Difference between revisions 4835406 and 4836915 on elwiki

:''Το λήμμα αναφέρεται στο Μεταναστευτικό πρόβλημα στην πόλη της Πάτρας. Για το γενικότερο λήμμα μετανάστευσης στην Ελλάδα, δείτε [[Μεταναστευτικό ζήτημα στην Ελλάδα]].''

'''Μεταναστευτικό πρόβλημα της Πάτρας''' αποκαλείται το έντονο κοινωνικό πρόβλημα που ταλανίζει την πόλη της [[Πάτρα]]ς από τα μέσα της δεκαετίας του 90, εξ´αιτίας της αθρόας εισόδου οικονομικών μεταναστών και της μόνιμης διαβίωσής τους. Μέχρι σήμερα έχουν υπάρξει διακυμάνσεις στον αριθμό και στην εθνικότητα τους, ενώ το πρόβλημα λόγω των ποικίλων κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών μέχρι σήμερα παραμένει άλυτο, εντεινόμενο ιδιαίτερα από τις αρχές του 21ου αιώνα όταν άρχισαν να συρρέουν ανεξέλεγκτα Αφγανοί λαθρομετανάστες, καθώς Σομαλοί και Σουδανοί. Σήμερα υπολογίζεται ότι διαβιούν στην Πάτρα περίπου 3000 με 5000 λαθρομετανάστες,<ref name="enet.gr1">[http://www.enet.gr/online/online_text/c=112,dt=03.02.2008,id=58714120 Μετανάστες κι αστυνόμοι], άρθρο της εφημερίδας "Ελευθεροτυπία"</ref><ref name="Πελοπόννησος">"Πρωτοχρονιά με 5.000 πρόσφυγες", σελ.12, φύλλο:19649, άρθρο της εφημερίδας [[Πελοπόννησος (εφημερίδα)|Πελοπόννησος]]</ref> με σκοπό τη λαθραία ακτοπλοϊκή έξοδο από την [[Ελλάδα]] προς την [[Ιταλία]]<ref name="synigoros.gr"/> και τις χώρες της ανεπτυγμένης Ευρώπης.

== Υπόβαθρο ==

Το λιμάνι της Πάτρας αποτελεί τον βασικό κόμβο σύνδεσης με την [[Ιταλία]] μέσω ακτοπλοϊκής γραμμής και συνεπώς αποτελεί την κυριότερη πύλη εξόδου από την Ανατολή προς τη δύση. Οι παράνομοι μετανάστες προερχόμενοι από το [[Αφγανιστάν]] ή την [[Σομαλία]] επιλέγουν ως συντομότερο και ασφαλέστερο δρόμο για τις χώρες της Ευρώπης τα δύο λιμάνια της δυτικής Ελλάδας, την [[Ηγουμενίτσα]] και την [[Πάτρα]]. Το λιμάνι της Πάτρας λόγω των περισσοτέρων γραμμών προς Ιταλία, αλλά και της ελλιπούς φύλαξης αποτελεί τον πόλο έλξης του μεγαλύτερου μέρους των λαθρομεταναστών. Κύριος στόχος αυτών είναι να φτάσουν στη [[Γερμανία]], την [[Ολλανδία]] ή την [[Σουηδία]].<ref name="Βήμα"/>  Τις ομάδες αυτές των λαθρομεταναστών ενισχύουν οι «έμποροι κεφαλών», οι οποίοι κατόπιν μεγάλου χρηματικού αντιτίμου, αναλαμβάνουν να τους περάσουν από τα σύνορα και να τους οδηγήσουν στις χώρες της Δύσης. Η διαδικασία με την οποία περνάνε στην κεντρική Ευρώπη είναι η εξής. Αφού περάσουν τα ελληνικά σύνορα, προς την Πάτρα και με τη βοήθεια μεσαζόντων ή και μόνοι τους κρύβονται σε φορτηγά που πρόκειται να αποβιβαστούν σε ένα από τα πλοία της γραμμής με κατεύθυνση την Ιταλία. Πολλές φορές τα φορτηγά περιέχουν ειδικές κρύπτες έτσι ώστε να μην γίνουν αντιληπτοί από τις αρχές. Αξίζει να σημειωθεί ότι οΟι κύριοιες δίοδοι εισόδου προς στην Ελλάδα είναι τα νησιά του [[Αιγαίο πέλαγος|Αιγαίου]] και ο [[Έβρος (Θράκη)|Έβρος]].<ref name="Βήμα">[http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=93095&ct=75 Το πέρασμα στην Ελλάδα], άρθρο της εφημερίδας "Το Βήμα"</ref>

Οι πρώτες ομάδες Κούρδων παράνομων μεταναστών εμφανίστηκαν το [[1996]] και ήταν απότοκο του πολέμου στο [[Ιράκ]] αλλά και των διώξεων που αντιμετώπιζαν από το τουρκικό κράτος. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι από το [[1995]] έως τον Νοέμβριο του [[1997]] υπολογίζεται σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου δημοσίας τάξεως ότι εισήλθαν παράνομα στην Ελλάδα 22.451 ιρακινοί υπήκοοι.<ref name="Βήμα"/> Το πρόβλημα όμως στην Πάτρα διογκώθηκε μετά το [[2001]] και την εισβολή των ΑμερικανώνΗΠΑ στο Αφγανιστάν, όταν και χιλιάδες Αφγανοί εγκατέλειψαν τα σπίτια τους ζητώντας μια καλύτερη ζωή στις χώρες της Δύσης. Στον αριθμό των Αφγανών προστέθηκαν από το [[2008]] και κάποιες εκατοντάδες Σομαλών, οι οποίοι αντιμετωπίζουν εμφύλιο πόλεμο στη χώρα τους από το [[1991]].

==  Εγκατάσταση και συνθήκες διαβίωσης ==
[[Αρχείο:Afghan Patras.JPG|thumb|right|Σύνθημα Αφγανών σε τοίχο]]
Το μεγαλύτερο πρόβλημα του Μεταναστευτικού προβλήματος στην Πάτρα είναι το θέμα συντήρησης, διαβίωσης και ιδίως αυτό της στέγασης. Κατά το πρώτο κύμα μεταναστών, το [[1996]], είχε δημιουργηθεί ένας μικρός καταυλισμός στον παλιό σταθμό τραίνων που βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το λιμάνι. Λόγω όμως αντιδράσεων των κατοίκων της περιοχής αλλά και φορέων αυτής και κατόπιν διαπραγματεύσεων των Κούρδων με τις αστυνομικές αρχές αποφασίστηκε η διάλυση του καταυλισμού και η μεταφορά των σε κατασκηνώσεις στην Περαχώρα [[Λουτράκι|Λουτρακίου]].<ref name="hri.org">[http://www.hri.org/E/1998/98-01-08.dir/ Είδηση σχετικά με την μεταφορά Κούρδων από την Πάτρα], άρθρο από το Hellenic Resources Network</ref> Καθώς όμως ο στόχος των λαθρομεταναστών ήταν να περάσουν στις χώρες της Δύσης, ο καταυλισμός του Λουτρακίου γρήγορα ερημώθηκε και οι ίδιοι επανεμφανίστηκαν στην Πάτρα.

Τη δεύτερη αυτή φορά, το [[1998]], δημιούργησαν νέο αυτοσχέδιο καταυλισμό σε οικόπεδο στην περιοχή της [[Αγυιά Πάτρας|Αγυιάς]], λίγο πιο μακρυά από το λιμάνι, ο οποίος διατηρείται ακόμα και σήμερα. Για τον συγκεκριμένο καταυλισμό έχουν υποβληθεί μηνύσεις από τους κατοίκους. Εκτός από τον καταυλισμό αρκετοί διαμένουν σε εγκαταλελειμμένα σπίτια ενώ οι πρόσφατα αφιχθέντες Σομαλοί πρόσφυγες ζουν έξω από τον καταυλισμό, κυρίως στις περιοχές του Αγίου Ανδρέα και του Κάστρου, λόγω της κόντρας που υπάρχει μεταξύ αυτών και των Αφγανών. Και στους δύο καταυλισμούς δεν τηρούνται οι στοιχειώδεις όροι υγιεινής με αποτέλεσμα να εγκυμονεί κίνδυνος έξαρσης και μετάδοσης σοβαρών ασθενειών.<ref name="ekka"/> Αντίστοιχα δεν τηρούνται και οι στοιχειώδεις κανόνες ασφάλειας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πυρκαγιά που ξέσπασε στις 21 Ιανουαρίου του  2009 στον καταυλισμό των προσφύγων, απειλώντας τις ζωές των μεταναστών, αλλά και τις περιουσίες του παράπλευρου οικισμού.<ref>[http://www.patranews.gr/news.asp?ID=11288 Patranews.gr]</ref>

Οι δυσκολίες άλλωστε που παρουσιάζονται στην κάλυψη των βιοτικών τους αναγκών αυξάνουν σοβαρά τον κίνδυνο αυτό, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα η έλλειψη χώρων υγιεινής που υπάρχει στον καταυλισμό. Επιπρόσθετα δεν είναι λίγοι αυτοί που αντιμετωπίζουν ψυχολογικά προβλήματα λόγω των δυσχερειών που αντιμετωπίζουν και της απουσίας των οικογενειακών τους προσώπων.<ref name="ΓΧΣ"/> Χαρακτηριστικό άλλωστε της κατάστασης που επικρατεί στην Πάτρα, αλλά και σε όλη την επικράτεια, είναι το γεγονός ότι αρκετές χώρες της [[Ε.Ε.|Ευρωπαϊκής Ένωσης]] έχουν αρνηθεί να επιστρέψουν πρόσφυγες στην Ελλάδα, ως χώρα πρώτης εισόδου, καθώς οι αρμόδιες αρχές έκριναν ότι δεν εξασφαλιζόταν η ασφάλειά τους και οι σωστές συνθήκες διαβίωσής του.<ref name="ekka"/> Ο [[Συνήγορος του Πολίτη]] σε έκθεσή του αφού τονίζει τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης παρατηρεί ότι ''"πλήττεται καίρια και η προσωπική αξιοπρέπεια των διαβιούντων"''.<ref name="synigoros.gr">[http://web.archive.org/web/20110707103534/http://www.synigoros.gr/pdfs/_patra_katavlismos_8_2.pdf επιστολή-έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη], ανακτήθηκε από την επίσημη ιστοσελίδα του Συνηγόρου του Πολίτη και είναι σε pdf</ref> Οι πρόσφυγες δεν υποστηρίζονται επίσημα από το υπάρχον κρατικό σύστημα υγείας οπότε δεν έχουν τη δυνατότητα να εξετάζονται ή νοσηλεύονται για προληπτικές εξετάσεις πάρα μόνο σε περίπτωση επείγοντος.<ref name="ΓΧΣ"/>

Από τις [[12 Μαΐου]] [[2008]] στον καταυλισμό έχει εγκατασταθεί ειδικό κλιμάκιο των [[Γιατροί χωρίς σύνορα|Γιατρών Χωρίς Σύνορα]] που παρέχει συστηματική ιατρική φροντίδα και παράλληλα ενημερώνει τους πρόσφυγες για τους κινδύνους που διατρέχουν.<ref name="ΓΧΣ">[http://www.msf.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=1884&Itemid=241 Συνέντευξη με τον Γιώργο Καραγιάννη, επικεφαλής αποστολής του προγράμματος των ΓΧΣ για τους μετανάστες στην Ελλάδα], ανακτήθηκε από την επίσημη ιστοσελίδα των Γιατρών Χωρίς Σύνορα</ref> Επίσης εκτός από τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, αρκετές [[Μη κυβερνητικές οργανώσεις]], ο δήμος Πατρέων αλλά και η [[Ιερά Μητρόπολις Πατρών|μητρόπολη Πατρών]] ενισχύουν καθημερινά τους πρόσφυγες με παροχή τροφίμων και διοργάνωση συσσιτίων.

Πέρα όμως από τις συνθήκες διαβίωσης, οι πρόσφυγες διατρέχουν άμεσο κίνδυνο για τη ζωή τους κάθε φορά που επιχειρούν να περάσουν στην [[Ιταλία]] κρυμμένοι εντός των φορτηγών. Και αυτό γιατί πολλές φορές στοιβάζονται μέσα σε αυτά χωρίς τον στοιχειώδη εξαερισμό. Άλλωστε έχουν καταγραφεί αρκετοί θάνατοι από ασφυξία μέσα στα φορτηγά ενώ το τραγικότερο περιστατικό και το πλέον πολυάριθμο σε νεκρούς συνέβη το [[1999]], όταν έπιασε φωτιά στο πλοίο «Superfast III» ενώ έπλεε ανοιχτά της Πάτρας. Από τη φωτιά αυτή βρήκαν τραγικό θάνατο 10 Κούρδοι, οι οποίοι είχαν κρυφτεί σε φορτηγά και πέθαναν μάλλον από ασφυξία.<ref name="hri.org1">[http://www.hri.org/news/greek/eragr/2002/02-07-03_1.eragr.html#08 Πέθαναν στην καρότσα φορτηγού δύο Κούρδοι], άρθρο από το Hellenic Resources Network</ref><ref name="archive.enet"/> Τις κηδείες ανέλαβαν δύο πολίτες, η Θεώνη Σακελλάρη και ο τότε νομαρχιακός σύμβουλος Γιάννης Γασπαρινάτος.<ref name="archive.enet">[http://archive.enet.gr/1999/11/03/on-line/keimena/fpage/fpage.htm Το ατύχημα του superfast3], άρθρο της εφημερίδας "Ελευθεροτυπία"</ref> Μερικοί ομαδικοί τάφοι προσφύγων βρίσκονται στο νέο τμήμα του [[Α΄ νεκροταφείο Πατρών|Α΄ Νεκροταφείου Πατρών]].

== Παροχή ασύλου ==

Σύμφωνα με τον Κανονισμό Δουβλίνο ΙΙ που έχει θεσπίσει η [[Ευρωπαϊκή Ένωση]], αρμόδιο για την χορήγηση ασύλου είναι το κράτος στο οποίο εισέρχεται για πρώτη φορά ένας πρόσφυγας, ρίχνοντας έτσι το βάρος ανισομερώς στις χώρες πρώτης εισόδου αλλοδαπών (Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία).<ref name="ekka"/> Η σκέψη της απέλασης δεν τίθεται καθώς αφενός η [[Τουρκία]] δεν τους δέχεται πίσω αφετέρου η κατάσταση των χώρων προέλευσής τους καθιστά ανέφικτη την κατά νόμον απέλασή τους.<ref name="synigoros.gr"/> Στην Ελλάδα η παροχή ασύλου αντιμετωπίζει αρκετά προβλήματα καθώς τόσο οι πρόσφυγες στερούνται ταξιδιωτικών εγγράφων (ενώ τα ονόματα που δίνουν είναι κατά δήλωσιν) όσο και οι αρχές και η ίδια η πολιτεία χορηγεί σε πολύ μικρά ποσοστά τον αριθμό χορήγησης πολιτικού ασύλου. Τέλος από τη στιγμή που οι περισσότεροι λαθρομετανάστες δεν επιδιώκουν την εγκατάσταση στην Ελλάδα δεν ενδιαφέρονται και για την παροχή ασύλου από την χώρα<ref name="ekka">[http://www.ekka.org.gr/klimakia.htm#Συμπεράσματα_Κλιμάκιο_Πάτρας Κλιμάκιο των Ε.Κ.Κ.Α. στην Πάτρα], ενημέρωση από την επίσημη ιστοσελίδα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης</ref> Ένας επιπρόσθετος λόγος είναι σύμφωνα με τον [[Διεθνές Κίνημα Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου|Ελληνικό Ερυθρο Σταυρό]] το γεγονός ότι ''"το λιμάνι είναι διάτρητο και καλλιεργείται η βεβαιότητα ότι αργά ή γρήγορα θα περάσουν στην Ιταλία"''.<ref name="news.kathimerini.gr">[http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_1_05/02/2008_258132 Ο Ερυθρός Σταυρός και το βέτο φορέων], άρθρο της εφημερίδας "Καθημερινή"</ref>

Ένα άλλο ζήτημα είναι η προστασία των ανηλίκων, οι οποίοι διατρέχουν άμεσο κίνδυνο. Σύμφωνα με την Διεθνή αμνηστία ο αριθμός των ασυνόδευτων ανήλικων έφτανε τους 250 τον Φεβρουάριο του 2008. Κατά καιρούς μάλιστα αρκετά δημοσιεύματα του τοπικού τύπου έχουν κάνει λόγο για παράξενες εξαφανίσεις ανηλίκων που συνδέονται με εμπόριο οργάνων ενώ η ίδια άποψη έχει εκφραστεί και στη Βουλή από τον βουλευτή [[Μιχάλης Μπεκίρης|Μιχάλη Μπεκίρη]]. Η περιφερειακή διοίκηση του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Πάτρας σε συνεργασία με το ελληνικό κράτος έχει κατά καιρούς φιλοξενήσει σε ξενοδοχεία ή ιδρύματα ανηλίκους και έχει αναλάβει την φύλαξή τους χωρίς όμως αυτό να αποτελεί πάγια πολιτική λόγω των γραφειοκρατικών ή οικονομικών προβλημάτων που δημιουργούνται.<ref name="news.kathimerini.gr1">[http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_1_19/02/2008_259782 Μεταφέρθηκαν 100 ανήλικοι από καταυλισμό σε ξενοδοχεία], άρθρο της εφημερίδας "Καθημερινή"</ref>

== Αντιμετώπιση προβλήματος ==

Σχετικά με την εξεύρεση λύσης όσον αφορά την περιοχή της Πάτρας έχουν υπάρξει αρκετές απόψεις από τους αρμοδίους φορείς. Μια από τις πρώτες λύσεις που προκρίθηκαν από την ηγεσία του υπουργείου εμπορικής ναυτιλίας ήταν η ενίσχυση της περίφραξης του λιμανιού, στα πλαίσια του ISPS, η αύξηση του προσωπικού του λιμεναρχείου και η προμήθεια των Λιμενικών Αρχών με ανιχνευτές έτσι ώστε να γίνεται γρηγορότερα και ευκολότερα ο έλεγχος των φορτηγών. Η απόφαση για την περίφραξη του λιμανιού συνάντησε την έντονη αντίδραση του δημάρχου Πατρέων [[Ανδρέας Φούρας|Ανδρέα Φούρα]], ο οποίος παράλληλα ζητούσε την παραχώρηση τμημάτων του λιμένα από τον Οργανισμό Λιμένος Πατρών.<ref name="patras.gr">[http://www.patras.gr/el/Upload/News/Files/24-1-07-YPOMNHMA-2-DIMARX-ALOGOSKOYF.pdf Επιστολή δημάρχου Πατρέων σε υπουργό οικονομίας], ανακτήθηκε από τον δήμο Πατρέων</ref>

Μετά το ναυάγιο του πρώτου σχεδίου, αποφασίστηκε η κοινή λήψη επιχειρήσεων μεταξύ λιμενικού σώματος και αστυνομίας. Έτσι τον Ιανουάριο του [[2008]], και ύστερα από ενισχύσεις που κατέφθασαν από την [[Αθήνα]] και τον [[Πειραιάς|Πειραιά]], άρχισε το κοινό επιχειρησιακό σχέδιο σύμφωνα με το οποίο προβλέπονταν συχνές περιπολίες της αστυνομίας, έτσι ώστε οι λαθρομετανάστες να περιοριστούν στον χώρο του καταυλισμού τους και να μην μπορούν να πλησιάσουν το λιμάνι, αυξημένα μέτρα ασφαλείας στο λιμάνι και συλλήψεις.<ref name="enet.gr1"/> Σκέψεις για βίαιη απομάκρυνση των μεταναστών απορρίφθηκαν σχεδόν αμέσως από την τοπική ηγεσία της αστυνομίας. Πράγματι τις πρώτες μέρες πραγματοποιήθηκαν εκατοντάδες συλλήψεις λαθρομεταναστών, οι οποίοι στη συνέχεια με λεωφορεία μεταφέρονταν στο τμήμα αλλοδαπών της Αττικής για να διεκπεραιωθούν στο τέλος στους χώρους υποδοχής προσφύγων στο [[Λαύριο]] ή στην [[Θράκη]]. Τα μέτρα προκάλεσαν την αντίδραση πολλών κομμάτων και οργανώσεων μεταξύ άλλων και του [[ΚΚΕ]], το οποίο με επερώτησή του στη βουλή χαρακτήριζε τα μέτρα ως ''πογκρόμ κατά νέων παιδιών καταδιωγμένων από την πατρίδα τους''.<ref name="enet.gr1"/><ref name="rizospastis">[http://www1.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=4392268&publDate=2008-01-26%2000:00:00.0 Παρέμβαση ΚΚΕ στη Βουλή], αάρθρο της εφημερίδας "Ριζοσπάστης</ref> Αντίθετα το νομαρχιακό συμβούλιο με ψήφισμά του ζήτησε «την εφαρμογή των νόμων και την άμεση μεταφορών των μεταναστών σε χώρους φύλαξης». Σταδιακά όμως το σχέδιο άρχισε να ατονεί, και καθώς οι έκτακτες ενισχύσεις έφυγαν, επανήλθαν τα πράγματα στην αρχική τους κατάσταση.

Η τρίτη λύση που προτάθηκε ήταν η δημιουργία σταθμού υποδοχής προσφύγων. Η απόφαση λήφθηκε σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο εσωτερικών παρουσία του δημάρχου Πατρέων, [[Ανδρέας Φούρας|Ανδρέα Φούρα]], του νομάρχη Αχαΐας, [[Δημήτρης Κατσικόπουλος|Δημήτρη Κατσικόπουλου]], του υφυπουργού εσωτερικών, [[Παναγιώτης Χηνοφώτης|Παναγιώτη Χηνοφώτη]], του αρχηγού της αστυνομίας, Βασίλη Τσιατούρα και του γενικού γραμματέας της περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος, [[Σπύρος Σπυρίδων|Σπύρου Σπυρίδωνος]]. Συγκεκριμένα αποφασίστηκε η διάλυση του υπάρχοντος καταυλισμού και η κατασκευή χώρου υποδοχής εκτός Πατρών, η χορήγηση πολιτικού ασύλου με γρηγορότερες διαδικασίες και η αύξηση των μέτρων ασφαλείας.

Τον Νοέμβριο του [[2008]] το υπουργείο εσωτερικών ανακοίνωσε ότι ως κατάλληλος χώρος για την κατασκευή του σταθμού υποδοχής επιλέχθηκε οικόπεδο 40 στρεμμάτων στην περιοχή [[Δρέπανο Αχαΐας|Δρέπανο]] του δήμου [[Ρίο]]υ, 15 χιλιόμετρα περίπου μακριά από την Πάτρα.<ref name="news.kathimerini.gr2"/> Στην απόφαση αντιτίθεται οι κάτοικοι και ο δήμαρχος Ρίου, Χρήστος Λιακόπουλος, οι οποίοι δήλωσαν ότι «δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν πίσω». Σύμφωνα πάντως με τις δηλώσεις του γενικού γραμματέα της περιφέρειας ο σταθμός υποδοχής θα έχει χωρητικότητα 1000 ατόμων και θα κατασκευαστεί εντός του [[2009]].<ref name="news.kathimerini.gr2">[http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathbreak_1_05/10/2008_250939 Στο Δρέπανο του Ρίου το Κέντρο Υποδοχής Μεταναστών], άρθρο της εφημερίδας "Καθημερινή"</ref>

Ο [[Συνήγορος του Πολίτη]] σε έκθεση του τον Φεβρουάριο του 2008 επικρίνει τις τοπικές αρχές και ιδίως τον δήμο Πατρέων τονίζοντας ότι ''αντιμετωπίζουν το πρόβλημα του καταυλισμού αποκλειστικά ως θέμα ασφάλειας και αστυνόμευσης παραλείποντας τη λήψη θετικών μέτρων για την ανακούφιση του ευπαθούς αυτού πληθυσμού''.<ref name="synigoros.gr"/> Ο επικεφαλής του κλιμακίου της [[Ύπατη Αρμοστία|Ύπατης Αρμοστίας]] Γιώργος Τσαρμπόπουλος σε συνάντησή του με τις τοπικές αρχές της πόλης τον Νοέμβριο του 2008 δήλωσε «απαισιόδοξος» ως προς το κατά πόσο μπορεί να λυθεί το ζήτημα.<ref name="patranews.gr2">[http://www.patranews.gr/news.asp?ID=10966 Ολοκληρώθηκε η επίσκεψη της Ύπατης Αρμοστείας], άρθρο της ιστοσελίδας patranews.gr</ref>

== Πρωτοβουλίες ==

Αναφορικά με το πρόβλημα των προσφύγων στην Πάτρα έχουν δημιουργηθεί και λειτουργούν αρκετοί σύλλογοι.

Οι κάτοικοι και οι καταστηματάρχες της περιοχής που βρίσκεται ο καταυλισμός και αντιμετωπίζει το μεγαλύτερο πρόβλημα ίδρυσαν τον σύλλογο «Η πόλις εάλω» που κύριο σκοπό έχει την απομάκρυνση του καταυλισμού από την περιοχή.<ref name="Έθνος">[http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11424&subid=2&tag=9283&pubid=1874796 «Η Πόλις Εάλω» φωνάζουν κάτοικοι από την Πάτρα], άρθρο της εφημερίδας "Έθνος"</ref> Παράλληλα στην [[Πάτρα]] δραστηριοποιούνται και σύλλογοι για τα ανθρώπινα δικαιώματα όπως η «Κίνηση Υπεράσπισης των Δικαιωμάτων Προσφύγων και Μεταναστών/τριων Πάτρας», «Πολίτες εν δράσει» κ.α. Αρνητική δράση στην περιοχή έχει επιδείξει και η [[Χρυσή Αυγή]], η οποία κατά καιρούς έχει μοιράσει φυλλάδια με ρατσιστικό και ξενοφοβικό περιεχόμενο.<ref name="patranews.gr3">[http://www.patranews.gr/news.asp?id=10609 Ξενοφοβικά Φειγ Βολάν], άρθρο της ιστοσελίδας patranews.gr</ref>  Αλλά και η Ομοσπονδία Φορτηγών Αυτοκινητιστών Διεθνών Μεταφορών (ΟΦΑΕ) έχει αναπτύξει έντονη δραστηριότητα καθώς τα συμφέροντά της πλήττονται καθημερινά από τους πρόσφυγες που στην προσπάθειά τους να κρυφτούν μέσα στα φορτηγά καταστρέφουν άθελά τους το εμπόρευμα αυτών.

Στις [[29 Αυγούστου]] [[2008]] πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις του δικτύου ''No Border Patras'', που υποστηρίζει την ελεύθερη μετακίνηση ανθρώπων, με διάρκεια ένα τριήμερο.<ref name="noborderpatras">[http://www.noborderpatras.org/el/ No Border Patras], επίσημη ιστοσελίδα του "No Border Patras"</ref> Στα πλαίσια των εκδηλώσεων πραγματοποιήθηκαν πορείες διαμαρτυρίας, ενημερώσεις, εορταστικές εκδηλώσεις καθώς και κάποιες μικροκατασκευές υποδομών στον καταυλισμό. Στις 27 με 29 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκε από τον δήμο Πατρέων και την ΕΣΗΕΠΗΝ διεθνές συνέδριο με τίτλο "ΜΜΕ και μετανάστες" στο οποίο συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο Παναγιώτης Σόμπολος κ.α.<ref name="Βήμα1">[http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artid=24386 ΜΜΕ και μετανάστες], άρθρο της εφημερίδας "Το Βήμα"</ref> Εκτός από τον τοπικό τύπο με το θέμα έχουν ασχοληθεί αθηναϊκά κανάλια και εφημερίδες όπως η "[[Ελευθεροτυπία (εφημερίδα)|ελευθεροτυπία]]", "οι νέοι φάκελοι" του [[Αλέξης Παπαχελάς|Αλέξη Παπαχελά]] κ.α.

== Επεισόδια & Αστυνομική βία ==

Από το 2008 και την εμφάνιση των Σομαλών προσφύγων δημιουργήθηκαν νέες εντάσεις, αυτή τη φορά μεταξύ των Σομαλών και των Αφγανών, οι οποίοι αποτελούν και τον συντριπτικό αριθμό των προσφύγων. Στις 14 και 26 [[Γεγονότα Οκτωβρίου 2008|Οκτωβρίου]] ομάδες Σομαλών και Αφγανών συγκρούστηκαν μεταξύ τους και διαλύθηκαν ύστερα από την επέμβαση της αστυνομίας.<ref name="patranews.gr4">[http://www.patranews.gr/news.asp?id=10744 Πεδίο μάχης η Αγίου Νικολάου], άρθρο της ιστοσελίδας patranews.gr</ref> Αιτία, ο έλεγχος του λιμανιού, δηλαδή ποιος θα ελέγχει τις ευνοϊκότερες θέσεις, έτσι ώστε να μπορεί να κρυφτεί σε φορτηγά και να περάσει λαθραία στην [[Ιταλία]].

Για την δράση των αστυνομικών και λιμενικών αρχών έχουν υπάρξει κατά καιρούς αρκετές επώνυμες ή ανώνυμες καταγγελίες για χρήση βίας. Μεταξύ άλλων έχει καταγγελθεί ένας τραυματισμός με μαχαίρι 14χρονου Αφγανού από άντρα με στολή παραλλαγής εντός του λιμένα Πατρών και για το οποίο πραγματοποιήθηκε ένορκη διοικητική εξέταση χωρίς όμως ο ανήλικος να αναγνωρίσει κάποιον λιμενικό κ.α. Στις [[8 Σεπτεμβρίου]] 2008 με αφορμή τον τραυματισμό ενός Αφγανού, που σύμφωνα με τους ομοεθνείς του προκλήθηκε από λιμενικούς, εκατοντάδες Αφγανοί επιτέθηκαν με πέτρες εναντίον περιπολικών της αστυνομίας και στη συνέχεια εναντίον του σταθμού υποδοχής του λιμανιού, που στέγαζε όμως λόγω του σεισμού κάποια από τα γραφεία του λιμεναρχείου.<ref name="gowest.gr">[http://www.gowest.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=14515&Itemid=352 Πετροπόλεμος στην παραλιακή της Πάτρας], άρθρο της ιστοσελίδας gowest.gr</ref> Αφού διαλύθηκαν, επέστρεψαν αργότερα όπου με την συμμετοχή μικρής ομάδας αντιεξουσιαστών επιτέθηκαν σε λιμενικούς με πέτρες και ξύλα. Από τη συμπλοκή 5 λιμενικοί οδηγήθηκαν στο νοσοκομείο με ελαφρά τραύματα στα πόδια.<ref name=auto1>[http://www.patranews.gr/news.asp?id=10490 Πεδίο μάχης το λιμάνι], άρθρο της ιστοσελίδας patranews.gr</ref>

Σημαντικές επικρίσεις έχουν δεχτεί οι υπουργοί δημοσίας τάξεως και εμπορικής ναυτιλίας για τις συνθήκες κράτησης των λαθρομεταναστών. Συγκεκριμένα στις [[6 Νοεμβρίου]] 2008 ο βουλευτής του [[ΣΥΡΙΖΑ]] [[Νίκος Τσούκαλης]] κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά στον εισαγγελέα για τις συνθήκες κράτησης που επικρατούν στα κρατητήρια της ασφάλειας Πατρών. Επίσης κριτική δέχτηκε και ο τότε υπουργός εμπορικής ναυτιλίας [[Γιώργος Βουλγαράκης]] για τις συνθήκες κράτησης του λιμεναρχείου Πατρών, αφού οι λαθρομετανάστες για κάποιο διάστημα αλυσοδένονταν στα παγκάκια τις μέρες και τις νύχτες φυλάσσονταν σε λεωφορείο ελλείψει κρατητηρίου.<ref name=auto2>[http://www.skaipatras.gr/patra/modules.php?name=News&file=article&sid=410 Κρατούμενοι στην ύπαιθρο], άρθρο του ραδιοφωνικού σταθμού Σκαϊ Πάτρας</ref> Το κτίριο του κεντρικού λιμεναρχείου Πατρών μετά τον σεισμό του καλοκαιριού του 2008 κρίθηκε ακατάλληλο και εκκενώθηκε με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν διαθέσιμοι χώροι για την στέγαση γραφείων και κρατητηρίου.<ref name="yen">[http://www.yen.gr/wide/yen.chtm?prnbr=32804 Σοβαρές ζημιές στο κτίριο του Κεντρικού Λιμεναρχείου Πάτρας λόγω του σεισμού], ανακοίνωση του υπουργείου εμπορικής ναυτιλίας. Ανακτήθηκε από την επίσημη ιστοσελίδα</ref> Μετά από τις έντονες αντιδράσεις που προκλήθηκαν από τις ανθρωπιστικές οργανώσεις, τον τύπο και τους βουλευτές, το υπουργείο αναγκάστηκε να ασκήσει πιέσεις έτσι ώστε να βρεθεί κατάλληλος χώρος κράτησης.<ref name="patranews.gr">[http://vo.pasok.gr/spiliopoulos/?p=343 Παρέμβαση Σπηλιόπουλου για τα κρατητήρια], επίσημη ιστοσελίδα του ΠΑΣΟΚ</ref><ref name="patranews.gr1">[http://www.patranews.gr/news.asp?id=10093 Παρέμβαση ΣΥΡΙΖΑ για τα κρατητήρια], άρθρο της ιστοσελίδας patranews.gr</ref> Τελικά βρέθηκε ένα κοντέινερ το οποίο ύστερα από τροποποίηση χρησιμοποιείται έως σήμερα ως χώρος κράτησης. Λόγω όμως της ανεπάρκειας αυτού, πολλές φορές κρατούνται ακόμα και σε γραφεία της υπηρεσίας.

Στις αρχές Δεκεμβρίου 2008 άγνωστοι επιτέθηκαν σε έναν αστυνομικό με σιδηρολοστό, τη στιγμή που είχε ακινητοποιήσει δύο Αφγανούς. Φεύγοντας του ζήτησαν συγγνώμη λέγοντας του ότι είχαν ως στόχο τους πρόσφυγες. Στη συνέχεια σε άλλο σημείο της πόλης χτυπήθηκαν δύο πρόσφυγες με σιδηρολοστό με αποτέλεσμα ο ένας εκ των δυο να διακομιστεί στο νοσοκομείο με τραύματα στο κεφάλι.

== Βίντεο-ρεπορτάζ ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=nmlsJV4SyjU "Greece: A Harsh Welcome to Europe" {{en}}]: Βίντεο-ρεπορτάζ (4:29 λεπτών) της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τις μεταναστευτικές ροές στην Πάτρα. Δημοσιεύθηκε 16-Δεκ-2010 στο κανάλι youtube της οργάνωσης.

==Δείτε επίσης==
*[[Μεταναστευτικό ζήτημα στην Ελλάδα]]

== Εξωτερικοί Σύνδεσμοι ==
* [http://www.unhcr.gr/ Ύπατη Αρμοστεία]
* [http://www.patras.gr/ Δήμος Πατρέων]
* [http://www.msf.gr/ Γιατροί Χωρίς Σύνορα]
* [http://www.synigoros.gr/ Συνήγορος του Πολίτη]
* [http://www.patrasevents.gr/ Ειδήσεις της Πάτρας]

==Πηγές==
{{Παραπομπές|2}}

[[Κατηγορία:Πάτρα]]
[[Κατηγορία:Μετανάστευση στην Ελλάδα]]