Difference between revisions 206005 and 207386 on diqwiki{{Template:Dewlete |Name= Dewletê Amerikayê Yewbiyayey |Nameo oricinal= ''United States of America'' |Desmale= Flag_of_the_United_States.svg |Arma= US-GreatSeal-Obverse.svg |Xerita= United States (orthographic projection).svg |Slogan= [[In God We Trust]] <br />[[E Pluribus Unum]] |Marş= [[The Star-Spangled Banner]] <br />[[FileDosya:Star-spangled_banner_002.ogg]] |Biyayış= [[4 Temuz]], [[1776]] |Paytext= [[Washington]] |Sûka_tewr_gırde= [[New York]] |Zıwan= [[İngılızki]] |Şar= [[İngılız]], [[Fransız]], [[İspanyol]] |Hıkumet= [[Federasyon]] |Serdar= [[Barack Obama]] |Din= [[Xıristiyaniye]], [[İslam|Mısılmaniye]] |Erd= 9,826,675 |Nıfuso_texminki= 313,388,000 |Sıxletine= 33.7 |Ğsxmw= $15.065 trilyon |Gini= 45.0 |İndekse gırdbiyayışe merduman= 0.910 |Pere= [[Dolar|Dolarê Amerika]] |Kodê_perey= [[USD]] |Wext= [[UTC]]−4 to −10 |İnternet= [[.us]] [[.gov]] [[.mil]] [[.edu]] |Kodê_têlefoni= [[+1]] }} '''Dewletê Amerikayê Yewbiyayey''' (DAY) yew dewleta. Cayê xo mıntıqa ra zımeyê qıta [[Amerika]] dero. Zımeyê Amerika de [[Kanada]], verocê cı de [[Meksika]], rocawanê cı de [[Okyanuso Gırd]], rocvetışê cı de [[Okyanuso Atlantik|Oyanuso Atlantiki]] estê. Paytextê Amerika [[Washington]]o. Dewletê Amerikayê Yewbiyayey eyaletan ra yenê pêra (mıteşekkılê) u 50 eyaletê xo estê. Amerika ezaya [[NATO]], [[Mılliyetanê Yewbiyayiyan (UN)]], NAFTA u G8ia. == Tarix == {{Bıvênên|Tarixê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} İşğalê şaranê [[Ewropa|Ewropayıcan]] ra ver, aşirê Postesuran (''Qızılderili'') Amerika de ronıştey biy. Wextê Seserra 15ıne de mılletê Ewropayıcan amey Amerika u erdê Postesuran işğal kerd. Şarê Ewropayıcan zaf (11 milyon) Postesuri kışti. O wext ra dıme, Amerika koloniya [[Britanya Gırde|Britanya]] biye. Feqet serra 1776ıne de Amerika xo xoser ilan kerd. Seserra 18ıne de Amerika 13 eyaletan ra ibaret biye. Serra 1803ıne de Dewletanê Amerika 15 milyon dolar perey day [[Fransa]] u mıntıqa Louisiana (''Louisiana Purchase'') gırewte. Serranê 1845 u 1848i de Amerika eyeletê [[Texas]], [[Kaliforniya]], [[Arizona]], [[New Mexico]], [[Colorado]] u [[Nevada]] işğal kerdi u [[Meksika]] ra gırewti. Amerika Cengê Dınyayê Yewın u Dıyın de ğalıb veciya u biye yew serquwete. == Sûki == {{Bıvênên|Sûkê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} Mıntıqê Gırdi: * 1. [[New York City]]. Nıfus: 18,6 milyon * 2. [[Los Angeles]]. Nıfus: 13 milyon * 3. [[Chicago]]. Nıfus: 9,5 milyon * 4. [[Dallas]]. Nıfus: 6 milyon * 5. [[Philadelphia]]. Nıfus: 5,8 milyon * 6. [[Houston]]. Nıfus: 5,5 milyon * 7. [[Phoenix]]. Nıfus: 4 milyon Sûka [[New York City]] u [[Los Angeles]]i zaf raver şiyê. [[New York City]] de bina u banê xeylê berzi estê. New York City bacarê dewizio, paytextê borsao, merkezê iqtısadê Amerika u dınyao. [[Los Angeles]] merkezê film u xeceliyayışio. Hollywood Los Angeles ra zaf nezdiyo. [[FileDosya:Whtehousenorth.jpg|240px|thumbnail|left|Seraiya Sıpiye, [[Washington D.C.]]]] == Nıfus == {{Bıvênên|Nıfusê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} Nıfusê Amerika 298 milyono. Zaf mıxtelıf mılleti tede cıwiyenê. Şarê [[Ewropa]], [[Afrika]], [[Asya]] tede zafo. Miyanê sıpê u zenciyan riyê politika cêrakerdışia verêne ra serdıno. Derd u qehrê weşiye zenciyan rê gıranêro. Sindorê [[Meksika]] ra zaf merdumi vêrenê Amerika, ema şarê Meksika Amerika de qaçax gureyeno/xebetiyeno. Amerika de xeylê dini yenê diyaene. Amerika [[İsewitiye|Xrıstiyan]] u itiqatê Protestanan zafê, feqet hem [[Musewitiye|Musewiy/Yehudiy]] u hem zi [[İslam|Mısılmani]] zafê. Zıwano resmi çıniyo, ema şarê Amerika [[İngılızki]] qısey keno. Tayê [[İspanyolki]] zi qısey kenê. == Ekonomiye == {{Bıvênên|Ekonomiya Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} Hetê [[ekonomiye]] ra Amerika zaf qewetına. Dınya de rêza yewıne dera. Teknolociye u komputerê Amerika zaf be kaliteyê. Amerika xeylê wasıtan (otomobilan) vecena. [[Ford]], [[GM]], [[Toyota]], [[Honda]] Amerika de vıraziyenê. İdxalatê (eksportê) Amerika zafo. Amerika idxalat u ixracat ra dınya de yewına. == Politika == {{Bıvênên|Politika Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} {{Eyaletê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} === İdare === {{Bıvênên|İdareyê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} === Weçinıtış === {{Bıvênên|Weçinıtışê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} === Eskeriye === {{Bıvênên|Eskeriya Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} == İklim == {{Bıvênên|İklimê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} Erdê Amerika zaf hera u gırdo, aye ra iklimê Amerika zaf vuriyeno. Zımeyê Amerika zaf serdıno, ema verocê xo zaf germıno. Qutbê cemedi u çoli tede estê. {{Weather box |location = Dewletê Amerikayê Yewbiyayey |single line = Yes |Jan record high F = 98 |Feb record high F = 105 |Mar record high F = 108 |Apr record high F = 118 |May record high F = 124 |Jun record high F = 129 |Jul record high F = 134 |Aug record high F = 127 |Sep record high F = 126 |Oct record high F = 116 |Nov record high F = 105 |Dec record high F = 100 |year record high F = 134 |Jan record low F = −80 |Feb record low F = −75 |Mar record low F = −68 |Apr record low F = −50 |May record low F = −25 |Jun record low F = −1 |Jul record low F = 10 |Aug record low F = 5 |Sep record low F = −13 |Oct record low F = −48 |Nov record low F = −61 |Dec record low F = −72 |year record low F = −80 |source 1 = http://www.infoplease.com/ipa/A0762182.html |date=December 2010 }} {{Weather box |location = [[DAY]] (<small>[http://viewer.nationalmap.gov/viewer/?CenterPoint=34.716667,32.483333&Scale=CITY&Classes=OTHER%20IMAGERY]</small>) |metric first = yes |single line = yes |Jan mean F = 30.81 |Feb mean F = 34.65 |Mar mean F = 42.56 |Apr mean F = 52.02 |May mean F = 61.04 |Jun mean F = 69.25 |Jul mean F = 74.29 |Aug mean F = 72.77 |Sep mean F = 65.42 |Oct mean F = 54.77 |Nov mean F = 42.51 |Dec mean F = 33.38 |year mean F = 52.79 |Jan precipitation mm = 55.88 |Feb precipitation mm = 51.06 |Mar precipitation mm = 60.96 |Apr precipitation mm = 61.98 |May precipitation mm = 73.15 |Jun precipitation mm = 73.91 |Jul precipitation mm = 70.36 |Aug precipitation mm = 66.29 |Sep precipitation mm = 63.25 |Oct precipitation mm = 54.86 |Nov precipitation mm = 53.85 |Dec precipitation mm = 57.40 |year precipitation mm = 742.44 |source 1 = NOAA (USA)<ref>{{cite web |url=http://www.ncdc.noaa.gov/oa/climate/research/cag3/na.html |title=CONTIGUOUS UNITED STATES Climate Summary |accessdate=}}</ref> |date=November 2011}} == Coğrafya == {{Bıvênên|Coğrafya Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} == Teknolociye u zanışiye == {{Bıvênên|Teknoloci u zanışiya Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} == Hıquq == {{Bıvênên|Hıquqê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} == Zıwan == {{Bıvênên|Zıwanê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} == Din == {{Bıvênên|Dinê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} == Kultur == {{Bıvênên|Kulturê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} === Sinema === {{Bıvênên|Sinemayê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} === Têlevizyon === {{Bıvênên|Têlevizyonê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} === Muzik === {{Bıvênên|Muzikê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} === Spor === {{Bıvênên|Sporê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} == Eyaletê Amerika == {{Bıvênên|Eyaletê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan}} [[FileDosya:Map of USA with state names.svg|250px|thumbnail|right|Xerita Eyalatanê Amerika]] {| border="0" cellspacing="5" |- valign="top" | width="20%"| * [[Alabama]] * [[Alaska]] * [[Arizona]] * [[Arkansas]] * [[Kalifornia]] * [[Colorado]] * [[Connecticut]] * [[Delaware]] * [[Florida]] * [[Georgia]] | width="20%"| * [[Hawaii]] * [[İdaho]] * [[İllinois]] * [[İndiana]] * [[İowa]] * [[Kansas]] * [[Kentucky]] * [[Louisiana]] * [[Maine]] * [[Maryland]] | width="20%"| * [[Massachusetts]] * [[Michigan]] * [[Minnesota]] * [[Mississippi]] * [[Missouri]] * [[Montana]] * [[Nebraska]] * [[Nevada]] * [[New Hampshire]] * [[New Jersey]] | width="20%"| * [[New Mexico]] * [[New York]] * [[North Carolina]] * [[North Dakota]] * [[Ohio]] * [[Oklahoma]] * [[Oregon]] * [[Pennsylvania]] * [[Rhode Island]] * [[South Carolina]] | width="20%"| * [[South Dakota]] * [[Tennessee]] * [[Texas]] * [[Utah]] * [[Vermont]] * [[Virginia]] * [[Washington]] * [[West Virginia]] * [[Wisconsin]] * [[Wyoming]] |} == Referansi == {{Reflist}} == Çımey == * [http://nationalatlas.gov/ Atlasê Amerika] (be İngılızki) * [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/us.html CIA ra kıtabê melumatê dınya] (be İngılızki) * [http://www.whitehouse.gov Seraiya Sıpiye] (be İngılızki) {{Dewletê Amerika}} [[CKategoryi:Dewleti]] [[CKategoryi:Dewletê Amerikaê Yewbiyaey]] [[ab:Америка Еиду Аштатқәа]] [[ace:Amirika Carékat]] [[af:Verenigde State van Amerika]] [[als:USA]] [[am:አሜሪካ]] [[an:Estatos Unitos]] [[ang:Ȝeānedu Rīcu American]] [[ar:الولايات المتحدة]] [[arc:ܐܘܚܕܢܐ ܡܚܝܕܐ]] [[arz:امريكا]] [[as:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] [[ast:Estaos Xuníos d'América]] [[av:Америкалъул Цолъарал Штатал]] [[ay:Istadus Unidus]] [[az:Amerika Birləşmiş Ştatları]] [[ba:Америка Ҡушма Штаттары]] [[bar:Vaeinigte Staatn]] [[bat-smg:JAV]] [[bcl:Estados Unidos]] [[be:Злучаныя Штаты Амерыкі]] [[be-x-old:Злучаныя Штаты Амэрыкі]] [[bg:Съединени американски щати]] [[bi:Yunaeted Stet blong Amerika]] [[bm:Amerika ka Kelenyalen Jamanaw]] [[bn:মার্কিন যুক্তরাষ্ট্র]] [[bo:ཨ་མེ་རི་ཁ་རྒྱལ་ཕྲན་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ།]] [[bpy:তিলপারাষ্ট্র]] [[br:Stadoù-Unanet Amerika]] [[bs:Sjedinjene Američke Države]] [[ca:Estats Units d'Amèrica]] [[cbk-zam:Estados Unidos de America]] [[cdo:Mī-guók]] [[ce:Iамерикан Хlоьттина Мехкаш]] [[ceb:Estados Unidos]] [[chr:ᏌᏊᎢᏳᎾᎵᏍᏔᏅᏍᎦᏚᎩ ᎾᎿ ᎠᎺᏰᏟ]] [[chy:United States]] [[ckb:ویلایەتە یەکگرتووەکان]] [[co:Stati Uniti d'America]] [[crh:Amerika Qoşma Ştatları]] [[cs:Spojené státy americké]] [[csb:Zjednóné Kraje Americzi]] [[cu:Амєрїканьскꙑ Ѥдьнѥнꙑ Дрьжавꙑ]] [[cv:Америкăри Пĕрлешӳллĕ Штатсем]] [[cy:Unol Daleithiau America]] [[da:USA]] [[de:Vereinigte Staaten]] [[dsb:Zjadnośone staty Ameriki]] [[dv:އެމެރިކާ]] [[dz:ཡུ་ནའིཊེཊ་སི་ཊེས]] [[ee:United States]] [[el:Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής]] [[eml:Stat Unî]] [[en:United States]] [[eo:Usono]] [[es:Estados Unidos]] [[et:Ameerika Ühendriigid]] [[eu:Ameriketako Estatu Batuak]] [[ext:Estaus Unius]] [[fa:ایالات متحده آمریکا]] [[ff:Dowlaaji Dentuɗi]] [[fi:Yhdysvallat]] [[fiu-vro:Ameeriga Ütisriigiq]] [[fo:USA]] [[fr:États-Unis]] [[frp:Ètats-Unis d’Amèrica]] [[frr:Feriind Stoote foon Ameerikaa]] [[fur:Stâts Unîts di Americhe]] [[fy:Feriene Steaten]] [[ga:Stáit Aontaithe Mheiriceá]] [[gag:Amerika Birleşik Devletläri]] [[gan:美國]] [[gd:Na Stàitean Aonaichte]] [[gl:Estados Unidos de América - United States of America]] [[glk:آمریکا]] [[gn:Tetã peteĩ reko Amérikagua]] [[got:𐌱𐌰𐌽𐌳𐌰𐍂𐌴𐌹𐌺𐌾𐌰]] [[gu:સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકા]] [[gv:Steatyn Unnaneysit America]] [[ha:Amurika]] [[hak:Mî-koet]] [[haw:‘Amelika Hui Pū ‘ia]] [[he:ארצות הברית]] [[hi:संयुक्त राज्य अमेरिका]] [[hif:United States]] [[hr:Sjedinjene Američke Države]] [[hsb:Zjednoćene staty Ameriki]] [[ht:Etazini]] [[hu:Amerikai Egyesült Államok]] [[hy:Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ]] [[ia:Statos Unite de America]] [[id:Amerika Serikat]] [[ie:Federativ States de USA]] [[ig:Njikota Obodo Amerika]] [[ik:United States of America]] [[ilo:Estados Unidos iti Amerika]] [[io:Usa]] [[is:Bandaríkin]] [[it:Stati Uniti d'America]] [[iu:ᐊᒥᐊᓕᑲ]] [[ja:アメリカ合衆国]] [[jbo:mergu'e]] [[jv:Amérika Sarékat]] [[ka:ამერიკის შეერთებული შტატები]] [[kaa:Amerika Qurama Shtatları]] [[kbd:Америкэ Штат Зэгуэт]] [[ki:United States]] [[kk:Америка Құрама Штаттары]] [[kl:Naalagaaffeqatigiit]] [[km:សហរដ្ឋអាមេរិក]] [[kn:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ]] [[ko:미국]] [[koi:Америкаись Ӧтлаасьӧм Штаттэз]] [[krc:Американы Бирлешген Штатлары]] [[ksh:Vereenichde Staate van Amerika]] [[ku:Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê]] [[kv:Америкаса Ӧтувтчӧм Штатъяс]] [[kw:Statys Unys]] [[ky:Америка Кошмо Штаттары]] [[la:Civitates Foederatae Americae]] [[lad:Estatos Unitos d'Amerika]] [[lb:Vereenegt Staate vun Amerika]] [[lbe:Американал ЦачӀунхьу Штатру]] [[lez:Америкадин Садхьанвай Штатар]] [[lg:Amereka]] [[li:Vereinegde State van Amerika]] [[lij:Stati Unïi d'America]] [[lmo:Stat Ünì d'America]] [[ln:Lisangá lya Ameríka]] [[lt:Jungtinės Amerikos Valstijos]] [[ltg:Amerikys Saškierstuos Vaļsteibys]] [[lv:Amerikas Savienotās Valstis]] [[map-bms:Amerika Serikat]] [[mdf:Америконь Соткс]] [[mg:Etazonia]] [[mhr:АУШ]] [[mi:Hononga-o-Amerika]] [[mk:Соединети Американски Држави]] [[ml:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[mn:Америкийн Нэгдсэн Улс]] [[mr:अमेरिकेची संयुक्त संस्थाने]] [[mrj:Америкын Ушымы Штатвлӓжӹ]] [[ms:Amerika Syarikat]] [[mt:Stati Uniti tal-Amerika]] [[mwl:Stados Ounidos de la América]] [[my:အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]] [[myv:Американь Вейтьсэндявкс Штаттнэ]] [[mzn:موتحده ایالات آمریکا]] [[na:Eben Merika]] [[nah:Tlacetilīlli Tlahtohcāyōtl Ixachitlān]] [[nap:State Aunite d'Amereca]] [[nds:USA]] [[nds-nl:Verienigde Staoten van Amerika]] [[ne:संयुक्त राज्य अमेरिका]] [[new:अमेरिका]] [[nl:Verenigde Staten]] [[nn:USA]] [[no:USA]] [[nov:Unionati States de Amerika]] [[nrm:Êtats Unnis d'Améthique]] [[nso:United States of America]] [[nv:Wááshindoon Bikéyah Ałhidadiidzooígíí]] [[oc:Estats Units d'America]] [[om:USA]] [[or:ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା]] [[os:Америкæйы Иугонд Штаттæ]] [[pa:ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ]] [[pag:United States]] [[pam:Estados Unidos]] [[pap:Estadonan Uni di Merka]] [[pcd:Étots-Unis]] [[pdc:Amerikaa]] [[pfl:Verainischde Schdaade vun Ameriga]] [[pih:Yunitid Staits]] [[pl:Stany Zjednoczone]] [[pms:Stat Unì d'América]] [[pnb:امریکہ]] [[ps:د امریکا متحده ایالات]] [[pt:Estados Unidos]] [[qu:Hukllachasqa Amirika Suyukuna]] [[rm:Stadis Unids]] [[rn:Leta z’Unze Ubumwe za Amerika]] [[ro:Statele Unite ale Americii]] [[roa-rup:Vãsãliili Diadunu ali Americhia]] [[roa-tara:Statère Aunìte d'Americhe]] [[ru:Соединённые Штаты Америки]] [[rue:Споєны Штаты Америцькы]] [[rw:Leta Zunze Ubumwe z’Amerika]] [[sa:अमेरिका संयुक्त संस्थानः]] [[sah:Америка Холбоһуктаах Штааттара]] [[sc:Istados Unidos de Amèrica]] [[scn:Stati Uniti]] [[sco:Unitit States]] [[sd:آمريڪا]] [[se:Amerihká ovttastuvvan stáhtat]] [[sg:ÂKödörö-ôko tî Amerîka]] [[sh:Sjedinjene Američke Države]] [[si:ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදය]] [[simple:United States]] [[sk:Spojené štáty]] [[sl:Združene države Amerike]] [[sm:Iunaite Sitete o Amerika]] [[sn:United States of America]] [[so:Mareykanka]] [[sq:Shtetet e Bashkuara të Amerikës]] [[sr:Сједињене Америчке Државе]] [[srn:Kondre Makandrameki]] [[ss:IMelika (live)]] [[stq:Fereende Stoaten fon Amerikoa]] [[su:Amérika Sarikat]] [[sv:USA]] [[sw:Marekani]] [[szl:Zjednoczůne Sztaty]] [[ta:அமெரிக்க ஐக்கிய நாடு]] [[te:అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు]] [[tet:Estadu Naklibur Sira Amérika Nian]] [[tg:Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[th:สหรัฐอเมริกา]] [[tk:Amerikanyň Birleşen Ştatlary]] [[tl:Estados Unidos]] [[tn:USA]] [[to:Puleʻanga fakatahataha ʻAmelika]] [[tpi:Ol Yunaitet Stet]] [[tr:Amerika Birleşik Devletleri]] [[ts:United States]] [[tt:Америка Кушма Штатлары]] [[tw:USA]] [[ty:Fenua Marite]] [[udm:Америкалэн Огазеяськем Штатъёсыз]] [[ug:ئامېرىكا قوشما شىتاتلىرى]] [[uk:Сполучені Штати Америки]] [[ur:ریاستہائے متحدہ امریکہ]] [[uz:Amerika Qoʻshma Shtatlari]] [[vec:Stati Unii de ła Mèrica]] [[vep:Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad]] [[vi:Hoa Kỳ]] [[vls:Verênigde Stoaten van Amerika]] [[vo:Lamerikän]] [[wa:Estats Unis]] [[war:Estados Unidos]] [[wo:Diiwaan yu Bennoo]] [[wuu:美利坚合众国]] [[xal:Америкин Ниицәтә Орн Нутгуд]] [[xh:IYunayithedi Steyitsi]] [[xmf:ამერიკაშ აკოშქუმალირი შტატეფი]] [[yi:פאראייניקטע שטאטן פון אמעריקע]] [[yo:Àwọn Ìpínlẹ̀ Aṣọ̀kan Amẹ́ríkà]] [[za:Meijgoz]] [[zea:Vereênigde Staeten]] [[zh:美國]] [[zh-classical:美國]] [[zh-min-nan:Bí-kok]] [[zh-yue:美國]] [[zu:IMelika]] All content in the above text box is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike license Version 4 and was originally sourced from https://diq.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=207386.
![]() ![]() This site is not affiliated with or endorsed in any way by the Wikimedia Foundation or any of its affiliates. In fact, we fucking despise them.
|