Difference between revisions 4966217 and 4967264 on glwiki

{{ortografía}}
{{aparato informático
 |nome               = ZX81
 |imaxe              = 
 |imaxe_nota         = 
 |imaxe2             = 
 |imaxe2_nota        = 
 |outros_nomes       = 
(contracted; show full)nitor. Os programas e os datos eran cargados e gravados en fita casete. Había só catro chips na [[placa base]] e apenas 1 kB de memoria. A máquina non tiña ningunha chave de potencia ou calquera partes mobles (coa excepción dunha chave selectora do canal do VHF presente nos primeiros modelos ZX81 estadounidenses e nos Timex Sinclair 1000). O teclado usado era do tipo de membrana sensible.

As limitacións do equipamento fixeron xurdir un mercado de periféricos producidos por terceiros para mellorar
en as súas capacidades. Tales limitacións, con todo, conseguiron levar a cabo o obxectivo de manter o custo da máquina tan baixo canto posible. O seu deseño peculiar fixo con que o seu proxectista, Rick Dickinson, gañase un premio de Consello do Deseño.

Alén de ser vendida como un produto listo para uso, a máquina podería ser comprada por correo ena forma de kit, o daque era entónla unha innovación importante, pois era a primeira computadora doméstica barata que apareceu no mercado e que podería ser comprada nas tendas das rúas e sitios comerciais comúns, sendo que as vendas foron empezadascomezando por W. H. Smith que logo foi seguido por moitos outros. O ZX81 marca o comezo de cando a computación no Reino Unido se tornou unha actividade do público en xeral, mais cunha actividade de empresarios e entusiastas en [[electrónica]]. Inspirou a creación dunha comunidade enorme de adeptos e algúns fundaron os seus propios negocios de produción de software e hardware para o equipamento. Moitos destes tiveron un papel importante na industria informática británica en anos máis tardíoposteriores. O éxito comercial do ZX81 fixo da Sinclair Research un dos principais fabricantes da Gran Bretaña no ámbito informático, xerando cantidades enormes de lucro, e levando eventualmente o fundador da empresa, Clive Sinclair, a obter un título nobiliario.

== Características ==
[[Ficheiro:Sinclair_ZX81_PCB_Revision_3_Keyboard.JPG|miniatura|Teclado do ZX81, revisión 3 da placa base]]
O ZX81 era vendido con 1&nbsp;kB de memoria na placa base, que oficialmente podería ser expandido externamente ata 16 kB. Os circuítos eran acondicionados dentro dunha caixa plástica en forma de cuña, medindoque medía 167&nbsp;mm (6"6) por 40&nbsp;mm (1"6) de altura. A memoria RAM era provida por un só chip 4118 (1024 bytes × 8) ou dous 2114 (1024 bytes × 4). Había soamente outros tres chips máis: un [[microprocesador]] Z-80A, de 8 bits e 3,5&nbsp;MHz, da NEC, unha (ULA (uncommitted logic array), dae Ferranti, e un chip de memoria ROM con 8 kB, que almacenaba un intérprete simple de [[BASIC]]. A máquina enteira pesaba só 350 gramos (12&nbsp;oz).<ref name="ZX81OS">[[#ZX81OS|''ZX81 Operating Supplement'' (1982)]]</ref> As primeiras versións da extensión externa de RAM contiñan 15&nbsp;kB e utilizaban unha variedade de chips de memoria, mentres as versións máis tardías contiñan 16, mais o kilobyte de nivel máis baixo ficaba desactivado.

A parte de fronte do chasis ficaba ocupada por un teclado de membrana con 40 posicións que amosaba 20 gráficos e 54 caracteres invertidos de vídeo.<ref name="ZX81OS"/> Cada tecla posuía ata cinco funcións, accedidas vás que se accedía accionamentndo das teclas SHIFT e FUNCTION. ''Verbi gratia'', a tecla P combinaba os caracteres <code>p</code> e <code>"</code> mails os comandos da linguaxe BASIC <code>PRINT</code> e <code>TAB</code>. O ZX81 empregaba unha disposición estándar do teclado [[QWERTY]]. O teclado era mecanicamente ben sinxelo, consistindo en 40 membranas e 8 [[díodo]]s baixo o panel plástico, conectado nunha matriz de oito liñas e cinco columnas.{{sfn|Thomasson|1983|p=40}}
{{teclado|ZX80}}
Os portos de entrada e saída do ZX81 estaban dispostos en catro conectores no lado esquerdo da caixa. A máquina utilizaba unha televisión común para servir comade monitor de vídeo, por medio dun modulator de RF incorporado. O modo de texto podía exhibir 24 liñas de 32 columnas de caracteres, e, utilizando unha matriz de 2×2 bloques de [[semigráfico]]s desde o conxunto de carácter da máquina, amosaba un modo gráfico de 64 × 44 píxeles, tamén directamente usable vía a linguaxe BASIC por medio dos comandos <code>PLOT</code> e <code>UNPLOT</code>, deixando 2 liñas libres na base do vídeo. Dúas tomas de 3,5&nbsp;mm conectan o ZX81 á saída de áudioson e ó micrófono e servían para ligar un reprodutor casete, habilitando o almacenamento de datos, lidos e gravados nunha taxa de 50 bauds, o que fornecía dun medio de almacenamento un pouco inestable para o sistema, que non fora construído con este tipo de recurso. Toda a máquina consumía 420&nbsp;[[Ampere|mA]] de [[corrente continua]] ente 7 e 11 [[volt]], fornecida por unha fonte de 9 vol.<ref name="ZX81OS"/>

O chip de ULA, descrito polo manual  do ZX81 como o "faitodo" do sistema, ten un número de funcións chaves, que outros computadores concorrentes usaban un conxunto de circuítos integrados, e poden ser listada. Son as seguintes:{{sfn|Thomasson|1983|p=14}}
* Sincronización de exhibición da pantalla;
* Xeración do ciclo do reloxo de 6,5&nbsp;MHz, do cal un ciclo de 3,25&nbsp;MHz era xerado para o procesador;
* Xeración do sinal de saída de son para o dispositivo de casete no modo de gravación;
* Procesamento do sinal de entrada da casete no modo de reprodución;
* Soporte ó teclado;
* Manexo dos enderezos da memoria requisados pola CPU para decidir cando ROM e RAM terían que ser activadas;
* Control xeral do sistema de cronometría.
O modulator de RF incorporado podía amosar unha imaxe de vídeo [[UHF]] de 625 liñas en pantallas coloridas ou non no sistema de televisión utilizado no Reino Unido, Australia, e países europeos máis occidentais. En [[Francia]] requiríase unha versión lixeiramente modificada da máquina para producir a modulación de vídeo positiva do estándar SECAM, mentres os EE.UU. e Canadá requiriron un chip de ULA diferente para soportar o seu sistema VHF de 525 liñas ([[NTSC]]). Ámbolos ZX81 e o seu predecesor, o ZX80, teñen un significativo inconveniente no xeito qude manexanr a mostra de vídeo, pois ningunha das máquinas tiña o bastante poder computacional de correr a toda velocidade e simultaneamente manter a exhibición da pantalla. No ZX80, isto significaba que a pantalla ficaba baldeira en tódalas veces nas que a máquina levaba a cabo unha tarefa, causando unha irritante choscada cando se executaba unha tarefa máis curta, coma procesar o uso dunha tecla.<ref>[[#NS070280|''New Scientist'' (7 de febreiro de 1980)]].</ref>
(contracted; show full)de que tarefa computacional está en curso.<ref>Para comparación de velocidade de procesamento nos dous modos, véxase "ZX81 vs IBM PC", en ''Which Micro?'', de abril de 1983, p. 36.</ref> No modo rápido, o procesamento ocorre continuamente, mais o vídeo é marxinado ós seus propios recursos – equivalente ó modo operativo estándar.{{sfn|Thomasson|1983|p=13}}

Outra particularidade do hardware producía un dos aspectos máis distintivos da pantalla do ZX81: durante a lec
tura ou a escrita, aparecían raias movéndose a través da pantalla. O mesmo pino do chip ULA era usado para traballar os sinais de saída de vídeo e son, producindo as raias coma un padrón de interferencia. O circuíto da ULA non podía manter a exhibición durante as operacións de escrita e lectura, pois tiña que traballar de modo continuo para manter o axustada a taxa de baud para transferencias de datos. A interferencia producía as raias.{{sfn|Thomasson|1983|p=14}}

A pequecha memoria do ZX81, cando non expandida, significaba un desafío meirande para os programadores. A simple mostra dunha pantalla chea requiría 793 bytes, as variábeis de sistema tomaban os outros 125, e o programa, búfer de entrada e pilas necesitaban máis memoria do que aquilo.{{sfn|Thomasson|1983|p=26}} Mesmo así, os programadores habilidosos eran capaces de conseguir unha cantidade sorprendente con apenas 1 kB. Un exemplo notable era ''1K ZX Chess'', de David Horne, que conseguiu incluír a maioría das regras de [[xadrez]] en só 672 bytes. A máquina lograba gorecer a súa memoria ata un certo punto pola representación de tódolos comandos BASIC coma símbolos dun byte, almacenados coma caracteres "individuais" na banda superior do seu conxunto de caracteres único (non-ASCII).{{sfn|Nash|1984|p=102}}

O conector lateral ou a interface externa no bordo traseiro do ZX81 é unha extensión da placa base. Isto proporciona un conxunto de enderezo, control, e liñas de dato que poden estar acostumados a comunicar con dispositivos externos.{{sfn|Thomasson|1983|p=43}} Tanto entusiastas como unha variedade de terceiras empresas fixeron uso desta característica para crearen unha gama ancha de produtos para o sistema.

=== Comparacións entre ZX81 e outros aparatos informáticos ===
A táboa seguinte proporciona unha comparación entre as capacidades do ZX81 e outros ordenadores que existían no mercado no tempo do lanzamento do ZX81. Os prezos son de decembro de 1982.<ref>[[#Compute|''Compute!'' (decembro de 1982)]]</ref>

{| class="wikitable" style="font-size:80%; margin:1em auto 1em auto;"
! scope="col" | Equipamento
(contracted; show full)|64 x 48 píxeles
|Son básico pola interface casete
|}

== Historia ==
=== Prolegómenos ===
[[Ficheiro:SinclairExecutive-01.jpg|dereita|miniatura|256x256px|Calculadora de peto compacta Sinclair Executive (1972)]]
A primeira empresa de Clive Sinclair, Sinclair Radionics, foi 
estableecifundada oen 1962, e fixo o seu nome producindo unha gama ancharan variedade de produtos electrónicos baratos para o mercado afeccionado e de entusiastas. Os seus produtos incluían [[Amplificador|amplificadores]], radios, [[multímetro]]s e outros elementos xeralmente vendidos en forma de kit a entusiastas e outros afeccionados.{{sfn|Dale|1985|p=39}} A empresa entrou nun mercado novo en 1972 cando lanzou a primeira calculadora de bolso "levedelgada", a Sinclair Executive.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=31}} un éxito importante que a Radionics aproveitou para lanzar unha gama ancharan variedade de calculadoras de peto. A expansión subseguinte da empresa fíxoconverteuna na meirande fabricante de calculadoras de Europa no ano 1975.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=35}}

No fin dos anos 1970, con todo, a Sinclair Radionics estaba en serias dificultades, pois perdera a súa capacidade de competir eficazmente no mercado de calculadoras, que fora inundado por unha nova xeración de produtos xaponeses producidos con [[Pantalla de cristal líquido|pantallas de cristal líquido]], a calque eran moito máis capazces e eficientes que as calculadoras da Sinclair, que usaban LED.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=36}} Os proxectos para desenvolver unha televisión de peto e o reloxo dixital resultaron un fracaso moi caro. As perdas da empresa ataingueiron cifras de 350,  000 de [[libra esterlina|libras esterlinas]] entre 1975 e 1976, traélevándoo ás marxesó bordo da bancarrota.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=39}} No mes de xullo de 1977 a Radionics foi rescatada por unha axencia estatal, a Consellería Nacional de Negocios (NEB, do inglés ''National Enterprise Board''), que a recapitalizou por medio dun préstamo, asumindo o control do 73% da empresa.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=35}}

A relación de Clive Sinclair coa Consellería era conflitiva por conta de nociónlas ideas contraditorias sobre quea dirección tería que seguir da empresa. A empresa empcomezou un proxecto para desenvolver un computador doméstico, mais a Consellería quería concentrarse na rama de instrumentos do negocios, que era a única área na que había rbendimenteficios. Sinclair discordou vehementemente do que caracterizaba como unha visión "de que non había futuro nos produtos electrónicos de consumo".{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=65}} IEstoa e outras disputas levaron á dimisión de Sinclair da Radionics en [[xullo de 1979]].{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=66}}

Mentres disputaba coa Consellería, Clive Sinclair tornouse un "salvavidas corporativo" na forma dcunha empresa instrumental baixo o seu control exclusivo – —Ablesdeal Ltd –, a cal foi estableecí— fundada en 1973 e despois rebautizada Ciencia de Cambridge. Esta nova empresa tornouse o vehículo polo cal Sinclair podería perseguir os seus propios proxectos, libre da interferencia do ente estatal.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=68}} A pesar do seu éxito no mercado informático, Sinclair vía os computadores soamente como unha actividade intermediaria. Como el dixo no periódico [[Sunday Times]] de [[abril de 1985]]: "só empcomezamos a traballar con computadores para obter capital para o resto do negocio", especificamente o desenvolvemento da televisión de peto [[TV80]] e do vehículo eléctrico [[C5]], ambos, poró fin, fracasados.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=86}} Nunha entrevista para ''[[Practical Computing]]'', Sinclair explicou:

{{cita|Eu fago ordenadores porque son un bo mercado, e porque son un proxecto interesante. Eu non me sinto mal enpor producirlos e vendelos por diñeiro ou outra cousa, hai unha demanda para deles e tamén non fan mal, mais non penso que salvarán o mundo.<ref name="Hayman"/>}}

=== Precursores: MK14 e ZX80 ===
[[Ficheiro:Sinclair_-_Science_of_Cambridge_MK14.jpg|dereita|miniatura|Science of Cambridge MK14 (1978) – o primeiro ordenador de Sinclair, vendido como kit para ser montado polo comprador.]]
Polo fin da [[década de 1970]], as empresas americanas producían computadoras domésticas sinxelas ena forma de kits como o MITS Altair e IMSAI 8080. Isto espertou o interese entre os entusiastas en electrónica no Reino Unido, mais por causa dos prezos relativamente altos mails a renda dispoñible máis baixa reduciron o atractivo dos produtos americanos. O 1977 a revista ''[[New Scientist]]'' expuña que "o prezo dun conxunto americano en dólares rapidamente se traduce á mesma figucifra en libras esterlinas ó tempo que chega ás beircostas de Gran Bretaña".<ref name="valery19770519">{{cita novas|url=https://books.google.com/books?id=Rt5VRWY4aR8C&lpg=PA405&pg=PA405#v=onepage&f=false|título=Spare a byte for the familly|lingua=inglés|xornal=New Scientist|data=19 de maio de 1977|dataacceso=25 de xaneiro de 2015|apelidos=Valéry|nome=Nicholas|páxinas=405–406}}</ref> As computadoras persoais no mercado estaban tamén dispoñibles para o mercado de alto desempeño, mais era extremadamente caro. Olivetti ofrecía por 2.  000 libras, e o Commodore PET, lanzado en 1979, era vendido por 700 libras. Non existía nada de baixo custo para o entusiasta no mercado. Sinclair percibiu que isto proporcionaba unha boa oportunidade comercial.{{sfn|Dale|1985|p=95}}

O primeiro computador doméstico de Sinclair era o MK14, o cal foi lanzado en forma de kit en xuño de 1978, pero estaba moi lonxe de ser un produto de masas.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=80}} O propio nome MK, un acrónimo de "Microcomputer Kit", era indicativo das súas orixes como produto desenvolvido por e para aficcionados. O modelo non tiña pantalla mais usaba un mostrador de [[LED]] (a Science of Cambridge produciu un módulo en tarxeta que habilitaba a conexión a unha televisión de UHF); non tiña ningún chasis, consistindo dunha placa de circuíto exposto; non tiña dispositivo de almacenamento incorporado e só 256 [[byte]]s de memoria; e a entrada era por un teclado [[Código hexadecimal|hexadecimal]] con vinte posicións.<ref>[[#MK14advert|MK14 advertisement (1978)]]</ref> A pesar das limitacións, a máquina vendeu a respectable contía de 10–15,  000 unidades; en comparación, o Apple II, que era moito máis caro, vendeu só 9.  000 unidades nos Estados Unidos, un moito mercado ben máis grande, en 1978.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=81}}{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=61}} Este éxito convenceu a Clive Sinclair de que había un mercado virxe para computadores de baixo custo.

Sinclair seguiu o MK14 coa produción do ZX80, na época, a computadora máis pequecha e máis barata do mundo, que foi lanzada en xaneiro de 1980, custando 99,95 libras (equivalente a 319 libras a prezos de 2009).<ref>[http://www.measuringworth.com/ MeasuringWorth.com] (Táboa de prezos finais)</ref> A empresa non fixo absolutamente ningunha pescuda de mercado antes do lanzamento do ZX80; segundo Clive Sinclair, el tivo sinxelamente unha intuición de que o público xeral estaría suficientemente interesado para facer tal proxecto factible e foi adiante pedindo 100,  000 conxuntos de partes de modo que podería lanzar en alto volume.<ref name="Lorenz" />

[[Ficheiro:ZX80.jpg|miniatura|O Sinclair ZX80 (1980). Era o predecesor inmediato do ZX81 e compartiu moitas das mesmas características de deseño.]]
O deseño do ZX80 presentaba moitas características chaves que foron levadas ó ZX81; así Sinclair máis tarde dixo, "o ZX80 era moitísimo unha un paso na dirección dfoi un trampolín para o ZX81".<ref name="YC-Interview">[[#YCAugSept81|Scot (Agosto/Setembro de 1981)]]</ref> O deseño foi conduciimpulsado enteiramente ata polo prezo desexado – (a máquina tería que custar menos qude 100 libras mais aínda teñasí ter un bo lucro).{{sfn|Dale|1985|p=95}} A súa distintiva caixa branca en forma de cuña e o teclado de membrana sensible ó toque eran concepción de Rick Dickinson, un novo deseñador industrial británico que fora entón contratado recentemente por Sinclair. Tempos máis tarde recordou Sinclair que "todo era feito co pensamento nos custos. O deseño era a cara da máquina."<ref name="BBC23-4-07">[[#BBC230407|BBC News (23 de abril de 2007)]]</ref> O teclado incomún era o resultado dos recortes nos custos. Usouse unha folla de plástico na cal foron imprimidas as teclas, soprepondo un circuíto metálico que rexistraba cando unha tecla era premida. Isto evitou o gasto cun teclado do tipo de dactilógrafo, aínda que tal tipo de proxecto tivese moitos inconvenientes no uso ordinario e canto á sensibilidade.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=90}}

Dentro do chasis, había moitas máis semellanzas co ZX81. Coma o seu sucesor, utilizaba un microprocesador [[Z-80|Z-80A]] e tiña só 1&nbsp;kB de memoria RAM. Posuía un intérprete de BASIC especialmente escrito nun chip de ROM dedicado e podería utilizar unha televisión coma monitor de vídeo. Para almacenaxe de datos usaba un gravador de casete común. A diferenza principal entre as dúas máquinas estaba na programación interna, e cando foi lanzado o ZX81, os donos do ZX80 podían actualizar os esquipamentos polo simple troco da ROM.<ref name="FT 6 Mar 1981" />

O ZX80 foi un éxito inmediato, vendendo 20.  000 unidades durante os primeiros nove meses.{{sfn|Dale|1985|p=97}} A Science of Cambridge producía ZX80s no índice de 9 000 por mes polo fin de 1980 e, ó cabo de 18 meses do lanzamento, vendéronse 100,  000 unidades.{{sfn|Dale|1985|p=102}}<ref name="FT 20 Mar 1982">[[#FT200382|Crisp (20 de marzo de 1982)]]</ref> O éxito comercial do ZX80 provocou a necesidade dun produto seguinte. A empresa foi rebautizada Sinclair Computadores en novembro de 1980, reflectindo o seu foco novo, e despois Sinclair Research en marzo de 1981.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=256}}

=== O caso do BBC Micro ===
O lanzamento do ZX81 foi catalizado en parte polo plano da [[British Broadcasting Corporation|BBC]] de producir unha serie de televisión, para 1982, con foco no fenómeno da popularización da informática e da programación. A BBC pretendía encargarlle a un fabricante existente facer unha máquina doméstica coa marca da BBC, que sería conectada coa serie. Cando Sinclair soubo do proxecto en decembro de 1980, escribiulle á BBC informándoa de que estaba para anunciar unha versión nova do ZX80, chamadoa de ZX81, no comezo de 1981. Remediaría algunhas deficiencias do ZX80 e sería aínda así máis barato e máis avanzado.{{sfn|Dale|1985|p=100}} Sinclair naturalmente quixo que o ZX81 fose un candidato para o contrato de BBC e fixo presión para a súa adopción. Sinalou que xa había 40.  000 usuarios do ZX80 e que, durante a exhibición da serie, habería probablemente cerca de 100.  000 utentesuarios de ZX81 (o que podería ser resultado de subestimación de aproximadamente 400.  000 – —unha indicación de como o ZX81 xa era un éxito e superara mesmo as expectativas de Sinclair—).{{sfn|Dale|1985|p=103}}

Un prototipo do ZX81 foi demostrado a representantes de BBC en xaneiro de 1981, mentres a rival [[Acorn Computers]] propuxerono o seu ordenador Proton, un proxecto – —do cal non aínda existía aínda un prototipo –— baseado no [[Acorn Atom]].{{sfn|Dale|1985|p=104}}{{sfn|Adamson|Kennedy|1985|p=104}} Para o desánimo de Sinclair, o contrato foi para Acorn, que lanzou a máquina oen xaneiro de 1982.{{sfn|Adamson|Kennedy|1985|p=116-117}} Paul Kriwaczek, o produtor de ''[[The Computer Programme]]'', explicou as súas reservas nunha entrevista de [[marzo de 1982]] entrevista de ''[[Your Computer]]'':

{{cita|Eu ficaría moi relutante en vender algo coma Sinclair [ZX81] pola BBC, porque é moi limitado. Non se poder expandir o Sinclair, que é basicamente un produto de consumo descartable. A súa utilidade aséntase no ensino de progranmación, mais eu non creo que no futuro todos aprenderán a programar en BASIC.<ref>[[#Gore|Gore (marzo de 1982)]]</ref>}}

Sinclair fíxose crítico da decisión da BBC, acusándoa de incompetencia e arrogancia.<ref name="ET-interview">[[#ET220282|''Engineering Today'' (22 de febreiro de 1982)]]</ref> Pouco despois da Acorn gañar o contrato coa BBC, o Goberno emitiu unha lista de computadores recomendados, incluíndo o BBC Micro e Research Machines 380Z, que as escolas poderían adquirir, coa axuda dunha subvención, para prezo media metade de prezo; os produtos de Sinclair non foron incluídos na lista. Sinclair Rrespondeu lanzando o seu propio programa de mediotade de prezo, no que lles ofrecía ás escolas a posibilidade de comprar un ZX81 con 16 RAM por 60 libras, máis unha ZX Printer tamén a mediotade de prezo, nun total de 90 libras. Unha vez que o equipamento máis barato da lista do Goberno custaba 130 libras, isto era unha oferta bastante atractiva para moitas escolas, e aproximadamente 2.  300 compraron o produto de Sinclair.{{sfn|Dale|1985|p=106-7}}<ref name="campbell19830714">{{cita novas|url=https://books.google.com/books?id=xrjGVFIzLykC&lpg=PA133&pg=PA133#v=onepage&q&f=false|título=New clothes for IT in schools|xornal=New Scientist|data=14 de xullo de 1983|dataacceso=26 de xaneiro de 2015 |autor=Campbell, Robert|páxina=133}}</ref>

=== Desenvolvemento e fabricación ===
[[Ficheiro:ZX81_Leiterkarte.jpg|miniatura|260x260px|A placa base do ZX81 motherboard, versión 1. A ULA Ferranti está á esquerda e o procesador NEC Z80, ó centro. O modulador de saída para vídeo está na parte superior esquerda. No canto dereito inferior fica un cable que conecta ó teclado.|alt=]]
[[Ficheiro:Sinclair_ZX81_PCB_Top.JPG|miniatura|Placa base do ZX81, revisión 3]]
[[Ficheiro:Sinclair_ZX81_PCB_Revision_3_Bottom_Side.JPG|miniatura|Placa base do ZX81, revisión 3, lado detrás]]
(contracted; show full)* [https://web.archive.org/web/20161019000236/https://www.dmoz.org/Computers/Systems/Sinclair/ZX81 ZX81] <span>en</span> [[DMOZ]] 
* [http://www.zx81museum.net/ ZX81 Museo Conectado]
* [http://www.zx81.nl/ ZX81 Descargas de Software]
* [http://www.zdnet.com/photos/sinclair-zx81-teardown/6196518?tag=photo-frame;get-photo-roto Sinclair ZX81 Teardown] – unha ollada detallada no ZX81  hardware

{{Control de autoridades}}

[[Categoría:Ordenadores]]