Revision 45664 of "Kariga" on dagwiki

{{Databox}}
<span style="background-color:fuchsia;">'''E-Class'''</span>[[Lahabali kɔligu:Symbol_e_class.svg|20px]]

Kariga nyɛla tiŋa din be [[Ghana]]<ref>{{Cite web|title=Ghana {{!}} History, Flag, Map, Population, Language, Currency, & Facts {{!}} Britannica|url=https://www.britannica.com/place/Ghana|access-date=2022-09-22|website=www.britannica.com|language=en}}</ref> tuduu yaɣili palo. Kariga nyɛla Tiŋ' titali ka lahi mali daadam biɛligu lala. [[Dagbaŋ]]<ref>{{Cite web|last=Ennin|first=Richard|title=Chiefs of Dagbaŋ, Nanuŋ appreciate Defence Minister's move to ensure peace in their areas|url=https://www.gna.org.gh/1.21255559|access-date=2022-09-22|website=www.gna.org.gh|language=en}}</ref> kali soli zuɣu Karinaa n-nyɛ tuuli [[Yani]] nabihi puuni. 
== Di Piligu ==
Kariga biɛnbu/Piligu chaŋmi ti gbaai zaaman kura saha pɔi ka bɛ naan yi baŋ Nama dibu lala tiŋ maani. Nabihi maa puuni Shɛb kamani : [[Naa Gbewaa]] , [[Fatɛɣu]] , [[Zirili]], kufɔɣu, [[Tɔhagu]], [[Shitobu]], [[ŋmantambo]], Sibee, Karateeli, Beemoni ni Buɣiyԑligu: Beemoni n daa nyɛ ŋun piligi Kariga nam dibu ka tiŋ maa mini di yaɣili maa be o fukumsi ni. Shitɔbu ŋun daa nyɛ kpɛm ni Beemoni. Shitɔbu ŋɔ n daa dɔɣi  [[Naa Nyaɣisi]] ŋun daa di Nazuɣu Dagbaŋ ka o ba na be o nyɛvuli ni. Naa Nyaɣisi ŋun daa nyɛ  Beemoni beli bia la daa gbaami ni O yɛligi ka tirisi Dagbaŋ. Kamani Naa Nyaɣisi bapiri nima; ŋmantambo, Sibee, Karateeli, Beemoni ni Buɣiyԑligu zaa daa nyɛla ban biɛli bɛ bia O ni daa gbaai soli ni lala chandi maa. Naa Nyaɣisi daa nyahila yɛm shɛli  O ni mali yeeri bɛ nama kpariti  bee ka zaŋdi ban nyɛ nama talahinima n-tiba ka bɛ gbib' lala tiŋ shɛŋa o ni tuhi fa n-ti o ba nima mini Nabihi

Ka ban daatu ni bɛ lihiri tiŋgbana maa daa nyɛ Tindaanba. Naa Nyaɣisi chandini ndaa tahi O na Kariga tiŋgbani  ni ka Naa Nyaɣisi nyaŋ Kariga Tindana  ka zaŋ o ŋahiba Beemoni zani o zaani. Naa Nyaɣisi daa zaŋmi tuɣu nti lahi nyaŋ  Sunsɔŋ  Tindana ka lahi zaŋ o ŋahiba so ŋun yuli booni  Sunsɔŋ Buɣiyԑligu.<ref>https://mofa.gov.gh/site/sports/district-directorates/northern-region/258-karaga</ref>

== Kariga Na' kura ==

# Kariga Naa Beemoni
# Kariga Naa Yɔɣuwuni(ŋun bilisi gbaŋ Ku Ӡini tiŋa)
# Kariga Naa simviԑla(Ni kpambirigu niŋ kpam zamba,ka kpam chilim n-lee kpabirigu)
# Kariga Naa Dakpaɣili(Ni wuun mana di pali piԑɣu ni pali ŋmani)
# Kariga Naa Mushe(Ni noli galimuni Ku niŋ ŋaani,Ni daliri din cheka yuŋ zibi din cheka ka biԑɣu neei)
# Kariga Naa Adam Nolɔɣu(Ni Nolɔɣu che Yobli n-balim suliga,suliga ku che o paɣa ni o bia)
# Kariga Naa Sumani/Mion Lana Sumani(Doo bԑ nyԑ o tɔ Yԑri kadi bara,N-ti nyԑ o tɔ taɣa zinli)
# Kariga Naa Mahami(Ni nyingoli di bɔri baŋa ka zuɣu kana niŋ zamba)
# Kariga Naa Adam Binbarigu(Ni jԑrigu Ӡiԑm binbarigu ka binbarigu gbaagi o)
# Kariga Naa Alhassan Somoa(Ni somoa bԑ zɔri ka cheri o ba Tiŋa)
# Kariga Naa Yunufa
# Kariga Naa  Bukali kokua(Ni  salinima kuriti kalimbaŋdi ka Naawuni kuriti banchiriga ni o baa gbaai bahi)
# Kariga Naa  Ziblim(Ni ŋun zali sala, ŋuni nyԑ  duniya bunu zaana)
# Kariga Naa Zanjina
# Kariga Naa(ŋun Ӡiԑm tinaa ŋɔ,ni Ӡiԑm saa nyinyaɣu)

== Kundivihira ==
{{reflist}}

[[Pubu:E-Class]]
[[Pubu:Lahabaya Zaa]]