Revision 1424830 of "Sgandal lobïo Indiaidd Jack Abramoff" on cywiki

[[Delwedd:Abramoff.JPG|bawd|de|225px|[[3 Ionawr]], [[2006]]: [[Jack Abramoff]] yn gadael [[Federal Court]] yn [[Washington, DC]].]]
Mae '''sgandal lobïo Indiaidd Jack Abramoff''' yn [[sgandal gwleidyddol]] [[UDA|Americanaidd]] sy'n gysylltiedig â gwaith perfformiwyd gan y [[Lobïo|lobïwyr]] gwleidyddol [[Jack Abramoff]], [[Ralph E. Reed, Jr.]], [[Grover Norquist]] a [[Michael Scanlon]] dros fuddiannau gamblo [[casino Indiaidd]] am amcangyfrif o $85 miliwn mewn taliadau. Gorfiliodd Abramoff a Scanlon eu cleientiaid, a rhannon nhw'r elw o filiynau o ddoleri yn gyfrinachol.

Yng nghwrs y cynllun, mae'r lobïwyr wedi'u cyhuddo o roi anrhegion a rhoddion ymgyrch yn anghyfreithlon i ddeddfwyr mewn gyfnewid am bleidleisiau neu gefnogaeth deddfwriaeth. Mae'r cynrychiolydd [[Bob Ney]] (R-OH) a gweinydd i [[Tom DeLay]] (R-TX) wedi'u ymhlygu'n syth<!--directly implicated?-->; mae gan wleidyddion eraill, y rhan fwyaf ohonynt yn ddeddfwyr [[Plaid Gweriniaethol o'r Unol Daleithiau America|Gweriniaethol]], sydd â chysylltiadau â materion Indiaidd clymau <!--ties (cyfraith)?--> amrywiol. Mae ôl-effeithiau'r ymchwiliad wedi achosi DeLay i ymddiswyddo o'i swydd fel arweinydd [[Tŷ'r Cynrychiolwyr]].

Mae Scanlon ac Abramoff wedi pledio'n euog i amrywiaeth o gyhuddiadau cysylltiedig â'r gynllun.

Ar Ddydd Gwener, [[25 Tachwedd]], [[2005]], adroddodd ''[[The Wall Street Journal]]'' ehangiad ymchwiliad pedair aelod o'r [[Cyngres]]: yn ogystal â Ney a DeLay, mae'r adroddiad yn cynnwys y Cyn. [[John Doolittle]] (G., Calif.) a'r Llyw. [[Conrad Burns]] (G., Mont.) <ref>{{eicon en}}{{dyf new|teitl=Four congressmembers role in Abramoff lobbying scandal probed|cyhoeddwr=The Raw Story|url=http://rawstory.com/news/2005/Four_congressmembers_role_in_Abramoff_lobbying_1125.html}}</ref> Ar [[2 Rhagfyr]], 2005, adroddodd ''[[The New York Times]]'' fod erlynyddion ffederal yn ystyried trefniant plediad bargeniol <!--plea bargain arrangement?--> a fydd yn rhoi tipyn o ystyriaeth i Abramoff os rhoddai dystiolaeth bydd yn ymhlygu bod aelodau'r Cyngres a'u staffwyr hŷn wedi derbyn cynigion swydd mewn gyfnewid am ffafrau deddfwriaethol.

Ar [[3 Ionawr]], [[2006]], plediodd Abramoff yn euog i dri gyhuddiad ffeloniaeth — [[cynllwyn]], [[twyll]] ac [[osgoi treth]] — ynglŷn â chyhuddiadau yn dod yn benodol o'i weithgareddau lobïo yn [[Washington, DC|Washington]] ar ran llwythi Americanawyr Brodorol. Hefyd, mae angen i Abramoff a ddiffynyddion eraill wneud adferiad o o leiaf $25 miliwn â amddifadwyd trwy dwyll o gleientiaid, yn enwedig y lwythi Americanwyr Brodorol. Ymhellach, mae Abramoff $1.7 miliwn mewn dyled i'r [[IRS]] fel ganlyniad o'i ble euog i'r cyhuddiad o osgoi treth.<ref>{{eicon en}}{{dyf new|dyddiad=[[3 Ionawr|03 Ion]], [[2006]]|teitl=Lobbyist Abramoff Pleads Guilty to Fraud Charges|cyhoeddwr=NPR|url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5081540}}</ref>. Mae ffeil y llys ar gael fel PDF.<ref>{{eicon en}} [http://www.npr.org/documents/2006/jan/abramoff_charges.pdf Ple euog Abramoff – ffeil y llys] {{cyswlltPDF}}</ref>

[[Delwedd:Abramoff SIAC 20040929 2.jpg|260px|bawd|chwith|Tystiodd Abramoff o flaen [[Senedd Pwyllgor Materion Indiaidd]] ar [[29 Medi]], [[2004]]. Gwrthododd ateb cwestiynau'r Seneddwyr gan defnyddio'r hawl â ganiatair yn y [[Pumed Gwelliant i Gyfansoddiad yr Unol Daleithiau|Pumed Gwelliant]].]]

Mae'r cytundeb yn honni y gwnaeth Abramoff [[llwgrwobr]]wyo swyddogion cyhoeddus. Mae un o'r achosion o lwgrwobrwyo â ddisgrifwyd yn fanwl am berson â adnabwyd fel "Representative #1," â adroddir gan ''[[The Washington Post]]'' i fod yn y Gynrychiolydd [[Bob Ney]] (R-OH). Cadarnhaodd [[llefarydd]] Ney taw Ney oedd y Cynrychiolydd â nodir, ond gwadodd unrhyw ddylanwad amhriodol.<ref>{{eicon en}}{{dyf new|dyddiad=[[4 Ionawr|04 Ion]], [[2006]]|teitl=GOP Leaders Seek Distance From Abramoff|cyhoeddwr=The Washington Post|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/01/03/AR2006010301609.html}}</ref> Mae'r cytundeb hefyd yn manylu ar ymarfer Abramoff o gyflogi staffwyr Cyngresol blaenorol. Defnyddiodd Abramoff ddylanwad y bobl yma i lobïo eu cyflogwyr Cyngresol blaenorol, yn groes i waharddiad ffederal un-mlynedd ar y fath lobïo.<ref>{{eicon en}} [http://www.washingtonpost.com/wp-srv/politics/documents/abramoff_info_010306.pdf Defnydd dylanwad staffwyr cyngresol blaenorol i lobïo eu cyflogwyr Cyngresol blaenorol] {{cyswlltPDF}}</ref><ref>{{eicon en}}{{dyf new|dyddiad=[[4 Ionawr|04 Ion]], [[2006]]|teitl=Lobbyist case threatens Congress|cyhoeddwr=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/4579474.stm}}</ref>

Ar ôl ple Abramoff o euogrwydd, symudwyd ymchwiliadau i [[Ionawr]] cynnar [[2006]] er mwyn canolbwyntio ar gwmni lobïo [[Alexander Strategy Group]] <ref>{{eicon en}} [http://alexanderstrategy.com/company.asp Alexander Strategy Group]</ref>, sefydlwyd gan "cyfaill agos o DeLay a'i phennaeth staff blaenorol."<ref>{{eicon en}}{{dyf new|dyddiad=[[8 Ionawr|08 Ion]], [[2006]]|teitl=U.S. lobbying inquiry shifts to a second firm |cyhoeddwr=International Herald Tribune|url=http://www.iht.com/articles/2006/01/08/news/lobbyist.php}}</ref> Cyhoeddoedd y cwmni lobïo y byddai'n cau erbyn diwedd yr un mis oherwydd "cyhoeddusrwydd angheuol"; roedd wedi cynrychioli cwmnïau mawr megis [[Microsoft]] a [[PhRMA]]. Ar [[1 Mai]], [[2006]], cytunodd y [[Gwasanaeth Cudd]] i ryddhau logiau o bob cyfarfod â Jack Abramoff ar neu cyn [[10 Mai]].

==Cyfeiriadau==
<references />

==Cysylltiadau allanol==
;Newyddion
* {{eicon en}} [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/custom/2005/12/28/CU2005122801183.html The Abramoff Galaxy: Washington Post Graphic]
* {{eicon en}} {{dyf new|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/graphic/2005/12/12/GR2005121200286.html|teitl=How Abramoff Spread the Wealth|dyddiad=[[12 Rhagfyr]], [[2005]]|cyhoeddwr=The Washington Post}}* {{eicon en}} {{dyf new|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/12/28/AR2005122801588.html|teitl=The Fast Rise and Steep Fall of Jack Abramoff|dyddiad=[[29 Rhagfyr]], [[2005]]|cyhoeddwr=The Washington Post}}* {{eicon en}} {{dyf new|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/custom/2005/12/23/CU2005122300939.html|teitl=Unraveling Abramoff|dyddiad=[[3 Ionawr]], [[2006]]|cyhoeddwr=The Washington Post}}* {{eicon en}} [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/4838792.stm BBC News – Q&A: Jack Abramoff scandal]

;Barnau
* {{eicon en}} [http://www.thinkprogress.org/abramoff Who in the Abramoff scandal is guilty of what?]

[[Categori:Lobïo]]
[[Categori:Sgandalau gwleidyddol yr Unol Daleithiau|Lobïo Indiaidd Jack Abramoff]]