Difference between revisions 768621 and 783715 on guwiki

{{delete|કારણ=ભૂલોવાળુ અને અવ્યવસ્થિત|subpage=લેસર|year=2017|month=સપ્ટેમ્બર|day=1}}
{{Otheruses}}
{{pp-semi|small=yes}}
[[ચિત્ર:LASER.jpg|300px|thumb|લેસર]]
[[ચિત્ર:Military laser experiment.jpg|300px|thumb|યુનાઇટેડ સ્ટેટસ એરફર્સ લેસર પ્રયોગ]]
(contracted; show full)ટ]] લેસર, [[એક્સ-રે]] લેસર વગેરે.  લેસરના માઇક્રોવેવ પૂરોગામી '''[[મેસર]]''' ની વિકાસ સૌપ્રથમ કરવામાં આવ્યો હતો, આ ઘટક [[માઇક્રોવેવ]] અને [[રેડિયો]] ફ્રિક્વન્સીના સ્રાવ બહાર મોકલે છે તેનો અર્થ “મેસર્સ” તેવો થાય છે.  અગાઉના તકનિકી સાહિત્યમાં, ખાસ કરીને [[બેલ ટેલિફોન લેબોરેટરીઝ]] સંશોધકોમાં, લેસરને '''ઓપ્ટિકલ મેસર'''  કહેવાતુ હતુ, જે હાલમાં સામાન્ય શબ્દ નથી, વધુમાં 1998થી બેલ લેબોરેટરીઝે ''લેસર'' નો વપરાશ અપનાવ્યો હતો.<ref>
  {{cite web
  | title = Schawlow and Townes invent the laser
  | publisher = Lucent Technologies
  |  year= = 1998
  | url = http://www.bell-labs.com/about/history/laser/
  | access-date = 2006-10-24⏎
  | archive-date = 2006-10-17
  | archive-url = https://web.archive.org/web/20061017080654/http://www.bell-labs.com/about/history/laser/
  | url-status = dead⏎
  }}</ref>  ભાષાકીય રીતે, [[પાશ્ચાદ રચના]] શબ્દ ''ટુ લેસ'' નો અર્થ “ઓછો પ્રકાશ પેદા કરવો” અને “ની પર ઓછો પ્રકાશ લાગુ પાડવો” તેવો થાય છે.<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/lase ડિક્શનરી.કોમ - "લેઝ"]</ref>  શબ્દ ''લેસર''  કેટલીક વાર લેસર પ્રકાશ ટેકનોલોજી વિનાની, ઉદાહરણ તરીકે સુસંગત વિસ્તાર અણુસ્ત્રોત એ [[અણુ લેસર]] છે તેવું દર્શાવવા માટે કેટલીકવાર અયોગ્ય રીતે વાપરવામાં આવે છે.

== રચના (ડિઝાઇન) ==
(contracted; show full)ણ ઘટનાના અસ્તિત્વ અંગ સમર્થન આપ્યુ હતું. ;<ref>સ્ટીન, ડબ્લ્યુ.એમ."લેસર મટીરીયલ્સ પ્રોસેસીંગ", બીજી આવૃત્તિ 1998.</ref> '''1939''' માં, વેલેન્ટિન એ. ફેબ્રીકાન્તે શોર્ટ તરંગોને એમ્પ્લીફાય કરવા માટે ઉત્તેજિત સ્રાવના વપરાશી આગાહી કરી હતી;<ref>{{it icon}} [http://wwwold.unimib.it/ateneo/presentazione/direzione_ammva/prevenzione_protezione/Semin_sicur_laser.ppt ઇલ રિશિયો ડા લેસર: કોસા ઇ ઇ કમ એફ્રોન્ટાર્લો ; એનાલિસી ડી અન પ્રોબ્લેમ નોન કોસી લોનટાનો ડી નોઇ]
 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614115935/http://wwwold.unimib.it/ateneo/presentazione/direzione_ammva/prevenzione_protezione/Semin_sicur_laser.ppt |date=2007-06-14 }} ("લેસર તરફથી જોખમ: તે શું છે અને તે શેનો સામનો કરે છે; સમસ્યાનું પૃથ્થકરણ જે આપણાથી બહુ દૂર નથી."), પ્રોગ્રામા કારસો ડી ફોર્માઝિયોન ઓબ્લીગેટોરીયો એન્નો 2004, ડિમીટ્રી બાટાની (પાવરપોઇન્ટમાં રજૂઆત >7એમબી). 1 જાન્યુઆરી 2007ના રોજ સુધારેલુ્.</ref> '''1947''' માં, [[વિલી ઇ. લેમ્બ]] અને આર.સી. રેથરફોર્ડે હાઇડ્રોજન સ્પેક્ટ્રામાં દેખીતા ઉત્તેજિત સ્ત્રાવ અને ઉત્તેજિત સ્ત્રાવના અસર પામેલા પ્રથમ દેખાવને શોધી કાઢ્યો હતો; <ref>સ્ટીન, ડબ્લ્યુ.એમ."લેસર મટીરીયલ્સ(contracted; show full)

[[હિલીયમ નિયોન લેસર]] (HeNe) વિવિધ પ્રકારના તરંગોલંબાઇ અને યુનિટોનો સ્રાવ બહાર કાઢે છે, જે 633 એનએમમાં કામ કરે છે અને નીચો ખર્ચ હોવાના કારણે શિક્ષણમાં સર્વસામાન્ય છે. 

[[કાર્બન ડાયોક્સાઇડ લેસર]] 9.6 [[µm]] અને 10.6 µm પર હજ્જારો કિલોવોટસ<ref>{{cite web
  | title = Air Force Research Lab's high power CO2 laser
  | work = Defense Tech Briefs
  | url = http://www.afrlhorizons.com/Briefs/Feb04/ML0315.html
⏎
  | access-date = 2010-03-23
  | archive-date = 2007-06-07
  | archive-url = https://web.archive.org/web/20070607101250/http://www.afrlhorizons.com/Briefs/Feb04/ML0315.html
  | url-status = dead⏎
  }}</ref> સ્રાવ કાઢી શકે છે અને તેનો ઉપયોગ ઉદ્યોગમાં કટીંગ અને વેલ્ડીંગ માટે થાય છે.  સીઓ <sub>2</sub> લેસરની કાર્યક્ષમતા 10 ટકાથી વધુ હોય છે. 

[[એર્ગોનીયોન]] લેસર 351-528.7 એનએમની કક્ષામાં પ્રકાશનો સ્રાવ બહાર મોકલે છે.  ઓપ્ટિક્સ અને લેસર ટ્યુબ પર આધાર રાખતા વિવિધ પ્રકારની રેખાઓનો ઉપયોગ કરી શકાય છે પરંતુ જજેનો મોટે ભાગે ઉપયોગ થાય તેવી રેખાઓ 458 એનએમ, 488એનએમ અને 514.5 એનએમ છે. 

નાઇટ્રોજન [[વાતાવરણીય દબાણ પર ગેસમાં ટ્રાન્સવર્સ ઇલેક્ટ્રીકલ ડિસ્ચાર્જ]] (ટીઇએ) લેસર બિનખર્ચાળ ગેસ લેસર છે, જે 337.1 એનએમ પર UV પ્રકાશ પેદા કરે છે. <ref>{{cite web
  | last = Csele
  | first = Mark
  | title = The TEA Nitrogen Gas Laser
  | work = Homebuilt Lasers Page
  |year=2004
  | url = http://www.technology.niagarac.on.ca/people/mcsele/lasers/LasersTEA.htm
  | access-date = 2007-09-15 }}</ref> 

ધાતુ આયોન લેસર્સ ગેસ લેસર્સ છે જે [[ઊંડા અલ્ટ્રાવાયોલેટ]] તરંગલંબાઇ પેદા કરે છે.  [[હિલીયમ]]-[[ચાંદી]] (HeAg) 224&nbsp;એનએમ અને [[નિયોન]]-[[તાંબુ]] (NeCu) 248&nbsp;એનએમ બે ઉદાહરણો છે.   આ લેસરો ખાસ કરીને સાંકડા ઓક્સીલેશન [[રેખાપહોળાઇ]] ધરાવે છે, જે 3 [[જીએચઝેડ]] (0.5 [[પિકોમીટર્સ]])<ref>{{cite web
  | title = Deep UV Lasers
  | publisher = Photon Systems, Covina, Calif
  | url = http://www.photonsystems.com/pdfs/duv-lasersource.pdf
  | access-date = 2007-05-27⏎
 ⏎
  |  format=PDF = PDF
  | archive-date = 2007-07-01
  | archive-url = https://web.archive.org/web/20070701004933/http://www.photonsystems.com/pdfs/duv-lasersource.pdf
  | url-status = dead⏎
  }}</ref> કરતા ઓછી હોય છે, જે તેમને [[ફ્લોરોસીન]]થી દબાયેલા [[રમન સ્પેક્ટ્રોસ્કોપી]]માં વપરાશ યોગ્ય બનાવે છે.  

==== કેમિકલ લેસર્સ ====
[[કેમિકલ લેસરો]] કેમિકલ પ્રતિક્રિયાથી સજ્જ છે અન સતત કામગીરીમાં ઊંચી શક્તિ મેળવી શકે છે.  ઉદા. તરીકે, [[હાઇડ્રોજન ફ્લોરાઇ઼ લેસર]] (2700-2900&nbsp;એનએમ) અને [[ડિયુટેરિયમ ફ્લોરાઇડ લેસર]] (3800&nbsp;એનએમ) પ્રતિક્રિયા હાઇડ્રોજન અથવા ડિયુટેરિયમ ગેસનું મિશ્રણ છે, જેમાં [[નાઇટ્રોજન ટ્રિફ્લરાઇડ]]માં [[ઇથેલીન]]ની જ્વલન પેદાશો સાથે હોય છે.  તેમની શોધ [[જ્યોર્જ સી.પિમેન્(contracted; show full)

==== ફોટોનીક ક્રિસ્ટલ લેસર્સ ====
ફોટોનીક ક્રિસ્ટલ લેસર્સ નાનો માળખા પર આધારિત છે, જે મોડ સીમા અને [[ઓપ્ટિકલ સ્થિતિની ગીચતા]] (ડીઓએસ) માળખું પૂરું પાડે છે, જે પ્રતિભાવ મેળવવા માટે જરૂરી છે{{Clarify me|date=February 2009}}.  ફોટોનીક ક્રિસ્ટલના બેન્ડઝ પર તે ખાસ પ્રકારનું માઇક્રોમીટર કદનું અને ટ્યૂનેબલ હોય છે.  [http://www.eng.yale.edu/images/ArticlPDF/APL04A.PDF ]
 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327062014/http://www.eng.yale.edu/images/ArticlPDF/APL04A.PDF |date=2009-03-27 }}{{Clarify me|date=February 2009}}

==== સેમીકન્ડક્ટર લેસર્સ ====
સેમીકન્ડક્ટર લેસર્સ પર નક્કર સ્થિતિ ધરાવતા લેસરો છે, પરંતુ લેસર કામગીરીનો અલગ પ્રકાર ધરાવે છે. 

(contracted; show full)

હાઇ સ્પીડ શક્તિ સાથે સ્પંદનીય પદ્ધતિનું ઉદાહરણઃ
* 700 [[ટીડબ્લ્યુ]] (700×10<sup>12</sup> ડબ્લ્યુ) – [[નેશનલ ઇગ્નીશન ફેસિલીટી]], 192-બીમ, 1.8-મેગોજોલ લેસર સિસ્ટમ જે 10 મીટર વ્યાસ લક્ષ્યાંક ચેમ્બર સાથે સંકળાયેલી છે. <ref>હેલર, આર્ની, "[http://www.llnl.gov/str/JulAug05/VanArsdall.html વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી લેસરનું સંગીતમાં નિરુપણ]
 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121173542/https://www.llnl.gov/str/JulAug05/VanArsdall.html |date=2008-11-21 }}." ''વિજ્ઞાન અને તકનીકી સમીક્ષા'' . લોરેન્સ લાઇવમોર નેશલ લેબોરેટરી, જુલાઇ/ઓગસ્ટ 2005. 17 મે 2006ના રોજ યુઆરએલની મૂલાકાત લીધેલ.  </ref>
* 1.3 [[પીડબ્લ્યુ]] (1.3×10<sup>15</sup> ડબ્લ્યુ) – વિશ્વના સૌથી વધુ શક્તિશાળી 1998ના લેસરો, જે [[લોરેન્સ લિવરમોર લેબોરેટરી]]<ref>{{cite web |url=http://newton.ex.ac.uk/aip/physnews.401.html#3 |title=Physics News Update 401 |access-date=2008-03-15 |last=Schewe |first=Phillip F. |coauthors=Stein, Ben |date=9 November 1998 |publisher=American Institute of Physics |archive-date=2008-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080614224504/http://newton.ex.ac.uk/aip/physnews.401.html#3 |url-status=dead }}</ref>માં સ્થિત છે. 

=== શોખ માટે ઉપયોગો ===
તાજેતરના વર્ષોમાં, કેટલાક શોખીનોએ લેસરોમાં રસ લીધો છે.  શોખીનો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા લેસરો સામાન્ય રીતે IIIએ અથવા IIIબી વર્ગના હોય છે, જોકે કેટલાક પાસે તેમના પોતાના વર્ગ IV પ્રકારના છે. <ref>[http://www.powerlabs.org/laser.htm પાવરલેબ્સ સીઓ2 લેસર!] સામ બેરોસ 21 જૂન 2006. 1 જાન્યુઆરી 2007ના રોજ સુધારેલું.</ref> જોકે, ખર્ચ અને શક્ય જોખમો સંકળાયેલા હોવાથી અન્ય શોખીનોની તુલનામાં, લેસર શોખીનો ઓછા સામાન્ય છે.  લેસરોની કિંમતને લીધે, કેટલાક શોખીનો લેસરો પ્રાપ્ત કરવા માટે [[ડીવીડી બર્નર]]માંથી ડાયોડ્ઝ તારવી લેવા જેવા બિનખર્ચાળ હેતુઓનો ઉપયોગ કરે છે.  <ref>[{{Cite web |url=http://www.felesmagus.com/pages/lasers-howto.html |title=હોવટો: વધુ શક્તિશાળી લેસરમાં ડીવીડી બર્નર બનાવો] |access-date=2010-03-23 |archive-date=2009-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090327071947/http://felesmagus.com/pages/lasers-howto.html |url-status=dead }}</ref>

શોખીનો નિવૃત્ત લશ્કરી રીતોમાંથી વધારાના સ્પંદનીય લેસરો પણ લેતા હોય છે અને તેમાં સ્પંદનીય હોલોગ્રાફી માટે ફેરફાર કરતા હોય છે.  સ્પંદનીય રુબી અને સ્પંદનીય YAG લેસરોનો ઉપયોગ થાય છે. 

== લેસર સલામતી ==
[[ચિત્ર:DIN 4844-2 Warnung vor Laserstrahl D-W010.svg|thumb|100px|લેસર માટે ચેતવણી સંકેતો.]]
{{main|Laser safety}}
(contracted; show full)
* કિપ કેડેર્ષા દ્વારા [http://www.instructables.com/id/Laser-Flashlight-Hack!!/ હોમમેઇડ લેસર પ્રોજેક્ટ]
* અધ્યાપક એફ.બાલેમબોઇસ અને ડો. એસ. ફોરગેટ દ્વારા  "[http://prn1.univ-lemans.fr/prn1/siteheberge/optique/M1G1_FBalembois_ang/co/M1G1_anglais_web.html ધી લેસર: મૂળ સિદ્ધાંતો]
 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090418025117/http://prn1.univ-lemans.fr/prn1/siteheberge/optique/M1G1_FBalembois_ang/co/M1G1_anglais_web.html |date=2009-04-18 }}" ઓનલાઇન કોર્સ ''ઓપ્ટિક્સ માટે ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટેશન'' , 2008 
* [http://www.irconnect.com/noc/press/pages/news_releases.html?d=154600, નોરથ્રોપ ગ્રુમેનની ફાયરસ્ટ્રાઇક 15 કિલોવોટ ટેક્ટીકલ લેસર પ્રોડક્ટ  પરની અખબારી યાદી.]
* [http://www.laserfest.org એપીએસ, ઓએસએ, એસપીઆઇઇ દ્વારા લેસરની 50મી વર્ષગાંઠ પર વેબસાઇટ ]

[[શ્રેણી:લેસર્સ]]
[[શ્રેણી:ક્વોન્ટમ ઓપ્ટિક્સ]]
[[શ્રેણી:ફોટોનિક્સ]]
[[શ્રેણી:શબ્દસ્વરૂપ]]
[[શ્રેણી:આદશાત્મક ઉર્જા શસ્ત્રો]]
[[શ્રેણી:ઓરફામ પ્રારંભીકરણ]]
[[શ્રેણી:અમેરિકન શોધો]]