Difference between revisions 15458 and 15459 on eowikisource

{{Paĝokapo
 | titolo      = Ne mortigu
 | aŭtoro     = Lev Nikolaeviĉ Tolstoj
 | tradukinto  = Vikifontaro
}}

{{titolo|Ne mortigu}}

(contracted; show full)ial ili ne povas elpensi ian pli bonan metodon plibonigi la etaton de homaro ol mortigi homojn kies detruado ne povas esti pli helpema ol la senkapigo de tiu mita monstro sur kies kolo aperis nova kapo tuj kiam alia estis detranĉita? Reĝoj kaj imperiestroj antaŭ longe kreis por si sistemon kiel magazeno-pafilo: kiam unu kuglo estas elĵetita, alia kuglo tuj anstataŭas ĝin. ''Le roi est mort, vive le roi!'' [La reĝo estas mort, vivu la reĝo!] Sekve, kial oni ilin mortigu?

Nur en la plej 
superflumalprofunda opinio povas la mortigo de tiuj-ĉi homoj ŝajni esti metodo por savi la naciojn de subpremo kaj de militoj detruantaj homajn vivojn.

Oni devas nur memori ke simila subpremo kaj simila milito daŭris, senkonsidere pri kiu estis la ĉefo de la registaro - Nikolai aŭ Aleksandr, Frederik aŭ Vilhelm, Napoleono aŭ Louis, Palmerston aŭ Gladstone, McKinley aŭ iu ajn alia - por kompreni ke ne nur unu speciala homo kaŭzas la ĉi-tiujn subpremojn kaj ĉi-tiujn militojn kiuj suferigas la naciojn. La mizereco de nacioj ne estas kaŭzita de specialaj homoj, sed de la speciala strukturo de societo, sub kiu la popolo estas tiom kunligitaj ke ili sin trovas en la potenco de kelkaj homoj, aŭ pli ofte en la potenco de ununura homo: homo kiu estas tiom pervertita de sia malnaturala pozicio kiel la decidanto de la destino kaj la vivoj de milionoj, ke li estas ĉiam en malsana farto, kaj li ĉiam suferas pli-malpli manion de sinpligrandigo, kiun nur lia potenca pozicio kaŝas for de la ĝenerala rimarko.

Aparte de la fakto ke tiajn homojn ĉirkaŭas ekde la plej frua infaneco ĝis la tombo⏎
⏎
Apart from the fact that such men are surrounded from earliest childhood to the grave by the most insensate lŭury dud an atmosphere of falsehood and flattery which always accompanies them, their whole education and all their occupations are centred on one object: learning about former murders, the best present-day ways of murdering, and the best preparations for future murder. From childhood they learn about killing in all its possible forms. They always carry about with them murderous weapons-swords or sab(contracted; show full)rsal peace, while at the same time ordering an increase in the army - and there are no limits to the laudations of his wisdom and virtue. Without any need, he foolishly and mercilessly insults and oppresses a whole nation, the Finns, and again he hears nothing but praise. Finally, he arranges the Chinese slaughter - terrible in its injustice, cruelty and incompatibility with his peace projects - and from all sides, people applaud him, both as a victor and as a continuer of his father's peace policy.


What, indeed, must be going on in the heads and hearts of these menKio ja okazas en la kapoj kaj koroj de ĉi tiuj homoj?

So it is not the Alexanders and Humberts, nor the Wilhelms, Nicholases, and Chamberlains- though they decree these oppressions of the nations and these wars- who are really the most guilty of these sins, but it is rather those who place and support them in the position of arbiters over the lives of their fellow-men. And, therefore, the thing to do is not to kill Alexanders, Nicholases, Wilhelms, and Humberts, but to cease to support the arrangement of society of which they are a result. And what supports(contracted; show full) as his flatterers persuade him it is, but a bad and shameful act of preparation for murder-and if each private individual understood that the payment of taxes wherewith to hire and equip soldiers, and, above all, army-service itself, are not matters of indifference, but are bad and shameful actions by which he not only permits but participates in murder-then this power of Emperors, Kings, and Presidents, which now arouses our indignation, and which causes them to be murdered, would disappear of itself.

S
o that theekve la Alexksandersroj, Carnotsoj, Humberts, and others should not be murdered, but it should be explained to them that they are themselves murderers, and, chiefly, they should not be allowed to killoj, kaj aliaj ne estu murditaj, sed oni ekspliku al ili ke ili mem estas murdantoj; ĉefe, oni ne permesu ilin mortigi la people: men shouldolon; homoj reifuse to murder at their commandzu murdi laŭ iliaj ordonoj.

If people do not yet act in this way, it is only because Governments, to maintain themselves, diligently exercise a hypnotic influence upon the people. And, therefore, we may help to prevent people killing either Kings or one another, not by killing- murder only increases the hypnotism- but by arousing people from their hypnotic condition.

And it is this I have tried to do by theseKaj ĉi tion mi penadis fari per la ĉi-supraj reimarksoj.

[[en:Thou Shalt Not Kill]]
[[fr:Tu ne tueras point]]