Revision 591495 of "Anglo-Saksyske Kronyk" on fywiki

[[Ofbyld:Peterborough.Chronicle.firstpage.jpg|thumb|right|De earste side fan de ''Peterborough Chronicle''.]]
De '''Anglo-Saksyske Kronyk''' is in samling dokuminten dy't de skiednis beskriuwe fan de [[Angelsaksen]] en harren festiging op de Britske eilannen.

De (koarte) skiednisskriuwerij begjint lykwols al yn 60 f.Kr. en rint troch oant fier yn de [[12e ieu]]. In protte fan de ynformaasje is út twadde hân of basearre op grútsjen oer foarfallen dy't earne oars barden. Dêtroch is de kronyk net altyd betrouber. Foar guon tiidrekken en plakken is de kronyk lykwols de ienige wichtige noch besteande boarne mei ynformaasje. De manuskripten waarden op ferskillende plakken skreaun.

De skriften binnen foaral bewarre bleaun en bewurke yn kleasters en binne dêrom faak plakbûne dokuminten. Dêrom koe it barre dat saken oer de opbringst fan de rispinge of it tekoart oan bijen in soad omtinken krige, wylst politike saken dy't harren fier fuort ôfspilen foar in grut part negeare waarden.

Lykwols, is út de skriften in soad ynformaasje te heljen. De kroniken befetsje de earste Jeropeeske oaniensletten skiedskruwerij yn in lânstaal. Fan de sân noch besteande manuskripten binne der seis skreaun yn [[Aldingelsk]] of ier [[Midingelsk]], it sânde befet in ferskaat fan Ald-Ingelsk en [[Latynsk]]. It âldste manuskript stiet bekend as de ''Parker Chronicle'' (nei in eardere besitter derfan, Matthew Parker) of de ''[[Winchester]] Chronicle''. Alhoewol't der gjin bewiis foar is, wurdt faak sein dat de kroniken ûntstean binne op inisjatyf fan kening [[Alfred de Grutte]].

=== Hânskriften ===
De noch besteande hanskriften binne:
* Manuskript A: The Parker Chronicle (Corpus Christi College, Cambridge, MS. 173); Cottonian Fragment (Brits Museum, Cotton MS. Otho B xi, 2)
* Manuskript B: The Abingdon Chronicle I (Britsk Museum, Cotton MS. Tiberius A vi.)
* Manuskript C: The Abingdon Chronicle II (Britsk Museum, Cotton MS. Tiberius B i.)
* Manuskript D: The Worcester Chronicle (Britsk Museum, Cotton MS. Tiberius B iv.)
* Manuskript E: The Laud (of "Peterborough") Chronicle (Bodleian, MS. Laud 636)
* Manuskript F: The Bilingual Canterbury Epitome (Britsk Museum, Cotton MS. Domitian A viii.) - optekenings yn it Ingelsk en it Latyn.
* Manuskript H: Cottonian Fragment Brits Museum, Cotton MS. Domitian A ix.)
* Manuskript I: An Easter Table Chronicle (Britsk Museum, Cotton MS. Caligula A xv.)

== Keppelings om utens ==
* [http://www.georgetown.edu/labyrinth/library/oe/texts/asc/a.html De oarspronklike tekst]
* [http://sunsite.berkeley.edu/OMACL/Anglo/ De tekst yn modern Ingelsk]
* [http://www.britannia.com/history/docs/asintro2.html De tekst yn modern Ingelsk, mei oanfoljende relevante keppelings]

[[Kategory:Ingelske literatuer]]
[[Kategory:Midsieuwen]]

[[be:Англа-саксонская хроніка]]
[[be-x-old:Англасаксонская кроніка]]
[[bg:Англо-саксонска хроника]]
[[br:Kronik angl-ha-saoz]]
[[cs:Anglosaská kronika]]
[[da:Angelsaksiske Krønike]]
[[de:Angelsächsische Chronik]]
[[el:Αγγλοσαξωνικό χρονικό]]
[[en:Anglo-Saxon Chronicle]]
[[eo:Anglosaksa kroniko]]
[[es:Crónica anglosajona]]
[[fi:Anglosaksien kronikka]]
[[fr:Chronique anglo-saxonne]]
[[gl:Crónica anglosaxoa]]
[[hr:Anglosaska kronika]]
[[hu:Angolszász krónika]]
[[is:Annáll Engilsaxa]]
[[it:Cronaca anglosassone]]
[[ja:アングロサクソン年代記]]
[[la:Chronica Anglosaxonum]]
[[lv:Anglosakšu hronika]]
[[ml:ആംഗ്ലോ സാക്‌സൺ ക്രോണിക്കിൾ]]
[[nl:Angelsaksische Kroniek]]
[[no:Den angelsaksiske krønike]]
[[pl:Kronika anglosaska]]
[[pt:Crônica Anglo-Saxônica]]
[[ro:Cronica anglo-saxonă]]
[[ru:Англосаксонские хроники]]
[[sh:Anglosaksonska kronika]]
[[simple:Anglo-Saxon Chronicle]]
[[sv:Anglosaxiska krönikan]]
[[th:พงศาวดารแองโกล-แซ็กซอน]]
[[tr:Anglo-Sakson Kronolojisi]]
[[uk:Англосаксонський часопис]]
[[zh:盎格魯-撒克遜編年史]]