Difference between revisions 600198 and 600341 on fywiki

{{AmerikaanskeSteat |
| namme = State of New Mexico<br />Estado de Nuevo México
| flagge = [[Ofbyld:Flag of New Mexico.svg|140px|Vlag van New Mexico]]
| vlagartikel = Vlag van New Mexico
| wapen = 
| bijnaam = Land of Enchantment
| kaart = [[Ofbyld:Map of USA highlighting New Mexico.png]]
| Haadstêd = [[Santa Fe (New Mexico)|Santa Fe]]
| gouverneur = [[Bill Richardson]]
| Tatreden = [[6 jannewaris]] [[1912]]
| Oerflakte = 315.194
| pctwater = 0,2
| Befolking = 1.903.289
| dichtheid = 5,79
| Tiidsône = -7
| Oantal countys = 33
| Ofkoarting = NM
}}
'''Nij Meksiko''' ([[Ingelsk]]: ''New-Mexico'', [[Spaansk]]: ''Nuevo México'') is in steat fan de [[Feriene Steaten fan Amearika]]. De haadstêd is [[Santa Fe (New Mexico)|Santa Fe]]. 

== Skiednis ==
Eartiids, foar de komst fan de Jeropanen, waard it gebiet allinne befolke troch [[Yndianen|yndianestammen]] as de [[Navajo's]] en [[Apaches]]. Om 1540 hinne luts de [[Spanje|Spaanske]] [[konkwistadore]] [[Francisco de Coronado]] troch it gebiet. Syn twa jier doarjende siiktocht nei in protte goud wie om'e nocht. Dat wie it begjin fan de Spaanske tiid.

Yn [[1595]] waard de Spaanske provinsje ''Santa Fe de Nuevo México'' stifte en trije jier letter makke [[Juan de Oñate]] in begjin mei de koloanisaasje fan it gebiet. Yn [[1610]] waard de stêd [[Santa Fe (Nij Meksiko)|Santa Fe]] stifte.

Nei de ûnôfhinklikheid fan [[Meksiko]] yn [[1821]] wie Nij Meksiko ûnderdiel fan dizze republyk. Doe 't Meksiko yn in kriich belanne mei de [[Feriene Steaten]] moast it yn [[1848]] ôfstân dwaan fan Nij Meksiko.

Op [[6 jannewaris]] [[1912]] waard Nij Meksiko de 47e steat fan de Feriene Steaten. 

== Geografy ==
It oerflak fan Nij Meksiko is 315.194 km² grut. Trochstrings leit it op 1735 meter boppe seenivo; it heechste punt is Wheeler Pyk (4011 meter), dat ûnderdiel útmakket fan de [[Rocky Mountains]], dy't Nij Meksioo fan noard nei súd trochkrúst. De wichtichste rivier fan de steat is de [[Rio Grande (Río Bravo)|Rio Grande]].

Nij Meksiko grinzet oan it lân [[Meksiko]] en oan de steaten [[Teksas]], [[Oklahoma]], [[Arizona]] , [[Kolorado]] en [[Utah]]. Nij Meksiko leit yn de ''Mountain''-[[tiidsône]].

De steat hat in protte moaie natuergebieten, lykas de dripstiengrotten by Carlsbad en it wite sân fan White Sands.

== Demografy ==
Sa'n 40 % fan de befolking is fan [[Spanje|Spaanske]] komôf. It [[Spaansk]] mei it [[Ingelsk]] binne de offisjele talen fan Nij Meksiko. De grutste stêd is [[Albuquerque]]. Ek lizze yn de steat grutte [[Yndianereservaat|Yndianereservaten]]. 

== Keppeling om utens ==
* [http://www.state.nm.us Offisjele webstee fan Nij Meksiko]
* [http://www.youtube.com/watch?v=SJb7_rcL1GY Nij Meksiki]


<gallery perrow="5">
Image:San Felipe de Neri Church, Albuquerque NM.jpg|<center>Albuquerque</center>
Image:El Farol Restaurant and Cantina, Santa Fe NM.jpg|<center>Santa Fe</center>
</gallery>

[[Kategory:Steat yn de Feriene Steaten]]

[[af:Nieu-Meksiko]]
[[ay:New Mïxiku suyu]]⏎
[[an:Nuevo Mexico]]
[[ang:Nīwe Mexico]]
[[ar:نيومكسيكو]]
[[arc:ܢܝܘ ܡܝܟܣܝܟܘ]]
[[arz:نيو مكسيكو]]
[[ast:Nuevu Méxicu]]
[[az:Nyu Meksiko]]
[[bat-smg:Nauja Meksėka]]
[[bcl:Nueva Mehiko]]
[[be:Штат Нью-Мексіка]]
[[be-x-old:Нью-Мэксыка]]
[[bg:Ню Мексико]]
[[bi:Niu Mexico]]
[[bn:নিউ মেক্সিকো]]
[[bo:མེག་སི་ཀོ་གསར་མ།]]
[[bpy:নিউ মেক্সিকো]]
[[br:New Mexico]]
[[bs:New Mexico]]
[[ca:Nou Mèxic]]
[[chr:ᏍᏆᏂᏤᏍᏛᎢ]]
[[cy:New Mexico]]
[[ckb:نیومەکسیکۆ]]
[[cs:Nové Mexiko]]
[[cv:Çĕнĕ Мексика]]
[[da:New Mexico]]
[[de:New Mexico]]
[[diq:New Mexico]]
[[el:Νέο Μεξικό]]
[[en:New Mexico]]
[[eo:Nov-Meksiko]]
[[es:Nuevo México]]
[[et:New Mexico]]
[[eu:Mexiko Berria]]
[[fa:نیومکزیکو]]
[[fi:New Mexico]]
[[fo:New Mexico]]
[[fr:Nouveau-Mexique]]
[[frp:Novél-Mexique]]
[[frr:New Mexico]]
[[ga:Nua-Mheicsiceo]]
[[gag:New Mexico]]
[[gd:Meagsago Nuadh]]
[[gl:Novo México]]
[[gn:Pyahu Méjiko]]
[[gv:New Mexico]]
[[hak:Néu Me̍t-sî-kô]]
[[haw:Nū Mekiko]]
[[he:ניו מקסיקו]]
[[hi:नया मेक्सिको]]
[[hy:Նյու Մեքսիկո]]
[[hif:New Mexico]]
[[hr:Novi Meksiko]]
[[ht:Nou Meksiko]]
[[hu:Új-Mexikó]]
[[ia:New Mexico]]
[[id:New Mexico]]
[[ig:Nú Mézíkọ]]
[[yi:ניו מעקסיקא]]
[[ik:Tchiaq Mexiqo]]
[[ilo:New Mexico]]
[[io:Nova-Mexikia]]
[[yo:Ìpínlẹ̀ Titun Mẹ́ksíkò]]
[[is:New Mexico]]
[[it:Nuovo Messico]]
[[ja:ニューメキシコ州]]
[[jv:New Mexico]]
[[ka:ნიუ-მექსიკო]]
[[ko:뉴멕시코 주]]
[[ku:New Mexico]]
[[kw:Meksiko Nowydh]]
[[la:Novum Mexicum]]
[[lad:Nuevo México]]
[[lb:New Mexico]]
[[li:New Mexico]]
[[lij:Noeuvo Mescico]]
[[lmo:Növ Messich]]
[[lt:Naujoji Meksika]]
[[lv:Ņūmeksika]]
[[mg:New Mexico]]
[[mi:New Mexico]]
[[my:နယူးမက္ကဆီကိုပြည်နယ်]]
[[mk:Ново Мексико]]
[[ml:ന്യൂ മെക്സിക്കോ]]
[[mn:Нью-Мексико]]
[[mr:न्यू मेक्सिको]]
[[mrj:Нью-Мексико]]
[[ms:New Mexico]]
[[nah:Yancuīc Mēxihco]]
[[nds:Nee-Mexiko]]
[[nds-nl:Niej Mexiko (stoat)]]
[[nl:New Mexico]]
[[nn:New Mexico]]
[[no:New Mexico]]
[[nv:Yootó Hahoodzo]]
[[oc:Nòu Mexic]]
[[os:Нью-Мексико]]
[[pam:New Mexico]]
[[pl:Nowy Meksyk]]
[[pms:Neuv Méssich]]
[[pnb:نیو میکسیکو]]
[[pt:Novo México]]
[[qu:Musuq Mishiku suyu]]
[[rm:New Mexico]]
[[ro:New Mexico]]
[[ru:Нью-Мексико]]
[[sah:Нью Мексико]]
[[scn:New Mexico]]
[[sco:New Mexico]]
[[se:New Mexico]]
[[sh:Novi Meksiko]]
[[simple:New Mexico]]
[[sk:Nové Mexiko]]
[[sl:Nova Mehika]]
[[sq:New Mexico]]
[[sr:Нови Мексико]]
[[sv:New Mexico]]
[[sw:New Mexico]]
[[szl:Nowy Meksyk]]
[[ta:நியூ மெக்சிகோ]]
[[te:న్యూ మెక్సికో]]
[[th:รัฐนิวเม็กซิโก]]
[[tl:New Mexico]]
[[tr:New Mexico]]
[[tt:Нью-Мексико]]
[[ug:Yéngi Méksika Shitati]]
[[uk:Нью-Мексико]]
[[ur:نیو میکسیکو]]
[[uz:N'yu-Meksiko]]
[[vi:New Mexico]]
[[vo:New Mexico]]
[[war:New Mexico]]
[[xal:Шин Меексик]]
[[zh:新墨西哥州]]
[[zh-min-nan:New Mexico]]