Difference between revisions 2473773 and 2474647 on bswiki

{{razlikovati|Bosanci}}
{{Glavno značenje|Bošnjaci}}
{{EtničkaInfokutija
| grupa         = Bošnjaci<br/>Бошњаци
| slika         = <table border=0 align="center">
 <tr>
    <td>[[Datoteka:Molnár Elisabeth and Mary on the coronation of Cherles II of Hungary (cropped).png|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Grb Kotromanica.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Gazi husrev beg.png|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Umihana Čuvidina cropped.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Ivan franjo jukic.jpg|100x100px]]</td>
  </tr>
  <tr>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Elizabeta Kotromanić|Elizabeta K.]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Kotromanići]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Gazi Husrev-beg|Husrev-beg]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Umihana Čuvidina|Umihana Č.]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Ivan Franjo Jukić|Ivan F. J.]]'''</small></td>
  </tr>
 <tr>
    <td>[[Datoteka:Husein Gradaščević.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Antun Knežević.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Die Gartenlaube (1878) b 789.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Mehmed-beg Kapetanovic Ljubusak.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Safvet beg Bašagić.jpg|100x100px]]</td>
  </tr>
  <tr>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Husein-kapetan Gradaščević|Gradašćević]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Antun Knežević]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''h. L. Vilajetović'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Mehmed-beg Kapetanović Ljubušak|Mehmed-beg K.]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Safvet-beg Bašagić|Safvet-beg B.]]'''</small></td>
  </tr>
 <tr>
    <td>[[Datoteka:Mehmed Džemaludin ef. Čaušević.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Musa Ćazim Ćatić.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Elez dervisevic 1.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Mehmed Spaho cropped.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Enver c.png|100x100px]]</td>
  </tr>
  <tr>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Mehmed Džemaludin ef. Čaušević|Mehmed ef. Č.]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Musa Ćazim Ćatić|Musa Ćazim Ć.]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Elez Dervišević]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Mehmed Spaho]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Enver Čolaković|Enver Č.]]'''</small></td>
  </tr>
  <tr>
    <td>[[Datoteka:Dzemo-bijedic.gif|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Tuzla-Mesa Selimovic Ismet Mujezinovic.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Izetbegovic.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Enver Maric - Hertha BSC Berlin (2).jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Lepa_brena.jpg|100x100px]]</td>
  </tr>
  <tr>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Džemal Bijedić]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Meša Selimović]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Alija Izetbegović|Alija I.]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Enver Marić]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Lepa Brena]]'''</small></td>
  </tr>
  <tr>
    <td>[[Datoteka:Dino Merlin (2011).jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Danis Tanović.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Jasmila Zbanic KVIFF.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Edin Džeko portrait.jpg|100x100px]]</td>
    <td>[[Datoteka:Mirza Teletovic Nets.jpg|100x100px]]</td>
  </tr>
  <tr>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Dino Merlin]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Danis Tanović]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Jasmila Žbanić]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Edin Džeko]]'''</small></td>
    <td><div style="background-color:#fee8ab"><small>'''[[Mirza Teletović]]'''</small></td>
  </tr>

</table>
|ukupno   = 3–4,5 miliona (procjena)
|popmjesta=
|regija1  = {{Bosna i Hercegovina}} 
|pop1     = 2.185.055
|ref1     = <ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bk.html ''CIA Fact Book'' o Bošnjacima u BiH]</ref>
|regija2  = {{Turska}}
|pop2     = 101.000–2 mil.<sup>1</sup>
|ref2     = <ref>[http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=10953&rSušićog3=TU ''joshuaproject.net'' (kršćanski misionarski projekt iz SAD) o Bošnjacima u Turskoj (etnički profil)]</ref><ref>[http://www.milliyet.com.tr/default.aspx?aType=SonDakika&Kategori=yasam&ArticleID=873452&Date=07.06.2008&ver=16 ''milliyet.com'' o Bošnjacima u Turskoj]</ref>
|regija3  = {{Njemačka}}
|pop3     = 158.158
|ref3     = <ref>[http://www.en.bmi.bund.de/nn_148248/Internet/Content/Themen/Auslaender__Fluechtlinge__Asyl__Zuwanderung/DatenundFakten/Deutsche__Auslaender__mit__Migrationshintergrund__en.html Nijemci i stranci s imigracijskom pozadinom]</ref>
|regija4  = {{Srbija}} 
|pop4     = 145.278  
|ref4     = <ref>[http://webrzs.stat.gov.rs/WebSite/userFiles/file/Aktuelnosti/Prezentacija_Knjiga1.pdf Cenzus 2011. g. u Srbiji (''Попис становништва, домаћинстава и станова 2011. у Републици Србији: НАЦИОНАЛНА ПРИПАДНОСТ'')]</ref>
|regija5  = {{Austrija}} 
|pop5     = 128.047
|ref5     = <ref>[http://www.statistik.at/pub/neuerscheinungen/vzaustriaweb.pdf Austrijski zavod za statistiku (''statistik.com'') o Bošnjacima u Austriji]</ref>
|regija6  = {{SAD}}
|pop6     = 98.766–350.000
|ref6     = <ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/DTTable?_bm=y&-state=dt&-ds_name=DEC_2000_SF3_U&-mt_name=DEC_2000_SF3_U_PCT019&-redoLog=true&-_caller=geoselect&-geo_id=01000US&-geo_id=NBSP&-format=&-_lang=en ''factfinder.com'' o Bošnjacima u SAD-u (Cenzus 2000. g. u SAD-u)]</ref><ref>[http://www.bosniak.org/about/ Kongres Bošnjaka iz Sjeverne Amerike (''bosniak.org'') o Bošnjacima u SAD-u]</ref>
|regija7  = {{Švedska}}
|pop7     = 56.595
|ref7     = <ref>[http://www.scb.se/sv_/Hitta-statistik/Statistikdatabasen/TabellPresentation/?layout=tableViewLayout1&rxid=37c05bc4-26cd-4e52-9ac7-b9ff6748eb38 ''scb.se'' o Bošnjacima u Švedskoj]</ref>
|regija8  = {{Crna Gora}} 
|pop8     = 53.605
|ref8     = <ref>[http://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje(1).pdf Cenzus 2011. g. u Crnoj Gori]</ref>
|regija9  = {{Švicarska}} 
|pop9     = 46.773
|ref9     = <ref>[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/de/index/themen/01/22/publ.Document.88215.pdf ''bfs.admin.ch'' o Bošnjacima u Švicarskoj]</ref>
|regija10 = {{Kosovo}}
|pop10    = 45.600
|ref10    = <ref>[http://enrin.grida.no/htmls/kosovo/SoE/popullat.htm Procjene broja Bošnjaka na Kosovu (''World Bank Living Standards Measurement Study 2001'')]</ref>
|regija11 = {{Hrvatska}}
|pop11    = 39.037
|ref11    = <ref>31.479 osobe su se izjasnili pod odrednicom ''Bošnjaci'' + 7.558 osoba koji su se izjasnili pod odrednicom ''Muslimani'' [http://www.dzs.hr/Hrv/censuses/census2011/results/htm/H01_01_05/H01_01_05.html Cenzus 2011. g. u Hrvatskoj]</ref>
|regija12 = {{Slovenija}}
|pop12    = 21.542
|ref12    = <ref>[http://www.stat.si/popis2002/en/rezultati/rezultati_red.asp?ter=SLO&st=15 Cenzus 2002. g. u Sloveniji]</ref>
|regija13 = {{Kanada}} 
|pop13    = 21.040
|ref13    = <ref>[http://www12.statcan.ca/english/census06/data/topics/RetrieveProductTable.cfm?ALEVEL=3&APATH=3&CATNO=&DETAIL=0&DIM=&DS=99&FL=0&FREE=0&GAL=0&GC=99&GK=NA&GRP=1&IPS=&METH=0&ORDER=1&PID=92333&PTYPE=88971&RL=0&S=1&ShowAll=No&StartRow=1&SUB=801&Temporal=2006&Theme=80&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF= Cenzus 2006. g. u Kanadi]</ref>
|regija14  = {{Danska}} 
|pop14     = 21.000
|ref14     = <ref>[http://www.folkedrab.dk/sw52060.asp?usepf=true folkedrab.dk o Bošnjacima u Danskoj (''Ældre bosniske flygtninge søger hjem'')]</ref>
|regija15  = {{Makedonija}}
|pop15     = 17.018
|ref15     = <ref>[http://www.stat.gov.mk/pdf/kniga_13.pdf Cenzus 2002. g. u Makedoniji]</ref>
|regija16  = {{Australija}} 
|pop16     = 17.993
|ref16     = <ref>[http://www.ausstats.abs.gov.au/ausstats/free.nsf/Lookup/C41A78D7568811B9CA256E9D0077CA12/$File/20540_2001%20(corrigendum).pdf Analiza Cenzusa 2001. g. u Australiji (''Australian Census Analytic Program: Australians' Ancestries (2001 (Corrigendum))'')]</ref>
|regija17  = {{Norveška}}
|pop17     = 16.338
|ref17     = <ref>[http://www.ssb.no/english/subjects/02/01/10/innvbef_en/tab-2012-04-26-04-en.html ''ssb.no'' o Bošnjacima u Norveškoj]</ref>
|regija18  = {{Italija}}
|pop18     = 3.600
|ref18     = <ref>[http://www.joshuaproject.net/people-profile.php?peo3=10953&rog3=IT ''joshuaproject.net'' o Bošnjacima u Italiji (etnički profil)]</ref>
|regija19  = {{Belgija}}
|pop19     = 2.182
|ref19     = <ref>[http://www.dofi.fgov.be/fr/statistieken/statistiques_etrangers/Stat_ETRANGERS.htm ''dofi.fgov.be'' o Bošnjacima u Belgiji]</ref>
|regija20  = {{ZD|EU}} [[Evropska unija]] ukupno
|pop20     = oko 400.000
|ref20     = <ref>[http://www.ine.es/prodyser/pubweb/anuario06/anu06_02demog.pdf ''DEMOGRAFIA 2006.pmd'' (''ine.es'') o Bošnjacima u EU]</ref>
|jezici  =  [[Bosanski jezik|bosanski]]
|vjera   =  <small>većinska zastupljenost</small><br>[[islam]] [[Datoteka:Star and Crescent.svg|20px]]<br> <small>manjinska zastupljenost</small> <br>[[katoličanstvo]] [[Datoteka:Christian cross.svg|15px]]<br>[[pravoslavlje]] [[Datoteka:OrthodoxCross(black,contoured).svg|15px]]<br>[[judaizam]] [[Datoteka:Star of David.svg|15px]]<br>[[ateizam]] [[Datoteka:Atheismsymbol endorsed by AAI.svg|18px]]<br>[[agnosticizam]] [[Datoteka:Atom of Atheism-Zanaq.svg|20px]]

|vezano  = 

Drugi [[Slaveni]], naročito [[Južni Slaveni]]<br><small>[[Hrvati]], [[Srbi]], [[Crnogorci]] i [[Slovenci]] su najviše vezani.</small><ref>{{cite web|url=http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=373-16|title=Ethnologue – South Slavic languages|publisher=www.ethnologue.com|accessdate=2011-02-08|last=|first=}}</ref><br /> </br>

Na temeljima genetičkih ([[DNK]]) studija bošnjačkog naroda, njegovi se korijeni prvenstveno mogu povezati s paleo-balkanskim doseljenicima (uglavnom [[Iliri|Ilirima]] i [[Slaveni|Slavenima]] koji su naselili područje Bosne tokom Seobe naroda).<ref>Marjanović, Damir; et al. "The peopling of modern Bosnia-Herzegovina: Y-chromosome haplogroups in the three main ethnic groups." Institute for Genetic Engineering and Biotechnology, University of Sarajevo. November 2005</ref><br /> </br>

<small>'''''Fusnote:''''' <sup>1</sup>Prema procjenama utvrđenim 2008. godine od strane Vijeća za nacionalnu sigurnost Turske (tur. ''Milli Güvenlik Kurulu'') oko 2.000.000 turskih državljana su bošnjačkog porijekla, te potječu uglavnom od bošnjačkih imigranata iz [[19. vijek|19. stoljeća]] i [[20. vijek|20. stoljeća]].</small>

}}

'''Bošnjaci''' su južnoslavenski [[narod]] koji nastanjuje uglavnom svoju domovinu [[Bosna i Hercegovina|Bosnu i Hercegovinu]], te sa značajnim narodnim manjinama – i ostale države [[Balkanski poluotok|Balkanskog poluotoka]]; naročito [[Bošnjaci Sandžaka|regiju Sandžak]] u [[Srbija|Srbiji]] i [[Crna Gora|Crnoj Gori]] (gdje Bošnjaci čine regionalnu većinu), te [[Hrvatska|Hrvatsku]]. Bošnjaci su ponajviše okarakterizirani svojom historijskom povezanosti s [[Bosna (regija)|regijom Bosna]], tradicionalnom većinskom pripadnosti [[islam|islamu]] od [[15. vijek|15. vijeka]] i [[16. vijek|16. vijeka]], općom kulturom, te [[bosanski jezik|bosanskim jezikom]]. Kao narod pripadaju kako evropskom tako i islamskom civilizacijskom naslijeđu.

Na engleskim govornim područjima naziv ''Bošnjaci'' se često koristi za ''bosanske muslimane''. Ovaj termin u praksi nije u potpunosti tačan jer nisu svi Bošnjaci pripadnici [[islam|islama]] ili – općenito – ijedne religije. Pojam ''Bošnjaci'' se često poistovjećuje i s pojmom ''[[Bosanci]]'', iako se ovaj izraz koristi isključivo za označavanje svih stanovnika Bosne i Hercegovine, bez obzira na etničku pripadnost.

Više od dva miliona Bošnjaka danas živi na [[Balkan|Balkanu]], s procjenom od dodatnih milion koji su se naselili i koji žive širom svijeta. Više slučajeva [[Genocid u Bosni i Hercegovini|etničkog čišćenja i genocida u BiH]], a koje su izvršili [[Srbi]] i [[Hrvati]] u BiH, imali su ogroman utjecaj na teritorijalni raspored stanovništva. Zbog ovoga, jednim dijelom,<ref>Odbor za vanjske poslove, Senat SAD-a, etničko čišćenje Bosne i Hercegovine (Ured američke Vlade, štampano 1992.)</ref> veoma dobro primjećena [[bošnjačka dijaspora]] postoji i djeluje u velikom broju zemalja uključujući [[Austrija|Austriju]], [[Njemačka|Njemačku]], [[Australija|Australiju]], [[Švedska|Švedsku]], [[Turska|Tursku]], [[Kanada|Kanadu]] i [[Sjedinjene Američke Države]]. I u svom regionu i širom svijeta, Bošnjaci su često posebni zbog svoje jedinstvene kulture, koja je bila pod utjecajem i istočnjačke i zapadnjačke civilizacije (a time i načina obrazovanja) tokom svoje historije.⏎
⏎
==Etnonim i definicija==
Prema Oxfordskom rječniku engleskog jezika, prva zabilježena upotreba riječi ''Bošnjak'' na [[engleski jezik|engleskom jeziku]] je od strane britanskog diplomate i historičara Paula Rycauta 1680. godine, i to kao ''Bosnack'' što je srodno postklasičnom latinskom ''Bosniacus'' (1682. g. ili ranije), francuskom ''Bosniaque'' (1695. g. ili ranije) ili njemačkom ''Bosniak'' (1737. g. ili ranije).<ref name=OED>{{cite book |chapterurl=http://oed.com/search?searchType=dictionary&q={{urlencode:Bosniak}} |chapter=Bosniak |title=Oxford English Dictionary|publisher=Oxford University Press|edition=3rd|month=|date=September 2005|isbn=<!-- 0198611862 --> |ref=Reference-OED-Bosniak}}</ref> Moderna pravopisna tumačenja se mogu naći u ''Penny Cyclopaediji'' iz 1836. godine (v. 231/1): "Stanovnici Bosne se sastoje od Bošnjaka, rase slavenskog porijekla."<ref name=OED/> U slavenskim jezicima, ''-ak'' je čest sufiks koji se dodaje riječima da bi se stvorila imenica muškog roda, što se, primjerice, također može naći i u etnonimima [[Poljaci|Poljak]] (''Polak'') i [[Slovaci|Slovak]] (''Slovák'').

Najranija potvrda za pojavu etnonima ''Bošnjanin'' je historijski pojam [[Bošnjani]]n ([[{{latinski jezik|lat.]] ''|Bosniensis''}}), koji označava ljude srednjovjekovnog [[Bosansko kraljevstvo|Bosanskog kraljevstva]].<ref>{{cite book |url=http://books.google.com/books?id=KQkXAQAAIAAJ&q=called+the+bosnjani&dq=called+the+bosnjani&hl=sv&sa=X&ei=tkCIUdTXJunj4QTz9oCIAg&redir_esc=y|title=''Mitovi i granice u jugoistočnoj Evropi''|author=Pål Kolstø |year=2005|work= |publisher=Hurst & Co. |accessdate=}}, str. 120: ''(...) srednjovjekovna Bosna je bila zemlja jednog naroda, jednog(contracted; show full)
{{BiHPortal}}

[[Kategorija:Bošnjačke teme]]
[[Kategorija:Bošnjaci]]
[[Kategorija:Narodi Bosne i Hercegovine]]

{{Link GA|no}}