Revision 4906349 of "Portarlington" on euwiki

{{Hiri orokor infotaula
| izena = Portarlington <br /> Cúil an tSúdaire
| lurraldea = 
| irudia = Portarlington Station.jpg
| armarria = 
| nongo = 
| kodea = IE
| kodea2 = IRL
| probintzia =  
| probintziabalioa = 
| dn=53.160
| mn=
| sn=
| de=7.190
| me=
| se=
| N=N
| W=W
| besterik1 = '''Herrialdea'''<br />'''Lurralde Historikoa'''</br>'''Konderriak'''
| besterik1balioa = [[Fitxategi: Flag of Ireland.svg|20px]] [[Irlandako Errepublika]]</br>[[Fitxategi:Flag of Leinster.svg|20px|border]] [[Leinster]]</br>[[Fitxategi:Flag of the counties of Cavan and Laois.svg|20px]] [[Laoiseko konderria|Laois]], [[Fitxategi:Flag_of_county_Offaly.svg|20px]] [[Offalyko konderria|Offaly]]
| herritar = 
| kokapena = kokapenmapa
| sorrera = 1666
| postakodea = 
| azalera =  
| altuera = 66
| dentsitatea = 
| biztanleria = 7.788
| urtea = 2011
| webgunea = 
|}}

'''Portarlington''' ([[irlandako gaelera|irlanderaz]] ''Cúil an tSúdaire'') [[Irlandako Errepublika]]ko [[Laoiseko konderria|Laois]] eta [[Offalyko konderria|Offalyko konderrien]] artean dagoen hiria da. Hiria banatzen duen [[Barrow ibaia]] da konderri bien arteko muga.

== Etimologia ==
[[Irlandako gaelera|Irlanderazko]] ''Cúil an tSúdaire'' izenak "larrugilearen txokoa" esan nahi du.

== Historia ==
1260an Lea gaztelua eraiki zuen William de Vesey normandiarrak bertan. Bortxaz beteriko historia izan zuen, sarritan erasotu eta suntsitu baitzuten. Azkenik 1640an [[Oliver Cromwell]]en gudalosteek lehergaiekin eztandarazi zuten arte.

Portarlington 1666an fundatu zuen Sir Henry Bennet, [[Karlos II.a Ingalaterrakoa eta Eskoziakoa|Karlos II.arenaren]] barne arazoetako idazkariak. Aurrez 1641eko irlandarren matxinadan inguruko lurrak konfiskatu baitzituen erregeak. Bennet bera oso ingeles zalea zen eta aurrez ''Cooletoodera'' (''Cúil an tSúdaire'') izenaz ezagutzen zen inguruari Port-Arlington izena jarri zion eta bera bihurtu zen "Arlingtongo Baroi". Ezin izan zion luzaz eutsi ordea eta 1691eko [[Limerickeko Ituna]]ren ondoren 15 familia [[higanot]] [[frantzia]]r iritsi ziren bertara, Port-Arlington higanot herri bihurtuz. Fransesez hitzegiten zen herrian eta mezak ere hizkuntza honetan eman ziren 1820 arte.

== Ondasun nabarmenak ==
* Lea Gazteluaren aztarnak
* Tresconeko haitza: herritik gertu dagoen haitz handi bat da mendeetan zehar meza katolikoak egiteko aldare gisa erabili zena.

== Herritar ospetsuak ==
* [[Edward Carson]] (1854-1935), irlandar unionisten burua

== Hiri senidetuak ==
* {{herria|AEB|Arlington (Massachusetts)}}

{{commonskat}}

[[Kategoria:Laois konderriko udalerriak]]
[[Kategoria:Offaly konderriko udalerriak]]