Difference between revisions 13378 and 13379 on eowikibooks

= Leciono 14: Vivaĵoj =
 
== Lernindaj vortoj ==
   
{| border="1"
|-
|
'''akesi''' - reptilio, amfibio <br> '''kala''' - fiŝo, aŭ iu speco de besto, kiu vivas en akvo <br> '''kasi''' - planto <br> '''moli''' - morto; mortiĝi, mortigi<br> '''soweli''' - mambesto<br> '''waso''' - birdo <br(contracted; show full)
''soweli'' estas esence uzata por ĉiu tipo de mambestoj. Ekzemple: leono, kuniklo, koalo

Se oni manĝas viandon, kiu venas de ''soweli'', ankoraŭ nomas oni ĝin ''soweli''. Ne estas aparta vorto por la viando; estas samaj: 

* soweli ni li pona moku. Ĉi tiu bovino estas bongusta.


⏎
⏎
=== waso ===

''waso'' inkluzivas birdojn kaj flugantajn mambestojn.

Kiel ''soweli'', se oni manĝas viandon, kiu venas de birdo, ĝin nomas oni ankoraŭ ''waso''. Ekzemple:

* mi wile moku e waso. Mi volas manĝi kokaĵon.

⏎
⏎
== moli ==

Ĉi tiu vorto ne estas malfacila, mi nur montras al vi ekzemplojn, por ke vi povas kompreni ĝin.

Oni povas uzi ''moli'' por esprimi, ke kio estas morta.

* pipi li moli. La insekto estas morta.

Se oni volas diri, ke kio estas mortanta, sed ne ankoraŭ mortas, uzu ''kama moli''. ''kama'' donas al ''moli'' progreseman efikon, kiel ni vidis en la frazeroj ''kama jo'' (akiri) kaj ''kama sona'' (lerni).

* soweli li kama moli. -- La gepardo estas mortanta.

Kaj oni povas uzi ''moli'' ankaŭ por paroli pri tiam, kiam aĵo mortigas alian.

* jan li moli e waso. -- La homo mortigis la birdo.

⏎
⏎
== Ekzercoj ==

Traduku ĉi tiujn frazojn de Esperanto al Tokipono tiam kontrolu la respondon.

# Mi volas hundidon.
# Aj! La dinosaŭro volas manĝi min!
# La moskito mordis min.
# La bovinoj diras "mu."
# La birdoj flugas en aero.
# Ni manĝu fiŝaĵo.
# La floroj estas beletaj. (Pensu: "Multkoloraj plantoj estas bone rigardi."
# Mi ŝatas plantojn.

Kaj nun, esperantigu ĉi tiujn frazojn:

# mama ona li kepeken e kasi nasa.
# akesi li pana e telo moli.
# pipi li moku e kasi.
# soweli mi li kama moli.
# jan Pawe o, mi wile ala moli.
# mi lon ma kasi.    

[[Tokipono/Respondoj#Leciono_14|Respondoj]]