Revision 3575854 of "Σλαβόφωνοι της ελληνικής Μακεδονίας" on elwiki

[[File:Greece linguistic minorities.svg|thumb|right|300px|
{| class="wikitable" style="text-align: left; font-size:93%" 
|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Οικονομικές δυσπραγίες
|style="background:navajowhite; color:black;"|Το εμπόριο και τα διάφορα επαγγέλματα παρέμειναν σταθερά σε χέρια Ελλήνων κυρίως ή στο [[Βλάχοι|βλαχόφωνο]] στοιχείο και στους [[Εβραίοι|Εβραίους]]. Ακόμα και οι σλαβόφωνοι τεχνίτες δύσκολα έβρισκαν δουλειά στη Μακεδονία. Οι πιο δραστήριοι από τους υπόλοιπους ήταν εποχιακοί εργάτες, καρβουνιάρηδες ή ξυλοκόποι και άφηναν τις οικογένειές τους να ασχολούνται με τα χωράφια, ενώ άλλοι αναγκάζονταν να στραφούν στη ληστεία, επάγγελμα αρκετά αποδοτικό εκείνη την εποχή.<ref>Ιστορία του Ελληνικού Έθνους IEE) τόμ. ΙΔ σ. 222, Εκδοτική Αθηνών, 1977</ref>
|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Εκπαίδευση 
|style="background:navajowhite; color:black;"|Όπου οι κάτοικοι μιλούσαν ελληνικά και σλαβικά και υπήρχαν ελληνικά σχολεία, οι πιό ευκατάστατοι φρόντιζαν πάντοτε να στείλουν τα παιδιά τους σ΄ αυτά. Τα ελληνικά σχολεία δεν ήταν δωρεάν. Αντίθετα η βουλγαρική εκπαίδευση παρέχονταν χωρίς καμιά οικονομική επιβάρυνση. Οι [[Βουλγαρία|Bούλγαροι]] είχαν ιδρύσει και οικοτροφεία σε διάφορα κέντρα όπως στη [[Θεσσαλονίκη]], στο [[Μπίτολα|Μοναστήρι (Μπίτολα)]] και στην [[Καστοριά]]. <ref>IEE ό.π.</ref>
|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Θρήσκευμα και φρόνημα 
|style="background:navajowhite; color:black;"|Οι Σλαβόφωνοι, περισσότερο από κάθε άλλη γλωσσική ομάδα, υπήρξαν το μήλον της έριδος: τους διεκδικούσαν κατά τις τελευταίες δεκαετίες της τουρκικής κυριαρχίας οι Έλληνες με κριτήριο το θρήσκευμα και το φρόνημα και οι Βούλγαροι πρωτίστως και οι Σέρβοι δευτερευόντως με κριτήριο τη γλώσσα.<ref> Ιωάννης Κολιόπουλος, Λεηλασία Φρονημάτων, σ. 5, εκδ. ΒΑΝΙΑΣ, 1995 ISBN 960-288040-6</ref>
|-
|}
]]
Οι '''Σλαβόφωνοι της ελληνικής Μακεδονίας''' είναι πληθυσμιακή ομάδα στις βόρειες συνοριακές γραμμές σε μικρό τμήμα της Μακεδονίας που εμφανίστηκε στο προσκήνιο της σύγχρονης ιστορίας ιδιαίτερα μετά τη [[Συνθήκη Βουκουρεστίου (1913)|Συνθήκη του Βουκουρεστίου (1913)]].
==Γενικά==
Οι Σλαβόφωνοι της εποχής αυτής ήσαν απόγονοι ευρύτερης σλαβόφωνης κοινότητας που εκτεινόταν σε συμπαγείς θυλάκους σε μεγάλο μέρος της λεγόμενης «μείζονος» ή «γεωγραφικής» Μακεδονίας πριν την τριχοτόμισή της κατα τους [[Βαλκανικοί πόλεμοι|Βαλκανικούς πολέμος]] του 1912-1913. Ύστερα από δύο παγκοσμίους πολέμους και τις συνακόλουθες μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, αλλά κυρίως εξαιτίας της αφομοιωτικής πολιτικής που άσκησαν οι τρεις χώρες που μοιράσθηκαν τη Μακεδονία, η [[Ελλάδα]] η [[Σερβία]] και η [[Βουλγαρία]], διαμορφώθηκαν από την παραδοσιακή αυτή κοινότητα της Ορθόδοξης Οικουμένης τρεις ομάδες:
*Οι Σλαβόφωνοι της της Ελλάδας ένα σημαντικό μέρος των οποίων οι γηγενείς ελληνόφωνοι ([[Γκραικομάνοι]]), όπως τους αποκαλούσαν κατά καιρούς: η [[Βουλγαρική Εξαρχία]], [[Άντον Κάλτσεφ#Βουλγαρική Οχράνα|Οχρανίτες]], [[Σνοφίτες]]{{cref|α}}, [[Νοφίτες]]{{cref|β}} και [[Σλαβομακεδόνες]],{{Cref|γ}} οποίοι μαζί με τους άλλους αλλοφώνους αφομοιώθηκαν στο σύγχρονο ελληνικό έθνος.
*Η αντίστοιχη ομάδα της Βουλγαρία, η οποία αφομοιώθηκε κατά τον ίδιο τρόπο από το βουλγαρικό έθνος και
*Οι Σλαβομακεδόνες της πρώην [[Γιουγκοσλαβία]]ς, οι οποίοι στο πλαίσιο αυτής της ομοσπονδιακής χώρας εξελίχθησαν σε βασικό γλωσικο-πολιτιστικό στοιχείο της νέας πολύφωνης εθνικής κοινότητας προς βορράν των ελληνικών συνόρων που επέλεξε την ονομασία της χώρας ως εθνική της ονομασία.<ref>Ιωάννης Κολιόπουλος, Λεηλασία Φρονημάτων, Τόμ. Α΄ «Πρόλογος» σ.10 (χ), εκδ.ΒΑΝΙΑΣ 1995 <sup>2η</sup></ref>

[[Αρχείο:Klisura ilinden.jpg|thumb|right|300px|Η κατάληψη της [[Κλεισούρα Καστοριάς|Κλεισούρα Καστοριάς]] από τον [[Βασίλ Τσακαλάρωφ]] στις 21 Ιουλίου [[1903]] στα γεγονότα που καθιερώθηκε ν΄αναφέρονται ως ([[Εξέγερση του Ίλιντεν]]){{cref|δ}} σ΄ ένα βλαχόφωνο χωριό που πρωτοστάτησε ήδη από το [[1867]]  στη ίδρυση της [[Αναστάσιος Πηχεών#Νέα Φιλική Εταιρεία|Νέας Φιλικής Εταιρείας]], αλλά και ενεπλάκη σε [[Κλεισούρα Καστοριάς#Βαλκανικοί Ανταγωνισμοί, Εξέγερση του Ίλιντεν, Μακεδονικός Αγώνας και Βαλκανικοί Πόλεμοι|φιλορουμανικές προσεγγίσεις.]]]] Στη Μακεδονία, όπως άλλωστε και στην υπόλοιπη Τουρκία, η καλύτερη και η πιο γόνιμη γη στα πεδινά ανήκε κυρίως σε Τούρκους μπέηδες. Οι περισσότεροι από αυτούς ήταν αλβανικής καταγωγής και ασκούσαν παράλληλα χρέη φοροεισπράκτορα, διαθέτοντας και μια ένοπλη τοπική αστυνομία. Έτσι η ζωή για το χωρικό ήταν σκληρή και δικαιοσύνη δύσκολα μπορούσε να βρεθεί. Στα ορεινά και στις πιο απομονωμένες περιοχές υπήρχαν ελεύθερα χωριά, φτωχά και μέ άγονη γη. Πλήρωναν μόνο φόρους στους Τούρκους και ήταν στο έλεος ληστρικών συμμοριών όταν δεν ανέθεταν την ασφάλεια τους σε τοπικούς λήσταρχους. Υπήρχε και η τουρκική διοίκηση τα κρατικά όργανα της οποίας δεν αμείβονταν καλά και ζούσαν σε βάρος του πληθυσμού, αυθαιρετούσαν και χρηματίζονταν ασύστολα. Τόπος χωρίς οδικό δίκτυο και με περιοχές τελείως απομονωμένες η μια από την άλλη, με αξιόλογα εμπορικά κέντρα αλλά εξαθλίωση στην ύπαιθρο. Με την έλλειψη ασφάλειας, σύντομα θα υποστεί τη βουλγαρική προπαγάνδα που θα κυριαρχήσει με την τρομοκρατία.<ref>ΙΕΕ, ό.π. τόμ. ΙΔ΄ σ. 222</ref>

Ο μεγάλος αριθμός των λέξεων που με άμεση εθνολογική επαφή πέρασαν από την ελληνική γλώσσα στη [[Σλαβική της Βαλκανικής]] έχει πολύ μεγάλη σημασία για την εθνολογία των σλαβοφώνων. Γιατί μαζί με όλα τα τεκμήρια που μας προσφέρει η Ιστορία για να γνωρίσουμε το πως άπλωσαν οι [[Σλάβοι]] στα ελληνικά εδάφη, έρχεται και η ελληνική γλωσσική επίδραση να πιστοποιήσει με τρόπο αμαμφισβήτητο ότι οι Σλάβοι, όταν άρχισαν να κατεβαίνουν στη Βαλκανική Χερσόνησο την βρήκαν κατοικημένη από λαό που μιλούσε μόνο ελληνικά, και όχι, όπως ισχυρίζονται οι ιστορικοί τους, θρακοϊλλυρικά. Αν συνέβαινε το αντίθετο, θα έπρεπε τα σλαβικά ιδιώματα της βαλκανικής να είναι γεμάτα, αντί ελληνικών, από λέξεις θρακοϊλλυρικές, που οι σιγά σιγά εκσλαβιζόμενοι Θρακοϊλλυριοί, περνώντας και αυτοί, όπως κάθε λαός που αλλάζει γλώσσα, από το στάδιο της διγλωσσίας, έπρεπε να είχαν διατηρήσει από την παλαιά εθνική γλώσσα τους μέσα στη νέα τους γλώσσα, τη σλαβική. Μόνο μια ακραία, μικρή θρακική φυλή οι [[Βησσοί]], στην περιοχή της [[Ροδόπη]]ς είχε διατηρήσει έως τον 7ον μ.Χ. αιώνα τη θρακική γλώσσα της, αλλά εργότερα εξελληνίστηκε κι αυτή, πριν ακόμα οι Σλάβοι έρθουν σε επαφή μαζί της.<ref>[[Γεώργιος Μπαμπινιώτης]], Η αρχαία Μακεδονική και η ψευδώνυμη γλώσσα των Σκοπίων «[[Νικόλαος Ανδριώτης]], Το ομόσπονδο κράτος των Σκοπίων» σελ. 207-258», 1992 ISBN 960-7169-11-5</ref>

Σύμφωνα με τα πορίσματα του Konstantin Josef Jireček (1854-1918),<ref> [http://en.wikipedia.org/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica_Eleventh_Edition Josef Jireček (1854-1918, Encyclopædia Britannica Eleventh Edition]</ref> που δεν ήταν ούτε Έλληνας ούτε φιλέλληνας, παρά Σλάβος σεβόμενος την ιστορική αλήθεια, ολόκληρο το έδαφος του σημερινού κράτους των Σκοπίων ως τον 7ον τουλάχιστον αιώνα, τότε δηλ. που άρχισαν να κάνουν αισθητή την προυσία τους οι Σλάβοι στην ελληνική χερσόνησσο, ήταν περιοχή που ανήκε στη σφαίρα της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού.

==Ιστορικές αναφορές==
Μόνιμη εγκατάσταση σλαβικών φυλών στη πεδινή περιοχή ανάμεσα στον [[Δούναβης|Δούναβη]] και τον [[Αίμος|Αίμο]] έγινε για πρώτη φορά στις αρχές του 7ου αιώνα<ref>[[Διονύσιος Ζακυθηνός]], Οι Σλάβοι εν Ελλάδι, 27</ref>, όταν οι εσωτερικές ταραχές του [[Βυζάντιο|Βυζαντινού κράτους]] κλόνισαν την άμυνα των βόρειων συνόρων του. Από τότε οι σλαβικές επιδρομές δεν σταμάτησαν, και η διείσδυση του σλαβικού στοιχείου στην βόρεια [[Βαλκάνια|Βαλκανική]] συνεχίστηκε με πολεμικές επιδρομές και αιχμαλωσίες Ελλήνων, όταν το Βυζάντιο ήταν απασχολημένο σε άλλα μέτωπα, και με ειρηνικές εγκαταστάσεις Σλάβων γεωργών και ποιμένων, όταν οι επιδρομείς υποτάσσονταν στο Βυζάντιο.
Η σλαβική γλώσσα άρχισε να διαδίνεται σιγά σιγά και στη Βόρεια Μακεδονία:
*Από Σλάβους δούλους και αγρότες, που οι Βυζαντινοί γαιοκτήμονες εγκαθιστούσαν για να καλλιεργούν τα κτήματά τους.
*Από Έλληνες αιχμαλώτους των [[Βουλγαρία|Βουλγάρων]], που ύστερα από πολύχρονη αιχμαλωσία εξαγοράζονταν και γύριζαν στην πατρίδα τους, αφού είχαν πια μάθει στον τόπο της αιχμαλωσίας τα σλαβικά.
*Από το γεγονός ότι και οι Έλληνες της Μακεδονίας που συναλλάσσονταν με σλαβόφωνους μάθαιναν σλαβικά, που είναι γλώσσα ευκολομάθητη. «Στην περιφέρεια Καστοριάς, που έχουν εγκατασταθεί [[Πόντιοι|πόντιοι]] σιγά — σιγά έμαθαν να μιλούν για να συνεννοούνται με κάποιους ντόπιους που μιλούσαν σλαβικά» ([[1938]]),<ref>[[Ιωάννης Ξηροτύρης]] Μνήμες και Παρατηρήσεις, σ. 85, Θεσσαλονίκη 2001</ref> ενώ οι Σλάβοι δεν μάθαιναν ελληνικά, γιατι είναι γλώσσα δύσκολη.<ref>[[Κωνσταντίνος Άμαντος]], Συμβολή εις την μεσαιωνικήν ιστορίαν και εθνολογίαν της Μακεδονίας, 1920σ.25,</ref>

Η μεγαλύτερη πύκνωση του σλαβικού στοιχείου έγινε στα χρόνια της τουρκοκρατίας, οπότε οι [[Τούρκοι]] αγάδες συνέχισαν τη συνήθεια των Βυζαντινών γαιοκτημόνων να φέρνουν [[Σλάβοι|Σλάβους]] κολλήγες, για να καλλιεργούν τα τσιφλίκια τους. Ο βαθμιαίος όμως αυτός εκσλαβισμός, τόσο στη [[Βυζάντιο|βυζαντινή]] όσο και στην τουρκική εποχή, περιορίστηκε στη βόρεια Μακεδονία και δεν προχώρησε στη νότια, αυτή που σήμερα περιλαμβάνεται στην ελληνική επικράτεια. Εδώ η δύναμη του ελληνικού στοιχείου, με κέντρο την πάντα απάτητη από Σλάβους [[Θεσσαλονίκη]], ήταν και στο μεσαίωνα και στην εποχή της τουρκοκρατίας τόσο μεγάλη, ώστε οι λίγοι Σλάβοι που εισέδυαν κατά καιρούς δεν μπορούσαν να ξεφύγουν από την αφομοίωση.<ref>[[Κωνσταντίνος Άμαντος ]], Συμβολή εις την μεσαιωνικήν ιστορίαν και εθνολογίαν της Μακεδονίας, σ. 3, Αθήνα 1920</ref>

==Θρησκευτική γλώσσα==
{{Διπλή εικόνα|right|KonikovoGospel.jpg|230|KulakiaGospel.jpg|200|<center>Προμετωπίδες δύο [[Ευαγγέλιο του Κονικόβου|Ευαγγελίων του Κονικόβου]] ([[1852]]) σημερινό [[Δυτικό Πέλλας]] και [[Ευαγγέλιο της Κουλακιάς|Κουλακιάς]] σημερινή [[Χαλάστρα]] Θεσσαλονίκης ([[1863]])</center>}}

*Ενδεικτικός κατάλογος εκκλησιαστικών λέξεων:<br>Ad (Άδης), Agiasam, agiasma, agonia, azil (άσυλο), anarkia (αναρχία), analogia, analyza, akrovat, amfora, amnesia, amorfen (άμορφος), anemia (αναιμία), Angel, anomalia, apokryf, aristokratia, atom, Apostol, Aromatik, Arhiepiskop, biblioteka, deksam, dogma, epitrop, eretic, erotican, demon, diavol, diploma, Evangel, Episkop,epitrop, Efkeleon, egoist, epilipsia, epitimio, Igumen= ηγούμενος, Ikona, Idol, ipsoma, Ipokrit, Ipodrom, Kaluger, Katarasam, Katolik (Καθολικός), Kosmetica, Kristian, litania, logikan, metanija, lampada, lipsana, liturgia (λειτουργία), makar= μακάρι ή είθε, στα σερβοκροατικά όμως (τουλάχιστον), martyrisam, melodija, metropola, ortodoksan, pagar (παγκάρι μσν), psalt, psaltiri, profet, sindilija (συντέλεια), popagija (παπαδιά), timian= θυμίαμα, tropario, radisam, vaptisam, vasanisam, scala, vino (κρασί), praksam, prodrum, psinitsa (κόλυβα), sarantism, tartar, tetracta (τετράδιο), trimer (τριήμερο), cerija (σειρά), Fanatican, Fenomeno κ.α.<ref>Αυτόθι, σ.1,2,3...</ref>
Ο [[Στρατής Μυριβήλης]] το [[1916]] γράφει: «Έκαμα ένα γλωσσάριο που το πλουτίζω, το συπληρώνω μέρα με τη μέρα. Μιλάνε μια γλώσσα πούναι παρακλάδι σλαβικό, με πολλά τούρκικα και ελληνικά στοιχεία. Η αντρίκεια φτογγολογία μου δίνει ένα τονωτικό συναίστημα. Τα φωνήεντα είναι σπάνια. Η μαλακιά θηλυκάδα τους πνίγεται σ΄ένα κατακρύλισμα από φωνές αδρές και σκληρές. Σαν μιλάν ακούς να δρομίζουν, τον κατήφορο βότσαλα και χαλίκια στρογγυλεμένα στ΄ορμητικό ρέμα του Δραγόρα. Μερικές λέξεις έχουν την παρθένα παραστατικότητα των πρωτογέννητων γλωσσών, που δεν ήταν παρά ηχητική μίμηση των κρότων και των θορύβων της ζωντανής ζωής. Για να πούνε πως το πουλί «πέταξε», λένε «''π΄ρρλτς''». Σε καμιά γλώσσα δεν άκουσα τόσο ηχητικά το πέταγμα ενός πουλιού».<ref>[[Στρατής Μυριβήλης]], Η Ζωή εν τάφω, Κεφ.«Ζάβαλη μάικω (δύσμοιρη μάνα)» σελ. 225-229,1989 <sup>26</sup> ISBN 960-05-0149-1</ref>

==Η ιδιαιτερότητα της γλώσσας<ref>[http://www.iospress.gr/mikro2006/mikro20061118.htm εφημ. ΕΘΝΟΣ 18/11/2006 και Ιός Ελευθεροτυπίας: Η ιδιαιτερότητα της γλώσσας]</ref>==
{| class="wikitable" style="text-align: left; font-size:95%" 
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Η  κατάληξη «αμ»
|style="background:navajowhite; color:black;"|Μόνο το ιδίωμα αυτό σχηματίζει όλα ανεξαιρέτως τα ρήματα στο πρώτο ενικό πρόσωπο με την κατάληξη -αμ. Η χρήση περιφραστικού ρηματικού τύπου με το βοηθητικό imam (=έχω) και το ουδέτερο της παθητικής αντωνυμίας, π.χ. imam videno (=έχω ιδωμένο) με την έννοια «έχω ιδεί».<ref>[[Νικόλαος Ανδριώτης]],Το Ομόσπονδο κράτος των Σκοπίων και η γλώσσα του, σ. 215, 1957, 1992<sup>2η</sup></ref>

|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Το άρθρο 
|style="background:navajowhite; color:black;"|Το άρθρο των ουσιαστικών δεν προηγείται αλλά έπεται, λιβάντα(τα), γκραντίνα(τα) πρβ [[Αγγλικά|αγγλ. Garden]] κήπος, σίτα(τα) κόσκινο, σένκα(τα) η σκιά, κατίτσα (τα) καρύδι, πατάτι(τε) οι πατάτες, ενώ τα επίθετα στερούνται άρθρου. To ta για τις λέξεις θηλυκού γένους και το te πληθυντικού αριθμού για όλα τα γένη, ενώ to για το ουδέτερο γένος ενικού αριθμού, όπως βλάσε(το) ο Βλάχος, σένο(το) πρβ σανός, μλέκο(το) (πρβ [[Αγγλικά|αγγλ.milk]], μόριε(το) (πρβ [[Λατινικά|λατ. mare]] (θάλασσα).
|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Η αφομοίωση ξένων λέξεων
|style="background:navajowhite; color:black;"|Οι ενσωματωμένες λέξεις είτε ακρωτηριάζονται, όπως Risto (Χ-ριστό-ς) είτε συντομεύονται, όπως Oco (μάτι) [[Λατινικά|λατ.oculus]] είτε παρανοούνται, όπως το λατινικό αριθμητικό δέκα [[Λατινικά|λατ.(Decet)]] μεταφέρεται ως Ντέσετ είτε αναγραμματίζονται, όπως η ελληνική λέξη μνημόσυνο σε νιμόσινο είτε διαφοροποιούνται, όπως το λέβο από το [[Λατινικά|λατ.Leavum]] (αριστερό), αργκάντιν (εργάτης), φτέσαν (φταίχτης), ντουκιμάσαμ (δοκιμάζω), βιάσαμ (βιάζομαι) κ.α.
|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Η αδυναμία ανάπλασης συνθετικών λέξεων
|style="background:navajowhite; color:black;"|Οι αποδιδόμενες λέξεις στη [[Σλαβομακεδονική γλώσσα|σλαβομακεδονική]] πολυκλίνικα, πολυτέχνικα, πόλυγκλοτ (πολύγλωσσος), πολυφόνια, όπως και στα [[Σερβοκροατική γλώσσα|σερβοκροατικά]] είναι άγνωστες, επειδή δεν χρησιμοποιείται η μονολεκτική σύνθεση, αλλά πάντα αποδίδεται περιφραστικά, όπως τρο πετσένο (λίγο ψημένο), μλάτκο βαρένο (μισόβραστο) αντί πολυσμπάρεν κ.α. Η λέξη [[Κυριλλικό αλφάβητο|κυριλ. Полн]]<ref>«Μακεδονικό»-ελληνικό λεξικό (мaĸЄДонско- грУки), σ. 342</ref> στη σλαβομακεδονική σημαίνει ότι και στην ελληνική «πλήρης», αλλά ως πρώτο συνθετικό με «y» παρανοημένη εκφράζει την έννοια του ήμισυ, όπως πολυβρέμε (ημίχρονο), πολυμεστσίνα (μισοφέγγαρο), πολυκρούγκ (ημικύκλιο) κ.α.
|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Η αδυναμία προφοράς του «Θ»
|style="background:navajowhite; color:black;"| Το ελληνικό «Θ» δεν προφέρεται:Ατάνας αντί Αθάνας (Αθανάσιος), Αντιπάτια, ανεστέτικα αντί ανεσθέτικα, άτειστ (άθεος), εντουασμίμ (ενθουσιασμός) άστμα αντί άσθμα, βιβλιότεκα αντί βιβλιόθεκα, γκιτάρ αντί κιθάρ, μέτοντ αντί μέθοντ, Λαβίριντ (Λαβύρινθος), Όττομαν αντί Όθομαν, τέμα αντί θέμα, εφτίνο αντί εφθίνο, αμφιτέατερ αντί αμφιθέατερ, μιτ (μύθος) νάτεμα αντί ανάθεμα, ατλέτα αντί αθλέτα, ρύτμικα αντί ρύθμικα, τεόρια αντί θεόρια, ορτοπέντια αντί ορθοπέδια, Τόντορ αντί Θόντορ, τίμιαν αντί θίμιαμ (θυμίαμα), τρον αντί θρον (θρόνος), εστέτικα, έτικα, σίντεζα (σύνθεση), σιο πατίμε αντί τι πάθαμε, όρτοντοκς (ορθόδοξος), τερμόμεταρ αντί θερμόμεταρ κ.α.
|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Το ελληνικό «φ»
|style="background:navajowhite; color:black;"|Το ελληνικό «φ» είναι ένα από τα εννέα σύμφωνα της ελληνικής γλώσσας που συμπεριλαμβάνονται στο [[Κυριλλικό αλφάβητο]] για να αποδοθούν αρχικά ελληνικές λέξεις και αργότερα ξενόφερτες, που συνταντάμε στο σύγχρονο σλαβομακεδονικό λέξικό, εν συνόλω ενενήντα τρεις, μεταξύ των οποίων:<br> Φάμπρικα, φάζα (φάση), φάκελ (λαμπάδα) αντί φάκελος· στη σλαβομακεδονική πλικ (φάκελος), φακτούρα (τιμολόγιο), φαντάστιτσεν, φάμα (φήμη) φάρμα, φαρμάτσια (φαρμακευτική), φάρμερ, πασούλι αντί Φάσολ, φατάλεν (μοιραίος), φάκα (συλλαμβάνω), φασίσμ, Φεμπρουάρη, φίδε (φιδές), φιγκούρα, φύσικα, φυσιολόγια, φυσιογνόμια, φιάσκο, φίλε (φιλέτο), φιλόσοφ, φιλολόγκ, φίλτερ, φίρμα, φλάστερ (λευκοπλάστης), φλέρτ, φλότα (στόλος), φουαγιέ, φόβια, φολκλόρ, φον (φόντο), φονέτικα, φόρμα, φορμάλεν (τυπικός), φοτογκράφια, φράγκμεντ (απόσπασμα), φούρνα, φράζα (φράση), φράντζα, φραντζούζην (Γάλλος), φόμενα (φωνήεν), Φότοτιπ, φροντ (μέτωπο ιδεολογικό ή πολεμικό) φούσταν, αλλά και κόφα [[Αρχαία ελληνική γλώσσα|αρχ.ελληνική κόφινος]]. <ref>Ελληνο- «Μακεδονικό» λεξικό, σ. 425 ISBN 9989-69-344-2</ref>
|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Το ελληνικό «Χ»
|style="background:navajowhite; color:black;"|Δεν χρησιμοποιείται το ελληνικό «Χ» που παραλείπεται, όπως Χριστός (Ρίστο), χ-'''απ'''-ι (απ), ουμανίσμ (ανθρωπισμός) ή αντικαθίσταται από το «κ», όπως: κάρακτηρ, καρτία, κάρτα αντί χάρτης, κάσαπ αντί χασάπης, καλίφης αντί χαλίφης, κρίστιαν αντί χρίστιαν, κίλογκραμ αντί χίλιογραμ, κιλόμεταρ αντί χιλομέταρ κ.α) 
|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Η λέξη Gospo και Бог (Βογκ)
|style="background:navajowhite; color:black;"|Μόνο στη Ελληνοσλαβική διάλεκτο της Μακεδονίας ο Θεός αποκαλείται Γκόσπο, ενώ η αντίστοιχη βουλγαρική λέξη [[Κυριλλικό αλφάβητο|κυριλλικά «Бог»]] (Μπογκ) για τον Θεό από την οποία προέρχεται και η γνωστή αίρεση [[Βογόμιλοι]] είναι καθιερωμένη τόσο στη [[Σλαβομακεδονική γλώσσα|σλαβομακεδονική]]<ref>Γκρεκο-«Μακεδονικό» Λεξικό,σ.87, Σκόπια 2001 ISBN 9989-69-344-2</ref> όσο και στα σερβοκροατικά.<ref>Σερβοκροατικό-Ελληνικό και Ελληνο-Σερβοκροατικό λεξικό, σ. 10,  εκδ. Διαγόρας</ref>
|-
|align="center" style="background:chocolate; color:white;"|'''Η λέξη κουβάρι
|style="background:navajowhite; color:black;"|Κούβαρ, όπως το μσν κουβάρι (ν)<ελνστ. κουβάριον «μπάλα, σφαίρα»,<ref> Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής,  Ιδρυμα [[ Μανόλης Τριανταφυλλίδης| Μανόλη Τριανταφυλλίδη]], σ.747 ISBN 960-231-085-5</ref> στη σλαβομακεδονική Κλούπκο και στα σερβοκροατικά κούβαρ= μάγειρας. 
|-
|}

==Το ζήτημα των σλαβοφώνων στην Ελλάδα==
{{Quote box
| width = 32em
| bgcolor = #c6dbf7
| align = right
| quote = «Όλες οι παρατάξεις που διαφιλονικούν τη Μακεδονία, ανασυγκροτούν με τη σειρά τους η καθεμιά, την ιστορίας τής χώρας αυτής και αντλούν απ΄αυτήν την αναντίρρητη απόδειξη δικαιωμάτων τους συσκοτίζοντας τις παρελθούσες βασιλείες των ανταγωνιστών της  και φωτίζοντας μονάχα την επέκταση του δικού του λαού. Σχόλια από τον [[Βικτόρ Μπεράρ]] για το βιβλίο του Γκόπτσεβιτς (Goptechewitch) «Makedonien und Alt Serbien, Βιέννη, Scidul 1889». 
|source =[[Βικτόρ Μπεράρ]], Οδοιπορικό στη Μακεδονία (1891-1893)<ref>[[Βικτόρ Μπεράρ ]], Οδοιπορικό στη Μακεδονία  (1891-1893), εκδ. Τροχαλία</ref> }}

Οι δύο βασικές εκδοχές της ιστορίας του [[Μακεδονικός Αγώνας|Μακεδονικού Αγώνα]], η ελληνική και η βουλγαρική, μέρος οργανικό η κάθε μια της εθνική ιστορίας της Ελλάδας, η πρώτη και της Βουλγαρίας η δεύτερη, αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, δηλαδή του επηρεασμού και της στηρίξεως του φρονήματος των Σλαβοφώνων υπέρ της Ελλάδας ή της Βουλγαρίας. Οι Σλαβόφωνοι, οι οποίο εκτός από τη μητρική τους γλώσσα ομιλούσαν πολλοί και την ελληνική ή και την τουρκική, περισσότερο οι άνδρες, και ήσαν έως τότε προσηλωμένοι στο [[Οικουμενικό Πατριαρχείο]], την πηγή των στοιχείων που συνιστούσαν την ταυτότητά τους, βρέθηκαν στο επίκεντρο σκληρών εθνικών συγκρούσεων που αποσκοπούσαν στην ένταξή τους στην μια ή την άλλη πλευρά.<ref>Ιωάννης Κολιόπουλος, ό.π. σ. 5</ref>

==Το ζήτημα των Σνοφιτών σλαβομακεδόνων==

Το δημοσιογραφικό όργανο του [[ΚΚΕ]] σε άρθρο για την τετάρτη επέτειο της ιδρύσεως του [[ΕΑΜ]], λησμονώντας τους 4.000 «οπλισμένους σλαβομακεδόνες» που είχε αποσπάσει ο [[ΕΛΑΣ]] από τους κατακτητές, μετέτρεψε τη Δυτική Μακεδονία σε πεδίο μάχης: «Ο ΕΛΑΣ αρχίζει πλέον την ένοπλη δράση του εναντίον των οργανωμένων εστιών [αυτονομιστών Κομιτατζήδων]». Στην ένοπλη αυτή δράση, ύστερα από την επιτυχία των πολιτικών και διαφωτιστικών του ενεργειών, αρχίζουν να παίρνουν μέρος και ομάδες από τους ίδιους τους Σλαβόφωνους δηλ. Γκραικομάνοι ή ελληνόφρονες σλαβόφωνοι εναντίον σλαβοφώνων σλαβομακεδονιστών μέσα από τις γραμμές του [[ΕΛΑΣ]]. Χίλιοι διακόσιοι σλαβόφωνοι μετέχουν στην 9η Μεραρχία του ΕΛΑΣ. <ref>Ριζοσπάστης, 8 Ιουλ., 26 Σεπτ. 1945.</ref> Ήταν η νέα γραμμή στο ζήτημα του ρόλου που είχε παίξει ο ΕΛΑΣ η οποία προβλήθηκε επίσημα το 1947, στην έκθεση που υπέβαλε ο ΔΣΕ στον ΟΗΕ για τα αίτια του Εμφυλίου πολέμου στην Ελλάδα: «Ο ΕΛΑΣ είχε δώσει 86 μάχες εναντίον του Κομιτάτου και είχε 93 νεκρούς».<ref>Το Υπόμνημα [[ΔΣΕ]] στο [[ΟΗΕ]] τον Μάρτιο του 1947, επιμ. Π.Ροδάκη και Μ. Γραμμένου, Αθήνα 1987</ref>

Την εποχή του Εμφυλίου πολέμου οι σλαβομακεδονικές μονάδες επανεμφανίστηκαν στη Μακεδονία, συνέστησαν το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο γνωστό ως [[ΝΟΦ]] (Ναρόντνο Οσλομπουντίλνο Φρόντ) και πολέμησαν στο πλευρό του [[ΔΣΕ|Δημοκρατικού Στρατού]], ουσιαστικά προωθώντας τη γιουγκοσλαβική πολιτική της ενσωμάτωσης ελληνικών εδαφών.<ref> ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, «Το Μακεδονικό Ζήτημα και ο Μακεδονικός Αγώνας», Τόμ. 25 σ. 371, Εκδοτική Αθηνών, 1992 ISBN 960-213-260-4</ref> Με το τέλος του Εμφυλίου οι οπαδοί του ΝΟΦ μοιράστηκαν την προσφυγική τύχη των μαχητών του Δημοκρατικού Στρατού, για να εγκατασταθούν τελικά οι περισσότεροι στη γιουγκοσλαβική Μακεδονία.<ref>Ιωάννης Κολιόπουλος, Τόμος Β' Κεφ. «Οι [[Σουδητία|Σουδήτες]] της Ελλάδος» σσ. 122-161 ISBN 960-288-039-2</ref>

==Πληθυσμιακά στοιχεία==
[[Αρχείο:Ethnographie-des-vilayets.jpg|thumb|left|250px|[[Le Courrier d'Orient]] (Αγγελιοφόρος της Ανατολής) κύριο όργανο της [[Βουλγαρική Εξαρχία|βουλγαρικής εξαρχίας]] που δημοσίευσε το 1878 δημογραφική μελέτη ως αντίδραση στο βιβλίου του Α.Synvet.<ref> A. Synvet, [http://anemi.lib.uoc.gr/metadata/8/e/b/metadata-388-0000002.tkl ''Les Grecs de l'Empire ottoman: Etude statistique et ethnographique''], Κωνσταντινούπολη, 1878, σελ. 56. {{pdf}} {{fr}} </ref><br>«Εθνογραφία των βιλαετιών Ανδριανούπολης, Μοναστηρίου και θεσσαλονίκης». Τα στοιχεία θεώρηθηκαν καταδήλως αναξιόπιστα και αναθεωρήθηκαν με νέα έκδοση το 1895]]
Οι [[Βαλκανικοί πόλεμοι]] του 1912-1913 τερμάτισαν την ξένη κυριαρχία στην περιοχή δεν τερμάτισαν όμως τις βουλγαρικές διεδικήσεις, ούτε εξασφάλισαν τη γλωσσική ομοιογένεια<ref>Wilkinson, Maps and Politics, 253-Χάρτης γλωσσικής κατανομής της περιοχής</ref> του πληθυσμού της. Την επαύριον της απελευθέρωσης της περιοχής και της ενσώματωσης της περιοχής πολλοί Σλαβομακεδόνες, όσοι ιδίως είχαν ταχθεί κατά τη διάρκεια του [[Μακεδονικός Αγώνας|Μακεδονικού Αγώνα]] υπέρ της Βουλγαρίας και δεν είχαν φύγει με προορισμό τη Βουλγαρία ή τις υπερτλαντικές χώρες, αισθάνονταν ανασφαλείς· το ίδιο και άλλοι που, μολονότι δεν είχαν εκτεθεί φανερά υπέρ των ηττημένων, είχαν λόγους να φοβούνται αντεκδικήσεις από την πλευρά εκείνων που είχαν επιλέξει τους νικητές. Ο αριθμός αυτών των εκτεθειμένων Σλαβομακεδόνων δεν είναι δυνατόν να υπολογισθεί, αλλά δεν θα πρέπει να ήταν μεγαλύτερος αυτού των ομογλώσσων τους που είχαν ταχθεί τη ίδια εποχή ανοιχτά υπέρ της Ελλάδας, αυτών που οι Βούλγαροι αποκαλούσαν «Γραικομάνους». Τρίτη κατηγορία αποτελούσαν οι φιλήσυχοι χωρικοί οι οποίοι, πέρα από την προσήλωσή τους στο πάτριο θρήσκευμα, δεν ενδιαφέρονταν πολύ για τους όρους και τις ονομασίες που επινοούσαν όσοι ασχολούνταν με το ζήτημα της πραγματικής τους ταυτότητας.Τα εθνολογικά στοιχεία που έδιναν κατά καιρούς στη δημοσιότητα τόσο η Ελλάδα όσο και η Βουλγαρία, ακόμη και αυθτά των ξένων προξένων στη [[Θεσσαλονίκη]] και στο [[Μπίτολα|Μοναστήρι (Μπίτολα)]] και, σε σημαντικό βαθμό, αυτά της κεντρικής εξουσίας, στερούνται αξιοπιστία και φανερώνουν μόνο τους στόχους και τις επιδιώξεις αυτών που προέβαλλαν τα στοιχεία στον πόλεμο των εντυπώσεων που διεξάγονταν εκτός Μακεδονίας με την ίδια σφροδρότητα με την οποία διεξαγόταν ο ανταρτοπόλεμος στην Μακεδονία και ιδίως στην εξεταζόμενη περιοχή της.<ref>Ιωάννης Κολιόπουλος, ό.π. τόμ. Α΄ σ.11</ref>

Σύμφωνα με την επίσημη άποψη της Ελλάδας, η οποία προβλήθηκε κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου κυρίως από τον [[Βλαδίμηρος Κολοκοτρώνης|Βλαδίμηρο Κολοκοτρώνη]] και τον [[Αλέξανδρος Πάλλης|Αλέξανδρο Πάλλη]], στις περιοχές της μείζονος Μακεδονίας που απελευθερώθηκαν από το ελληνικό στρατό και αποτέλεσαν την ελληνική Μακεδονία ζούσαν στις παραμονές των [[Βαλκανικοί πόλεμοι|Βαλκανικών πολέμων]] μεταξύ 115.000 και 120.000  Σλαβομακεδόνες.<ref>[[Αλέξανδρος Πάλλης]], Στατιστική μελέτη περί των φυλετικών μεταναστεύσεων Μακεδονίας και Θράκης κατά την περίοδον 1912-1924, Αθήνα 1924</ref> Οι αριθμοί αυτοί ωστόσο, οι οποίοι υπήρξαν έκτοτε σταθερά σημεία αναφοράς για πλήθος Ελλήνων συγγραφέων, είναι παραπλανητικοί, επειδή υπολογίστηκαν με βάση το «φρόνημα», όχι τη γλώσσα αυτών που καταγράφτηκαν τότε ως «Βουλγαρόφωνοι». Υπολογίστηκαν, δηλαδή, μόνον όσοι θεωρήθηκαν πρώην Εξαρχικοί ή «βουλγαρόφρονες» και δεν συνυπολογίστηκαν εκείνοι που θεωρήθηκαν πρώην Πατριαρχικοί ή «ελληνόφρονες» Σλαβόφωνοι που συγκαταρίθμηκαν μαζί με τους άλλους Έλληνες.

Η διαφορά των 140.000 μεταξύ των απογραφών που προβλήθηκαν κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου στις περιοχές της Μείζονος Μακεδονίας που απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό και αποτέλεσαν την ελληνική Μακεδονία (120.000) και των βουλγαρικών υπολογισμών (260.000)<ref>*Έκθεση Επιτροπής του Ιδρύματος Κάρνεγκη: Carnegie Endowment for International Peace, Reporter of the International Commission to Inquire into the Causes and the Conduct of the Balkan Wars, Ουάνσινγκτον 1914</ref> αντιπροσωπεύει τον αριθμό των ελληνοφρόνων σλαβοφώνων.

Το [[1923]], δηλαδή πριν να εγκατασταθεί η μεγάλη μάζα των Προσφύγων, ενδεικτικά παρατίθενται δύο πίνακες,  για την περιοχή της [[Καστοριά]]ς και της Επαρχίας [[Εορδαία]]ς, όπου την πλειοψηφία αποτελούσαν οι Μουσουλμάνοι (76,5%), ενώ στην Επαρχία Ανασελίτσας ([[Νεάπολη Κοζάνης]]) σε σύνολο 39.305 κατοίκων οι Σλαβόφωνοι αποτελούσαν τη μειοψηφία 1.794 (4,5%).
{| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 class="toccolours" style="align: left; margin: 0.5em 0 0 0; border-style: solid; border: 1px solid #7f7f7f; border-right-width: 2px; border-bottom-width: 2px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- 
| style="background:#F5F5DC;" |
| style="background:#F5F5DC;" align="center" | <small>Αριθμός</small>
| style="background:#F5F5DC;" align="center" | <small>%</small> 
|- 
| style="background:#c1c1c1;" | '''Σύνολο'''
| style="background:#c1c1c1;" | '''65.245'''
| style="background:#c1c1c1;" | 100 
|- 
| style="background:#F5F5DC;" | Σλαβόφωνοι
|  29.768 
| 43,3
|- 
| style="background:#F5F5DC;" |Έλληνες
| 22.768 
| 33,3
|- 
| style="background:#F5F5DC;" |Μουσουλμάνοι
| 14.448
| 21,7
|- 
| style="background:#F5F5DC;" |Εβραίοι
|  1.211 
|  1.7
|- 
|}
{| border=1 cellpadding=4 cellspacing=0 class="toccolours" style="align: left; margin: 0.5em 0 0 0; border-style: solid; border: 1px solid #7f7f7f; border-center-width: 2px; border-bottom-width: 2px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|- 
| style="background:#F5F5DC;" |
| style="background:#F5F5DC;" align="center" | <small>Αριθμός</small>
| style="background:#F5F5DC;" align="center" | <small>%</small> 
|- 
| style="background:#c1c1c1;" | '''Σύνολο'''
| style="background:#c1c1c1;" | '''42.438'''
| style="background:#c1c1c1;" | 100 
|- 
| style="background:#F5F5DC;" | Σλαβόφωνοι
|  7.586 
| 17,8
|- 
| style="background:#F5F5DC;" |Έλληνες
|  4.749 
| 5,7 
|- 
| style="background:#F5F5DC;" | Μουσουλμάνοι
|  30.103 
| 76,5
|- 
| style="background:#F5F5DC;" |''Πηγή'': ΙΑΥΕ<ref>Ιστορικό Αρχείο Υπουργείου Εξωτερικών (ΙΑΥΕ), ΦΒ/1923, Β/59</ref>
|  
|  
|}

==Προσφυγιά και μεταναστεύσεις==
Ωστόσο αν συνδυασθεί η σύγκριση των στοιχείων μεταξύ δύο απογραφών με τα στοιχεία της δήμευσης περιουσιών<ref> Ιάκωβος Μηχαηλίδης, Μετακινήσεις Σλαβοφώνων πληθυσμών 1912-1930, σ.99 εκδ. ΚΡΙΤΙΚΗ 2003, ISBN 960-218-305-8</ref> π.χ. των οικειοθελώς μεταναστευσάντων βάσει του [[Πρωτόκολλο Πολίτη-Καλφώφ]] το [[1925]] η συχέτιση δεν αποκλίνει από την πραγματικότητα. Στην [[Βυσσινιά Καστοριάς]] μεταξύ των δύο διενεργηθέντων απογραφών το 1920 και 1928 παρατηρείται μείωση πληθυσμού κατά 58 άτομα επί συνολικού αριθμού 700 κατοίκων που δεν απέχουν από την [[Βυσσινιά Καστοριάς#Πληθυσμιακά στοιχεία|δήμευση περιουσιών]] των 13 οικογενειών που μετανάστευσαν στη Βουλγαρία.<ref>Δημήτριος Γκολίτσης, Τα χωριά βορειοανατολικά της λίμνης της Καστοριάς (1870-1908), ήτοι από τη σύσταση της [[Βουλγαρική Εξαρχία|βουλγαρικής εξαρχίας]] μέχρι το [[Νεότουρκοι| Νεοτουρκικό Κίνημα]] σ.61, εκδ. Απόστολος Δούκης,1992 GR ISSN:0073-865X</ref>

Συνέβη όμως και το αντίστροφο, όταν η [[Στρώμνιτσα]], η [[Γευγελή]] παραχωρήθηκαν στη [[Σερβία]] και το [[Μελένικο]] κατακυρώθηκε το [[1913]] στην ηττηθείσα Βουλγαρία με αποτέλεσμα όλοι σχεδόν οι κάτοικοί του να το εγκαταλείψουν για να εγκατασταθούν στι [[Σέρρες]], στο [[Σιδηρόκαστρο Σερρών|Σιδηρόκαστρο]] και στη Θεσσαλονίκη.<ref>[[Κωνσταντίνος Τσώπρος]], Αναμνήσεις Μελένοικο-Θεσσαλονίκη, 1964, 1992<sup>2h</sup> εκδ. IMXA</ref>

==Σημειώσεις==
{{cnote|α|Το ΣΝΟΦ (από τα αρχικά της οργάνωσης των Σλαβομακεδόνων (Σλαβομακεντόσκι Ναρότνο Οσλομποντίτελε Φροντ), δηλ. Σλαβομακεδονικό Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο), το οποίο ιδρύθηκε το Νοέμβριο του 1943 από σλαβομακεδονικά στελέχη του ΚΚΕ υπήρξε ο Δούρειος Ίππος των αυτονομιστών Σλαβομακεδόνων Παρτιζάνων της Γιουγκοσλαβίας και ο δίαυλος μέσω του οποίου οδηγήθηκε το μεγαλύτερο τμήμα των εκτειθεμένων Σλαβομακεδόνων της Ελλάδας στους Γιουγκοσλάβους και οι υπόλοιποι στον [[ΕΛΑΣ]].<ref>Ιωάννης Κολιόπουλος, ό.π. σ. 152</ref>
}}

{{cnote|β| Το ΝΟΦ (από τα αρχικά (Ναρόντνο Οσλομπουντίλνο Φρόντ) ήταν η διάδοχη πολιτική οργάνωση που ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1945 μετά τη διάλυση της Οχράνας από στελέχη του διαλυθέντος ΣΝΟΦ. Η νέα αυτή πολιτική οργάνωση των Σλαβομακεδόνων, η οποία έδρευε στα [[Σκόπια]], ήταν αυτή που σχημάτισε και προώθησε στο [[Βέρνο|Βίτσι]] και στο [[Καϊμάκτσαλαν]] τις πρώτες ομάδες ενόπλων από διωκόμενους πρώην Ελασίτες Σλαβομακεδόνες που είχαν καταφύγει στη Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας το [[1944]] και συνέχιζαν να καταφεύγουν εκεί μετά την [[Συμφωνία της Βάρκιζας]]. Σύμφωνα με άλλη, περισσότερο αξιόπιστη, πηγή οι φυγάδες μετά τη Βάρκιζα στην Αλβανία, τη Γιουγκοσλαβία και τη Βουλγαρία ανέρχονταν σε 16.000, εκ των οποίων 8.000 ήσαν Σλαβομακεδόνες.<ref>The World Today: Chronology of International Events and Documents, τ. Γ΄ σ. 56 Λονδίνο 1947</ref> Τους πρώτους αυτούς φυγάδες ακολούθησαν προς το τέλος του 1945, 20.000 ακόμη Σλαβομακεδόνες. <ref>Woodhouse, C. M.. Aple of Discord. A Syrvery of Recent Greek Politics in their Intarnationa Setting, σ. 140</ref> 
}}

{{cnote|γ|Ο όρος Σλαβομακεδόνες επινοήθηκε και διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφυλίου πολέμου και ειδικότερα κατά την Γιουγκοσλαβική παρέμβαση στα ελληνικά πράγματα ως μέρος της διαδικασίας εξισορρόπησης μεταξύ του σερβικού και του βουλγαρικού ανταγωνισμού. Ο όρος '''σήμερα''' "Σλαβομακεδόνες" ''φαίνεται'' να γίνεται γενικότερα αποδεκτός<ref>Σπυρίδων Σφέτας,[http://www.imma.edu.gr/macher/lit/21.html  Η διαμόρφωση της σλαβομακεδονικής ταυτότητας. Μια επώδυνη διαδικασία] Α.Π.Θ, εκδ. ΒΑΝΙΑΣ, 2003<sup>2η</sup> ISBN 960-288-111-9</ref> με την έννοια ότι το δεύτερο συνθετικό είναι δηλωτικό του τόπου διαμονής τους ή αρχικής προέλευσής τους και το πρώτο συνθετικό  της καταγωγή τους.<ref>Ιωάννης Κολιόπουλος «Πρόλογος» σ. ix</ref>
}}

{{cnote|δ|Η [[Εξέγερση του Ίλιντεν]] (1903) δεν ήταν παρά σειρά οργανωμένων επιθέσεων από την [[Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση]] (ΕΜΕΟ) εναντίον τουρκικών φρουρών και Μουσουλμάνων γαιοκτημόνων με στόχο την πρόκληση τουρκικών αντιποίνων και την επέμβαση των μεγάλων δυνάμεων της Ευρώπης.<ref>[[Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα Θεσσαλονίκης]]», Τα γεγονότα του 1903 στη Μακεδονία, μέσα από την ευρωπαϊκή διπλωματική αλληλογραφία, επιμ. ομάδας ερευνητών:Β. Γούναρης, Α. Παναγιωτόπουλος και Α. Χοτζίδης, 1993</ref>
}}

==Δείτε επίσης==
*[[Γρηγόρης Σταυρίδης (Παρλίτσεφ)]] (Μεταστροφές)
*[[Η απελευθέρωση των Σλαβομακεδόνων κομμουνιστών]]
*[[Abecedar]]
*[[Γιουγκοσλαβισμός]]
*[[Μπούλκες]]
*[[Σλαβοφανής διάλεκτος της Μακεδονίας]]
*[[Διάλεκτος Πριλάπου - Μοναστηρίου]]
*[[Μαυροτσιρώνι|Rutilus Macedonicus]]

==Παραπομπές==
{{παραπομπές|2}}
==Εξωτερικοί σύνδεσμοι==
*[http://ippiasvolley.blogspot.com/2010/10/blog-post.html Ώ λέλε μάικω!]
*[http://www.imma.edu.gr/macher/lit/21.html  Η διαμόρφωση της σλαβομακεδονικής ταυτότητας. Μια επώδυνη διαδικασία]
*[http://www.iospress.gr/mikro2006/mikro20061118.htm εφημ. ΕΘΝΟΣ 18/11/2006 και Ιός Ελευθεροτυπίας: Η «προφανής γλωσσική ιδιαιτερότητα»]
[[Κατηγορία:Πληθυσμιακές ομάδες της Ελλάδας]]

[[en:Slavic speakers of Greek Macedonia]]
[[mk:Егејци]]
[[ru:Славяне в Греции]]
[[sk:Grécki Slovania]]
[[uk:Слов'яни в Греції]]