏချာဗွော့ꩻ ကံꩻ ကတာႏ နဝ်ꩻလွုမ်သွူ။ 

ပုံႏစံꩻ /  can you sepeak English?  နာꩻဒေါ့ꩻ အေင်ကလေပ် ဒါႏနေ၊ 

can you help me? နာꩻကူႏညီꩻနွောင်နေခွေ၊ 

can you teach me English?  နာꩻဒေါ့ꩻ အေင်လေပ်ထာꩻဒါႏနေ၊ 

can you drive a car? နာꩻဝါးကာꩻဒါႏနေ၊ 

can you make money? နာꩻထွုမ်ႏရွဉ်ဒါႏနေ၊  

== အာႏကွိုꩻ ==
<references/>
<ref>English speaking for everyone by U Agga တောင်ငူ ( ပါရမီ နိင်ငံတကာအဆင့်မီ အဂ်လိပ်စကားပြော )</ref>

[[Category:ဘာႏသာႏငဝ်းငွါ]]