Difference between revisions 5134553 and 5209518 on glwiki

{{ortografía}}
{{atención|data=setembro de 2017|Revisión de ortografía, redacción, referencias - ver [[Wikipedia:A Taberna (xeral)/Arquivo 23#Revisión de artigos de Judcosta]]}}
{{aparato informático
 |nome               = ZX81
 |imaxe              = 
 |imaxe_nota         = 
 |imaxe2             = 
 |imaxe2_nota        = 
 |outros_nomes       = 
 |creador            = Sir [[Clive Sinclair]]
 |fabricante         = [[Sinclair Research]]<br/>[[Timex Corporation]]
 |familia            = ZX81
 |tipo               = Ordenador doméstico
 |xeración           = 
 |lanzamento         = 5 de marzo de 1981<ref name="FT 6 Mar 1981">[[#FT060381|Crisp (6 de marzo de 1981)]]</ref>
 |encerramento       = 
 |lonxevidade        = 
 |medidas            = 
 |peso               = 
 |unidade   = Máis de 1,5 millóns<ref name="Sinclair-Research">[[#SinclairResearch|Sinclair Research website]]</ref>
 |prezo              = 
 |vendas             = 
 |media              = 
 |sistema_operativo  = 
 |consumo            = 
 |procesador         = [[Z-80]]
 |memoria            = [[RAM]] de 2&nbsp;kB
 |almacenaxe         = 
 |monitor            = 
 |gráficos           = [[Semigráfico]]
 |son                = 
 |entradas           = 
 |saídas             = 
 |controladores      = 
 |cámara             = 
 |conectividade      = 
 |plataforma         = 
 |compatibilidade    = 
 |base               = 
 |antecesor          = 
 |sucesor            = [[ZX Spectrum]]
 |relacionados       = 
 |url                = 
}}
A máquina chamada de '''Sinclair ZX81''', ou soamente '''ZX81''', era unha computadora doméstica producida pola empresa [[Sinclair Research]] e que tamén foi fabricada por [[Timex Corporation]], na [[Escocia]]. Foi lanzada no [[Reino Unido]] en marzo de 1981 para ser a sucesora do modelo Sinclair ZX80, e seguiu como un modelo de baixo custo cuxa proposta era servir como medio de introdución á informática doméstica ó público en xeral.

Como produto tivo excepcional éxito e vendéronse máis de 1,5 millóns de unidades antes de que parase a produción. Alén do mercado británico, a máquina tivo éxito comercial en moitos outros países, sobre todo nos [[Estados Unidos de América|Estados Unidos]], onde era inicialmente vendido como '''ZX-81'''. A Timex Corporation fabricouna e distribuíuna baixo licenza, aproveitando un considerable, mesmoaínda que breve, auxe nas vendas após o seu lanzamento. Máis tarde, a Timex produciu as súas propias versións do ZX81 (Timex Sinclair 1000 e Timex Sinclair 1500), mais estas foron adaptacións para o mercado dos EE.UU. Outros clons do ZX81 foron producidos en varios países sen autorización.

A máquina foi proxectada para ser pequena, sinxela e, sobre todo, barata, ó utilizar o mínimo posible de compoñentes na súa fabricación. A saída de vídeo foi pensada máis para unha televisión que para un monitor. Os programas e os datos eran cargados e gravados en fita casete. Había só catro chips na [[placa base]] e apenas 1&nbsp;kB de memoria. A máquina non tiña ningunha chave de potencia ou calquera partes mobles (coa excepción dunha chave selectora do canal do VHF presente nos primeiros modelos ZX81 estadounidenses e nos Timex Sinclair 1000). O teclado usado era do tipo de membrana sensible.

As limitacións do equipamento fixeron xurdir un mercado de periféricos producidos por terceiros para melloraren as súas capacidades. Tales limitacións, con todo, conseguiron levar a cabo o obxectivo de manter o custo da máquina tanodo o baixo canto posible. O seu deseño peculiar fixo con que o seu proxectista, Rick Dickinson, gañase un premio de Consello do Deseño.

Alén de ser vendida como un produto listo para uso, a máquina podía smer compradacarse por correo en forma de kit, daquela unha innovación importante, pois era a primeira computadora doméstica barata que apareceu no mercado e que podería ser compradaadquirirse nas tendas das rúas e sitios comerciais comúns, comezando por W. H. Smith que logo foi seguido por moitos outros.  O ZX81 marca o comezo de cando a computación no Reino Unido se tornou unha actividade do público en xeral, mais cunha actividade de empresarios e entusiastas en [[electrónica]]. Inspirou a creación dunha comunidade enorme de adeptos e algúns fundaron os seus propios negocios de produción de software e hardware para o equipamento. Moitos destes tiveron un papel importante na industria informática británica en anos posteriores. O éxito comercial do ZX81 fixo da Sinclair Research un dos principais fabricantes da Gran Bretaña no ámbito informático, xerando cantidades enormes de lucro, e levando eventualmente o fundador da empresa, Clive Sinclair, a obter uno título nobiliario de '''Sir''<nowiki/>'.

== Características ==
[[Ficheiro:Sinclair_ZX81_PCB_Revision_3_Keyboard.JPG|miniatura|Teclado do ZX81, revisión 3 da placa base]]
O ZX81 era vendido con 1&nbsp;kB de memoria na placa base, que oficialmente podería ser expandido externamente ata 16 kB. Os circuítos eran acondicionados dentro dunha caixa plástica en forma de cuña, que medía 167&nbsp;mm (6"6) por 40&nbsp;mm (1"6) de altura. A memoria RAM era provida por un só chip 4118 (1024 bytes × 8) ou dous 2114 (1024 bytes × 4). Hab(contracted; show full)
* Xeración do sinal de saída de son para o dispositivo de casete no modo de gravación;
* Procesamento do sinal de entrada da casete no modo de reprodución;
* Soporte ó teclado;
* Manexo dos enderezos da memoria requisados pola CPU para decidir cando ROM e RAM terían que ser activadas;
* Control xeral do sistema de cronometría.
O modulator de RF incorporado podía amosar unha imaxe de vídeo [[UHF]] de 625 liñas en pantallas
, coloridas ou non, no sistema de televisión utilizado no Reino Unido, Australia, e países europeos máis occidentais. En [[Francia]] requiríase unha versión lixeiramente modificada da máquina para producir a modulación de vídeo positiva do estándar SECAM, mentres os EE.UU. e Canadá requiriron un chip de ULA diferente para soportar o seu sistema VHF de 525 liñas ([[NTSC]]). Ámbolos ZX81 e o seu predecesor, o ZX80, teñen un significativo inconveniente no xeito de manexar a mostra de vídeo, pois ningunha das máquinas tiña o bast(contracted; show full)

Outra particularidade do hardware producía un dos aspectos máis distintivos da pantalla do ZX81: durante a lectura ou a escrita, aparecían raias movéndose a través da pantalla. O mesmo pin do chip ULA era usado para traballar os sinais de saída de vídeo e son, producindo as raias coma un pa
dtrón de interferencia. O circuíto da ULA non podía manter a exhibición durante as operacións de escrita e lectura, pois tiña que traballar de modo continuo para manter axustada a taxa de baud para transferencias de datos. A interferencia producía as raias.{{sfn|Thomasson|1983|p=14}}

A pequecha memoria do ZX81, cando non expandida, significaba un desafío meirande para os programadores. A simple mostra dunha pantalla chea requiría 793 bytes, as variábeis de sistema tomaban os outros 125, e o programa, búfer de entrada e pilas necesitaban máis memoria do que aquilo.{{sfn|Thomasson|1983|p=26}} Mesmo así, os programadores habilidosos eran capaces de conseguir unha cantidade sorprendente con apenas 1 kB. Un exemplo notable era ''1K ZX Chess'', de David Horne, que conseguiu incluír a maioría das regras de [[xadrez]] en só 672 bytes. A máquina lograba gorecer a súa memoria ata un certo punto pola representación de tódolos comandos BASIC coma símbolos dun byte, almacenados coma caracteres "individuais" na banda superior do seu conxunto de caracteres único (non-ASCII).{{sfn|Nash|1984|p=102}}

O conector lateral ou a interface externa no bordo traseiro do ZX81 é unha extensión da placa base. Isto proporciona un conxunto de enderezo, control, e liñas de dato que poden estar acostumados a comunicar con dispositivos externos.{{sfn|Thomasson|1983|p=43}} Tanto entusiastas como unha variedade de terceiras empresas fixeron uso desta característica para crearen unha gama anchpla gama de produtos para o sistema.

=== Comparacións entre ZX81 e outros aparatos informáticos ===
A táboa seguinte proporciona unha comparación entre as capacidades do ZX81 e outros ordenadores que existían no mercado no tempo do lanzamento do ZX81. Os prezos son de decembro de 1982.<ref>[[#Compute|''Compute!'' (decembro de 1982)]]</ref>

{| class="wikitable" style="font-size:80%; margin:1em auto 1em auto;"
! scope="col" | Equipamento
(contracted; show full)
A primeira empresa de Clive Sinclair, Sinclair Radionics, foi fundada en 1962, e fixo o seu nome producindo unha gran variedade de produtos electrónicos baratos para o mercado afeccionado e de entusiastas. Os seus produtos incluían [[amplificador]]es, radios, [[multímetro]]s e outros elementos xeralmente vendidos en forma de kit a entusiastas e outros afeccionados.{{sfn|Dale|1985|p=39}} A empresa entrou nun mercado novo en 1972 cando lanzou a primeira calculadora de 
bolspeto "delgada", a Sinclair Executive.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=31}} un éxito importante que a Radionics aproveitou para lanzar unha gran variedade de calculadoras de peto. A expansión subseguinte da empresa converteuna na meirande fabricante de calculadoras de Europa no ano 1975.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=35}}

(contracted; show full)desenvolver un computador doméstico, mais a Consellería quería concentrarse na rama de instrumentos do negocios, que era a única área na que había beneficios. Sinclair discordou vehementemente do que caracterizaba como unha visión "de que non había futuro nos produtos electrónicos de consumo".{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=65}} Esta e outras disputas levaron á dimisión de Sinclair da Radionics en [[xullo de 1979]].{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=66}}

Mentres disputaba coa Consellería, Clive Sinclair 
tornouseobtivo un "salvavidas corporativo" cunha empresa instrumental baixo o seu control exclusivo —''Ablesdeal Ltd'' — fundada en 1973 e despois rebautizada Ciencia de''Science of Cambridge''. Esta nova empresa tornouse o vehículo polo cal Sinclair podería seguir os seus propios proxectos, libre da interferencia do ente estatal.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=68}} A pesar do seu éxito no mercado informático, Sinclair vía os computadores soamente como unha actividade intermediaria. Como el dixo no periódico [[Sunday Times]] de [[abril de 1985]]: "só comezamos a traballar con computadores para obter capital para o resto do negocio", especificamente o desenvolvemento da televisión de peto [[TV80]] e do vehículo eléctrico [[C5]], ambos, ó fin, fracasados.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=86}} Nunha entrevista para ''[[Practical Computing]]'', Sinclair explicou:

{{cita|Eu fago ordenadores porque son un bo mercado, e porque son un proxecto interesante. Eu non me sinto mal por producilos e vendelos por diñeiro ou outra cousa, hai unha demanda deles e non fan mal, mais non penso que salvarán o mundo.<ref name="Hayman"/>}}

=== Precursores: MK14 e ZX80 ===
[[Ficheiro:Sinclair_-_Science_of_Cambridge_MK14.jpg|dereita|miniatura|Science of Cambridge MK14 (1978) – o primeiro ordenador de Sinclair, vendido como kit para ser montado polo comprador.]]
Polo fin da [[década de 1970]], as empresas americanas producían computadoras domésticas sinxelas en forma de kits como o MITS Altair e IMSAI 8080. Isto espertou o interese entre os entusiastas en electrónica no Reino Unido, mais por causa dos prezos relativamente altos mais a renda dispoñible máis baixa reduciron o atractivo dos produtos americanos. OEn 1977, a revista ''[[New Scientist]]'' expuña que "o prezo dun conxunto americano en dólares rapidamente se traduce á mesma cifra en libras esterlinas ó tempo que chega ás costas de Gran Bretaña".<ref name="valery19770519">{{cita novas|url=https://books.google.com/books?id=Rt5VRWY4aR8C&lpg=PA405&pg=PA405#v=onepage&f=false|título=Spare a byte for the familly|lingua=inglés|xornal=New Scientist|data=19 de maio de 1977|dataacceso=25 de xaneiro de 2015|apelidos=Valéry|nome=Nicholas|páxinas=405–406}}</ref> As computadoras persoais no mercado estaban tamén dispoñibles para o mercado de alto desempeño, mais era extremadamente caro. Olivetti as ofrecía por 2 000 libras, e o Commodore PET, lanzado en 1979, era vendido por 700 libras. Non existía nada de baixo custo para o entusiasta no mercado. Sinclair percibiu que isto proporcionaba unha boa oportunidade comercial.{{sfn|Dale|1985|p=95}}

O primeiro computador doméstico de Sinclair era o MK14, o cal foi lanzado en forma de kit en xuño de 1978, pero estaba moi lonxe de ser un produto de masas.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=80}} O propio nome MK, un acrónimo de "Microcomputer Kit", era indicativo das súas orixes como produto desenvolvido por e para aficcionados. O modelo non tiña pantalla mais usaba un mostrador de [[LED]] (a Science of Cambridge produciu un módulo en tarxeta que habilitaba a conexión a unha televisión de UHF); non tiña ningún chasis, consistindo dunha placa de circuíto exposto; non tiña dispositivo de almacenamento incorporado e só 256 [[byte]]s de memoria; e a entrada era por un teclado [[Código hexadecimal|hexadecimal]] con vinte posicións.<ref>[[#MK14advert|MK14 advertisement (1978)]]</ref> A pesar das limitacións, a máquina vendeu a respectable contía de 10-15 000 unidades; en comparación, o Apple II, que era moito máis caro, vendeu só 9 000 unidades nos Estados Unidos, un moito mercado ben máis grande, en 1978.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=81}}{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=61}} Este éxito convenceu a Clive Sinclair de que había un mercado virxe para computadores de baixo custo.

Sinclair seguiu ao MK14 coa produción do ZX80, na época a computadora máis pequecha e máis barata do mundo, que foi lanzada en xaneiro de 1980, custando 99,95 libras (equivalente a 319 libras a prezos de 2009).<ref>[http://www.measuringworth.com/ MeasuringWorth.com] (Táboa de prezos finais)</ref> A empresa non fixo absolutamente ningunha pescuda de mercado antes do lanzamento do ZX80; segundo Clive Sinclair, el tivo sinxelamente unha intuición de que o público xeral estaría suficientemente interesado para facer (contracted; show full)a e o teclado de membrana sensible ó toque eran concepción de Rick Dickinson, un novo deseñador industrial británico que fora contratado recentemente por Sinclair. Tempos máis tarde recordou Sinclair que "todo era feito co pensamento nos custos. O deseño era a cara da máquina."<ref name="BBC23-4-07">[[#BBC230407|BBC News (23 de abril de 2007)]]</ref> O teclado incomún era o resultado dos recortes nos custos. Usouse unha folla de plástico na cal foron imprimidas as teclas, so
pbrepondo un circuíto metálico que rexistraba cando unha tecla era premida. Isto evitou o gasto cun teclado do tipo de dactilógrafo, aínda que tal tipo de proxecto tivese moitos inconvenientes no uso ordinario e canto á sensibilidade.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=90}}

Dentro do chasis, había moitas máis semellanzas co ZX81. Coma o seu sucesor, utilizaba un microprocesador [[Z-80|Z-80A]] e tiña só 1&nbsp;kB de memoria RAM. Posuía un intérprete de BASIC especialmente escrito nun chip de ROM dedicado e podía utilizar unha televisión coma monitor de vídeo. Para almacenaxe de datos usaba un gravador de casete común. A diferenza principal entre as dúas máquinas estaba na programación interna, e cando foi lanzado o ZX81, os donos do ZX80 podían actualizar os equipamentos polo simple troco da ROM.<ref name="FT 6 Mar 1981" />

O ZX80 foi un éxito inmediato, vendendo 20 000 unidades durante os primeiros nove meses.{{sfn|Dale|1985|p=97}} A Science of Cambridge producía ZX80s no índice de 9 000 por mes polo fin de 1980 e, ó cabo de 18 meses do lanzamento, vendéronse 100 000 unidades.{{sfn|Dale|1985|p=102}}<ref name="FT 20 Mar 1982">[[#FT200382|Crisp (20 de marzo de 1982)]]</ref> O éxito comercial do ZX80 provocou a necesidade dun produto seguinte. A empresa foi rebautizada ''Sinclair Computadoresers'' en novembro de 1980, reflectindo o seu foco novo, e despois ''Sinclair Research'' en marzo de 1981.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=256}}

=== O caso do BBC Micro ===
O lanzamento do ZX81 foi catalizado en parte polo plano da [[British Broadcasting Corporation|BBC]] de producir unha serie de televisión, para 1982, con foco no fenómeno da popularización da informática e da programación. A BBC pretendía encargarlle a un fabricante existente facer unha máquina doméstica coa marca da BBC, que sería conectasociada coa serie. Cando Sinclair soubo do proxecto en decembro de 1980, escribiulle á BBC informándoa de que estaba para anunciar unha versión nova do ZX80, chamada de ZX81, no comezo de 1981. Remediaría algunhas deficiencias do ZX80 e sería aínda así máis barato e máis avanzado.{{sfn|Dale|1985|p=100}} Sinclair naturalmente quixo que o ZX81 fose un candidato para o contrato de BBC e fixo presión para a súa adopción. Sinalou que xa había 40 000 usuarios do ZX80 e que, durante a exhibición da serie, habería probablemente cerca de 100 000 usuarios de ZX81 (o que podería ser resultado de subestimación de aproximadamente 400 000 —unha indicación de como o ZX81 xa era un éxito e superara mesmo as expectativas de Sinclair—).{{sfn|Dale|1985|p=103}}

Un prototipo do ZX81 foi demostrado a representantes de BBC en xaneiro de 1981, mentres a rival [[Acorn Computers]] propuxo o seu ordenador Proton, un proxecto —do cal non aínda non existía aínda un prototipo— baseado no [[Acorn Atom]].{{sfn|Dale|1985|p=104}}{{sfn|Adamson|Kennedy|1985|p=104}} Para desánimo de Sinclair, o contrato foi para Acorn, que lanzou a máquina en xaneiro de 1982.{{sfn|Adamson|Kennedy|1985|p=116-117}} Paul Kriwaczek, o produtor de ''[[The Computer Programme]]'', explicou as súas reservas nunha entrevista de [[marzo de 1982]] en ''[[Your Computer]]'':

(contracted; show full)

=== Desenvolvemento e fabricación ===
[[Ficheiro:ZX81_Leiterkarte.jpg|miniatura|260x260px|A placa base do ZX81, versión 1. A ULA Ferranti está á esquerda e o procesador NEC Z80, ó centro. O modulador de saída para vídeo está na parte superior esquerda. No canto dereito inferior fica un cable que conecta ó teclado.|alt=]]
[[Ficheiro:Sinclair_ZX81_PCB_Top.JPG|miniatura|Placa base do ZX81, revisión 3
.  Anverso.]]
[[Ficheiro:Sinclair_ZX81_PCB_Revision_3_Bottom_Side.JPG|miniatura|Placa base do ZX81, revisión 3, lado detrás Reverso.]]
O desenvolvemento do ZX81 estaba en curso mesmo antes do lanzamento do ZX80. O enxeñeiro xefe de Sinclair, Jim Westwood, foi encargado da tarefa de mellorar o ZX80 reducindo o número de compoñentes para así baixar os custos. Tamén buscou solucionar algúns dos problemas máis molestos do ZX80. Westwood e os seus colegas concluíron que o número de compoñentes podería reducirse moito ó combinar dezaoito dos chips do ZX80 nunha soa matriz lóxica (ULA), un tipo de chip de propósito xeral que lle deixase ó fabricante reprogramalo para obter os seus resultados particulares en vez de desenvolver o seu propio circuíto con gastos meirandes.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=103}} Ferranti produciu o chip novo para Sinclair, quen loou o proxecto de Westwood como triunfo de innovación: "O ZX81 tivo catro chips cando o noso competidor máis próximo neste respecto, o TRS-80, tivo 44."{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=104}}<ref>[[#NS260686|Sinclair (26 de xuño de 1986)]]</ref> Só o 70% das [[Porta lóxica|portas de lóxica]] nas ULA deberían utilizarse, mais Sinclair decidiu obter beneficio máximo por utilizarllesndo todoas. Isto resultou nun desconfortable quentamento da máquina durante o uso.<ref>[[#TSS-CRASH|''CRASH'' (maio de 1985)]]</ref> O folclore dicía que o ZX81 tiña que ser arrefecido cunha caixa de leite frío sobre o equipamento.<ref>[[#Goodwin|Goodwin (xaneiro de 1988)]]</ref><ref>[[#cw|Gillies-Jones (22 de xuño de 2000)]]</ref>

(contracted; show full)o ZX80 a fins de 1980.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=94}} O arranxo foi bo para ámbalas empresas e a Timex asumiu a fabricación do ZX81, auxiliado por investimento na súa planta de Dundee.<ref name="Church">[[#SU05-82|Church (maio de 1982)]]</ref> Sinclair inicialmente planeaba producir 10 000 unidades por mes, aumentando esa capacidade a 30 000 despois dun ano.<ref name="FT 6 Mar 1981"/> Con todo, a Timex inicialmente tivo problemas significativos en producir un número 
bastasuficiente para satisface-la esixencia. Como consecuencia, levaba ata nove semanas a entrega dunha computadora por correo. E non foi ata setembro de 1981, cinco meses após o lanzamento do ZX81, que o tempo de entrega finalmente atendeu o prazo prometido de vinte e oito días.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=111}} Quen xa posuía ou adquiriraá recentemente o ZX80 non foi excluído, e calquera que pedise un ZX80 nas dúas semanas antes do lanzamento do ZX81 recibiría a máquina máis nova, mentres os donos anteriores podían actualizar o seu equipamento pola adquisición, por 20 libras, dun chip de ROM para ser agregado á placa base.<ref name="FT 6 Mar 1981"/>

A fiabilidade do ZX81 era polémica. W.H. Smith, un dos distribuidores chaves da máquina, tiña unha política na súa empresa de pedir unmáis equipamento a máis do que era de feito requirido para venda, de modo que tería bastantes substitucións para máquinas defectuosas.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=112}} Problemas similares foron informados no mercado estadounidense, onde os informes da época suxeriron que só a terceira parte dos ZX81 funcionaba de feito.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=133}} Con todo, Sinclair afirmaba que só o 2,4% das máquinas montadas foron devoltas, e o 13% de kits.<ref name="Church"/> Clive Sinclair negou calquera problema con fia(contracted; show full)

A publicidade de alto perfil foi fundamental para a campaña publicitaria. A pesar da Sinclair Research ser unha empresa relativamente pequena, tiña unha longa política de usar anuncios a gran escala que se diferenciaban dos anuncios máis sinxelos doutros fabricantes. Superlativos, exhortacións, chamamentos ao patriotismo, testemuños, debuxos atractivos e fotografías a dobre páxina, variando de mes a mes, foron usados para lograr compras por
  vía postal.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=21}} A publicidade de lanzamento do ZX81 ilustra esta abordaxe. Unha fotografía do ZX81 ó lado dos periféricos oficiais de Sinclair dominaron o centro dunha páxina dobre. O prezo dos produtos Sinclair era resaltado polas cifras que eran impresas en letras máis grandes cás outras partes do texto. Os benefícios do ZX81   eran promovidos co slogan apelativo "Computador Persoal Sinclair ZX81 – o corazón dun sistema que medra contigo". O anuncio destacaba o ZX81 BASIC Programming, o manual escrito por Steve Vickers, como "un curso completo de programación en BASIC, dende os conceptos máis elementares a programas complexos". Os beneficios educativos do ZX81 foron tamén acentuados ("é moi sinxelo aprender computación por un mesmo") e as súas vantaxes técnicas foron explicadas en termos relativamente(contracted; show full)dedor postal —o ZX81 estaba dispoñible inicialmente só por correo—, mais o único xeito eficaz de verdade para cativar o mercado de masa era por medio das tendas de rúa. Afortunadamente para Sinclair, unha oportunidade de facer iso foi dada por W.H. Smith, un venerable dono dunha cadea de tendas de libros, revistas e material de oficina. A empresa estaba estancada na década de 1970 e buscaba xeitos de revitalizar a súa imaxe e expandir a súa gama de produtos.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=109}}

Smith's 
empcomezara vendendo equipamentos de son e calculadoras polo fin dos anos 1970, cun grao modesto de éxito. En 1980 o seu director de desenvolvemento de mercadotecnia, John Rowland, tivo a idea de crear seccións de "coñecemento informático" en ramas importantes para vender libros de computadoras e revistas. A maioría dos elementos en exhibición eran importacións dos Estados Unidos mais o seu relativamente alto custo reducía a súa forza atractiva ó comprador casual.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=109}} O éxi(contracted; show full), "o ZX81 é asemade unha satisfacción e unha decepción". Aplaudiu as melloras feitas sobre o ZX80, como un manual moito mellor, a exhibición e a o manexo de [[string (computación)|string]], e chamou o ZX81 "un primeiro computador moi bo" que "abrirá o mundo da computación a moitos que terían acceso negado por causa do custo." Con todo, a memoria incorporada era tan pequena que o uso dun paquete de expansión da memoria era "obrigatorio para calquera uso interesante". 
El tTamén pensaba que o ZX81 era alarmantemente inestable, pois tivo que substituír as súas primeiras dúas máquinas de proba antes de conseguir unha que traballase correctamente.{{sfn|Hartnell|1981}}

Malcolm Peltu, da ''New Science'', comentou que era "de grande valor técnico en relación ó custo monetario, particularmente para entusiastas", mais pensou tamén que outros "probablemente se aburrirían moi rápido polo sistema moi básico". Destacou debilidades no manual e no software adxunto, criticándoos como "un mal concibido proxecto e descoidado na execución que fai a máquina parecer máis dura de utilizar e máis limitada do que é" e cuestionou se podería ser máis interesante adquirir un computador máis potente coma os da Acorn ou da Commodore. En xeral, concluíu, o ZX81 podería ter un valor limitado en axudar para ensinar programación en BASIC e superar as barreiras psicolóxicas á informática, mais "os sistemas de Sinclair teñen un longo camiño antes de aumentaren a calidade e o nivel de entendemento sobre a natureza e o uso dos sistemas de información baseados en computadores entre os incrédulos do ordenador".<ref>[[#Peltu|Peltu (30 de abril de 1981)]]</ref>

Mentres o editor de ''Personal Computer World'' estaba den vacacións durante [[maio de 1981]], os seus colegas divulgaron a análise da revista sobre o ZX81 cunha capa que amosaba un chimpancé coa máquina por riba do título "Editor proba o ZX81". (O chimpancé regresou en asuntos máis tardíos para probar tódolos computadores seguintes de Sinclair). A análise, que foi escrita por Dave Tebbutt, recoñeceu que a máquina tivo inconvenientes significativos mais mesmo así representaba "absolutamente unha boa adquisición". Describiuse o ZX81 como "u(contracted; show full) éxito do ZX81 conduciu case inmediatamente ós entusiastas a produciren unha variedade enorme de periféricos e programas. Clive Sinclair estaba "entretido e satisfeito" pola atención que a súa máquina recibía, mais fixo pouco esforzo para explotar a demanda, cedendo de feito un mercado moi lucrativo a terceiros, unha decisión que indubidablemente causou a perda de moito fluxo de diñeiro.<ref name="Hayman"/> W.H. Smith, por exemplo, conseguiu aproveitar unha peculiaridade do ZX81, 
que eraa cal era que os donos achareon que os gravadores casete de baixa fidelidade mono, tecnicamente obsoleto, traballaban mellor como dispositivos de almacenamento que sistemas de música de alta calidade. Smith adquiriu baratos gravadores de casete "shoebox" no [[Extremo Oriente]] e vendíaos   co logo W.H. Smith como "gravadores de datos". Foron vendidos máis de 100 000 en dezaoito meses.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=112}}

Alén do que Clarke describiu como "uns poucos e extraordinariamente pobres programas en casete", Sinclair só liberou dous periféricos oficiais para o ZX81, un paquete de RAM de 16&nbsp;kB (de feito igual un anteriormente liberado para o ZX80, mais remarcado) e a ZX Printer, ambos ligados ó conector traseiro. Eran vendidos nun prezo de lanzamento de 49,95 libras cada un, mais tiñan fallas notables. O paquete de RAM era moi pesado e apoiado só polo conector. Así, acostumaba a caer do encaixe en momentos cruciais, trabando o sistema e facendo perder calquera cousa que o usuario escribira. Os usuarios empezaron a utilizar anacos de goma de mascar, fita adesiva de dous lados ou Blu-Tack para reparar o que ficou coñecido como o problema do "balanceo do paquete de RAM".{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=96}} A ZX Printer era unha impresora de faísca (térmica) minúscula que utilizaba dúas agullas electricamente cargadas para queimar a superficie de papel revestido con aluminio e marcar os puntos negros. Traballou razoablemente ben ó principio mais a súa produción gorou rapidamente após un tempo.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=107}}

Moitos periféricos non-Sinclair aspiraron a remediar as carencias do ZX81 e proporcionar moitas capacidades novas. E estes incluían paquetes de RAM de até 64 KB, prometendo "axustarse ben ... dando unha conexión firme" ó equipamento; teclados do tipo dactilógrafo, impresoras máis avanzadas e xeradores de son, había ata mesmo unha interface de disco duro, que Clive Sinclair achaba ser soamente un adobío.{{sfn|Dale|1985|p=108}}<ref name="Hayman"/><ref name="byte198206">{{cita novas|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1982-06/1982_06_BYTE_07-06_Interactive_Videodiscs#page/n335/mode/2up|título=Explore the excellence of your ZX81 with a Memopak|xornal=BYTE|data=xuño de 1982|dataacceso=19 de outubro de 2013|autor=Advertisement|páxina=335}}</ref> Unha gran variedade de programas foi tamén publicada. Dentro de só un ano do lanzamento, ó redor de 200 empresas independentes foron creadascreáronse para fabricar e vender hardware compatible coas máquinas Sinclair.<ref>[[#Kewney|Kewney (3 de maio de 1982)]]</ref> As persoas dentro do ambiente industrial do ZX81 era moi a miúdo non profesionais do ramo informático, mais eran, conforme o ''Financial Times'' anotou, "profesores escolares, funcionarios, técnicos e enxeñeiros eléctricos [quenes] montouaron operacións pequenas no seu tempo libre".<ref name="FT 20 Mar 1982"/>

A popularidade do ZX81 foi  publicamente demostrada oen xaneiro de 1982 cando o servidor público Mike Johnstone organizou a "ZX Microfair" en Westminster Central Hall. Setenta expositores montaron algunhas casetas, na expectativa duns poucos visitantes, nunha sala cunha capacidade para 650 persoas. Foron máis de 12 000 persoas e a policía tivo que controlar a multitude. Miles, moitos dos cales viaxaron longas distancias, agardaban fóra ata tres horas para chegar á sala; Clarke, que só foi quen de entrar despois de se identificar como xornalista, escri(contracted; show full)es de programas ZX81 que podían ser cargados dunha fita casete. Moitas revistas de computador publicaban os códigos dos programa —algunhas, como ''Sinclair Programs'', foron dedicadas enteiramente a listaxes— mentres moitos individuos se convertían en "programadores de alcoba", producindo xogos e aplicacións que eles mesmos escribían, divulgaban, gravaban e vendían nas súas propias casas. Algúns fundaron as súas propias casas de software, empregando equipos de programadores —d
entre elesos que algúns aínda estaban en idade escolar— para producir programas para o ZX81 e outros computadores. Empresas xa consolidadas tamén vendían software; a Psion produciu unha serie de programas en asociación con Sinclair, incluíndo un simulador de voo, mentres a gama de programas da [[International Computers Limited|ICL]] vendeu máis de 100 000 casetes en menos de tres meses.{{sfn|Morris|2007|p=20}}<ref name="ET-interview"/> O éxito da Psion co ZX81 tivo un efecto profundo no futuro da empresa. O seu traballo no programa de base de datos Vu-File levou a empresa a cambiar o seu foco para o desenvolvemento de axudantes dixitais persoais, o cal (contracted; show full)un labirinto e un Tyrannosaurus rex no seu perseguimento. Escrito nunha combinación de BASIC e [[código máquina|código de máquina]], o seu deseño innovador levouno a ser recoñecido como o primeiro xogo de computador en 3D e un fito na [[History of computer and video games|historia dos computadores e videoxogos]].<ref>[[#SU0484|''Sinclair User'' (abril de 1984)]]</ref>

Un dos produtos de software mái estraño para o ZX81 xurdiu con empresas de música que tentaban capitalizar 
sobre a popularidade dos ordenadores Sinclair. En 1983 [[EMI]] lanzou un disco sinxelo por [[Chris Sievey]] que tiña un programa de ZX81 gravado no lado B. [[Island Records]] responderon co ''[[XL1]]'', de [[Pete Shelley]], líder dos [[Buzzcocks]], empaquetado cun programa para o ZX Spectrum.<ref>[[#YS0384|Munford (marzo de 1984)]].</ref>

== Clons e variantes ==
[[Ficheiro:Zx81-timex-manipulated.jpg|dereita|miniatura|O Timex Sinclair 1000, un ZX81 alternativo producido socon licenza polar Timex para o mercado estadounidense entre 1982 e 1983. Foi altamente exitoso no comezo das vendas, mais logo o entusiasmo gorou.]]
[[Ficheiro:Microdigital_TK85_with_joystick.JPG|miniatura|O TK85, un clon non autorizado producido para o mercado brasileiro pola Microdigital Eletronica.]]
O acordo da Sinclair coa Timex posibilitou a esta última producir tres clons ou derivacións das máquinas Sinclair para o mercado estadounidense: Timex Sinclair 1000, [[Timex Sinclair 1000|Timex Sinclair 1500]] (ámbalas dúas, variantes do ZX81) e o [[Timex Sinclair 2068]] (unha variante do ZX Spectrum). O TS1000 foi lanzado en xullo de 1982 e causou un masivo aumento de interese, ó punto do teléfono da Timex recibir máis de 5 000 chamadas nunha hora, 50 000 por semana, indagando sobre a máquina ou sobre microcomputadores en xeral.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=121}} Foi case idéntico ó relanzamento do ZX81 coa adición dun extra de 1&nbsp;kB de memoria, facendo o equipamento teñer un total de 2 KB. Nos cinco meses seguintes ó lanzamento do TS1000, a empresa vendeu 550 000 máquinas, dando á Sinclair máis de 1,2 millóns de dólares en dereitos de autor.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=134}}

A Timex produciu unha segunda versión do ZX81, chamada TS1500, que era esencialmente unha versión americanizada do ZX81, lanzada en agosto de 1983. El cCambiou o teclado de membrana por un similar a aquel do ZX Spectrum e incorporou 16&nbsp;kB de memoria xa na placa base.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=140}} Foi basicamente unha versión intermedia entre o ZX81 e o ZX Spectrum. Con todo, non tivo éxito debido ao aumento da competencia das máquinas estadounidenses rivales e os efectos secundarios da comercialización de TS1000 de Timex. A pesar de que o TS1000 inicialmente fose un éxito grande, a Timex fallou non proporcionando un paquete de RAM adicional durante dous ou tres meses despois do lanzasmento. Os consumidores levarían a máquina para casa, acenderíana e descubrirían que non facía nada útil debido á falta de memoria.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=135}}

Ademais, a actitude dos consumidores estadounidenses era bastante diferente á dos británicos. Clive Sinclair dixo á revista ''Informatics'' de xuño de 1981 que "os nosos competidores pensaron que os consumidores non querían aprender programación. Nós [da Sinclair Research] pensamos que fallaron debido a isto e debido ós prezos".{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=135}} A Timex evidentemente compartiu esta crenza, mais os acontecementos probaron ser unha suposición falsa. A vantaxe do prezo do TS1000/ZX81  foi borrada cando as súas rivais principais—o [[Texas Instruments]] [[TI99/4A]] e o Commodore VIC 20— tiveron os seus prezos cortados por debaixo de 100 dólares.{{sfn|Adamson|Kennedy|1986|p=137}} Competidores como Apple, Atari, Commodore e Texas Instruments promoveron as súas máquinas para o uso empresarial ou para diversión máis que educación, destacando o valor de compu(contracted; show full)* [https://web.archive.org/web/20161019000236/https://www.dmoz.org/Computers/Systems/Sinclair/ZX81 ZX81] <span>en</span> [[DMOZ]] 
* [http://www.zx81museum.net/ ZX81 Museo Conectado]
* [http://www.zx81.nl/ ZX81 Descargas de Software]
* [http://www.zdnet.com/photos/sinclair-zx81-teardown/6196518?tag=photo-frame;get-photo-roto Sinclair ZX81 Teardown] – unha ollada detallada no ZX81  hardware

{{Control de autoridades}}

[[Categoría:Ordenadores]]