Revision 40509 of "19. yüzyıl" on gagwiki

{{19. yüzyıl}}
'''19. yüzyıl''', miladi takvime göre [[1 Ocak]] [[1801]] ile [[31 Aralık]] [[1900]] günleri arasındaki zaman dilimi olarak kabul edilir. 

[[Portekiz]], [[Osmanlı]] ve [[Çin|Çin İmparatorluğu]] çökmeye başlamış, [[Babür]] ve [[Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu]] da son bulmuştur.

[[Napolyon Savaşları]]’ndan sonra, [[Britanya İmparatorluğu]], dünya nüfusunun dörtte biri, yüzölçümünün üçte birine hakim olarak dünyanın önder gücü haline gelmiştir. "[[Pax Britannica]]" (Britanya barışı) döneminde, korsanlara karşı ciddi tedbirleri ile dünyada ticaretin teşvikini sağlamıştır. 19. yüzyıl aynı zamanda yeni icat ve keşiflerle beraber pozitif bilimlerde ciddi atılımlara sahne olmuştur. Tıp, matematik, fizik, kimya, biyoloji, elektrik ve metalurji gibi alanlarda gelecek yüzyılın hızlı gelişen teknolojik yeniliklerinin temelleri atılmıştır.

Demiryolları taşımacılığının başlamasıyla gelen [[sanayi devrimi]]yle beraber bir çok ülkede [[kentleşme]] hareketleri başlamıştır ve dünyadaki bir çok büyük şehrin nüfusu, bu dönemde bir milyonun üstüne çıkmıştır. Bunda tıp alanındaki gelişmeler de etkili olmuştur. Dünyanın kalan keşfedilmemiş bölgeleri (Antarktika ve Arktika’nın ulaşılması zor yerleri hariç) keşfedilmiştir ve 1890larda dünyanın hassas ve detaylı bir haritasının ortaya konmasına vesile olmuştur. 

Bu yüzyıl köleliğin hızlı bir düşüş yaşamasına neden olmuştur. [[Haiti Devrimi|Haiti köle ayaklanmasın]]ı takiben Britanya İmparatorluğu, denizlerdeki egemenliğini kullanarak dünya çapındaki köle ticaretini durdurmaya çalışmıştır. Britanya 1834’te, [[Amerika Birleşik Devletleri]], iç savaşı takiben 1865’te, [[Brezilya]] ise 1888’de köleliği kaldırmıştır. Aynı şekilde [[Rusya]] da topraklarında köleliğe son vermiştir. 

== Dönemler ==
* [[Sanayi Devrimi]]
* [[İngiliz naipliği]], [[Victoria devri]] ([[Britanya İmparatorluğu]])
* [[Restorasyon (Fransa)]], [[Temmuz Monarşisi]], [[İkinci Cumhuriyet (Fransa)]], [[İkinci İmparatorluk (Fransa)]], [[Üçüncü Cumhuriyet (Fransa)]]
* [[Edo dönemi]]

== Olaylar ==
=== [[1800]]'ler ===
* [[Napoli]] dukalığı ve Toskana dukalığı yıkıldı

=== [[1810]]'lar ===
* [[1802]] - [[Victor Hugo]]'nun doğumu
* [[1804]] - [[Cezzar Ahmed Paşa]]'nın doğumu
* [[1804]] - [[Napolyon]] kendini imparator ilan etti
* [[1807]] - [[Kabakçı Mustafa İsyanı]]
* [[1809]] - [[Kale-i Sultaniye Antlaşması]] imzalandı

=== [[1820]]'ler ===
* [[1827]] - [[Navarin Olayı]]
* [[1812]] - [[1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı]]'nın sonu [[Bükreş Antlaşması]]'nın imzalanması
* [[1812]] - [[Babanzade Ahmet Paşa İsyanı]]
* [[1812]] - [[Charles Dickens]]'ın doğumu
* Madde işaretli liste öğesi
=== [[1830]]'lar ===
* Fransızlar [[Cezayir]]'i Osmanlılardan aldı.
* [[1839]] - [[Yunanistan]] isyanlar sonucu bağımsız oldu

=== [[1840]]'lar ===
* [[Neptün]] gezegeni bulundu.

=== [[1850]]'ler ===
* [[1853]] - [[Kırım Savaşı]]
* [[1856]] - [[Paris Antlaşması]]

=== [[1860]]'lar ===

=== [[1870]]'ler ===
* [[1871]] - [[Paris]]'teki işçi faciasıyla 20.000 insan hayatını kaybetti

=== [[1880]]'ler ===
* [[1881]] - [[Mustafa Kemal Atatürk|Mustafa Kemal]] doğdu
* [[1889]] - İngilizler, [[Mısır]]'ı işgal etti.

=== [[1890]]'lar ===

== Önemli kişiler ==
=== Siyaset ve ordu ===
[[Dosye:Ingres, Napoleon on his Imperial throne.jpg|thumb|220px|[[Napolyon Bonapart]], konsül ve [[Fransa]] imparatoru]]
[[Dosye:Abraham Lincoln head on shoulders photo portrait.jpg|thumb|220px|[[Abraham Lincoln]] (1963), [[Amerika Birleşik Devletleri]]'nin 16. başkanı]]
[[Dosye:Abdulhamid21890.jpg|thumb|right|220px|[[II. Abdülhamit]], [[Osmanlı]] sultanı]]
[[Dosye:Bismarck1894.jpg|thumb|right|220px|[[Otto von Bismarck]], ''demir şansölye'' (demir başbakan)]]

* [[II. Abdülhamid]], [[Osmanlı]] İmparatoru
* [[Susan B. Anthony]], ABD'li kadın hakları savunucusu 
* [[Otto von Bismarck]], [[Almanya]] şansölyesi
* [[John C. Calhoun]], ABD'li senatör 
* [[Henry Clay]], ABD'li devlet adamı, "büyük uzlaştırıcı" 
* [[Jefferson Davis]], [[Amerika Konfedere Devletleri]]'nin başkanı. 
* [[Benjamin Disraeli]], roman yazarı ve politikacı
* [[Frederick Douglass]], ABD'li köle hakları savunucusu 
* [[VII. Ferdinand]], [[İspanya]] Kralı 
* [[Joseph Fouché]], [[Fransızlar|Fransız]] politikacı 
* [[John C. Frémont]], kaşif, Kaliforniya valisi 
* [[Giuseppe Garibaldi]], [[İtalyan]] siyasi birleşmesinin lideri 
* [[II. Isabella]], [[İspanya]] Kraliçesi 
* [[Gojong]] (Joseon), [[Kore]] imparatoru 
* [[William Lloyd Garrison]], ABD'li köle hakları savunucusu
* [[William Ewart Gladstone]], [[Britanya]] başbakanı 
* [[Ulysses S. Grant]], [[Amerika Birleşik Devletleri|ABDli]] general ve devlet başkanı
* [[George Hearst]], ABD'li senatör ve [[William Randolph Hearst]]'ün babası 
* [[Theodor Herzl]], modern [[siyonizm]]in kurucusu, Yahudi devleti kurma fikrini ortaya atan kişi 
* [[Andrew Jackson]], ABD'li general ve devlet başkanı 
* [[Thomas Jefferson]], ABD başkanı
* [[I. Franz Joseph]], [[Avusturya-Macaristan]] İmparatoru 
* [[Lajos Kossuth]], [[Macar]] valisi, bağımsızlık savaşı lideri 
* [[Robert E. Lee]], Amerika Konfedere Devletleri generali 
* [[Abraham Lincoln]], ABD başkanı, iç savaş lideri
* [[Sir John A. Macdonald]], [[Kanada]]'nın ilk başbakanı 
* [[Mutsuhito]], [[Japon]] İmparatoru
* [[II. Mahmud]], Osmanlı imparatoru
* [[Kavalalı Mehmet Ali Paşa]], [[Mısır]] valisi
* [[Klemens von Metternich]], [[Avusturya]] şansölyesi 
* [[Napolyon Bonapart]], konsül ve [[Fransa]] imparatoru 
* [[III. Napolyon]], Fransa imparatoru 
* [[Cecil Rhodes]], [[Rodezya]]’nın temellerini atan kişi ve [[De Beers]] elmas firmasının kurucusu. 
* [[Theodore Roosevelt]], mucit, doğa bilimci ve 20. yüzyıl ABD başkanlarından 
* [[William Tecumseh Sherman]], Amerikan İç Savaşı'nda ABD'li general.
* [[Leland Stanford]], Kaliforniya valisi, senatör, işadamı 
* [[István Széchenyi]], aristokrat, Macar reform hareketinin lideri 
* [[Charles Maurice de Talleyrand]], Fransız politikacı 
* [[Harriet Tubman]], Afrika-Amerika köle hakları savunucusu, [[Underground Railroad]]’da önemli bir rol oynamıştır. 
* [[William M. Tweed]], Patron Tweed, [[New York]]’un önde gelen politikacılarından ve [[Tamanny Hall]]’un başı
* [[Victoria]], [[Birleşik Krallık]] kraliçesi 
* [[Hong Xiuquan]], [[Taiping Ayaklanması]] önderi
* [[Tokugawa Yoshinobu]], [[Japon]] [[shogun]] (son shogun) 
* [[Oturan Boğa]], [[Lakota]] liderlerinden
* ([[Libertadores]]), Latin Amerikalı özgürlük savaşçıları
* [[Simón Bolívar]] (Venezuela, Kolombiya, Panama, Ekvaador, Peru ve Bolivya) 
* [[José de San Martín]] (Arjantin, Şili ve Peru) 
* [[I. Pedro (Brezilya İmparatoru)|I. Pedro]] (Brezilya) 
* [[Bernardo O'Higgins]] (Şili, Peru) 
* [[José Miguel Carrera]] (Şili) 
* [[José Gervasio Artigas]] (Uruguay) 
* [[Antonio José de Sucre]] (Venezuela, Ekvador and Bolivya) 
* [[Ramon Castilla]] (Peru)

=== Din ve felsefe ===

[[Dosye:Karl Marx.jpg|thumb|right|220px|[[Karl Marx]]]]

[[Dosye:FWNietzscheSiebe.jpg|thumb|220px|[[Friedrich Nietzsche]]]]

* [[Friedrich Engels]], Alman [[komünizm]]'in kurucusu
* [[Ayya Vaikundar]], [[Ayyavazhi]] inanışının ilk adımlarını atan kişi. 
* [[Bahá'u'lláh]], İranlı, [[Bahailik]]'in kurucusu 
* [[Mikhail Bakunin]], anarşist
* [[William Booth]], sosyal reformist, kurtuluş ordusu (Salvation Army)’nun kurucusu 
* [[Auguste Comte]], düşünür
* [[Mary Baker Eddy]], dini lider, Hıristiyan bilimi (Christian Science)'ın kurucusu 
* [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]], düşünür
* [[Søren Kierkegaard]], düşünür
* [[Karl Marx]], politika düşünürü
* [[John Stuart Mill]], düşünür
* [[William Morris]], sosyal reformist 
* [[Friedrich Nietzsche]], düşünür
* [[Nikolai]] (Nicholas), [[Japonya]]'da ortodoks dini lider
* [[Sri Ramakrishna]], [[Hindu]] aziz
* [[Claude Henri de Rouvroy]], [[Comte de Saint-Simon]], Fransız sosyalizminin kurucusu 
* [[Arthur Schopenhauer]], düşünür 
* [[Joseph Smith, Jr.]] ve [[Brigham Young]], [[mormonizm]]in kurucuları 
* [[Ellen White]], dini lider, yedinci gün adventist kilisesinin kurucularından.

=== Bilim ===

[[Dosye:Charles Robert Darwin by John Collier cropped.jpg|thumb|220px|[[Charles Darwin]]]]

[[Dosye:Louis Pasteur.jpg|thumb|220px|[[Nadar (photographer)|Nadar]], [[Louis Pasteur]], 1878]]

* [[Friedrich Engels]], doğa bilimci, filozof
* [[Amedeo Avogadro]], fizikçi 
* [[Johann Jakob Balmer]], matematikçi, fizikçi
* [[Henri Becquerel]], fizikçi
* [[Alexander Graham Bell]], mucit
* [[Ludwig Boltzmann]], fizikçi
* [[János Bolyai]], matematikçi
* [[Louis Braille]], körler alfabesinin mucidi
* [[Robert Bunsen]], kimyager
* [[Marie Curie]], fizikçi, kimyager
* [[Pierre Curie]], fizikçi
* [[Gottlieb Daimler]], mühendis, endüstriyel tasarımcı 
* [[Charles Darwin]], doğa bilimci
* [[Christian Doppler]], fizikçi, matematikçi
* [[Thomas Edison]], mucit
* [[Michael Faraday]], bilim adamı 
* [[Léon Foucault]], fizikçi
* [[Gottlob Frege]], matematikçi, filozof 
* [[Sigmund Freud]], psikoanalizin kurucusu 
* [[Carl Friedrich Gauss]], matematikçi, fizikçi, gökbilimci 
* [[Josiah Willard Gibbs]], fizikçi
* [[Ernst Haeckel]], biyolog
* [[Heinrich Hertz]], fizikçi
* [[Alexander von Humboldt]], doğa bilimci, kaşif
* [[Nikolai Lobachevsky]], matematikçi
* [[William Thomson]], [[Lord Kelvin]], fizikçi
* [[Robert Koch]], fizikçi, bakteriyolog
* [[Justus von Liebig]], kimyager
* [[Wilhelm Maybach]], otomobil mühendis, endüstriyel tasarımcı 
* [[James Clerk Maxwell]], fizikçi
* [[Gregor Mendel]], biyolog
* [[Dmitri Mendeleev]], kimyager
* [[Samuel Morey]], mucit
* [[Alfred Nobel]], kimyager, mühendis, mucit
* [[Louis Pasteur]], mikrobiyolog ve kimyager
* [[Bernhard Riemann]], matematikçi
* [[William Emerson Ritter]], biyolog
* [[Santiago Ramón y Cajal]], biyolog 
* [[Nikola Tesla]], mucit 
* [[Karl Weierstrass]], matematikçi

=== Edebiyat ===

[[Dosye:Charles Dickens 3.jpg|thumb|220px|[[Charles Dickens]]]]

[[Dosye:Emile Zola 2.jpg|thumb|220px|[[Emile Zola]], 1900]]

[[Dosye:Edgar Allan Poe 2.jpg|thumb|right|220px|[[Daguerreotype]], [[Edgar Allan Poe]]]]

* [[Leopoldo Alas]] 
* [[Hans Christian Andersen]] 
* [[Machado de Assis]] 
* [[Jane Austen]] 
* [[Gertrudis Gómez de Avellaneda]]
* [[Honoré de Balzac]] 
* [[Charles Baudelaire]]
* [[Gustavo Adolfo Bécquer]] 
* [[Elizabeth Barret Browning]] 
* [[Anne Brontë]] 
* [[Charlotte Brontë]] 
* [[Emily Brontë]] 
* [[Lord Byron]] 
* [[Georg Büchner]] 
* [[Rosalía de Castro]] 
* [[Anton Çehov]]
* [[François-René de Chateaubriand]] 
* [[Kate Chopin]] 
* [[Samuel Taylor Coleridge]] 
* [[James Fenimore Cooper]] 
* [[Stephen Crane]] 
* [[Eduard Douwes Dekker]] 
* [[Charles Dickens]]
* [[Emily Dickinson]] 
* [[Fyodor Mihayloviç Dostoyevski|Dostoyevski]]
* [[Arthur Conan Doyle]] 
* [[Alexandre Dumas]]
* [[George Eliot]] 
* [[Ralph Waldo Emerson]]
* [[Gustave Flaubert]] 
* [[Margaret Fuller]] 
* [[Elizabeth Gaskell]] 
* [[Johann Wolfgang von Goethe]] 
* [[Nikolai Gogol]] 
* [[Juana Manuela Gorriti]] 
* [[Grimm kardeşler]] 
* [[Henry Rider Haggard]] 
* [[Thomas Hardy]] 
* [[Francis Bret Harte]] 
* [[Nathaniel Hawthorne]] 
* [[Friedrich Hölderlin]] 
* [[Heinrich Heine]] 
* [[Victor Hugo]]
* [[Henrik Ibsen]] 
* [[Washington Irving]] 
* [[Henry James]] 
* [[John Keats]] 
* [[Caroline Kirkland]] 
* [[Jules Laforgue]] 
* [[Giacomo Leopardi]] 
* [[Alessandro Manzoni]] 
* [[Stéphane Mallarmé]] 
* [[José Martí]] 
* [[Clorinda Matto de Turner]] 
* [[Herman Melville]] 
* [[Friedrich Nietzsche]] 
* [[Edgar Allan Poe]]
* [[Manuel González Prada]] 
* [[Aleksandr Pushkin]] 
* [[Arthur Rimbaud]] 
* [[John Ruskin]] 
* [[George Sand]] (Amandine-Aurore-Lucile Dupin) 
* [[Walter Scott]]
* [[Percy Shelley]] 
* [[Mary Shelley]] 
* [[Stendhal]] (Marie-Henri Beyle) 
* [[Robert Louis Stevenson]] 
* [[Bram Stoker]] 
* [[Harriet Beecher Stowe]] 
* [[Alfred, Lord Tennyson]] 
* [[Henry Thoreau]] 
* [[Lev Tolstoy]]
* [[Mark Twain]] 
* [[Paul Verlaine]] 
* [[Giovanni Verga]]
* [[Jules Verne]] 
* [[Lew Wallace]] 
* [[HG Wells]] 
* [[Walt Whitman]] 
* [[Oscar Wilde]]
* [[William Wordsworth]] 
* [[Émile Zola]] 
* [[José Zorrilla]]

=== Müzik ===

[[Dosye:Beethoven.jpg|thumb|[[Ludwig van Beethoven]]]]

* [[Ludwig van Beethoven]] 
* [[Hector Berlioz]] 
* [[Georges Bizet]] 
* [[Arnold Bocklin]] 
* [[Alexander Borodin]] 
* [[Johannes Brahms]] 
* [[Anton Bruckner]] 
* [[Frédéric Chopin]] 
*	[[Claude Debussy]] 
*	[[Antonín Dvořák]] 
*	[[Edvard Grieg]] 
*	[[Scott Joplin]] 
*	[[Gustav Mahler]] 
*	[[Franz Liszt]] 
*	[[Felix Mendelssohn]] 
*	[[Modest Mussorgsky]] 
*	[[Jacques Offenbach]] 
*	[[Niccolò Paganini]] 
*	[[Camille Saint-Saëns]] 
*	[[Antonio Salieri]] 
*	[[Franz Schubert]] 
*	[[Robert Schumann]] 
*	[[Gilbert and Sullivan]] 
*	[[Peter İlyiç Çaykovski]] 
*	[[Giuseppe Verdi]] 
*	[[Richard Wagner]]

=== Görsel sanatlar (resim, heykel) ===

[[Dosye:Claude Monet, Impression, soleil levant, 1872.jpg|thumb|220px|[[Claude Monet|Monet]]'nin [[İzlenim: Gün Doğumu]] adlı eseri, 1872, izlenimcilik ([[empresyonizm]]) akımına ismini vermiştir.]]

[[Dosye:Vincent Willem van Gogh 109.jpg|thumb|220px|[[Vincent Van Gogh]], [[kendi portresi]], 1889]]

*	[[Albert Bierstadt]] 
*	[[William Blake]] 
*	[[Mary Cassatt]] 
*	[[Camille Claudel]] 
*	[[Paul Cezanne]] 
*	[[Frederic Edwin Church]] 
*	[[Thomas Cole]] 
*	[[John Constable]] 
*	[[Camille Corot]] 
*	[[Gustave Courbet]] 
*	[[Honoré Daumier]] 
*	[[Edgar Degas]] 
*	[[Eugène Delacroix]] 
*	[[Thomas Eakins]] 
*	[[Caspar David Friedrich]] 
*	[[Paul Gauguin]] 
*	[[Théodore Géricault]] 
*	[[Vincent van Gogh]] 
*	[[Ando Hiroshige]] 
*	[[Hokusai]] 
*	[[Winslow Homer]] 
*	[[Jean Auguste Dominique Ingres]] 
*	[[Édouard Manet]] 
*	[[Claude Monet]] 
*	[[Gustave Moreau]] 
*	[[Berthe Morisot]] 
*	[[Edvard Munch]] 
*	[[Camille Pissarro]] 
*	[[Pierre-Auguste Renoir]] 
*	[[Auguste Rodin]] 
*	[[Albert Pinkham Ryder]] 
*	[[John Singer Sargent]] 
*	[[Georges Seurat]] 
*	[[Henri de Toulouse-Lautrec]] 
*	[[Joseph Mallord William Turner]] 
*	[[James McNeil Whistler]] 
*	[[Tsukioka Yoshitoshi]]

=== İş Dünyası ===
*	[[John Jacob Astor III]], emlakçı 
*	[[Andrew Carnegie]], sanayici, hayırsever 
*	[[Jay Cooke]], finans
*	[[Henry Clay Frick]], sanayici, sanat koleksiyoncusu 
*	[[Jay Gould]], Demiryolu müteahhidi 
*	[[Meyer Guggenheim]], aile reisi, maden 
*	[[Daniel Guggenheim]] (bakır) 
*	[[E. H. Harriman]], demiryolları
*	[[Henry O. Havemeyer]] (şeker), sanat koleksiyoncusu 
*	[[George Hearst]], altın
*	[[James J. Hill]] (demiryolları) 
*	[[Andrew W. Mellon]], sanayici, hayırsever, sanat koleksiyoncusu 
*	[[J.P. Morgan]], banker, sanat koleksiyoncusu
*	[[George Mortimer Pullman]] (demiryolları) 
*	[[Charles Pratt]], petrol, Pratt Institute’un kurucusu 
*	[[John D. Rockefeller]], petrol, sanayi imparatoru, hayırsever
*	[[Levi Strauss]], tekstil 
*	[[Cornelius Vanderbilt]], demiryolları, gemi taşımacılığı

[[Kategoriya:Yüzyıllar]]

[[af:19de eeu]]
[[als:19. Jahrhundert]]
[[am:19ኛው ምዕተ ዓመት]]
[[an:Sieglo XIX]]
[[ar:ملحق:قرن 19]]
[[arz:القرن التسعتاشر]]
[[ast:Sieglu XIX]]
[[az:XIX əsr]]
[[bat-smg:XIX omžios]]
[[be:19 стагоддзе]]
[[be-x-old:19 стагодзьдзе]]
[[bg:19 век]]
[[bn:১৯শ শতাব্দী]]
[[br:XIXvet kantved]]
[[bs:19. vijek]]
[[ca:Segle XIX]]
[[ceb:Siglo 19]]
[[ckb:سەدەی ١٩یەم]]
[[cs:19. století]]
[[cv:XIX ĕмĕр]]
[[cy:19eg ganrif]]
[[da:19. århundrede]]
[[de:19. Jahrhundert]]
[[diq:Seserra 19ine]]
[[el:19ος αιώνας]]
[[en:19th century]]
[[eo:19-a jarcento]]
[[es:Siglo XIX]]
[[et:19. sajand]]
[[eu:XIX. mendea]]
[[fa:سده ۱۹ (میلادی)]]
[[fi:1800-luku]]
[[fiu-vro:19. aastagasada]]
[[fo:19. øld]]
[[fr:XIXe siècle]]
[[frr:19. juarhunert]]
[[fy:19e ieu]]
[[ga:19ú haois]]
[[gan:19世紀]]
[[gd:19mh Linn]]
[[gl:Século XIX]]
[[gv:19oo eash]]
[[he:המאה ה-19]]
[[hif:19th century]]
[[hr:19. stoljeće]]
[[hu:19. század]]
[[hy:19-րդ դար]]
[[ia:Seculo 19]]
[[id:Abad ke-19]]
[[io:19ma yarcento]]
[[is:19. öldin]]
[[it:XIX secolo]]
[[ja:19世紀]]
[[jbo:18xyxymoi]]
[[jv:Abad kaping 19]]
[[ka:XIX საუკუნე]]
[[kab:Lqern wis XIX]]
[[kk:19 ғасыр]]
[[ko:19세기]]
[[ku:Sedsala 19'an]]
[[kv:XIX нэм]]
[[kw:19ves kansbledhen]]
[[la:Saeculum 19]]
[[lb:19. Joerhonnert]]
[[li:Negentiende iew]]
[[lij:XIX secolo]]
[[lmo:Sécul XIX]]
[[lt:XIX amžius]]
[[ltg:19 godu symts]]
[[lv:19. gadsimts]]
[[map-bms:Abad kaping-19]]
[[mhr:XIX курым]]
[[mi:Rautau 19]]
[[mk:19 век]]
[[ml:പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്]]
[[mr:इ.स.चे १९ वे शतक]]
[[ms:Abad ke-19]]
[[nap:XIX seculo]]
[[nds:19. Johrhunnert]]
[[nds-nl:19e eeuw]]
[[nl:19e eeuw]]
[[nn:1800-talet]]
[[no:19. århundre]]
[[nov:19esmi sekle]]
[[nrm:XIXe s.]]
[[oc:Sègle XIX]]
[[os:XIX æнус]]
[[pl:XIX wiek]]
[[pt:Século XIX]]
[[qu:19 ñiqin pachakwata]]
[[ro:Secolul al XIX-lea]]
[[ru:XIX век]]
[[sah:XIX үйэ]]
[[scn:Sèculu XIX]]
[[se:1800-lohku (jahkečuohti)]]
[[sh:19. vijek]]
[[simple:19th century]]
[[sk:19. storočie]]
[[sl:19. stoletje]]
[[sq:Shekulli XIX]]
[[sr:19. век]]
[[stq:19. Jierhunnert]]
[[su:Abad ka-19]]
[[sv:1800-talet]]
[[sw:Karne ya 19]]
[[ta:19ம் நூற்றாண்டு]]
[[th:คริสต์ศตวรรษที่ 19]]
[[tk:19-njy asyr]]
[[tr:19. yüzyıl]]
[[tt:XIX гасыр]]
[[uk:19 століття]]
[[ur:1800صبم]]
[[uz:XIX asr]]
[[vec:XIX secoło]]
[[vi:Thế kỷ 19]]
[[wa:19inme sieke]]
[[war:Ika-19 nga gatostuig]]
[[yi:19טער י"ה]]
[[yo:Ọ̀rúndún 19k]]
[[zea:Negentiende eêuw]]
[[zh:19世纪]]
[[zh-min-nan:19 sè-kí]]
[[zh-yue:19世紀]]