Revision 10469 of "અભિસાર" on guwikisource

મથુરા શે'રની રાંગે સંન્યાસી ઉપગુપ્ત કો' <br/>
સંકોડી ઈન્દ્રિયો સર્વે એક રાત સૂતો હતો. <br/>
૧ <br/>
પવનમાં પુરદીપ ઠરેલ છે,<br/>
જનતણાં ગૃહદ્વાર બીડેલ છે; <br/>
ગગનના ભર શ્રાવણ-તારલા <br/>
ઘનઘટા મહીં ઘોર ડુબેલ છે. <br/>

૨ <br/>
ઓચિંતી અંધકારે ત્યાં ગૂંજી છે પગઝાંઝરી : <br/>
યોગીની છાતીએ પાટુ કોના પાદ તણી પડી ? <br/>

ચમકી પલક માંહે સંત જાગી ઊઠે છે, <br/>
સુખમય નિંદરાના બંધ મીઠા તુટે છે. <br/>
ઝબુક ઝબુક જ્યોતિ ગુપ્ત કો' દીપકેથી <br/>
કરુણ વિમલ નેત્રે સંત કેરે પડે છે. <br/>

૩ <br/>
નામે વાસવદત્તા કો પુરવારાંગના વડી <br/>
ચડેલી છે અભિસારે, માતેલી મદયૌવના. <br/>

અંગે ઝૂલે પવન - ઉડતી ઓઢણી આસમાની, <br/>
ઝીણી ઝીણી ઘુઘરી રણકે દેહ - આભૂષણોની; <br/>
પ્યારા પાસે પળતી રમણી અંધકારે અજાણે <br/>
સાધુગાત્રે ચરણ અથડાતાં ઊભી સ્તબ્ધ છાની. <br/>

૪ <br/>
તરુણ સૌમ્ય સુહાસવતી વયે, <br/>
નયનથી કરુણા-કિરણો દ્રવે; <br/>
મધુર ઇન્દુ સમી સમતા-સુધા <br/>
વિમલ લાલ લલાટ થકી ઝરે. <br/>

૫ <br/>
લજ્જાભારે નમ્યાં નેત્ર, લાલિત્યે ગળિયું ગળું <br/><br/>
આજીજીના સ્વરો કાઢી યાચે છે અભિસારિકા: 

‘ક્ષમા કરો ! ભૂલ થઈ કુમાર ! <br/>
કૃપા ઘણી, જો મુજ ઘેર ચાલો. <br/>
તમે મૃદુ, આ ધરતી કઠોર. <br/>
ઘટે ન આંહીં પ્રિય તોરી શય્યા.’ <br/>

૬ <br/>
કરુણ વચન બોલી યોગી આપે જવાબ, <br/>
ટપકતી અધરેથી માધુરીપૂર્ણ વાણી: <br/>

‘નથી નથી મુજ ટાણું સુંદરી ! આવ્યું હાવાં, <br/>
જહીં તું જતી જ હો ત્યાં આજ તો જા સુભાગી ! <br/>
જરૂર જરૂર જ્યારે આવશે રાત મારી, <br/>
વિચરીશ તુજ કુંજે તે સમે આપથી હું.’ <br/>

૭ <br/>
ઓચિંતો આભ ફાડે લસલસ વિજળીજીભ - ઝૂલન્ત ડાચું, <br/>
કમ્પી ઊઠી ભયેથી રમણી રજની - અંધાર એ ઘોર વચ્ચે; <br/>
વાવાઝોડું જગાવી પવન પ્રલયના્ શંખ ફૂંકે કરાલ, <br/>
આભેથી વજ્ર જાણે ખડખડ હસતું મશ્કરી કો'ની માંડે ! <br/>

૮ <br/>
વીત્યા છે કૈં દિનો માસો આષાઢી એહ રાતને, <br/>
વર્ષ પૂરું નથી વીત્યું, સંધ્યા ઢોળાય ચૈત્રની <br/>

ફરર ફરર ફૂંકી આકળો વાયુ વાય, <br/>
સડક પર ઝુકેલા વૃક્ષને મ્હોર બેઠાં ; <br/>
ઊઘડી ઊઘડી મ્હેકે રાજબાગે રૂપાળાં <br/>
બકુલ, રજનીગંધા, પુષ્પ પારુલ પ્યારાં. <br/>

૯ <br/>
વાયુની લ્હેરીએ વ્હેતા આવે દૂર-સુદૂરથી, <br/>
મંદ મંદ સુરા-ભીના ધીરા કૈ સ્વર બંસીના. <br/>

નગર નિર્જન : પૌરજનો બધાં <br/>
મધુવને ફૂલ-ઉત્સવમાં ગયાં; <br/>
નિરખતો ચુપચાપ સૂની પુરી <br/>
હસી રહ્યો નભ પૂનમચાંદલો. <br/>

૧૦ <br/>
સૂને પંથે નગર મહીં એ નિર્મળી ચાંદનીમાં <br/>
સંન્યાસી કો' શરદ - ઘન શો એકલો જાય ચાલ્યો; <br/>

એને માથે તરુવર તણી શ્યામ ઘેરી ઘટાથી <br/>
વારે વારે ટહુ ! ટહુ ! રવે કોકિલા સાદ પાડે.<br/> 

૧૧ <br/>
આવી શું આજ એ રાત્રી, યોગીના અભિસારની ? <br/>
આપેલા કોલ આગુના, પાળવા શું પળ છે એ ? <br/>

નગરની બા'ર તપોધન નીસર્યો, <br/>
ગઢની રાંગ કને ભમવા ગયો, <br/>
તિમિરમાં સહસા કંઈ પેખિયું <br/>
વનઘટા તણી છાંય વિષે પડ્યું. <br/>

૧૨ <br/>
પડી નિજ પગ પાસે એકલી રંક નારી, <br/>
તન લદબદ આખું શીતળાનાં પરુથી; <br/>
વિષ સમ ગણી એની કાળી રોગાળી કાયા, <br/>
પુરજન પુર બા'રે ફેંકી ચાલ્યા ગયા'તા. <br/>

૧૩ <br/>
સંન્યાસીએ નમી નીચે, માથું રોગવતી તણું <br/>
ધીરેથી ઝાલીને ઊંચું પોતાના અંકમાં ધર્યું. <br/>

સૂકા એના અધર પર સીંચી રૂડી નીરધારા, <br/>
પીડા એને શિર શમવવા શાંતિમંત્રો ઉચ્ચાર્યા: <br/>
ગેગેલા એ શરીર ઉપરે ફેરવી હાથ ધીરો, <br/>
લેપી દીધો સુખડઘસિયો લેપ શીળો સુંવાળો.<br/> 

૧૪ <br/>
પૂછે રોગી: ‘મુજ પતિતની પાસ ઓ આવનારા ! <br/>
આંહીં તારાં પુનિત પગલાં કેમ થાયે, દયાળા ?’ <br/>
બોલે યોગી: ‘વિસરી ગઈ શું કોલ એ, વાસુદત્તા ! <br/>
તારા મારા મિલનની સખિ ! આજ શૃંગારરાત્રી.’ <br/>

ઝર્યાં પુષ્પો શિરે એને, કોકિલા ટહુકી ઉઠી, <br/>
પૂર્ણિમારાત્રિની જાણે જ્યોત્સ્નાછોળ છલી ઉઠી.<br/>

[[શ્રેણી:ગુજરાતી]]
[[શ્રેણી:ઝવેરચંદ મેઘાણી]]