Difference between revisions 5483877 and 5554302 on glwiki

{{atención|data=setembro de 2017|Revisión de ortografía, redacción, referencias - ver [[Wikipedia:A Taberna (xeral)#Revisión de artigos de Judcosta]]}}
'''Espectro político''' é un modo sistemático no que se fai a clasificación de diversas posicións políticas, colocando determinado movemento ou [[ideoloxía]] sobre un ou máis eixes xeométricos que simbolizan magnitudes [[política]]s independentes.<ref name="ref1">{{cita web|lingua=portugués|título=O espectro político circular (I)|editorial=Instituto Liberal|url=http://www.institutoliberal.org.br/blog/espectro-linear-e-matrizes-ideologicas-i/|dataacceso=1 de febreiro de 2016|urlarquivo=https://web.archive.org/web/20160518201218/http://www.institutoliberal.org.br/blog/espectro-linear-e-matrizes-ideologicas-i/|dataarquivo=18 de maio de 2016|urlmorta=yesi}}</ref><ref name="ref2">{{cita web|lingua=inglés|url=https://www.theobjectivestandard.com/2012/06/political-left-and-right-properly-defined/|dataacceso=1 de febreiro de 2016|título=
Political “left” and “right” properly defined|autor=Creig Biddle|data=26 de xuño de 2012}}</ref>

O paradigma tradicional fai a análise sobre unha regra graduada, que vai entre as extremidades [[esquerda e dereita (política)|esquerda e dereita]], que se refería orixinalmente segundo a disposición dos asentos no parlamento [[Francia|francés]] despois da [[Revolución Francesa]].<ref>{{cita libro|lingua=inglés|título=A concise history of the French Revolution|nome=Sylvia|apelidos=Neely|editorial=Rowman & Littlefield|lugar=Plymouth|páxinas=133-134|isbn=0-7425-3411-1|ano=2008}}</ref>

Os réximes políticos localizados nas dúas extremidades son xeralmente réximes [[totalitarismo|totalitarios]], que procuran polo medio da forza (coerción ou ameaza) facer prevalecer os seus principios, é dicir, utilizan o [[estado]] como instrumento de dominación dunha sociedade, sometendo dunha vez ou paulatinamente as forzas contrarias. Aqueles cunha visión intermediaria son clasificados coma centristas ou moderados.<ref name="ref2"/>

A partir da segunda metade do [[século XX]], científicos políticos frecuentemente observaban que o modelo dunha única dimensión mostrábase insuficiente para describir todas as distintas ideoloxías políticas, o que os levou a elaborar modelos con máis eixes, principalmente separando nunha ragra de análise das liberdades [[economía|económicas]] e outra, de liberdades sociais, como é o [[gráfico de Nolan]].<ref name="ref1"/><ref>{{cita libro|lingua=inglés|título=Beyond right and left: new politics and the culture wars|nome=David|apelidos=McKnight|editorial=Allen & Unwin|ano=2005|lugar=Crows Nest}}</ref><ref>{{cita libro|lingua=inglés|título=Libertarianism Today|nome=Jacob|apelidos=Huebert|editorial=ABC-Clio|ano=2010|lugar=Santa Barbara|isbn=978-0-313-37754-9|páxina=23}}</ref>

== Notas ==
{{listaref}}

{{Control de autoridades}}

[[Categoría:Espectro político| ]]