Difference between revisions 4135843 and 4136624 on glwiki

{{ligazóns internas}}
{{ortografía}}
{{aparato informático
 |nome               = ZX81
 |imaxe              = 
 |imaxe_nota         = 
 |imaxe2             = 
 |imaxe2_nota        = 
(contracted; show full)
 |sucesor            = [[ZX Spectrum]]
 |relacionados       = 
 |url                = 
}}
A máquina chamada de '''Sinclair ZX81''', ou soamente '''ZX81''', era unha computadora doméstica producida pola empresa [[Sinclair Research]] e que tamén foi fabricada por [[Timex Corporation]], na [[Escocia]]. Foi lanzada no Reino Unido o marzo de 1981 para ser a sucesora do modelo Sinclair ZX80, e seguiu como un modelo de baixo custo 
e que servise para ser umcuxa proposta era servir como un medio de introdución á informática doméstica ó público en xeral.

Como produto, tivo excepcional éxito, e máis de 1,5 millóns de unidades foron vendidas antes que a produción fose parada. Alén do mercado británico, a máquina tivo éxito comercial en moitos outros países, notabelmente os Estados Unidos, onde era inicialmente vendido como '''ZX-81'''. A Timex Corporation fabricoua e distribuíuna baixo licenza, aproveitando un considerable, mesmo que breve, auxe nas vendas tralapós o seu lanzamento. Máis tarde, a Timex produciu as súas propias versións do ZX81 (Timex Sinclair 1000 e Timex Sinclair 1500), mais estas foron adaptacións para o mercado dos EE.UU. Outros clons do ZX81 foron producidos en varios países sen autorización.

O ZX81A máquina foi proxectadoa para ser pequenoa, sinxeloa e, sobre todo, barato,a, ó utilizandor o mínimo posible de compoñentes para manter o custo baixona súa fabricación. A saída de vídeo foi pensada para usar máisde forma que unha televisión fose máis comunmente usada ca un monitor dedicado. Os programas e os datos eran cargados e grabados en fita casete. Había só catro chips na [[placa base]] e apenas 1 kB de memoria. A máquina non tiña ningunha chave de potencia ou calquera partes mobles (coa excepción dunha chave selectora do canal do VHF presente nos primeiros modelos ZX81 estadounidenses e nos Timex Sinclair 1000). O teclado usado era do tipo de membrana sensible.

(contracted; show full)

== Características ==
[[Ficheiro:Sinclair_ZX81_PCB_Revision_3_Keyboard.JPG|miniatura|Teclado do ZX81, revisión 3 da placa base]]
O ZX81 era vendido con 1 kB de memoria na placa base, que oficialmente podería ser expandido externamente ata 16
K kB. Os circuítos eran acondicionados dentro dunha caixa plástica en forma de cuña, medindo 167mm (6"6) por 40mm (1"6) de altura. A memoria RAM era provida por un só chip 4118 (1024 bytes × 8) ou dous 2114 (1024 bytes × 4). Había soamente máis outros tres chips: un [[microprocesador]] Z-80A, de 8 bits e 3.,5&nbsp;MHz, da NEC, unha (ULA), da Ferranti, e un chip de memoria ROM con 8KB, que almacenaba un intérprete simple de [[BASIC]]. A máquina enteira pesaba só 350 gramos (12&nbsp;oz).<ref name="ZX81OS">[[#ZX81OS|''ZX81 Operating Supplement'' (1982)]]</ref> As primeiras versións da extensión externa de RAM contiñan 15&nbsp;kB e utilizaban unha variedade de chips de memoria, mentres as versións máis tardías contiñan 16, mais o kilobyte de nivel máis baixo fi(contracted; show full)de carácter da máquina, amosaba un modo gráfico de 64 × 44 pixeles, tamén directamente usable vía a linguaxe BASIC por medio dos comandos <code>PLOT</code> e <code>UNPLOT</code>, deixando 2 liñas libres na base do vídeo. Dúas tomas de 3,5mm conectan o ZX81 á saída de áudio e ó microfone e servían para ligar un reprodutor casete, habilitando o almacenamento de datos, lidos e grabados nunha taxa de 50 bauds, o que fornecía um medio de almacenamento  um pouco inestable para o sistema, 
  que non fora construída con este tipo de recurso. Tódala máquia comsumía 420&nbsp;[[Ampere|mA]] de [[corrente continua]] ente 7 e 11 [[volt]], fornecida por unha fonte de 9 vol.<ref name="ZX81OS"/>

O chip de ULA, descrito polo ZX81 manual como o "faitodo" do sistema, ten un número de funcións chaves, que outros computadores concorrente usaban un conxunto de circuítos integrados, e poden ser listadas:{{sfn|Thomasson|1983|p=14}}
* Sincronización de exhibición da pantalla;
* Xeraciín do ciclo do reloxo de 6.,5&nbsp;MHz, do cal un ciclo de 3.,25&nbsp;MHz era xerado para o procesador;
* Xeración do sinal de saída de son para o dispositivo de casete no modo de gravación;
* Procesamento do sinal de entrada do casete no modo de reprodución;
* Soporte ó teclado;
* Manexo dos enderezos da memoria requisados pola CPU para decidir cando ROM e RAM terían que ser activadas;
* Control xeral do sistema de cronometría.
(contracted; show full)
[[Ficheiro:ZX81_Interface.jpg|alt=Dúas vistas do ZX81, unha que amosa o lado esquerdo con catro conexións rotuladas "TV", "EAR", "MIC" and "9V DC", respectivamente, e outra que amosa o lado traseiro coa abertura no chasis para acceso á placa base.|miniatura|Vistas sinistra e traseira, mostrando a [[rañura de expansión]], as tres conexións de entrada e saída (televisión, auriculares e micrófono) e entrada de enerxía de 9V]]
Os proxectistas do ZX81 
  adoptaron unha aproximación mellorada, implicando o uso de dous modos chamados SLOW (lento) e FAST (alíxero) respectivamente. En modo lento, tamén chamado "computar e amosar", o ZX81 concéntrase en producir a exhibición na pantalla, correndo o programa só na cuarta parte do tempo – no efecto que atrasa a máquina, a pesar de que na práctica a diferenza de velocidade entre os modos depende de cal tarefa computacional está en curso.<ref>Para comparación de velocidade de procesamento nos dous mo(contracted; show full)|64 x 48 pixeles
|Son básico pola interface casete
|}

== Historia ==
=== Prolegómenos ===
[[Ficheiro:SinclairExecutive-01.jpg|dereita|miniatura|256x256px|Calculadora de peto compacta Sinclair Executive (1972)]]
A primeira empresa de Clive Sinclair, Sinclair Radionics, foi estabelecid
o ena o 1962, e fixo o seu nome producindo unha gama ancha de produtos electrónicos baratos para o mercado amador e de entusiastas. Os seus produtos incluían amplificadores, radios, [[multímetro]]s e outros elementos xeralmente vendidos en forma de kit a entusiastas e outros afeccionados.{{sfn|Dale|1985|p=39}} A empresa entrou nun mercado novo en 1972 cando lanzou a primeira calculadora de bolso "leve", a Sinclair Executive.{{sfn|Adamson|1986|p=31}} un éxito importante que a Radionics aproveitou e lanzou(contracted; show full)esultaron en fracaso moi caro. As perdas da empresa atangueron cifras de 350,000 de [[libra esterlina|libras esterlinas]] entre 1975 e 1976, traéndoo ás marxes da bancarrota.{{sfn|Adamson|1986|p=39}} O xullo de 1977, a Radionics foi rescatada por unha axencia estatal, a Consellería Nacional de Negocios (NEB, do inglés ''National Enterprise Board''), que a recapitalizou por medio dun préstamo, asumindo o control da 73% da empresa.{{sfn|Adamson|1986|p=35}}

A relación de Clive Sinclair co
 NEBa Consellería era conflitiva por conta de nocións contraditorias sobre que dirección a empresa tería que seguir. A empresa empezou un proxecto para desenvolver un computador doméstico, mais o NEBa Consellería quería concentrarse na rama de instrumentos do negocios, que era a única área na que había redimentos. Sinclair discordou vehementemente do que caracterizaba como unha visión "de que non había futuro nos electrónicos de consumo".{{sfn|Adamson|1986|p=65}} Isto e outras disputas levaron á dimisión de Sinclair da Radionics o [[xullo de 1979]].{{sfn|Adamson|1986|p=66}}

(contracted; show full)

[[Ficheiro:ZX80.jpg|miniatura|O Sinclair ZX80 (1980). Era o predecesor inmediato do ZX81 e compartiu moitos das mesmas características de deseño.]]
O deseño do ZX80 
  presentaba moitas características chaves que foron levadas ó ZX81; así Sinclair máis tarde dixo, "o ZX80 era moitísimo unha un paso na dirección do ZX81".<ref name="YC-Interview">[[#YCAugSept81|Scot (Agosto/Setembro de 1981)]]</ref> O deseño foi conducido enteiramente ata o prezo desexado – a máquina tería que custar menos que 100 libras mais aínda teñer un bo lucro.{{sfn|Dale|1985|p=95}} A súa distinta caixa branca en forma de cuña e o teclado de membrana sensible ó toque eran concepción de Rick Dickinson, un novo deseñador industrial británico que foi entón recentemente contratado por Sinclair. Tempos máis tarde recordou Sinclair que "todo era feito co pensamento nos custos. O deseño era a cara da máquina."<ref name="BBC23-4-07">[[#BBC230407|BBC News (23 de abril de 2007)]]</ref> O teclado incomún era o resultado dos cortes nos custos. Era usada unha folla de plástico na cal as teclas foron imprimidas, soprepondo un circuíto metálico que rexistrab cando unha tecla era premida. Isto evitou o gasto cun teclado do tipo de dactilógrafo, aínda que tal tipo de proxecto tivese moitos inconvenientes no uso ordinario e canto á sensibilidade.{{sfn|Adamson|1986|p=90}}

Dentro do chasis, había   moitas máis semellanzas co ZX81. Coma o seu sucesor, utilizaba un microprocesador [[Z-80|Z-80A]] e tiña só 1&nbsp;kB de memoria RAM. Posuía un intérprete de BASIC especialmente escrito nun chip de ROM dedicado e podería utilizar unha televisión coma monitor de vídeo. Para almacenaxe de datos usaba un gravador casete común. A diferenza principal entre as dúas máquinas estaba na programación interna, e cando o ZX81 foi lanzado, os dono do ZX80 podían actualizar os esquipamento polo simple troco da ROM.<ref name="FT 6 Mar 1981" />

O ZX80 foi un éxito inmediato, vendendo 20,.000 unidades durante os primeiros nove meses.{{sfn|Dale|1985|p=97}} A Science of Cambridge producía ZX80s no índice de 9,  000 por mes polo fin de 1980 e ó cabo de 18 meses do lanzamento, vendéronse 100,000 unidades.{{sfn|Dale|1985|p=102}}<ref name="FT 20 Mar 1982">[[#FT200382|Crisp (20 de marzo de 1982)]]</ref> O éxito comercial do ZX80 provocou a necesidade dun produto seguinte. A empresa foi rebautizada Sinclair Computadores o novembro de 1980, reflectindo o seu foco novo, e despois Sinclair Research o marzo de 1981.{{sfn|Adamson|1986|p=256}}

=== O caso do BBC Micro ===
O lanzamento do ZX81 foi catalizado en parte polo plano da [[British Broadcasting Corporation|BBC]] de producir unha serie de televisión, para 1982, con foco no fenómeno da popularización da informática e da programación. A BBC pretendía encargar un fabricante existente para facer unha máquina doméstica coa marca da BBC, que sería conectada coa serie. Cando Sinclair soubo do proxecto por decembro de 1980, escribiu á BBC informandolle que estaba para anunciar unha versión nova do ZX80, chamado de ZX81, no comezo de 1981. Remediaría algunhas deficiencias do ZX80 e sería aínda así máis barato e máis avanzado.{{sfn|Dale|1985|p=100}} Sinclair naturalmente quixo que o ZX81 fose un candidato para o contrato de BBC e fixo presión para a súa adopción. Sinalou que xa había 40,.000 usuarios do ZX80 e que, durante a exhibición da serie, habería probablemente cerca de 100,.000 utentes de ZX81 (o que podría ser resultado de subestimación de aproximadamente 400,.000 – unha indicación de como o ZX81 xa era un éxito e superara mesmo as expectativas de Sinclair).{{sfn|Dale|1985|p=103}}

Un prototipo do ZX81 foi demostrado a representantes de BBC o xaneiro de 1981, mentres a rival [[Acorn Computers]] propuxeron o seu ordenador Proton, un proxecto – do cal un prototipo  non aínda existía – baseado no [[Acorn Atom]].{{sfn|Dale|1985|p=104}}{{sfn|Adamson|1985|p=104}} Para o desánimo de Sinclair, o contrato foi para Acorn, que lanzou a máquina o xaneiro de 1982.{{sfn|Adamso(contracted; show full)X80 só podería tratar números enteiros. Grant xurdiu cunha das máis novas características do ZX81, un verificador de sintaxe que indicaría os erros en código BASIC paulatinamente á escrita (diferente do estándar daquel tempo, que só amosaba os erros despois que o programa era executado).{{sfn|Adamson|1986|p=105}} Desafortunadamente para Vickers, presentouse un erro logo notado, chamado "bug da raíz cadrada", que provocaba con que a operación da raíz cadrada de 0,25 devolvía erroneamente o valor 1
.,3591409, un erro debido a problemas de integración da programación da Impresora [[ZX Printer]] directamente na ROM. A despeito de que fora eventualmente arranxado, o bug tornouse causa de controversia e Sinclair foi forzado a substituír algunhas das computadoras vendidas por primeiro.{{sfn|Adamson|1986|p=107-8}} Nunha nota máis positiva, o traballo de Vickers no manual foi recibido favorabelmente, sendo descrito o 1983 como "un dos textos clásicos de BASIC".{{sfn|Adamson|1986|p=106}} Max Phillips (contracted; show full)
[[Ficheiro:ZX81_concept_design.jpg|miniatura|Un dos debuxos orixinais de Rick Dickinson do concepto do ZX81, amosando a máquina como parte "dunha gama expansible das caixas que seguen un vagamente unha abordaxe modular".]]
O ZX81 foi lanzado o 5 de marzo de 1981 en dúas versións (aínda así con compoñentes idénticos) – unha máquina pre
.montada ou unha versión máis barata en kit, que o comprador podería montar. Ámbalas dúas versións foron fabricadas en [[Dundee]], [[Escocia]] pola Timex na planta de Dryburgh.<ref name="FT 6 Mar 1981"/><ref name="McManus">[[#McManus|McManus Galleries]]</ref> A Timex non fora unha elección obvia de subcontratación industrial, porque a empresa tiña pouca experiencia na produción de electrónicos. Era un fabricante ben estabelecido na rama de reloxos mecánicos mais pasaba por unha crise no comezo da [[década de 1980]]. Os lucros diminuiron a virtualmente cero cando o mercado de reloxos mecánicos estancou por causa da competición cos modelos dixitais. Recoñecendo a tendencia, o director da Timex, Fred Olsen, determinou que a empresa diversificase a outras áreas de negocio.{{sfn|Adamson|1986|p=94}}

O cambio pola Timex veu nun tempo ideal para Sinclair. O ZX80 probouse máis popular que o esperado, e a fabricante corrente, unha pequecha empresa de electrónicos de St Ives, carecía de recursos para satisfacer as exixencias. A Timex Tomou asumiu a produción do ZX80 a fins de 1980.{{sfn|Adamson|1986|p=94}} O arranxo ficou bo para ámbalas as empresas e a Timex tomou a fabricación do ZX81, auxiliado por investimento na súa planta de Dundee.<ref name="Church">[[#SU05-82|Church (maio de 1982)]]</ref> Sinclair Inicialmente planeaba producir 10,.000 unidades por mes, aumentando esa capacidade para 30,.000 dentro dun ano.<ref name="FT 6 Mar 1981"/> Con todo, a Timex inicialmente tivo problemas significativos en producir un número bastante para satisfacer-la exsixencia. Como consecuencia, levaba ata nove semanas para unha computadora ser entregada por correo. E non foi ata setembro de 1981, cinco meses após o lazamento do ZX81, que o tempo de entrega finalmente atendeu o prazo prometido de vinte e oito días.{{sfn|Adamson|1986|p=111}} Quen xa posuía ou adquirira recentemente o ZX80 non foi excluído, e calquera un que pedira un ZX80 nas dúas semanas antes do lançamento do ZX81 recibiría a máquina máis nova, mentres os donos vetustos eran capaces de actualizar o seu equipamento pola aquisición, por 20 libras, dun chip de ROM para ser agregado á placa base.<ref name="FT 6 Mar 1981"/>

(contracted; show full)e="Clarke"/> ''Financial Times'' observou que "as oficinas de Clive Sinclair están cheas con computadores regresados que poden tomar meses para ser reparados."<ref name="FT 20 Mar 1982"/> A lentitude da empresa  en substituír os devolvidos e entregando máquinas pedidas recentemente significaron que a Sinclair Research gañou unha reputación  pobre sobre o servizo de cliente.{{sfn|Adamson|1986|p=108}}

=== Mercadotecnia ===
A publicidade do ZX81 foi 
manexadofeita pola axencia de mercadotecnia Primary Contact (agora parte de Ogilvy & Mather), que proporcionaba servizos de mercadotecnia para Sinclair desde 1971 e era para, debendo continuar así ata 1985. A entrada de Sinclair   no nacente mercado de informática doméstica deu á Primary Contact un desafío importante – como vender un produto simultaneamente para entusiastas e persoas comúns, que probabelmente tiñan pouco ou ningunha familiarización con computadoras.{{sfn|Adamson|1986|p=97}} A resposta era perseguir o que o xornalista David O'Reilly de revista de ''[[MicroScope]]'' descrita como só-usuario "estratexia proutilizador" de obxectivo único. Chris Fawkes, un dos directores da Primary Conta(contracted; show full)

Esta abordaxe da publicidade foi conducido pola confianza de Sinclair na propaganda por vía postal. Este método tiña un alto custo cando comparado a adquirir espazo nas publicacións, mais tamén tiña a vantaxe de asegurar que tódalas vendas eran firmes e pre-pagas. Un grande alborozo no lanzamento produciu un grande influxo de caixa no comezo dunha campaña, aínda que tamén dependía de que o anunciado tivese bastante produto para satisface
r -la onda inicial de compras. Os anuncios serviron a un propósito adicional de facer presión sobre o mercado, co oxectivo de aumentar os números de vendas por medio dunha extratexia de simplemente "contar unha historia", como Clive Sinclair dixo: "Non que houbese unha proporción de compras por medio postal, mais as persoas verían os anuncios, o que axudaría a fixarlles a idea e as deixaría máis susceptibles a comprar cando o ítem aparecese nas tendas."{{sfn|Adamson|1986|p=22}}

(contracted; show full)

Esta táctica probouse altamente exitosa, con Sinclair anunciando o marzo de 1982 que vendera 250.000 ZX81s mundialmente.[80] Cando as vendas caeron no intre ata o lanzamento do seu sucesor, o [[ZX Spectrum]], Sinclair reduciu o prezo da versión acabda a 49,95 libras o maio de 1982. Outro corte de 10 libras foi levado a cabo o abril seguinte. A pesar da competición aumentada con computadoras moito máis capaces, o ZX81 aínda vendía 30
,.000 unidades no mes ata fins de xullo de 1983, máis de dous anos despois do seu lanzamento.{{sfn|Adamson|1986|p=259}} Por aquel tempo, segundo Sinclair Research, algo alén de 1.,5 millóns de máquinas foron vendidas.<ref name="Sinclair-Research"/>

=== Distribución ===
[[Ficheiro:ZX81_kit.jpg|dereita|miniatura|A versión en kit do ZX81 vendida por correo.]]
(contracted; show full)na para o ZX81, o cal era vendido en 18 países o [[marzo de 1982]].<ref name="Needle">[[#Needle|Needle (15 de marzo de 1982)]]</ref> Sinclair lanzou o ZX81 nos Estados Unidos o novembro de 1981 nun prezo de 149,95 dólares, a sersión montada, e 99,95, a versión para montaxe, inicialmente vendendo directamente ó mercado americano por vía postal.<ref name="Wise">[[#Wise|Wise (2 de novembro de 1981)]]</ref> Para ser útil o computador necesitaba dunha memoria extra 16
RAM kB de KBRAM, que custaba 49,95 dólares. As vendas lograron 15,000 por mes o xaneiro de 1982, mentres [[American Express]] vendeu máis outos millares ós seus clientes. O [[febreiro de 1982]] a Timex obtivo unha licenza coa Sinclair para vender o ZX81 directamente a miles de tendas [[retallista]]s nos EE.UU., pagando á Sinclair Research un 5% de roalty en tódolos hardware e o software Sinclair vendidos.<ref name="FT13-02-82">[[#FT130282|Crisp (13 de febreiro de 1982)]]</ref> A empresa máis tarde pasou a producir os seus propios clons e variantes so licenza da Sinclair.{{sfn|Adamson|1986|p=108-9}} O agosto de 1982 Sinclair baixou os prezos dos ZX81 vendidos polo correo americano para 99,95 dólares (equipamento) e 79,95 (kit), e os seus anuncios expoñendo que "máis de 10.000 eran vendidos a cada semana".<ref name="byte198208">{{cita novas|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1982-08/1982_08_BYTE_07-08_Logo#page/n81/mode/2up|título=The $99.95 Personal Computer|lingua=inglés|xornal=BYTE|data=agosto de 1982|dataacceso=19 de outubro de 2013| autor=Advertisement|páxinas=82–83}}</ref> O [[decembro de 1981]] Mitsui obtivo dereitos para distribuír o ZX81 no Xapón, vendéndoo por vía postal por ¥38.700 (equivalente a 83 libras, a cambio de 1982), e vendía 5.000 unidades o xullo de 1982. A reacción favorable do mercado xaponés ó ZX81 levou Mitsui a empezar as vendas de balcón en librarías grandes o [[setembro de 1982]], coas vendas anuais previstas de 20,.000 unidades.<ref>[[#FT300982|Shibata (30 de setembro de 1982)]]</ref> Nos Países Baixos, o Sinclair ZX81 común estaba dispoñible para venda logo que Bang & Olufsen fixeron unha versión chamada ''Beocomp''.<ref>{{cita web|url=http://www.homecomputer.de/pages/f_info.html?Sinclair_ZX-81_Beocomp.html|título==The Home Computer Museum|lingua=inglés}}</ref>

(contracted; show full)En xeral, concluíu, o ZX81 podería ter un valor limitado en axudar para ensinar programación en BASIC e superar as barreiras psicolóxicas á informática, mais "os sistema de Sinclair teñen un xeito camiño antes de aumentaren a calidade e o nivel de entendemento sobre a natureza e o uso de sistemas de información baseada entre descrente a respecto dos ordenadores".<ref>[[#Peltu|Peltu (30 de abril de 1981)]]</ref>

Mentres o editor de ''Personal Computer World'' estab
a en vacacións o [[maio de 1981]], os seus colegas divulgaron a análise da revista sobre o ZX81 cunha capa que amosaba un chimpancé coa máquina por riba do título "Editor proba o ZX81". (O chimpancé regresou en asuntos máis tardíos para probar tódolos computadores seguintes de Sinclair). A análise, que foi escrita por Dave Tebbutt, recoñeceu que a máquina tivo inconvenientes significativos mais mesmo así representaba "absolutamente unha boa adquisición". Describiuse o ZX81 como "un produto precioso que terá atractivo enorme ás persoas que queiran descubrir máis sobre os computadores, mais sen llas (contracted; show full)ndo xogos e aplicacións que eles mesmos escribían, divulgaban, gravado e vendían das súas propias casas. Algúns fundaron as súas software houses, empregando equipos de programadores – dentre eles algúns aínda estaban en idade escolar – para producir programas para o ZX81 e outros computadores. Empresas xa consolidadas tamén vendían software; a Psion produciu unha serie programas en asociación con Sinclair, incluíndo un simulador de voo, mentres a gama de programas da [[International Computers Limited|ICL]]
   vendeu máis de 100.000 casetes en menos de tres meses.{{sfn|Morris|1986|p=20}}<ref name="ET-interview"/> O éxito da Psion co ZX81 tivo un efecto profundo no futuro da empresa. O seu traballo no programa de base de datos Vu-File levou a empresa a cambiar o seu foco para o desenvolvemento de axudantes dixitais persoais, o cal resultou no lanzamento o 1984 do [[Psion Organiser]], o mundo  primeiro computador persoal de man.{{sfn|Bridgewater|1998|p=156-157}} Algúns dos máis populares xogos, com(contracted; show full)
=== Ligazóns externas ===
* [https://www.dmoz.org/Computers/Systems/Sinclair/ZX81 ZX81] <span>en</span> [[DMOZ]] 
* [http://www.zx81museum.net/ ZX81 Museo Conectado]
* [http://www.zx81.nl/ ZX81 Descargas de Software]
* [http://www.zdnet.com/photos/sinclair-zx81-teardown/6196518?tag=photo-frame;get-photo-roto Sinclair ZX81 Teardown] – unha ollada detallada no ZX81  hardware

[[Categoría:Ordenadores]]