Difference between revisions 5512580 and 5512593 on glwiki

'''Pedro Nunes''' (Alcácer do Sal, 1502 — [[Coímbra]], 11 de agosto de ), co nome latinizado '''Petrus Nonius''', foi un [[matemático]] [[Portugal|portugués]]<ref>Martins, Jorge, ''Portugal e os Judeus'' (3 vol.), Nova Vega, Lisboa, 2006, ISBN 972-699-847-6</ref> que ocupou o cargo de cosmógrafo para o Reino  Portugal. Foi un dos maiores científicos do seu tempo. Contribuíu decisivamente para o desenvolvemento da [[N(contracted; show full)

En [[1544]] foille confiada a cátedra de matemática da [[Universidade de Coímbra]], a maior distinción que se podía revisar, no país, á época, a un matemático.

Subsisten aínda hoxe dúbidas sobre a orixe familiar de Pedro Nunes. [[Xudaísmo|Xudeu]] ou non, o correcto é que os seus netos Matias Pereira e Pedro Nunes Pereira foron detidos, interrogados e condenados polo [[Congregación para a Doutrina da Fe|Santo Oficio]], baixo a acusación de xudaísmo. O primeiro estivo detido de 31 de 
Mmaio de 1623 a 4 de Xxuño de 1631; o segundo, en [[Lisboa]], de 6 de Xxuño de 1623 a 1632.

A infancia de Pedro Nunes é pouco coñecida. Estudou na [[Universidade de Salamanca]] talvez de 1521 a 1522, e na [[Universidade de Lisboa]] (que máis tarde veu a ser trasladada para Coímbra, transformándose na [[Universidade de Coímbra]]) onde obtivo a graduación en [[medicina]] en 1525.<ref name="source3">
{{Cita web|url=http://cvc.instituto-camoes.pt/ciencia_eng/e42.html|título=Pedro Nunes – A mathematician in a country of navigators}}</ref> No [[século XVI]] a Medicina recorría á Astroloxía, vindo así a dominar as disciplinas de [[Astroloxía|Astronomia]] e [[Matemáticas|Matemática]]. Posteriormente proseguiu os seus estudos de Medicina, mais tamén impartiu varias disciplinas na Universidade de Lisboa, incluíndo [[Moral]], [[Filosofía]], [[Lóxica]] e [[Metafísica]]. Cando, en 1537, a universidade retornou para Coímbra, el trasladouse para a refundada Universidade de Coímbra para impartir matemáticas, cargo que mantivo até 1562. Na época, esta era unha disciplina nova naquela institución, sendo creada coa intención de fornecer as instrucións técnicas necesarias para a [[Navegación marítima|navegación]], que se tornara un tópico vital no país. A matemática tornouse unha disciplina independente en 1544.

Alén de se dedicar ao ensino, foi nomeado Cosmógrafo Real en 1529 e tornouse o primeiro Cosmógrafo-mor do Reino en 1547, cargo que exerceu até seu faleciemento, e onde foi sucedido por Tomás de Orta.

En 1531, [[Xoán III de Portugal]] encargoulle da educación dos seus irmáns máis novos, Luís e [[Henrique I de Portugal|Henrique]]. Anos despois, foi tamén responsábelable pola educación do neto do rei (e futuro rei), [[Sebastián I de Portugal|Sebastián]].

É posíbelible que durante a súa estadía en Coímbra, [[Christopher Clavius]] asistise ás clases de Pedro Nunes, sendo así influenciado polo seu traballo.

== Contribucións ==
[[Ficheiro:Nonio_originale.jpg|esquerda|miniatura|[[Nónio]] orixinal de Pedro Nunes]]
(contracted; show full)

El creou o [[nónio]] para mellorar a precisión dos instrumentos. A súa adaptación ao [[cuadrante]] foi utilizada por [[Tycho Brahe]] que, con todo, o consideraba demasiado complexo. Máis tarde foi mellorado por [[Pierre Vernier]] para a súa forma actual.

Pedro Nunes tamén traballou en diversos problemas mecánicos, desde un punto de vista matemático. El foi proba
blblelmente o último grande matemático en facer melloras significativas do sistema de [[Tolomeo]] (un [[Xeocentrismo|modelo xeocentrico]]), con todo iso perdeu importancia debido ao novo modelo de [[Nicolao Copérnico]], o [[Teoría heliocéntrica|heliocéntrico]], que o substituíu.

Nunes coñeceu o traballo de Copérnico, mais só lle fixo unha pequena referencia nos seus traballos publicados, afirmando que era matematicamente correcto. Ao facer isto, aparentemente estaría a evitar opinar sobre a cuestión de se sería a [[Terra]] ou o [[Sol]] o centro do sistema.

El tamén resolveu o problema de encontrar o día co menor crepúsculo, para calquera posición, ben como a súa duración. Este problema ''per se'' non tería gran importancia, mais serve para demostrar o xenio de Nunes, usado máis dun século despois por [[Johann Bernoulli|Johann]] e [[Jakob Bernoulli]] con menos éxito. Eles conseguiron encontrar a solución para o menor día, mais non conseguiron determinar a súa duración, posibelemente porque se perderon en detalles de [[Ecuación diferencial|cálculo diferencial]], que era un campo recente da matemática naquel tempo. Isto tamén mostra que Pedro Nunes era un pioneiro na resolución de problemas de máximos e mínimos, que só se popularizarían no século seguinte, co uso do cálculo diferencial.

(contracted; show full)
[[Categoría:Alumnos da Universidade de Salamanca]]
[[Categoría:Alumnos da Universidade de Lisboa]]
[[Categoría:Personalidades do xudaísmo de Portugal]]
[[Categoría:Finados en 1577]]
[[Categoría:Nados en 1502]]
[[Categoría:Matemáticos de Portugal]]
[[Categoría:Wikipedia:Páxinas con traducións non revisadas]]