Difference between revisions 7534501 and 7549224 on fawiki

< previous diff
next diff >
فهرست نام‌های کردی
فهرستی از نام‌های کردی برای نامگذاری افراد به کار گرفته می‌شود؛ این فهرست ریشه ایرانی‌تبار دارند. بعضی از اسامی در زبان [[پارسی میانه]] ( پهلوی) هم استفاده شده است.

==نام‌های دختران==
<div style="-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2;column-count:2;-moz-column-gap:1em;-webkit-column-gap:1em;column-gap:1em;text-align:right;">
===ئ===
* ئادان (آدان: زمین حاصلخیز)
* ئادار (آدار)
* ئاراز (آراز: اَرَس)
* ئاران (آران: قشلاق)
* ئاردا (آردا: نام فرشته‌‌ای در آیین [[زردشت]])
* ئارژەن (آرژَن)
* ئاریمان (آریمان)
* ئارینا (آرینا: آریایی)
* ئاشتی (آشتی)
* ئاگرین (آگرین: آتشین)
* ئالووس (آلوس)
* ئالین (آلین)
* ئاڤان (آوان: نام کوهستانی در کردستان) 
* ئاڤزەن (آوزَن)
* ئاڤبین (آوبین)
* ئاڤشین (آوشین)
* ئاڤین (آوین)
* ئارگۆن (آرگُن: به رنگ آتش)
* ئاژار (آژار: محصول زمین)
* ئاژنا (آژنا)
* ئاژوان (آژوان)
* ئاژین (آژین: زِبر)
* ئاساره (آساره: ستاره)
* ئاسکۆڵ (آسکُل: بچه آهو)
* ئاسمین (آسْمین: یاسمین)
* ئاشناو (آشْناو)
* ئالشک (آلِشک: شب‌بو)
* ئالیا (آلیا: غنچهٔ گل)
* ئاڵا (آلا: پرچم) 
* ئاماژه (آماژه: اشاره)
* ئامێز (آمِز: آغوش)
* ئایرین (آیرین: آتشین)
* ئەتوون (اَتون) 
* ئەدگار (اَدگار) 
* ئەردەلان (اَردلان: نام ولایتی در کردستان) 
* ئەردەم (اَردَم) 
* ئەرمین (اَرمین)
* ئەرنەواز (اَرنَواز) 
* ئەزموون (اَزمون: امتحان)
* ئەژین (اَژین) 
* ئەسرین (اَسرین: اشکین) 
* ئەستی (اَستی) 
* ئەلەگەز (اَلَگَز) 
* ئەنوا (اَنوا: پناه) 
* ئەورین (اَوْرین) 
* ئەوین، ئەڤین (اَوین: عشق) 
* ئینانا (اینانا: الههٔ عشق)
* ئێلیان (اِلیان)

===ب===
* بادا (بادا)⏎
* بارین (بارین: باریدن)
* باوان
* برووسکه (درخشش)
* بژوین
* بنەوشه
* بنیازیان (بازیان)
* بازین (بازین)
* باژیلان (باژیلان، عشیره‌ای از کُردها)
* بانوورام (بانورام)
* [[بانه]] (پشت بام،ە (بانه: فلات، نام شهری در [[استان کردستان]] ایران)
* [[بووک]] (عروس)
* باوان (باوان)
* باوێژان (باوِژان)
* بانیا (بانیا)
* بریا (بِریا: کاش)
* بۆژانە (بُژانه: گلی خوشرنگ)
* بۆنە (بُنه: مناسبت)
* بووژانه
* [[بوکان]] (جمع عروس ها، نام شهری کردنشین در [[آذربایجان غربی]])
* باژیلان 
* بەیان (بَیان: بامداد)  (بوژان: احیا)
* بەدەو (بَدَو: زیبا)
* بەرافین (بَرافین)
* بەرامە (بَرامه: بوی خوش)
* بەدڵ (بَردل: محبوب)
* بەربانگ (بَربانگ: افطار)
* بەرسنا (بَسنا: )
* بەرسین (بَرسین: )
* بەرکەن (بَرکن)
* بەرما (بَرما)
* بەروار (بَروار: نام کوهستانی در کردستان)
* بەژنا (بَژنا)
* بەژین (بَژین)
* بەسیلە (بَسیله)
* بەفران (بفران: برفان)
* بەفرین (بَفرین: برفی)  
* بەناز (بَناز: نازنین) 
* بێخاڵ (نام کوهستانی در کردستانەنەدەن (بَندَن: کوه)
* بەوران (بَوران)
* بەھیا (بَهیا)
* بەیان (بَیان: بامداد) 
* بیارە (بیاره) 
* بێری (بِری: شیردوش)
* بێریڤان (بِریوان: شیردوش)
* بێژا (بِژا)
* بێژان (بِژان)
* بێژین (بِژین)
* بێستان (بِستان: بوستان)
* بێشەنگ (بِشَنگ)

===پ===
* پانا
* پرژین
* پژال

===ت===
* ترووسکه
* ترلال (زیبا،نوعی اسب)
* توار (نوعی ریسمان و کردی به معنای پرنده)،نام محلی در دوسیور کشور [[فرانسه]] )
* تووشیار (اشعه ی خورشید)
* تانیا
* تارا (=ستاره، اصل این واژه [[بابلی]] است که به زبان هندی و زبان فارسی راه یافته{{مدرک}}) 

===ج===
* جیهان
* چاوجوان (زیباچشم) 
* چاورەش (سیەچشم) 
* چکاوک (نام پرندەای)
* چنور (نام گلی خوشبو) 
* چرو (غنچە) 
* چیمەن (سبزه و طبیعت) 
* [[چوپی]] (نوعی رقص کردی) 

===خ===
* خەزال (غزال) 
* خەزیم 
* خوزگه (آرزو، حسرت) 
* خوناو (باران آهسته و دلپذیر)


===د===
* دامینه (دامنه ی کوه)
* دایان (مادر،جمع مادران،دایه)
* دلژین (باصفا زندگی کردن)
* دونا (دانا)
* دیلان (نوعی رقص کردی)
* دلنیا (دلگرم و مطمئن) 
* دلووان (مهربان) 
* دیانا (نام شهری درعراق، نام الهه رومی) 
* دیمەن (چشم‌انداز) 
* درسا

===ر===
* رازاوه (آراسته،تروتمیز)
* راژانه (نام گیاهی داروی)
* روجا (آفتاب،در پارسی میانه مورد استفاده قرار میگرفت)
* روجیار (جمع آفتاب)
* روژآوا (غروب، غرب)
* روژا (روزها)
* روژان (روزها)
* روژانو (روز نو)
* روژبین (راهنما و هدایت کننده روز)
* روژدا (مادر زندگی)
* روژه (الماس)
* روژیار (میانجی روز و روشنایی)
* روژیا (یکی از روزها)
* روژیتا (مانند روز و روشنی)
* روژینا (چشم انداز روشنایی،روژین)
* روژ (خورشید) Roj
* روژین (خوروَش) 
* روناک (روشنا) 
* ریژنه (باران تند در هنگام آفتاب) 
* روناهی (تابناک)
* رونیاس (روناس)
* ریژین (هوش)

===ز===
* زریان (بادجنوب)

===ژ===
* ژوان
* ژیانا (زندگی،حیات)
* ژینا (زندگی)
* ژیلا
* ژینو (زنده) 
* ژیار 
* ژیوان (زی بان/بانی زندگی) 
* ژینوس

===س===
* ساریژ
* سایدا
* سروه
* سادیا
* سوژین
* سازان 
* سەیران 
* سکالا  
* سروشت (طبیعت) 
* سروه (نسیم)
* ستران
* سنور(مرز) 
* سوزان 
* سوکار (نام کوهستانی در کردستان)
* سوما (روشنایی) 


===ش===
* شاین (شاهدانه)
* شنیان (وزیدن نسیم،آرزو کردن،خنده نوزاد)
* شونا (نوعی گیاه،اثر)
* شیلان ([[نسترن]])
* شلیر (۱. سوسن ۲. لاله)
* شوخان (=شوخ و شنگ) 
* شنو ([[اشنویه]]) 
* شنه (نسیم آرام و دلپذیر بهاری) 
* شەپول (موج، آبخیز) 
* شەمام 
* شەرمین 
* شەوبو 

===ف===
* فرمیسک (=اشک) 
* فینک (=خنک و دلچسب) 

===ق===
* ڤیان (=عشق) 

===ک===
* کازیوه (سپیدی صبح تا آنجا که همه افق را فراگیرد)
* کیژان (جمع دختران)
* کالێ (=دختر چشم آبی با گیسوان طلایی) 
* کانی (=چشمه) 
* کەژال (=آهو، گونەای از واژه خەزال=غزال، اصل این واژه عربی است.)
* کویستان (=[[کوهستان]]) 
* کوردستان (=[[کردستان]]) 

===گ===
* گلاریس (زلف تابیده،موی بافته شده به زیبایی و آراستگی)
* گیوا (جذاب و گیرا)
* گلاره(چشم،حبه ی انگور) 
* گەلاویژ (ستاره شباهنگ،نوعی ستاره که درشبهای تابستان نمایان میشود) 
* گولاله (لالە،گل) 
* گزنگ (پرتو خورشید) 

===م===
* مژان (مژگان،مژه)
* میدیا (سرزمین [[ماد]]) 
* مزگین (مژده) 
* مهرایین

===ن===
* نینا (اینها)
* نازار(دوست داشتنی) 
* نالین 
* ناسکی 
* ناسکول 
* نساره 
* نەشمیل (زیبا و دلکش،خوشگل،زیبا اندام) 
* نه شمین 
* نەرمین (دلپذیر، مهربان) 
* نیاز ([[دعا]]) 
* نیان (لطیف، دلپذیر) 
* نیشتمان (میهن،دیار)

===و===
* وارش (بارش)
* وینه (تصویر،عکس،منظره)
* [[وه نه وشه]] (نوعی گل)

===ه===
* هالان (ویژیگی دختر به لخاظ زیبایی،سروصدا)
* [[هانا]] (امید،بینایی،خواهش)
* هانه (تحریک کردن، اینک)
* هایا (هوشیار،زیرک و باهوش)
* [[هورا]] ( درکردی [[غوغا]] و در اوستایی به معنایی نوشیدنی مست کننده یادشده است.)
* هورین (صدای جریان شدید آب)
* هیدی (آرام،صبور)
* هیدیکا (به آهستگی)
* هاوین (تابستان)
* هەلاله (لاله) 
* هیرو (گل ختمی) 
</div>

==نام‌های پسران==
<div style="-moz-column-count:2;-webkit-column-count:2;column-count:2;-moz-column-gap:1em;-webkit-column-gap:1em;column-gap:1em;text-align:right;">
=== ئا ===
* ئاسو (افق)
* ئاسوس 
* ئاکار 
* ئاکام (عاقبت، سرانجام)
* ئاکو (قلهٔ کوه) 
* ئاگرین (آتشین، نام یک کوهستان) 
* ئالان بلند، با حرمت، سخن دلنشین (نام کوهستانی در کردستان) 
* ئاوات (امید)
* ئارتین ( شعله و گرمای آتش) 
* ئارمین ( منسوب به آرام-پسر کیقباد) 
* ئازا ( دلاور، همریشه با آزاد) 
* ئەگید ( دلاور، اصل این واژه ترکی است) 
* ئەلەند ( تیغ آفتاب، نخستین پرتو بامدادی خورشید)
* ئەردەلان ( [[اردلان]]) 
* ئەردەوان ( [[اردوان]]) 
* ئەژدەر ( [[اژدر]]) 
* ئەویندار ( عاشق) 

===آ===
* آرشین
* آمیار
* آوات
* افران
* اورامان

===ب===
* بریار (عهد و پیمان)
* باگرو ( تندباد)
* باهوز ( گردباد) 
* بەلین ( پیمان) 
* بەهیز ( نیرومند) 
* بەرزان ( بلندپایه) 
* بەرهەم ( ثمرە) 
* بەتین ( آتشین) 
* بهنوش (گوارا، بهترین نوش دارو)
* بلیسه ( شعله، اخگر) 
* بلیمەت ( دلاور)
* بروسک ( جرقه) 
* بروا ( ایمان) 
* بریار ( تصمیم)
* بوران ( بوران)

===پ===
* [[پارسیا]] (اهالی پارس)
* پەژار (افسردەدل) 
* پەشیو (هراسان و افسردەدل «همریشه با پژمان»)
* پشتیوان (پشتیبان) 
* پشکو (شکوفە) 
* پیشەنگ 

===خ===
* خوشناو (نامدار،نیک نام)

===د===
* داژیار (روزی ،قدرت)
* داوین (دامنه کوه)
* [[دالاهو]] (برگرفته از کوهی در کرمانشاه)
* دانیار ( بخشندە) 
* دارا 
* دەرسیم (برگرفته از منطقه [[درسیم]] در [[ترکیه]])
* دیار (دیار، پیدا)
* دیاری
* دیلمان(برگرفته از سرزمینی که مابین گیلان و مازندران قرار دارد)
* دیمەن (چشم‌انداز)

===ر===
* راژور (جایی بالا،حاکم)
* روژیار (آفتاب،زمانه)
* روژمان (اندیشه نورانی،مانند روز)
* روژهات (روزها)
* راژان 
* راویژ(تدبیر) 
* روژند(نور خورشید) 
* رامان (در شگفت )
* ریبوار (رهگذر) 
* ریوان (رهگذر)
* ریباز (راه و شیوه) 
* ریناس (رهشناس) 
* ریبین (رهشناس، دورنگر، راهبین، دوراندیش، آینده نگر) 
* ریبین (دورنگر، راهبین) 
* ریکەوت (کردی)
* ریزان (وارد، ماهر) 
* رزگار (رستگار، آزاد) 
* روژان 

===ز===
* زاگروس ([[زاگرس]] اصل این واژه یونانی است.) 
* زال (حکمران، چیره) 
* زانا (دانا) 
* زانیار (دانشور) 
* زمناکو (نام کوهستانی در کردستان) 
* زیلان (کردی)
* زوران (تلاش، کشتی) 
* زوراب (کردی)
* زریان (نام یک نوع باد) 
* زیبار 
* زەردەشت 

===ژ===
* ژیار (زندگی شهرنشینی)
* ژیکان (قطره ی باران)
* ژیوار (زندگی)
* ژاوەرو ([[ژاورود]]) 
* ژوان (گفتگوی عاشقانە) 
* ژیر (هوشمند، همریشه با واژه «زیرک») 
* ژیلەمو (اخگر)
* ژیوار (تمدن) 
* ژیوان(نگهبان زندگی) 
* ژیهات (کاردان، ماهر)
* ژیهات (شایسته،لایق)

===س===
* ساکو (کوه بدون گیاه،ساده و بی آلایش) 
* سایمان (مانند سایه)
* سوران (نام یکی از منطقه های وسیع کردستان همچنین با اضافه شدن+ی=سورانی ؛نام یکی از لهجه های معروف در کردی)
* سیپان (بلندی مانع باد، نام دوکوه در کردستان)
* سارو 
* ساکار (پاک و ساده) 
* ساکو 
* سامال 
* سه یوان(کوهی در ایلام)
* سامرەند 
* سەردار ([[سردار]])
* سەنگاو 
* سەرکەوت ([[پیروز]]) 
* سەرکو 
* سیامه ند 
* [[سیروان]] (نام رودی در کرمانشاه) 
* [[سوران]] (به معنی سوریەای)  
* [[سردشت]] (به مکانی رویایی گفته میشود همانند بهشت سرسبز،نام شهری کردنشین در [[آذربایجان غربی]]) 
* سیوان (سایبان،چادر)
* سیروان

===ش===
* شالیار (همدم شاه )
* شاهو 
* شیروان
* شمِال
* شیرکو
* شورش
* شیوان

===ک===
* کاویار (مراد،آرزو)
* کژوان (کوهنورد)

===م===
* ماژان (بزرگان،همچنین مکانی در شهرستان بیرجند)

===ن===
* نیهاد (نهاد،هدف و مسیری)

===و===
* وانیار (باسواد)
* وارو (رهگذر)

===ه===
* هژار (بینوا،فقیر،تنگ دست)
* هژیان (ارزنده،شایان ارزش)
* هیرش (یورش،هجوم و حمله)
* هیژا (گرامی)
* هیمن (آرام)
* هیوا (امید)
* هاوری ( همراه)
* هاوراز (همراز) 
* هەلمەت (هجوم ناگهانی، دگرگون‌شده واژه عربی حَملة) 
* هەژار (ندار و فقیر) 
* هیمن (متین،نجیب) 
* هەلکەوت (فراز-رونده، چیره) 
* هەلگورد 
* هەلو (آله، [[عقاب]]) 
* هەردی 
* هەورام (برگرفته از [[اورامان|اورامانی]]، نام مردمی از سرزمین دیلمان که به غرب ایران مهاجرت نمودەاند) 
* هەوراز ( فراز و نشیب)
* هیژا ( گرامی، محترم) 
* هیرش ([[یورش]]) 
* هیوا ( امید) 
* هوزان (آوازەخوان) 
* هومەر 
* هیدی (آرام،ساکت) 
* هەندرین ( نام کوهستانی در کردستان) 
* هوگر ( علاقەمند)
</div>

== جستارهای وابسته ==
* [[نام‌های کوچک فارسی]]
* [[فهرست نام‌های بکاررفته برای افراد در ایران]]
* [[فهرست نام‌های مازندرانی]]
* [[فهرست نام‌های بەکاررفته در کشورهای مسلمان]]

== منابع ==
*ویکی‌پدیا کردی ،[http://ku.wikipedia.org/wiki/L%C3%AEsteya_nav%C3%AAn_kurd%C3%AE فهرست نام های کردی]
* کتاب استاد [[گیو مکریانی]]، اسامی و ریشه نام‌های کردی.
*[http://wikisource.org/wiki/Nav%C3%AAn_ke%C3%A7an Navên keçan] – Wîkîçavkanî
*[http://wikisource.org/wiki/Nav%c3%aan_xortan Navên lawan] – Wîkîçavkanî

[[رده:نام‌های ایرانی]]

[[de:Liste kurdischer Vornamen]]
[[fr:Liste des prénoms kurdes]]
[[it:Lista di prenomi curdi]]
[[ku:Lîsteya navên kurdî]]
[[sv:Kurdiska namn]]