Difference between revisions 8132767 and 8539588 on euwiki

{{Autopromozioa}}
'''Osasuna, Lana, Herria alternatiba''' [[COVID-19 pandemia Euskal Herrian|Covid19]] pandemia agertu bezain laster [[krisi ekonomiko]], sozial eta sanitarioari erantzuna emateko alternatiba da. Manifest bat argitaratu zuten [[2020]]<nowiki/>ko maiatzean<ref>Osasuna, Lana, Herria ekimenaren [https://web.archive.org/web/20201024095330/http://osasunalanaherria.eus/eu web orria]. Noiz kontsultatua: 2020/08/08an  </ref>.

Hasierako deialdian, alternatiba hau horrela definitzen zuen bere burua:<blockquote>Jatorri [[Lanbide|profesional]], [[Politika|politiko]] eta [[Ideologia|ideologiko]] ezberdina duen baina [[Euskal Herria]]<nowiki/>n bizi eta lan egiten duen langile eta [[Gizarte klase|herri klasearen]] mesedetara eraiki behar den proiektuarekiko engaiamendua duen giza talde batek<ref>(Gaztelania) [https://kaosenlared.net/osasuna-lana-herria-construyendo-espacios-de-ruptura/ Osasuna, lana, herria: Construyendo espacios de ruptura] Nekane Juradori egindako elkarrizketa. Noiz ikusita: 2020/08/08</ref> COVID-19ak eragindako [[pandemia]]ren ondorioen eta batez ere errezeta [[Neoliberalismo|neoliberalen]] aurkakoa den gehiengo sozialaren aldeko ekimena jarri nahi izan du eragile sozial, politiko eta [[Sindikatu|sindikalen]] eskura, aipatutako errezetek zor publikoa eta murrizketak baitituzte eragiteko aldagai bakar, kapital eta etekinaren gaineko eskuhartzea aukeretatik at utzita. Klase boteretsu eta bere [[nazio]], [[estatu]], [[Europa]] eta mundu mailako bere ordezkariek badute bere plana. Herri klaseek berea behar dute taxutu.</blockquote>
[[Fitxategi:Olh compo def simple web.png|thumb|Osasuna Lana Herria ekimenaren logotipoa]]

= Proposamena =
Ekainaren hasieran bai txostena<ref>Iniciativa Osasuna, Lana, Herria ekimenaren [https://web.archive.org/web/20201024085654/http://osasunalanaherria.eus/sites/default/files/Iniciativa%20OSASUNA%20LANA%20HERRIA%20Ekimena.pdf txostena], 2020ko ekainean argitaratua. Noiz kontsultatua: 2020/08/08an</ref> baita fundazio manifestua<ref>Facebook orrialdeko [https://www.facebook.com/Osasuna-lana-herria-104457597970860/ manifestua], 2020ko ekaina. Noiz kontsultatua: 2020/08/08an</ref> argitaratu zuten. Hurrengo lerroetan manifestua adierazten da.<blockquote>
* COVID-19ren krisia hasi zenetik, [[kutsadura]], konfinamentua eta [[Ekoizpen-prozesu|ekoizpen-jarduera]]<nowiki/>rik gabeko ordu ilunenetan, gizateriak arazoaren dimentsioaren aurrean arnasa hartzen zuenean, hainbat erakunde, kolektibo eta afinitate-talde, shocka gainditzeko ahaleginean hasi ziren, eta han-hemenka, egoera aztertzen eta gizarte-gehiengoen interesak erdigunean jarriko zituzten neurriak proposatzeari ekin zioten.
* Gizartea oro-har interpelatzen dituzten zirkunstantziek astintzen duten uneetan gertatzen den bezala, era guztietako hausnarketak eta proposamenak sortu ziren; solidaritatea adierazi zitzaien osasun-arloko langileei, ahulenak diren kolektiboei, lanean jarraitu behar zutenei. Hausnarketak zaintzari buruzkoak edo kudeaketaren ondorio sozioekonomikoei buruzkoak.
* Testuinguru honetan, jatorri profesional, politiko eta ideologiko desberdineko pertsonek osatutako talde batek, baina Euskal Herriko langileen neurrira egindako herrialde bat eraikitzeko proiektuarekiko konpromisoa partekatzen dutenak, bere proposamena zabaldu zuen. Proposamen honek, beste askok bezala, berehala jarduerara itzultzea aurreikusten zuen, kutsaketa masiboaren arriskua aurreikusiz; patronal Handiak eta Bankak, berriz, ez zuten kutxa egiteari utzi nahi. Era berean, krisiaren kudeaketa murrizketetan eta zorpetzean oinarrituko zela iragartzen zuen, Kapital Handiaren irabaziak eta dibidenduak ez zirela formulan sartuko aurreikusiz ere bai.
* Proposamen honek antzeko beste eragile batzuekin espazioa eta diagnostikoa partekatzeaz gain, berezitasun bikoitza zuen, eta horrek apartekoa egiten zuen: alde batetik, gutxieneko eta premiazko neurri sozioekonomikoak planteatzen zituen, dagozkien zerga-jasotze eta zerga-tresnekin batera. Bestetik, bere burua herriaren eta klasearen benetako ofentsiba-estrategia baten osagarri eta aurrekari bezala ulertzen zuen, krisi ekonomikoari eta kapitalak eta haren ordezkari politikoek han-hemenka gizarteari errezeta posible bakar bezala inposatu nahi dioten kudeaketa-planari aurre egiteko.
* Etengabeko gertaerak proposamenaren diagnostikoa berresten duela dirudi: lanera itzultzea, etekinak metatzea, eta krisiari zorraren bidez aurre egitea dira munduko, eta gure herriko, langile-klaseen horizonte sanitario, sozioekomiko eta politikoa. Erabakiak eta faseak azkar joateak, hasierako premia erabat baztertzea eragin gabe, izaera estrategikoagoa eman dio proposamenari.
* Horrenbestez, eta azken asteotan egindako hamaika kontraste, bilera eta osoko bilkuren ondorioz, eta Hego Euskal Herriko herri tradizio eta sentsibilitate desberdinetatik etorritako pertsona, eragile eta erakunde ugarik parte hartu dutenez, Osasuna, Lana, Herria proposamena gure herriko gehiengo sozialaren zerbitzura dagoen herri-ekimen bat da, COVID-19 pandemiari eta eragindako ondorio politiko eta sozioekonomikoei aurre egiteko. Neurri honetan, ekimen irekia da Hego Euskal Herrian bizi diren pertsona guztien laguntza eta parte-hartzeari aukera emateko, baldin eta uste badute osasun-krisiaren eta haren ondorio sozial, ekonomiko eta politikoen kudeaketa langile klaseen interesak zainduz egin behar dela.
* Osasuna, Lana, Herria herri-ekimena den aldetik, gehiengo sozial langilearen bizi-larrialdia kapitalaren ugalketaren gaineko lehentasun bezala planteatu nahi du, eta hori lubaki zeharkaezin bihurtu.
* Euskal Herriko urteko aberastasuna ([[Barne produktu gordin|BPG]]), Espainiako Estatuaren buruan eta Europar Batasuneko eskualde oparoenetan kokatzen da, biztanleko BPGari dagokionez, nahiz eta aberastasun-kontzentrazio hori ere handienetakoa izan. Beraz, Euskal Herriak krisi honi aurre egin diezaioke [[Aberastasunaren banaketa|ABERASTASUNAREN BANAKETA]] eraginkor batekin, aberastasunaren jabezia handiengandik diru-sarrerak benetan biltzen duen sektore publiko baten gidaritzapean, herritar guztien artean banatuko duena, diru-sarrera ekonomikoen maila duina bermatuz. Gutxieneko mailatzat hartzen da ELGAk pobrezia-unbrala bezala zehazten duena, hau da, biztanleko BPGren% 50.
* Zehazki, Hego Euskal Herriarentzat,
*# Enplegu-erregulazioko espedienteagatik edo [[langabezia]]gatik lanera joan ezin den inork ondoko bi diru-sarreretatik bat bermatzea: a) biztanleko [[Barne produktu gordin|BPG]]<nowiki/>ren%50-a (une honetan, hileko 1.400 euro) edo b) jasotzen duen soldataren % 80.
*# [[Etxeko langile]]ek, beren administrazio-egoerari kalterik egin gabe, biztanleko BPGren %50eko gutxieneko diru-sarrerak bermatuta izatea.
*# [[Pentsio]]duna izateagatik, [[Eritasun|gaixotasunagatik]] edo baliaezintasuna eragiten duten beste arrazoi batzuengatik [[Lan merkatua|lan-merkatutik]] kanpo dauden pertsonek beren diru-sarrerak biztanleko BPGren %50eraino osatzea.
*# [[Langile autonomo|Autonomoek]] beren diru-sarrerak, adierazitako [[Pobrezia muga|pobrezia-unbralaren]] pareko urteko gutxieneko diru-sarrerak lortzen ez dituztenean, biztanleko BPGaren% 50eko gutxienekora iritsi arte osatuko dituzte.
* Aurrean adierazitakoa, egokientzat jotzen diren Hego Euskal Herriko [[Erakunde|erakunde publikoek]] gauzatuko dute, 2 iturri zehatzetatik datozen beharrezko partidak bideratuz erakunde horiek finantzatzeko:
*# [[Sozietateen gaineko zerga]]ren urteko likidaziotik zerga horren zerga-gastu guztiak kenduz.
*# Berehala 2020an onartutako [[Nafarroako Foru Aldundia|Nafarroako Foru]] eta [[Foru aldundi|Foru Aldundi]]<nowiki/>en Arauak indargabetzea, gure herrialdea benetako [[paradisu fiskal]] bihurtzen dutenak, eta honek dakarren diru-bilketaren zenbateko osoa finantzaketa berezi honetarako bideratu.
* Osasuna, Lana, Herriak epe ertainean [[Gizarte-mugimendu|herri-mugimendu]] zabal baten sorrera inspiratu nahi du, alarma-egoeratik haratago gehiengo sozial langilearen baldintza materialak bermatuko dituzten neurrien alde, hasiera batean GIZARTE-SOLDATA DUIN batean gauzaturiko ABERASTASUNA BANATUZ, eta kapitalaren onura neurri hori ezartzearen mende jarriko duen XXI. mendeko fiskalitate baterantz aurrera eginez.
* Osasuna, lana, Herriak irmoki dio herriak bakarrik salbatzen duela herria, eta, ekimen bezala, herriaren antolaketa-ehunean sustraitzen bada soilik hartzen duela zentzua, aurreko puntuak garatzen direla bermatzeaz gain, epe ertainera herriaren eta klasearen benetako ofentsiba-estrategia bat aztertu eta garatzeko oinarriak aurreratzeko helburuarekin, negozio handiaren, bankuaren eta hango eta hemengo ordezkari politikoen planen aurrean, nortzuk krisiaren kostuak gure bizkarrean jarri nahi dituzte, eta klase bezala betikotzea nahi duten, epe ertainera herriaren eta klasearen benetako ofentsiba-estrategia bat garatzeko. Neurri horretan, ekimen irekia da Hego Euskal Herrian bizi diren pertsona guztien laguntza eta parte-hartzeko, baldin eta ulertzen badute osasun-krisiaren eta haren ondorio sozial, ekonomiko eta politikoen kudeaketa langile klaseen interesak zainduz egin behar dela.
* Osasuna, Lana, Herriak aitortu, errespetatu eta ezinbestekotzat jotzen du herri bakoitzean, auzo bakoitzean eta lantoki bakoitzean langile-klaseen aldeko indar-korrelazioaren aldaketaren alde borrokatzen diren hainbat talde, kolektibo eta erakunde sozial, sindikal eta politikoren kaleko lana. Horregatik, bere gain hartzen du ahalik eta gehien eragile horien aurrean aurkezteko ekimena, eta abian jarri nahi diren dinamikak eta sinergiarako eta baterako lanerako aukerak sakonago ezagutzeko interesa duen edozein kolektiboren eskura geratzen da.
</blockquote>

= Erreferentziak =
<references />