Difference between revisions 4126708 and 4127014 on glwiki

{{ligazóns internas}}
{{ortografía}}
{{aparato informático
 |nome               = ZX81
 |imaxe              = 
 |imaxe_nota         = 
 |imaxe2             = 
 |imaxe2_nota        = 
(contracted; show full)ectamente usable vía a linguaxe BASIC por medio dos comandos <code>PLOT</code> e <code>UNPLOT</code>, deixando 2 liñas libres na base do vídeo. Dúas tomas de 3,5mm conectan o ZX81 á saída de áudio e ó microfone e servían para ligar un reprodutor casete, habilitando o almacenamento de datos, lidos e grabados nunha taxa de 50 bauds, o que fornecía um medio de almacenamento  um pouco inestable para o sistema,  que non fora construída con este tipo de recurso. Tódala máquia comsumía 420
  &nbsp;[[Ampere|mA]] de [[corrente continua]] ente 7 e 11 [[volt]], fornecida por unha fonte de 9 vol.<ref name="ZX81OS"  />

O chip de ULA, descrito polo ZX81 manual como o "faitodo" do sistema, ten un número de funcións chaves, que outros computadores concorrente usaban un conxunto de circuítos integrados, e poden ser listadas:{{sfn|Thomasson|1983|p=14}}
* Sincronización de exhibición da pantalla;
* Xeraciín do ciclo do reloxo de 6.5&nbsp;MHz, do cal un ciclo de 3.25&nbsp;MHz era xerado para o procesador;
* Xeración do sinal de saída de son para o dispositivo de casete no modo de gravación;
(contracted; show full)|64 x 48 pixels
|Son básico pola interface casete
|}

== Historia ==
=== Prolegómenos ===
[[Ficheiro:SinclairExecutive-01.jpg|dereita|miniatura|256x256px|Calculadora de peto compacta Sinclair Executive (1972)]]
A primeira empresa de Clive Sinclair, Sinclair Radionics, foi estabelecido en 1962, e fixo o seu nome producindo unha gama ancha de produtos electrónicos baratos para o mercado amador e de entusiastas. Os seus produtos incluían amplificadores, radios, [[
Mmultímetro|multimeters]]s e outros elementos xeralmente vendidos en forma de kit a entusiastas e outros afeccionados.{{sfn|Dale|1985|p=39}} A empresa entrou nun mercado novo en 1972 cando lanzou a primeira calculadora de bolso "leve", a Sinclair Executive.{{sfn|Adamson|1986|p=31}} un éxito importante que a Radionics aproveitou e lanzou unha gama ancha de calculadoras de peto. A expansión subseguinte da empresa fíxoa a meirande fabricante de calculadora de Europa o 1975.{{sfn|Adamson|1986|p=35}}

(contracted; show full)omo o MITS Altair e IMSAI 8080. Isto despertou o interese entre os entusiastas en electrónica no Reino Unido, mais por causa dos prezos relativamente altos maila renda dispoñible máis baixa reduciron o atractivo dos produtos americanos. O 1977 a revista ''[[New Scientist]]'' expuña que "o prezo dun conxunto americano en dólares rapidamente tradúcese á mesma figura en libras esterlinas ó tempo que chega ás beiras de Gran Bretaña".<ref name="valery19770519">{{cit
ea news | ovas|url=https://books.google.com/books?id=Rt5VRWY4aR8C&lpg=PA405&pg=PA405#v=onepage&f=false | title|título=Spare a byte for the familly | work|lingua=inglés|xornal=New Scientist | |datea=1977-05-19 | accessdate de maio de 1977|dataacceso=25 de xaneiro de 2015 | author|apelidos=Valéry, |nome=Nicholas | page|páxinas=405–406}}</ref> As computadoras persoais no mercado estaban tamén dispoñibles para o mercado de alto desempeño, mais era extremadamente caro. Olivetti ofrecía por 2.000£, e o Commodore PET, lanzado o 1979, era vendido por 700£. Non existía nada para o entusiasta no mercado de baixo custo. Sinclair percibiu que isto proporcionaba unha boa oportunidade comercial.{{sfn|Dale|1985|p=95}}

(contracted; show full) Sinclair non foron incluídos na lista. Sinclair Respondeu lanzando o seu propio programa de medio prezo, no que ofrecía ás escolas a posibilidade de comprar un ZX81 con 16 RAM por £60, máis unha ZX Printer tamén a medio prezo, nun total de £90. Unha vez que o equipamento máis barato da lista do Goberno custaba £130, isto era unha oferta bastante atractiva para moitas escolas, e aproximadamente 2.300 compraron o produto de Sinclair.{{sfn|Dale|1985|p=106-7}}<ref name="campbell19830714">{{cit
ea news | ovas|url=https://books.google.com/books?id=xrjGVFIzLykC&lpg=PA133&pg=PA133#v=onepage&q&f=false | title|título=New clothes for IT in schools | work|xornal=New Scientist | |datea=1983-07-14 | accessdate4 de xullo de 1983|dataacceso=26 de xaneiro de 2015 |  author=Campbell, Robert | pages|páxina=133}}</ref>

=== Desenvolvemento e fabricación ===
[[Ficheiro:ZX81_Leiterkarte.jpg|miniatura|260x260px|A placa base do ZX81 motherboard, versión 1. A ULA Ferranti está á esquerda e o procesador NEC Z80, ó centro. A modulator de saída para video está na parte superior esquerda. No canto dereito inferior fica un cable que conecta ó teclado.]]
[[Ficheiro:Sinclair_ZX81_PCB_Top.JPG|miniatura|Placa base do ZX81, revisión 3]]
(contracted; show full)

{{cita|Hai dou gandes mercados: o dos afeccionados e o dos cidadán comúns. Vender para afeccionados era unha certeza, pois tiñamos moita experiencia e estabamos a ofrecer un produto mellor. A perspectiva menos segura era no que dixo respecto das persoas comúns. Había o idea de que se vend
ésermos unha ordenador mailo o seu manual para autoaprendizaxe por un prezo adecuado paratractivo, as persoas poderían comprar polo correioboomo encomenda postal, o que de feito sucedeu.<ref name="YC-Interview"/>}}

Segundo Ben Rosen, por poñer un prezo tan baixo no ZX81, "Sinclair abriu un mercado completamente novo entre as persoas que nunca antes consideraron posuír un computador." Clive Sinclair recoñeceu a función que a intuición tivo na súa decisión para lanzar o ZX81 nunha escala tan grande: "era unha suposición que o home medio querería tal computador. El quería, e a nosa información é que moitas persoas están utilizando as máquinas con avidez".<ref name="ET-interview" /> Un retrospecto da ''New Science ''publicado de 1986 comentou:

{{cita|A coquista de marcado de Sir Clive foi reducir o "concepto" de ordenador ó punto de poder ofrecer unha máquina por menos da mística marca de 100 libras. Para tal fin, teclados e monitores eficientes, memoria de tamaño funcional, sistemas versateis de almacenaxe e de ficheiro e cousas do tipo foron deixadas de lado, tornando accesible un ''fac simile'' de ordenador. A imaxe de mercado era máis importante do que o equipamento podería facer, pero a nacente industria de videoxogos creou un uso no que adolescentes - mozos e vellos - axiña fixeron a ''raison d'être'' dos seus novos equipamentos. Na maior parte dos casos, foi a ignorancia sobre a verdadeira tecnoloxía informática que fixo o éxito da marca ZX, a depeito da dispoñibilidade de accesorios que, posto que de forma ineficiente, tornaban o procesador ZX80 da cabuña destes xoguetes de luxo no núcleo dunha máquina útil.<ref>[[#NS120686|Adamson & Kennedy (6 de decembro de 1986)]]</ref>}}

Propagandas grandes eran fundamentais á campaña publicitaria. A pesar de quea Sinclair Research sera unha empresa relativamente pequena, tiña unha política de longa data de utilizar anuncios en grande escala que se destacaban en altocontraste dos anuncios máis sinxelos dos outros fabricantes. Superlativ. Esaxeos, exhortations, apelacións ao patriotismo, testemuños, debuxos atraentes e fotografías en páxinas duplas, variando de mes a mes, foron usadas para recadar negocios polo correo para Sinclairlograr compras feitas pola vía postal.{{sfn|Adamson|1986|p=21}} O anuncio de lentamente do ZX81 ilustra esta abordaxe. Unha fotografía do ZX81 ao lado dos periféricos oficiais de Sinclair dominaron o centro dunha páxina dupla. A contía de diñeiro polos produtos Sinclair   era resaltado polos prezos que eran impresos en letras máis grandes cás outras partes do texto. Os benefícios do ZX81  eran promovidos co slogan apelativo "Computador Persoal Sinclair ZX81 – o corazón dun sistema que medra contigo". O anuncio destacaba o ZX81 BASIC Programming, o manual escrito por Steve Vickers, como "un curso completo de programación en BASIC, dende os conceptos máis elementares a programas complexos". Os beneficios educativos do ZX81 foron tamén acentuados ("é aí(contracted; show full)

=== Distribución ===
[[Ficheiro:ZX81_kit.jpg|dereita|miniatura|A versión en kit do ZX81 vendida por correo.]]
O arranxos de distribución do ZX81 eran unha parte esencial do seu éxito e marcaron unha ruptura no xeito como os computadores eran vendidos no Reino Unido. Sinclair fixera anteriormente o seu nome como vendedor po
lo correostal – o ZX81 erastaba dispoñíbel inicialmente dispoñíbel só por correo –, mais o único verdadeiramente xeito eficaz para logrxeito eficaz de verdade para cativar o mercado de masa era víapor medio das tendas de rúa. Afortunadamente para Sinclair, unha oportunidade de facer iso que foi dada por W.H. Smith, un venerábel dono dunha cadea de tendas de libros, revistas material de oficina. A empresa estaba estancada na década de 1970 e buscaba xeitos de revitalizar a súa imaxe e expandir a súa gama de produtos.{{sfn|Adamson|1986|p=109}}

(contracted; show full)xpress]] vendeu máis outos millares ós seus clientes. O [[febreiro de 1982]] a Timex obtivo unha licenza coa Sinclair para vender o ZX81 directamente a miles de tendas [[retallista]]s nos EE.UU., pagando á Sinclair Research un 5% de roalty en tódolos hardware e o software Sinclair vendidos.<ref name="FT13-02-82">[[#FT130282|Crisp (13 de febreiro de 1982)]]</ref> A empresa máis tarde pasou a producir os seus propios clons e variantes so licenza da Sinclair.{{sfn|Adamson|1986|p=108-9}} 
PorO agosto de 1982 Sinclair baixaríaou os prezos dos ZX81 vendidos polo correo americano a US$99,95$ e US$79,95para 99,95 dólares (equipamento) e 79,95 (kit), e os seus anuncios expuxeronoñendo que "máis de 10.000 eran vendidos a cada semana".<ref name="byte198208">{{citea news | ovas|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1982-08/1982_08_BYTE_07-08_Logo#page/n81/mode/2up | title|título=The $99.95 Personal Computer | work|lingua=inglés|xornal=BYTE | |datea=agosto de 1982 | accessdate|dataacceso=19 de outubro de 2013  | author=Advertisement | page|páxinas=82–83}}</ref> O [[decembro de 1981]] Mitsui obtivo dereitos para distribuír o ZX81 no Xapón, vendéndoo por vía postal por ¥38.700 (equivalente a £83, a cambio de 1982), e vendía 5.000 unidades o xullo de 1982. A reacción favorable do mercado xaponés ó ZX81 levou Mitsui a empezar as vendas de balcón en librarías grandes o [[setembro de 1982]], coas vendas anuais previstas de 20,000 unidades.<ref>[[#FT300982|Shibata (30 de setembro de 1982)]]</ref> Nos Países Baixos, o Sinclair ZX81 común estaba dispoñible para venda logo que Bang & Olufsen fixeron unha versión chamada ''Beocomp''.<ref>{{citea web|url=http://www.homecomputer.de/pages/f_info.html?Sinclair_ZX-81_Beocomp.html|titleítulo==The Home Computer Museum|lingua=inglés}}</ref>

O ZX81produto tamén foi vendido paraor algún tempo en tendas duty-free dnos aeroportos do Reino Unido. Con todo, iesto entrou en conflitoe feito topou coas restricións de exportación do goberno, que quería evitar que países do [[Bloque do leste|bloque soviético]] países obtivesen bens occidentais de alta tecnoloxía. Non era feito insólito que visitantes da [[Unión Soviética|Unión soviética]] e outros países europeos orientais comprasen equipamentos en países occidentais coa finalidade de transferir a súa tecnoloxía ás industrias dos seus propios países. O 1983 o goberno pediu que os ZX81 fosen sacados das vendas en aeroportos.<ref>[[#DT300583|''Daily Telegraph'' (30 de ma(contracted; show full)

''[[The Age]]'' describiu o ZX81 como "non extremadamente sofisticado, e a súa memoria é bastante limitada. Tamén ten bastante a aparencia de xoguete". Concluíu que a computadora era "un xoguete ideal para mozos que queren habituarse co mundo da informática. É receptivo, barato, e moi fácil de utilizar".<ref name="theage19820309">{{cit
ea news | ovas|url=https://news.google.com/newspapers?id=ByBVAAAAIBAJ&sjid=LZQDAAAAIBAJ&pg=3739%2C4130406 | title|título=Toy-like but a best seller | work|xornal=The Age | date=1982-03-09 | accessdate|lingua=inglés|data=9 de marzo de 1982|dataacceso=16 de mazo de 2014 | pages|páxina=33}}</ref>

Billy Garrett de ''[[Byte (revista)|Byte]]'', quen xa posuía un ZX80, eloxiou o manual do Timex/Sinclair 1000 (a pesar de que lamentou a falta do humor británico do orixinal), o "circuíto [[estado da arte]]", e o BASIC é "extraordinariamente potente" a pesar do tamaño pequecho da ROM. Concluíu que "o uso principal ... probabelmente será para aprender BASIC ou computadores en xeral. [El] limitou capacidades de expansión, e o teclado é demasiado pequeno e inadecuado para calquera traballo serio".<ref name="garrett198301">{{citea news | ovas|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-01/1983_01_BYTE_08-01_Looking_Ahead#page/n373/mode/2up | title|lingua=inglés|título=The Timex/Sinclair 1000 | work=BYTE | date=January 1983 | accessdate=19 de outubro de 2013 | author=Garrett, Billy | pages|xornal=BYTE|data=xaneiro de 1983|dataacceso=19 de outubro de 2013|apelidos=Garrett|nome=Billy|páxina=372}}</ref>

David Babsky describiu o ZX81 cando "un marabillosamente intelixente micro que non te malgasto o voso tempo e facer un tolo de ti". Nunha comparación entre o ZX81 e PC de IBM publicado en ''What Micro?'', el loaba amigabilidade do ZX81  e o seu sistema de verificación em tempo real da sintaxe BASIC dos programas, que describiu como "a característica que eu, como neófito en informática, quero ver incorporado en todo micro".<ref name="Babsky&(contracted; show full)éricos non-Sinclair apuntaron para remediar as carencias do ZX81 e proporcionar moitas capacidades novas. E estes incluían paquetes de RAM de até 64 KB, prometendo "axustarse ben ... dando unha conexión firme" ao equipamento; teclados do tipo dactilógrafo, impresoras máis avanzadas e xeradores de son, Había ata mesmo unha interface de disco duro, que Clive Sinclair achava ser soamente un adobío.{{sfn|Dale|1985|p=108}}<ref name="Hayman"/><ref name="byte198206">{{cit
ea news | ovas|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1982-06/1982_06_BYTE_07-06_Interactive_Videodiscs#page/n335/mode/2up | title|título=Explore the excellence of your ZX81 with a Memopak | work|xornal=BYTE | |datea=xuño de 1982 | accessdate=19 October|dataacceso=19 de outubro de 2013 | |author=Advertisement | pages|páxina=335}}</ref> Unha gama ancha de programas foi tamén publicada. Dentro de só un ano do lanzamento, ó redor de 200 empresas independentes foron estabelecidas para fabricar e vender hardware compatible coas máquinas Sinclair.<ref>[[#Kewney|Kewney (3 de maio de 1982)]]</ref> As persoas dentro do ambiente industrial do ZX81 era moi a miúdo non profesionais do ramo informátio, mais eran, conforme o ''Financial Times'' anotou, "profesores escolares, funcionarios, técnicos(contracted; show full)embutir o fivers a improvisado desbordando caixas de efectivo", engadiu. O xusto tamén mostrado Sinclair a procura é relativamente unimportant función no éxito do computador, con multitudes pequenas únicas no seu booth comparou ao "rugby scrum" noutro lugar.<ref name="FT 20 Mar 1982"/><ref name="Clarke">[[#Clarke|Clarke (11 de febreiro de 1982)]]</ref> Por agosto de 1983 sete máis ZX Microfairs foi aguantado.<ref name="zxmicrofair8">{{cit
ea web  | url=http://www.retrogames.co.uk/016196/Sinclair/The-8th-ZX-Microfair-Showguide | title|título=The 8th ZX Microfair Showguide | publishe|editor=Retrogames | accessdate|dataacceso=23 de febreiro de 2014}}</ref>

[[Ficheiro:ZX81_with_modified_keyboard.jpg|miniatura|Moitos donos do ZX81 substituíron a membrana táctil do teclado por produtos máis usables de terceiros.]]
(contracted; show full)

Un dos produtos de softwares máis estraños para o ZX81 xurdiu con empresas de música que tentaban a capitalizar sobre a popularidade das ordenadoras Sinclair. O 1983 [[EMI]] lanzou un disco solo por [[Chris Sievey]] que tiña un programa de ZX81 gravado no lado B. [[Island Records]] responderon co ''[[XL1]]'', de [[Pete Shelley]], líder dos [[Buzzcocks]], empaquetado cun programa para o ZX Spectrum.<ref>[[
ZX81#YS0384|Munford (marzo de 1984)]].</ref>

== Clons e variantes ==
[[Ficheiro:Zx81-timex-manipulated.jpg|dereita|miniatura|O Timex Sinclair 1000, un ZX81 alternativo producido so licenza pola Timex para o mercado estadounidense entre 1982 e 1983. Foi altamente exitoso no comezo das vendas, mais logo o entusiasmo gorou.]]
[[Ficheiro:Microdigital_TK85_with_joystick.JPG|miniatura|O TK85, un clon non autorizado producido para o mercado brasileiro pola Microdigital Eletronica.]]
(contracted; show full)

Polo fin de 1983, [[Wayne Green|Wayne Verde]] relataba un "coro crecente de compradores dos Timex frustrado que están dicindo ós amigos para non malgastar o seu diñeiro". "A masa principal" dos primeiros utentes, escribiu, "ficou decepcionada coa calidade do produto, cos poucos softwares dispoñibles e coa case total falta de información de soporte".<ref name="green198311">{{cit
ea news | ovas|url=https://archive.org/stream/inCider_83-11#page/n5/mode/2up | title|lingua=inglés|título=Hot Cider | work|xornal=inCider | date=November 1983 | accessdate=7 de xaneiro de 2015 | author=Green, Wayne | pages|data=novembro de 1983|dataacceso=7 de xaneiro de 2015|apelidos=Green|nome=Wayne|páxina=6}}</ref> Os consumidores desertaron do TS1000 unha vez que a novidade gorou e, cando os editores de guías de programación consideraron os custos, o público americano amosou pouco interese en utilizar a máquina para aprender sobre programación de computador. Os retallistas americanos ficaron con invetarios grandes de máquinas por vender. Vacilantes por causa desta experiencia, moitos ficaron indispostos a facer grandes pedidos de máis máquinas Timex Sinclair en números grandes e as maiores cadeas de tendas desinteresáronse pola liña Timex Sinclair completamente.{{sfn|Adamson|1986|p=141}}

Algunhas empresas fóra dos EE.UU. e UK produciron as súas propias versións "piratas" das computadoras ZX81 e Timex Sinclair, auxiliado por brechas legais sobre propiedade intelectual nos seus países de orixe.<ref name="bradbeer198303">{{citea news | ovas|url=https://archive.org/stream/sinclair-user-magazine-012/SinclairUser_012_Mar_1983#page/n81/mode/2up | title|lingua=inglés|título=Timex upgrades Spectrum | work|xornal=Sinclair User | |datea=marzo de 1983 | accessdate|dataacceso=28 de xaneiro de 2015 | author=Bradbeer, Robin | page|apelidos=Bradbeer|nome=Robin|páxinas=83–84}}</ref> Varias empresas brasileiras produciron clons do ZX81, notabelmente a serie TK (como o [[TK85]], da Microdigital Eletrônica de Brasil) e o [[CP 200]], da [[Prológica]].<ref>[[#MCI-TK85|Museu da Computação e Informática]]</ref> Czerweny Eletronica de Arxentina produciu o CZ1000 e o CZ1500, clons do ZX81 e TS1500 respectivamente. Lambda Electronics de Hong Kong produciu o Lambda 3000, baseado no ZX81, que foi el propio amplamente copiado por outros fabricantes chineses.<ref>{{citea newovas|url=http://www.worldofspectrum.org/infoseekid.cgi?id=0013980|titlelingua=inglés|título=Send in the clones|wxorknal=AlchNews|publisheeditor=Alchemist Research|issuvolume=33|yearano=2000}}</ref>

As máquinas non eran todas copias fidedignas do ZX81; algúns, como o CP 200, tiña máis memoria e un chasis meirande (a miúdo cun teclado tipo chiclet en cambio ó teclado orixinal de membrana). Un clon, o TL801, da TELLAB, de Italia, podería emular ámbolos ZX80 e ZX81 e cambiando entre as dúas máquinas vía unha chave.

== Impacto e legado ==
(contracted; show full)
* Xogos novos en casete por Revival Studios, como Avalanche, Mayhem, Down, Stairrunner e máis.<ref>[http://zx81.revival-studios.com Revival Studios ZX81 games]</ref>

== Notas ==
{{listaref|30em}}
== Véxase tamén ==
=== Bibliografía ===
{{refbegin}}
* {{cit
e book|last1=Adamson|first1=Ian|last2=Kennedy|first2=Richard|title=Sinclair and the Sunrise Technology|year=1986|publisher=Penguin Books Ltd|location=Harmondsworth, England|isbn=0-14-008774-5|ref=harv}}
* {{cite book|last1=Bridgewater|first1=Susan|last2=Doyle|first2=Peter|title=Innovation in marketing|year=1998|publisher=Butterworth-Heinemann|location=Oxford, England|isbn=978-0-7506-4121-0|ref=harv}}
* {{cite book|last=Dale|first=Rodney|title=The Sinclair Story|year=1985|publisher=Gerald Duckworth & Co|location=London|isbn=0-7156-1901-2|ref=harv}}
* {{cite book|last=Laing|first=Gordon|title=Digital retro|year=2004|publisher=The Ilex Press Ltd|location=Lewes, England|isbn=978-1-904705-39-0|ref=harv}}
* {{cite book|last=Morris|first=Ben|title=The Symbian OS architecture sourcebook: design and evolution of a mobile phone OS|publisher=John Wiley and Sons|location=Chichester, England|year=2007|isbn=978-0-470-01846-0|ref=harv}}
* {{cite book|last=Nash|first=John C|title=Effective scientific problem solving with small computers|year=1984|publisher=Reston Pub. Co|location=Reston, VA|isbn=978-0-8359-1596-0|ref=harv}}
* {{cite book|last=Thomasson|first=Don|title=The Ins and Outs of the Timex TS1000 & ZX81|year=1983|publisher=Melbourne House|location=Leighton Buzzard, England|isbn=0-86161-118-7|ref=harv}}
* {{cite book|last=Vickers|first=Steve|title=ZX81 BASIC Programming|year=1982|publisher=Sinclair Research|location=Cambridge, England|ref=harv}}
{{refend}}
{{refbegin|colwidth=50em}}
* {{cita novas|ref=NS070280|url=https://books.google.co.uk/books?id=T1AeAhU6oHQC&pg=PA402#v=onepage&q&f=false|author=[Staff]|título=Sinclair's machine homes in on hobbyists|xornal=New Scientist|data=7 de febreiro de 1980|páxina=402}}
* {{cita novas|ref=ET220282|título=Sinclair's tinkering talent|author=[Staff]|xornal=Engineering Today|data=22 de febreiro de 1982|páxinas=20–23}}
* {{cita novas|ref=Compute|título=Charts and Analysis|author=[Staff]|xornal=Compute!|data=decembro de 1982|pages=56–59}}
* {{cita novas|ref=DT300583|título=Why design if you can pinch it?|author=[Staff]|xornal=Daily Telegraph|data=30 de maio de 1983|páxina=8}}
* {{cita novas|ref=SU1183|título=ZX-81 export deal signed with China|author=[Staff]|xornal=Sinclair User|data=novembro de 1983}}
* {{cita novas|ref=SU0484|título=ZX81 Software Scene: Golden Oldies|xornal=Sinclair User | author=[Staff]|data=abril de 1984}}
* {{cita novas|ref=TSS-CRASH|título=The Sinclair Story, part two|author=[Staff]|xornal=CRASH|issue=16|data=maio de 1985|páxina=127}}
* {{cita novas|ref=BBC040703|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/3041572.stm|author=[Staff]|título=Top developer's code for success|publisher=BBC News|data=4 de xullo de 2003}}
* {{cita novas|ref=BBC080803|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/3135411.stm|author=[Staff]|título=Faces of the week|publisher=BBC News|data=8 de agosto de 2003}}
* {{cita novas|ref=BBC230407|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/6572711.stm|author=[Staff]|título=How the Spectrum began a revolution|publisher=BBC News|data=23 de abril de 2007}}
* {{cita novas|ref=NS120686|apelidos1=Adamson|nome1=Ian|apelidos2=Kennedy|nome2=Richard|título=The decline of Uncle Clive|xornal=New Scientist|data=12 de xuño de 1986|páxina=33|url=https://books.google.co.uk/books?id=RYH7o-4ykmMC&pg=PA33#v=onepage&q&f=false}}
* {{cita novas|ref=WM0483|apelidos=Babsky|nome=David|título=ZX81 v IBM PC|xornal=Which Micro?|data=abril de 1983|pages=34–36}}
* {{cita novas|ref=SU05-82|apelidos=Church|nome=Lynd|título=A piece of cake in Dundee|xornal=Sinclair User|data=maio de 1982|pages=53–55}}
* {{cita novas|ref=RCecco|apelidos=Cecco|nome=Raffaele|título=Cecco's Log|xornal=CRASH|issue=53|data=xuño de 1988}}
* {{cita novas|ref=Clarke|apelidos=Clarke|nome=Robin|título=Microcomputers: No room at the inn|url=https://books.google.co.uk/books?id=M0E-5yH7c7QC&pg=PA390&dq=%22central+hall%22+sinclair#v=onepage&q=%22central%20hall%22%20sinclair&f=false|xornal=New Scientist|data=11 de febreiro de 1982|páxina=390}}
* {{cita novas|ref=Cooke|apelidos=Cooke|nome=Claudia|título=Modest award winner sets the pace in micro design|xornal=Sinclair User|data=agosto de 1982|páxina=56}}
* {{cita novas|ref=FT130282|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Sinclair to be marketed in U.S. by Timex|xornal=Financial Times|data=13 de febreiro de 1982|páxina=3}}
* {{cita novas|ref=FT060381|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Sinclair launches new personal computer costing only £70|xornal=Financial Times|data=6 de marzo de 1981|páxina=6}}
* {{cita novas|ref=FT200382|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Why Sinclair thinks small is beautiful|xornal=Financial Times|data=20 de marzo de 1982|páxina=15}}
* {{cita novas|ref=PCooke|apelidos=Eddy|nome=Richard|título=Stonehenge in Space|xornal=CRASH|issue=42|data=xullo de 1987}}
* {{cita novas|ref=cw|data=22 de xuño de 2000|título=Remember ZX80, ZX81, ZX Spectrum.|xornal=[[Computer Weekly]]|apelidos=Gillies-Jones|nome=Ray|url=http://business.highbeam.com/411267/article-1G1-63057352/remember-zx80-zx81-zx-spectrum}}
* {{cita novas|ref=Goodwin|apelidos=Goodwin|nome=Simon N.|título=Tech Tips|xornal=CRASH|data=xeneiro de 1988|issue=48}}
* {{cita novas|ref=Hartnell|apelidos=Hartnell|nome=Tim|título=Review – The Sinclair ZX81|xornal=Your Computer|data=xuño/xullo de 1981|pages=12–14}}
* {{cita novas|ref=Hayman|apelidos=Hayman|nome=Martin|título=Interview – Clive Sinclair|xornal=Practical Computing|data=xuño de 1982|pages=54–64}}
* {{cita novas|ref=YCNov81|apelidos=Hartnell|nome=Tim|título=WH Smith brings ZX-81s to the high street|url=http://yourcomputeronline.wordpress.com/2010/12/09/wh-smith-brings-zx-81s-to-the-high-street/|xornal=Your Computer|data=novembro de 1981|páxina=37}}
* {{cita novas|ref=CCecil|apelidos=Joscelyne|nome=Svend|título=Industry Legend: Charles Cecil|url=http://spong.com/feature/10109995/Interview-Industry-Legend-Charles-Cecil|xornal=Spong|data=5 de novembro de 2009}}
* {{cita novas|ref=FT150482|apelidos=Lorenz|nome=Christopher|título=The precarious balance between research, fashion and price|xornal=Financial Times|data=15 de abril de 1982|páxina=18}}
* {{cita novas|ref=Kewney|apelidos=Kewney|nome=Guy|título=Sinclair launches another low-cost microcomputer|url=https://books.google.co.uk/books?id=aTAEAAAAMBAJ&pg=PT2&dq=zx81#v=onepage&q=zx81&f=false|xornal=InfoWorld|data=3 de maio de 1982}}
* {{cita novas|ref=Krotoski|apelidos=Krotoski|nome=Aleks|título=Games in literature: Gibson explores the difference between UK and US|url=http://www.guardian.co.uk/technology/gamesblog/2005/nov/03/gamesinlitera|xornal=The Guardian|data=3 de novembro de 2003}}
* {{cita novas|ref=Mackintosh2|apelidos=Mackintosh|nome=Hamish|título=Deep thought|url=http://www.guardian.co.uk/technology/1999/sep/23/onlinesupplement2|xornal=The Guardian|data=23 de setembro de 1999}}
* {{cita novas|ref=Mackintosh1|apelidos=Mackintosh|nome=Hamish|título=Why the Discworld needs PCs|url=http://www.guardian.co.uk/technology/2000/jan/27/computingandthenet.books|xornal=The Guardian|data=27 de xaneiro de 2000}}
* {{cita novas|ref=YS0384|apelidos=Munford|nome=Roger|título=Smash Software|xornal=Your Spectrum|data=marzo de 1984}}
* {{cita novas|ref=Needle|apelidos=Needle|nome=David|título=Times will market Sinclair computers|url=https://books.google.co.uk/books?id=gD4EAAAAMBAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|xornal=InfoWorld|data=15 de marzo de 1982}}
* {{cita novas|ref=Peltu|apelidos=Peltu|nome=Malcolm|título=Paperback processing – The Sinclair ZX81 personal computer|url=https://books.google.co.uk/books?id=iUz6LTd7vdIC&pg=PA303&dq=zx81#v=onepage&q=zx81&f=false|xornal=New Scientist|data=30 de abril de 1981|páxina=303}}
* {{cita novas|ref=Perry|apelidos=Hancock|nome=David|título=Zap! I'm a millionaire; A tiny computer bought by his mum set Dave Perry on the road to riches|xornal=Sunday Mirror|data=15 de setembro de 1996}}
* {{cita novas|ref=RPratchett|apelidos=Reynolds|nome=Matthew|título=Gaming – Interview – Rhianna Pratchett ('Overlord')|url=http://www.digitalspy.co.uk/gaming/interviews/a162016/rhianna-pratchett-overlord.html|publisher=Digital Spy|data=28 de xuño 2009}}
* {{cita novas|ref=YCAugSept81|apelidos=Scot|nome=Duncan|título=Interview: Clive Sinclair|xornal=Your Computer|data=agosto/setembro de 1981|pages=21–22}}
* {{cita novas|ref=FT300982|apelidos=Shibata|nome=Yoko|título=UK computer succeeds in Japan|xornal=Financial Times|data=30 de setembro de 1982|páxina=4}}
* {{cita novas|ref=NS260686|apelidos=Sinclair|nome=Clive|título=Sinclair spectre|xornal=New Scientist|data=26 de xuño de 1986|páxina=81|url=https://books.google.co.uk/books?id=oZjRIhZtINUC&pg=PA81#v=onepage&q&f=false}}
* {{cita novas|ref=Taylor|apelidos=Taylor|nome=Paul|título=Chips all round|xornal=Financial Times|data=21 de novembro de 1981|páxina=11}}
* {{cita novas|ref=Tebbutt|apelidos=Tebbutt|nome=Dave|título=Sinclair ZX81|xornal=Personal Computer World|data=xuño de 1981|url=http://www.apj.co.uk/zx81/zx81.asp}}
* {{cita novas|ref=Tomkins|apelidos=Tomkins|nome=Stephen|título=ZX81: Small black box of computing desire| publisher=BBC News|data=11 de marzo de 2011| url=http://www.bbc.co.uk/news/magazine-12703674}}
* {{cita novas|ref=JRitman|apelidos=Wallis|nome=Alistair|título=Playing Catch Up: ''Match Day's'' Jon Ritman|url=http://www.gamasutra.com/php-bin/news_index.php?story=12762|publisher=Gamasutra|data=15 de febreiro de 2007}}
* {{cita novas|ref=Wise|apelidos=Wise|nome=Deborah|título=British company announces inexpensive computer|url=https://books.google.co.uk/books?id=ZD0EAAAAMBAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|xornal=InfoWorld|data=2 de novembro de 1981a libro|apelidos1=Adamson|nome1=Ian|apelidos2=Kennedy|nome2=Richard|título=Sinclair and the Sunrise Technology|ano=1986|editorial=Penguin Books Ltd|lugar=Harmondsworth|isbn=0-14-008774-5|ref=harv|lingua=inglés}}
* {{cita libro|apelidos1=Bridgewater|nome1=Susan|apelidos2=Doyle|nome2=Peter|título=Innovation in marketing|ano=1998|editor=Butterworth-Heinemann|lugar=Oxford|isbn=978-0-7506-4121-0|ref=harv|lingua=inglés}}
* {{cita libro|apelidos=Dale|nome=Rodney|título=The Sinclair Story|ano=1985|editor=Gerald Duckworth & Co|location=London|isbn=0-7156-1901-2|ref=harv|lingua=inglés}}
* {{cita libro|apelidos=Laing|nome=Gordon|título=Digital retro|ano=2004|editor=The Ilex Press Ltd|lugar=Lewes|isbn=978-1-904705-39-0|ref=harv|lingua=inglés}}
* {{cita libro|apelidos=Morris|nome=Ben|título=The Symbian OS architecture sourcebook: design and evolution of a mobile phone OS|editorial=John Wiley and Sons|lugar=Chichester|ano=2007|isbn=978-0-470-01846-0|ref=harv|lingua=inglés}}
* {{cita libro|apelidos=Nash|nome=John C|título=Effective scientific problem solving with small computers|ano=1984|editorial=Reston Pub. Co|lugar=Reston|isbn=978-0-8359-1596-0|ref=harv|lingua=inglés}}
* {{cita libro|apelidos=Thomasson|nome=Don|título=The Ins and Outs of the Timex TS1000 & ZX81|ano=1983|editorial=Melbourne House|lugar=Leighton Buzzard|isbn=0-86161-118-7|ref=harv|lingua=inglés}}
* {{cita libro|apelidos=Vickers|nome=Steve|título=ZX81 BASIC Programming|ano=1982|editorial=Sinclair Research|lugar=Cambridge|ref=harv|lingua=inglés}}
{{refend}}
{{refbegin|colwidth=50em|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=NS070280|url=https://books.google.co.uk/books?id=T1AeAhU6oHQC&pg=PA402#v=onepage&q&f=false|título=Sinclair's machine homes in on hobbyists|xornal=New Scientist|data=7 de febreiro de 1980|páxina=402|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=ET220282|título=Sinclair's tinkering talent|xornal=Engineering Today|data=22 de febreiro de 1982|páxinas=20–23|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Compute|título=Charts and Analysis|xornal=Compute!|data=decembro de 1982|pages=56–59|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=DT300583|título=Why design if you can pinch it?|author=[Staff]|xornal=Daily Telegraph|data=30 de maio de 1983|páxina=8|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=SU1183|título=ZX-81 export deal signed with China|author=[Staff]|xornal=Sinclair User|data=novembro de 1983|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=SU0484|título=ZX81 Software Scene: Golden Oldies|xornal=Sinclair User | author=[Staff]|data=abril de 1984|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=TSS-CRASH|lingua=inglés|título=The Sinclair Story, part two|author=[Staff]|xornal=CRASH|issue=16|data=maio de 1985|páxina=127}}
* {{cita novas|ref=BBC040703|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/northern_ireland/3041572.stm|author=[Staff]|título=Top developer's code for success|lingua=inglés|editorial=BBC News|data=4 de xullo de 2003}}
* {{cita novas|ref=BBC080803|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/3135411.stm|author=[Staff]|título=Faces of the week|lingua=inglés|editorial=BBC News|data=8 de agosto de 2003}}
* {{cita novas|ref=BBC230407|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/6572711.stm|author=[Staff]|título=How the Spectrum began a revolution|editorial=BBC News|data=23 de abril de 2007|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=NS120686|apelidos1=Adamson|nome1=Ian|apelidos2=Kennedy|nome2=Richard|título=The decline of Uncle Clive|xornal=New Scientist|data=12 de xuño de 1986|páxina=33|url=https://books.google.co.uk/books?id=RYH7o-4ykmMC&pg=PA33#v=onepage&q&f=false|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=WM0483|apelidos=Babsky|nome=David|título=ZX81 v IBM PC|xornal=Which Micro?|data=abril de 1983|pages=34–36|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=SU05-82|apelidos=Church|nome=Lynd|título=A piece of cake in Dundee|xornal=Sinclair User|data=maio de 1982|pages=53–55|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=RCecco|apelidos=Cecco|nome=Raffaele|título=Cecco's Log|xornal=CRASH|issue=53|data=xuño de 1988|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Clarke|apelidos=Clarke|nome=Robin|título=Microcomputers: No room at the inn|url=https://books.google.co.uk/books?id=M0E-5yH7c7QC&pg=PA390&dq=%22central+hall%22+sinclair#v=onepage&q=%22central%20hall%22%20sinclair&f=false|xornal=New Scientist|data=11 de febreiro de 1982|páxina=390|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Cooke|apelidos=Cooke|nome=Claudia|título=Modest award winner sets the pace in micro design|xornal=Sinclair User|data=agosto de 1982|páxina=56|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=FT130282|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Sinclair to be marketed in U.S. by Timex|xornal=Financial Times|data=13 de febreiro de 1982|páxina=3|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=FT060381|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Sinclair launches new personal computer costing only £70|xornal=Financial Times|data=6 de marzo de 1981|páxina=6|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=FT200382|apelidos=Crisp|nome=Jason|título=Why Sinclair thinks small is beautiful|xornal=Financial Times|data=20 de marzo de 1982|páxina=15|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=PCooke|apelidos=Eddy|nome=Richard|título=Stonehenge in Space|xornal=CRASH|issue=42|data=xullo de 1987|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=cw|data=22 de xuño de 2000|título=Remember ZX80, ZX81, ZX Spectrum.|xornal=[[Computer Weekly]]|apelidos=Gillies-Jones|nome=Ray|url=http://business.highbeam.com/411267/article-1G1-63057352/remember-zx80-zx81-zx-spectrum|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Goodwin|apelidos=Goodwin|nome=Simon N.|título=Tech Tips|xornal=CRASH|data=xeneiro de 1988|volume=48|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Hartnell|apelidos=Hartnell|nome=Tim|título=Review – The Sinclair ZX81|xornal=Your Computer|data=xuño/xullo de 1981|pages=12–14|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Hayman|apelidos=Hayman|nome=Martin|título=Interview – Clive Sinclair|xornal=Practical Computing|data=xuño de 1982|pages=54–64|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=YCNov81|apelidos=Hartnell|nome=Tim|título=WH Smith brings ZX-81s to the high street|url=http://yourcomputeronline.wordpress.com/2010/12/09/wh-smith-brings-zx-81s-to-the-high-street/|xornal=Your Computer|data=novembro de 1981|páxina=37|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=CCecil|apelidos=Joscelyne|nome=Svend|título=Industry Legend: Charles Cecil|url=http://spong.com/feature/10109995/Interview-Industry-Legend-Charles-Cecil|xornal=Spong|data=5 de novembro de 2009|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=FT150482|apelidos=Lorenz|nome=Christopher|título=The precarious balance between research, fashion and price|xornal=Financial Times|data=15 de abril de 1982|páxina=18|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Kewney|apelidos=Kewney|nome=Guy|título=Sinclair launches another low-cost microcomputer|url=https://books.google.co.uk/books?id=aTAEAAAAMBAJ&pg=PT2&dq=zx81#v=onepage&q=zx81&f=false|xornal=InfoWorld|data=3 de maio de 1982|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Krotoski|apelidos=Krotoski|nome=Aleks|título=Games in literature: Gibson explores the difference between UK and US|url=http://www.guardian.co.uk/technology/gamesblog/2005/nov/03/gamesinlitera|xornal=The Guardian|data=3 de novembro de 2003|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Mackintosh2|apelidos=Mackintosh|nome=Hamish|título=Deep thought|url=http://www.guardian.co.uk/technology/1999/sep/23/onlinesupplement2|xornal=The Guardian|data=23 de setembro de 1999|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Mackintosh1|apelidos=Mackintosh|nome=Hamish|título=Why the Discworld needs PCs|url=http://www.guardian.co.uk/technology/2000/jan/27/computingandthenet.books|xornal=The Guardian|data=27 de xaneiro de 2000|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=YS0384|apelidos=Munford|nome=Roger|título=Smash Software|xornal=Your Spectrum|data=marzo de 1984|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Needle|apelidos=Needle|nome=David|título=Times will market Sinclair computers|url=https://books.google.co.uk/books?id=gD4EAAAAMBAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|xornal=InfoWorld|data=15 de marzo de 1982|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Peltu|apelidos=Peltu|nome=Malcolm|título=Paperback processing – The Sinclair ZX81 personal computer|url=https://books.google.co.uk/books?id=iUz6LTd7vdIC&pg=PA303&dq=zx81#v=onepage&q=zx81&f=false|xornal=New Scientist|data=30 de abril de 1981|páxina=303|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Perry|apelidos=Hancock|nome=David|título=Zap! I'm a millionaire; A tiny computer bought by his mum set Dave Perry on the road to riches|xornal=Sunday Mirror|data=15 de setembro de 1996|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=RPratchett|apelidos=Reynolds|nome=Matthew|título=Gaming – Interview – Rhianna Pratchett ('Overlord')|url=http://www.digitalspy.co.uk/gaming/interviews/a162016/rhianna-pratchett-overlord.html|publisher=Digital Spy|data=28 de xuño 2009|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=YCAugSept81|apelidos=Scot|nome=Duncan|título=Interview: Clive Sinclair|xornal=Your Computer|data=agosto/setembro de 1981|pages=21–22|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=FT300982|apelidos=Shibata|nome=Yoko|título=UK computer succeeds in Japan|xornal=Financial Times|data=30 de setembro de 1982|páxina=4|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=NS260686|apelidos=Sinclair|nome=Clive|título=Sinclair spectre|xornal=New Scientist|data=26 de xuño de 1986|páxina=81|url=https://books.google.co.uk/books?id=oZjRIhZtINUC&pg=PA81#v=onepage&q&f=false|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Taylor|apelidos=Taylor|nome=Paul|título=Chips all round|xornal=Financial Times|data=21 de novembro de 1981|páxina=11|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Tebbutt|apelidos=Tebbutt|nome=Dave|título=Sinclair ZX81|xornal=Personal Computer World|data=xuño de 1981|url=http://www.apj.co.uk/zx81/zx81.asp|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Tomkins|apelidos=Tomkins|nome=Stephen|título=ZX81: Small black box of computing desire| publisher=BBC News|data=11 de marzo de 2011| url=http://www.bbc.co.uk/news/magazine-12703674|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=JRitman|apelidos=Wallis|nome=Alistair|título=Playing Catch Up: ''Match Day's'' Jon Ritman|url=http://www.gamasutra.com/php-bin/news_index.php?story=12762|publisher=Gamasutra|data=15 de febreiro de 2007|lingua=inglés}}
* {{cita novas|ref=Wise|apelidos=Wise|nome=Deborah|título=British company announces inexpensive computer|url=https://books.google.co.uk/books?id=ZD0EAAAAMBAJ&pg=PA1#v=onepage&q&f=false|xornal=InfoWorld|data=2 de novembro de 1981|lingua=inglés}}
{{refend}}

=== Ligazóns externas ===
* [https://www.dmoz.org/Computers/Systems/Sinclair/ZX81 ZX81] <span>en</span> [[DMOZ]] 
* [http://www.zx81museum.net/ ZX81 Museo Conectado]
* [http://www.zx81.nl/ ZX81 Descargas de Software]
* [http://www.zdnet.com/photos/sinclair-zx81-teardown/6196518?tag=photo-frame;get-photo-roto Sinclair ZX81 Teardown] – unha ollada detallada no ZX81  hardware

[[Categoría:Ordenadores]]