Difference between revisions 594363 and 594444 on fywiki

{{wurk}}
[[Ofbyld:NederlandscheBank.jpg|thumb|Hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank aan het [[Frederiksplein (Amsterdam)|Frederiksplein]] in Amsterdam (2004)]]
[[Ofbyld:Dnb1.jpg|thumb|Het voormalige gebouw van De Nederlandsche Bank aan de Oude Turfmarkt, thans [[Allard Pierson Museum]]. Foto: bmz.amsterdam.nl.]]

'''De Nederlandsche Bank NV''' (DNB) is de [[sintrale bank]] fan [[Nederland]]. De Bank is [[1814]] opgericht door koning [[Willem I der Nederlanden|Willem I]] en heeft het Nederlandse monopolie op de uitgifte van bankbiljetten. De Nederlandse Staat is sinds 1948 enig aandeelhouder van de [[Naamloze vennootschap|NV]].

Tot Nederland in [[1999]] toetrad tot de [[Ekonomyske en Monetêre Uny]] stelde De Nederlandsche Bank de rentetarieven in Nederland vast. De president van de bank is kroonlid van de [[Sosjaal-Ekonomyskee Ried]] (SER).

==De bankwet fan 1998==
In 1999 waard de DNB part fan it [[Europeesk Stelsel fan Sintrale Banken]].

De DNB is troch it wizigjen fan de Bankwet yn 1998 formeel bestjoerlik folslein ûnôfhinklik wurden fan de Steat. De Steat is noch wol de iennichste oandielhâlder. Deze wijziging was noodzakelijk opdat DNB toe kon treden tot het Europees Stelsel van Centrale Banken. Feitelijk betekent het de volledige overdracht aan de Europese Centrale Bank, waardoor Nederland niet zelf meer de gelduitgifte kan regelen.

Artikel 104 fan it [[Ferdrach fan Maastricht]] út 1992 bepaalt daarnaast ondubbelzinnig: "De centrale bank is in het geheel niet gehouden om de regering van krediet te voorzien, de centrale bank kan niet gedwongen worden zulk een krediet te verschaffen". Door deze Europese wet is de ECB feitelijk een kopie geworden van de Amerikaanske ''[[Federal Reserve]''] (FED).

It Nederlânsk regear kin no allinnich aan geld komen door dit te lenen van particuliere banken{{Bron?||2012|02|08}}. Samen met die volledige overdracht van DNB aan de Europese Centrale Bank (ECB) is het voor Nederland sinds 1998 totaal onmogelijk om schuldloos zijn eigen economie van geld te voorzien. Nederland kan sinds de bankwet van 1998 niet meer zelfstandig de hoeveelheid geld in omloop regelen.

DNB is een naamloze vennootschap die als zelfstandig bestuursorgaan deel uit maakt van het Europees Stelsel van Centrale Banken (ESCB). Het dagelijkse bestuur is in handen van de directie. De DNB hat in [[Ried fan Kommissarissen]] dy't fan [[De Kroon (regering)|De Kroon]] wordt benoemd op voordracht van de Gemeenschappelijke Vergadering van directie en commissarissen. Drs. J.F. van Duyne is foarsitter fan de rie fan kommissarissen, de Bankried hat prof. drs. P. Bouw as foarsitter.

De gearkomsten en notulen fan DNB aandeelhoudersvergaderingen zijn verder strikt geheim.

==Taken==
De kerntaak van DNB is zorgen voor financiële stabiliteit en daarmee een bijdrage te leveren aan de [[welvaart]] in Nederland, door:
* samen te werken met andere nationale [[centrale bank]]en binnen het Eurosysteem voor prijsstabiliteit ofwel lage [[inflatie]];
* een soepele, betrouwbare en efficiënte afwikkeling van het betalingsverkeer te bewerkstelligen;
* erop toe te zien dat financiële instellingen, waaronder [[Bank (financiële instelling)|banken]] en [[verzekeringsmaatschappij]]en, voldoende vermogen hebben om aan hun verplichtingen te voldoen en een solide en integere bedrijfsvoering hebben en
* geeft (on)gevraagd economisch advies ten bate van goede (inter)nationale besluiten op de hierboven genoemde punten.

===Splitsing verantwoordelijkheden===
DNB heeft in essentie twee hoofdtaken, maar één president. Voor de monetaire taak, om te zorgen voor stabiele prijzen, moet de centrale bank volledig onafhankelijk zijn van bijvoorbeeld de politiek. President van DNB, Klaas Knot, moet als
lid van het bestuur van de ECB vrij kunnen besluiten over het te voeren monetaire beleid.<br />
Als toezichthouder is DNB wel verantwoording schuldig aan de politiek. Een wetswijziging met deze splitsing van verantoordelijkheden ligt nu ter goedkeuring bij de [[Eerste Kamer der Staten-Generaal|Eerste Kamer]]. Als die akkoord gaat, wordt DNB-directeur Jan Sijbrand de voorzitter van de Toezichtraad, een subcommissie binnen de directie waarin alle sleutelpersonen op het gebied van toezicht zijn vertegenwoordigd<ref>{{cite web|url=http://www.dnb.nl/binaries/DNB%20magazine%20-%20december%202011_tcm46-264320.pdf|title=DNB magazine, december 2011, p. 7|accessdate=2011-12-27}}</ref>.

==Fusie==
Per 30 oktober 2004 [[Juridische fusie|fuseerde]] de Bank met de [[Pensioen- en Verzekeringskamer]] (die voor 2001 de naam Verzekeringskamer had). De bank heeft hiermee een belangrijk rol als toezichthouder op deze financiële instellingen gekregen, naast het traditionele toezicht op de banken.

Toestemming van DNB is nodig voor het oprichten van een [[pensioenfonds]] of verzekeraar. Deze wordt alleen gegeven als het fonds of levensverzekeraar over voldoende financiële middelen beschikt én door deskundige en integere bestuurders wordt geleid. DNB controleert pensioenfondsen op basis van de [[Pensioenwet]] (Pw) en levensverzekeraars op basis van de [[Wet financieel toezicht]] (Wft). Door goed toezicht neemt de kans af dat een pensioenfonds of levensverzekeraar in financiële moeilijkheden komt waardoor de rechthebbenden geen aanspraak meer kunnen maken op hun inleg of opgebouwde vermogen.

In geval van moeilijkheden kan DNB financiële herstelplannen opleggen voor [[verzekeringsmaatschappij]]en waarvan de financiële positie zwak is of stille [[Curator (juridisch)|curator]]en aanstellen om de bestuurskracht te verstevigen of een productiestop opleggen. In dit laatste geval mag de verzekeraar geen nieuwe polissen meer afsluiten. Voor de pensioenfondsen gelden vergelijkbare maatregelen met uitzondering van de productiestop.

==Presidinten==
In presidint fan De Nederlandsche Bank wurdt foar sân jier beneamd.

* 2011-heden: [[Klaas Knot]]
* 1997-2011: [[Nout Wellink]]
* 1982-1997: [[Wim Duisenberg]]
* 1967-1981: [[Jelle Zijlstra]]
* 1946-1967: [[Marius Holtrop]]
* 1945-1946: [[Leonardus Trip]]
* 1941-1945: [[Meinoud Rost van Tonningen]]
* 1931-1941: [[Leonardus Trip]]
* 1912-1931: [[Gerard Vissering]]
* 1891-1912: [[Norbertus van den Berg]]
* 1885-1891: [[Nicolaas Pierson (politicus)|Nicolaas Pierson]]
* 1863-1884: [[Willem Mees]]
* 1858-1863: [[Hendrik Croockewit]]
* 1844-1858: [[Abraham Fock]]
* 1835-1844: [[Willem Mogge Muilman]]
* 1828-1835: [[Jacob Fock]]
* 1827-1828: [[Jaques Teysset]]
* 1816-1827: [[Jan Hodshon]]
* 1814-1816: [[Paul Iwan Hogguer]]

== Keppeling om utens ==
* [http://www.dnb.nl/ De Nederlandsche Bank]


{{boarnen|boarnefernijing=
<references/>}}
{{Koördinaten|52_21_32_N_4_54_1_E_scale:3125|52° 22' NB, 4° 54' EL}}

[[Kategory:Ekonomy]]
[[Kategory:Jild]]

[[ca:Banc dels Països Baixos]]
[[da:De Nederlandsche Bank]]
[[de:De Nederlandsche Bank]]
[[en:De Nederlandsche Bank]]
[[eo:La Nederlanda Banko]]
[[es:Banco de los Países Bajos]]
[[fr:Banque des Pays-Bas]]
[[id:De Nederlandsche Bank]]
[[ja:オランダ銀行]]
[[nl:De Nederlandsche Bank]]⏎
[[no:Nederlands bank]]
[[pt:De Nederlandsche Bank]]
[[ru:Нидерландский банк]]
[[ta:நெதர்லாந்து வங்கி]]
[[zh:荷兰中央银行]]