Revision 286073 of "Çermug" on diqwiki

{{Sûke|
native_name = Çêrmug|
conventional_long_name = ''Çermik''|
common_name = |
Fotraf = Çermug.jpg||
Xerita = Diyarbakır Turkey Provinces locator.jpg|
Serdar = Murat Erkan|
Berzine = 700 Km|
Erd = 1032 km²|
Nıfus = 21,000|
Sıxletiye = 20 / km²|
Mıntıqa = Rocvetışê [[Anadoliye]]| 
}}
'''Çêrmug''' (be Usmanıcki: '''چرميک''', be [[Tırki]]: ''Çermik'', be Zazaki: ''Germıke'') qezayê da [[Diyarbekır (wılayet)|Diyarbekır]]ia u [[Diyarbekır]]i ra 114 km dûrio. 

==Mena namey==
Namey qeza yeno mena "''çımey awa germıne; germıke''". Taê wesiqan de Çêrmug ''Germık'' zi nusiyawa ke, no şıklê [[Zazaki]]yo. Nusiyayışê cı ''Çêrmug'' ya zi be Tırki ''Çermik'' [[Ermeniki]]yo, kokê cı qısey ջերմ ''germ'', [[Ermenikiyê rocakewtene]] ''cerm'', [[Ermenikiyê rocawani]] (ê [[Anadoliye]]) ''çerm''i ra gêno. Heni aseno ke Çêrmug ya zi Çermik telefuzê Ermenikiyê rocawanio (mışrıqio), no ki zazaki de ''Çêrmug'' vaciyeno.

Ena qeza de raşti ke zaf germık u hemami estê u cokao ke no name wına niyao pıra. Labelê namey xoyo kıhan [[Aberna]] biyo. Taê hetanê welatê Zazaan de zi cay estê ke ê zi Çêrmug name kerdê (vacime ke hetê Erzıngani de, nezdiyê [[Derê Sanse]] de).

==Nıfus==
Gorey amardışê serra 2006ine nıfusê merkezê Çermugi nezdiyê 21.000 nefero. 
[[Almanya]] dı (de) teqriben 15.000 Çermugıci estê.

==Dewey== 
*Hop (''Çukurelma'', ''Kaf'' )
*Ağırmat (''Armağantaşı'' )
*Sarsap (''Dilekpınar'' )
*Konağı (''Konaklı'' )
*Güzel
*Gevrek (''Saltepe'' )
*Cullar (''Ceylan'' )
*Zeynalan (''Kömürcüler'' )
*Füseyni (''Bayat'' ) 
*Musikan (''Yaylacık'' )
*Şeyhandede
*Hasto (''Korudağ'' )
*Budaran (''Pamuklu'' )
*Bağvenk (''Pınarlı'' )
*Karakaya
**Körkeyni (mahalle)
*Zübeydik (''Akpınar'' )
*Dikyol - Zaza
*Zergüz (''Armutlu'' )
*Ağaçhan Nahiyeyê Yoğuni
*Milan (''Yabanardı'' )
*Besin (''Yayıklı'' )
*Killo (''Kalaç'' )
*Sinto (''Göktepe'' )
*Günaşan
*Kuruköy (''Kuyuköy'', ''Bir'' )
*Bayrak
*Ekrek (''Köksal'' )
*Gürüz (''Gürüz'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Berut (''Değirmenli'' )
*Bulundu
*Musa (''Kartaltaşı'' )
*Hasot (''Bahçe'' )
*Hasna (''Bademlik'' )
*Dalipek (mezra)
*Alifer Uşağı (''Elifuşağı'' )
*Haburman (''Karakolan'' )
*Süznik (''Eskibağ'' ''Süzmük'' )
*Hasuz (''Bahçe'' )
*Sinem (''Sinek'' )
*Güçlütaş
*Temo (''Karataş'' )
*Panik (''İkiçeltik'' )
*Genco (''Genceli'', ''Gencoevleri'' )
*Birviran (''Örenkuyu'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Mahmur (''Balıksırtı'' )
*Nişinik (''Petekkaya'' )
*Sinbek (''Sinekköy'' )
*Herbetel (''Çalıtepe'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Bistin (''Aynalı'' )
*Yoğun (''Yoğun'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Sarıbalta
*Rutan (''Alabuğday'' )
*Kalecik (''Kalecik'' ) 
*Recep
*Şeyhler süfla (''Aşağışeyhler'' )
*Apikan (''Akçörten'' )
*Terbile (''Kırmatepe'' )
*Şeyhler ulya (''Yukarışeyhler'' )
*Karamusa (''Karamusa'' )
*Arabük
*Hacımelik (''Baykal'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Poxsor (''Asmalık'', ''Pahsor'')
*Killan (''Artuk'' )
*Allos (''Başarı'', ''Yoğun'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Bayırbağı
*Kevan (''Keklik'' )
*Xalilan (''Konuksever'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Tolik Kebir (''İncili'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Bedvan ulya (''Toplu'', ''Yukarı Betvan'' ) 
*Gözerek (''Gözerek'' )
*Bircemal
*Karto (''Alakoç'', ''Karatoy'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Sarıca
*Tilindere (''Bintaş'' )
*Karacaviran
*Karacık / Karaçek (''Kuşlukçayırı'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Engac (''Adalar'' )
*Kico (''Yiğitler'', ''Kijo'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Anceviz (''Kayagediği'' )
*Hogeci (''Malköy'' ) Nahiyeyê Yoğuni
*Kuçi (''Akkoyunlu'' ) Nahiyeyê Yoğuni  
*Aşağıtaşmalı

==Tarix==
Xanedanina Artuqan ra zaf eserê tarixi mendê. İnan ra êyê ke sıfte yenê aqıl, zey Pırdê Haburmani, Medresa Çeteci Abdullah Paşa u Hemamê Çermugiê.

Çermugi tarix de, be gorey kronolociye, nê medeniyetan rê kêwanine kerda:

#[[Dewrê Huri-Mitaniyan]] (V.M. 3500-1260)
#[[Dewrê Asuran]] (V.M. 1260-775)
#[[Dewrê Urartuyan]] (V.M. 775-736)
#[[Dewrê Asuran]] (qorê dıyıne) (V.M. 736-653)
#[[Dewrê İskitan]] (V.M. 653-625)
#[[Dewrê Medan]] (V.M. 625-550)
#[[Dewrê Persan]] (Sasani) (V.M. 530-331)
#[[Dewrê İskenderê Pili]] (V.M. 331-323)
#[[Dewrê Selewqiyan]] (V.M. 323-85)
#[[Dewrê Ermeniyan]] (V.M. 85-69)
#[[Dewrê Arsakıcan]] (V.M. 66-M.S. 395)

* ''V.M: Verê Miladi''

==Taê namdarê Çermugıci== 
*[[Çeteci Abdullah Paşa]]
*[[Ziya Gökalp]] 
*[[Ebubekir Pamukçu]] 
*[[Fahri Pamukçu]] 
*[[İzzet Yıldızhan]]

==Çımey==
*[http://www.cermik.gov.tr Sitey Çêrmugio Resmi]
*[http://www.wekfacermug.de Sitey  Weqifda Çêrmugi Wetzlar]

{{Qezeyê Diyarbekıri}}
{{Dewê Çêrmugi}}
{{Qezey Zazayan}}
[[Kategoriye:Çêrmug| ]]