Revision 15445 of "શ્રી રામચરિત માનસ/ ત્રેવીસમો વિશ્રામ" on guwikisource

શ્રીગણેશાય નમઃ<br>
શ્રીજાનકીવલ્લભો વિજયતે<br>
શ્રીરામચરિતમાનસ<br>
ચતુર્થ સોપાન<br>
(કિષ્કિન્ધાકાણ્ડ)<br>
શ્લોક<br>
કુન્દેન્દીવરસુન્દરાવતિબલૌ વિજ્ઞાનધામાવુભૌ<br>
શોભાઢ્યૌ વરધન્વિનૌ શ્રુતિનુતૌ ગોવિપ્રવૃન્દપ્રિયૌ૤<br>
માયામાનુષરૂપિણૌ રઘુવરૌ સદ્ધર્મવર્મૌં હિતૌ<br>
સીતાન્વેષણતત્પરૌ પથિગતૌ ભક્તિપ્રદૌ તૌ હિ નઃ૥૧૥<br>
બ્રહ્મામ્ભોધિસમુદ્ભવં કલિમલપ્રધ્વંસનં ચાવ્યયં<br>
શ્રીમચ્છમ્ભુમુખેન્દુસુન્દરવરે સંશોભિતં સર્વદા૤<br>
સંસારામયભેષજં સુખકરં શ્રીજાનકીજીવનં<br>
ધન્યાસ્તે કૃતિનઃ પિબન્તિ સતતં શ્રીરામનામામૃતમ્૥૨૥<br>
<br>
'''સોરઠા'''- -મુક્તિ જન્મ મહિ જાનિ ગ્યાન ખાનિ અઘ હાનિ કર<br>
જહઁ બસ સંભુ ભવાનિ સો કાસી સેઇઅ કસ ન૥<br>
જરત સકલ સુર બૃંદ બિષમ ગરલ જેહિં પાન કિય૤<br>
તેહિ ન ભજસિ મન મંદ કો કૃપાલ સંકર સરિસ૥<br>
આગેં ચલે બહુરિ રઘુરાયા૤ રિષ્યમૂક પરવત નિઅરાયા૥<br>
તહઁ રહ સચિવ સહિત સુગ્રીવા૤ આવત દેખિ અતુલ બલ સીંવા૥<br>
અતિ સભીત કહ સુનુ હનુમાના૤ પુરુષ જુગલ બલ રૂપ નિધાના૥<br>
ધરિ બટુ રૂપ દેખુ તૈં જાઈ૤ કહેસુ જાનિ જિયઁ સયન બુઝાઈ૥<br>
પઠએ બાલિ હોહિં મન મૈલા૤ ભાગૌં તુરત તજૌં યહ સૈલા૥<br>
બિપ્ર રૂપ ધરિ કપિ તહઁ ગયઊ૤ માથ નાઇ પૂછત અસ ભયઊ૥<br>
કો તુમ્હ સ્યામલ ગૌર સરીરા૤ છત્રી રૂપ ફિરહુ બન બીરા૥<br>
કઠિન ભૂમિ કોમલ પદ ગામી૤ કવન હેતુ બિચરહુ બન સ્વામી૥<br>
મૃદુલ મનોહર સુંદર ગાતા૤ સહત દુસહ બન આતપ બાતા૥<br>
કી તુમ્હ તીનિ દેવ મહઁ કોઊ૤ નર નારાયન કી તુમ્હ દોઊ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- જગ કારન તારન ભવ ભંજન ધરની ભાર૤<br>
કી તુમ્હ અકિલ ભુવન પતિ લીન્હ મનુજ અવતાર૥૧૥<br>
<br>
કોસલેસ દસરથ કે જાએ ૤ હમ પિતુ બચન માનિ બન આએ૥<br>
નામ રામ લછિમન દૌઉ ભાઈ૤ સંગ નારિ સુકુમારિ સુહાઈ૥<br>
ઇહાઁ હરિ નિસિચર બૈદેહી૤ બિપ્ર ફિરહિં હમ ખોજત તેહી૥<br>
આપન ચરિત કહા હમ ગાઈ૤ કહહુ બિપ્ર નિજ કથા બુઝાઈ૥<br>
પ્રભુ પહિચાનિ પરેઉ ગહિ ચરના૤ સો સુખ ઉમા નહિં બરના૥<br>
પુલકિત તન મુખ આવ ન બચના૤ દેખત રુચિર બેષ કૈ રચના૥<br>
પુનિ ધીરજુ ધરિ અસ્તુતિ કીન્હી૤ હરષ હૃદયઁ નિજ નાથહિ ચીન્હી૥<br>
મોર ન્યાઉ મૈં પૂછા સાઈં૤ તુમ્હ પૂછહુ કસ નર કી નાઈં૥<br>
તવ માયા બસ ફિરઉઁ ભુલાના૤ તા તે મૈં નહિં પ્રભુ પહિચાના૥<br>
<br>
'''દોહા'''- એકુ મૈં મંદ મોહબસ કુટિલ હૃદય અગ્યાન૤<br>
પુનિ પ્રભુ મોહિ બિસારેઉ દીનબંધુ ભગવાન૥૨૥<br>
<br>
જદપિ નાથ બહુ અવગુન મોરેં૤ સેવક પ્રભુહિ પરૈ જનિ ભોરેં૥<br>
નાથ જીવ તવ માયાઁ મોહા૤ સો નિસ્તરઇ તુમ્હારેહિં છોહા૥<br>
તા પર મૈં રઘુબીર દોહાઈ૤ જાનઉઁ નહિં કછુ ભજન ઉપાઈ૥<br>
સેવક સુત પતિ માતુ ભરોસેં૤ રહઇ અસોચ બનઇ પ્રભુ પોસેં૥<br>
અસ કહિ પરેઉ ચરન અકુલાઈ૤ નિજ તનુ પ્રગટિ પ્રીતિ ઉર છાઈ૥<br>
તબ રઘુપતિ ઉઠાઇ ઉર લાવા૤ નિજ લોચન જલ સીંચિ જુડ઼ાવા૥<br>
સુનુ કપિ જિયઁ માનસિ જનિ ઊના૤ તૈં મમ પ્રિય લછિમન તે દૂના૥<br>
સમદરસી મોહિ કહ સબ કોઊ૤ સેવક પ્રિય અનન્યગતિ સોઊ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- સો અનન્ય જાકેં અસિ મતિ ન ટરઇ હનુમંત૤<br>
મૈં સેવક સચરાચર રૂપ સ્વામિ ભગવંત૥૩૥<br>
<br>
દેખિ પવન સુત પતિ અનુકૂલા૤ હૃદયઁ હરષ બીતી સબ સૂલા૥<br>
નાથ સૈલ પર કપિપતિ રહઈ૤ સો સુગ્રીવ દાસ તવ અહઈ૥<br>
તેહિ સન નાથ મયત્રી કીજે૤ દીન જાનિ તેહિ અભય કરીજે૥<br>
સો સીતા કર ખોજ કરાઇહિ૤ જહઁ તહઁ મરકટ કોટિ પઠાઇહિ૥<br>
એહિ બિધિ સકલ કથા સમુઝાઈ૤ લિએ દુઔ જન પીઠિ ચઢ઼ાઈ૥<br>
જબ સુગ્રીવઁ રામ કહુઁ દેખા૤ અતિસય જન્મ ધન્ય કરિ લેખા૥<br>
સાદર મિલેઉ નાઇ પદ માથા૤ ભૈંટેઉ અનુજ સહિત રઘુનાથા૥<br>
કપિ કર મન બિચાર એહિ રીતી૤ કરિહહિં બિધિ મો સન એ પ્રીતી૥<br>
<br>
'''દોહા'''- તબ હનુમંત ઉભય દિસિ કી સબ કથા સુનાઇ૥<br>
પાવક સાખી દેઇ કરિ જોરી પ્રીતી દૃઢ઼ાઇ૥૪૥<br>
<br>
કીન્હી પ્રીતિ કછુ બીચ ન રાખા૤ લછમિન રામ ચરિત સબ ભાષા૥<br>
કહ સુગ્રીવ નયન ભરિ બારી૤ મિલિહિ નાથ મિથિલેસકુમારી૥<br>
મંત્રિન્હ સહિત ઇહાઁ એક બારા૤ બૈઠ રહેઉઁ મૈં કરત બિચારા૥<br>
ગગન પંથ દેખી મૈં જાતા૤ પરબસ પરી બહુત બિલપાતા૥<br>
રામ રામ હા રામ પુકારી૤ હમહિ દેખિ દીન્હેઉ પટ ડારી૥<br>
માગા રામ તુરત તેહિં દીન્હા૤ પટ ઉર લાઇ સોચ અતિ કીન્હા૥<br>
કહ સુગ્રીવ સુનહુ રઘુબીરા૤ તજહુ સોચ મન આનહુ ધીરા૥<br>
સબ પ્રકાર કરિહઉઁ સેવકાઈ૤ જેહિ બિધિ મિલિહિ જાનકી આઈ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- સખા બચન સુનિ હરષે કૃપાસિધુ બલસીંવ૤<br>
કારન કવન બસહુ બન મોહિ કહહુ સુગ્રીવ ૥૫૥<br>
<br>
નાત બાલિ અરુ મૈં દ્વૌ ભાઈ૤ પ્રીતિ રહી કછુ બરનિ ન જાઈ૥<br>
મય સુત માયાવી તેહિ નાઊઁ૤ આવા સો પ્રભુ હમરેં ગાઊઁ૥<br>
અર્ધ રાતિ પુર દ્વાર પુકારા૤ બાલી રિપુ બલ સહૈ ન પારા૥<br>
ધાવા બાલિ દેખિ સો ભાગા૤ મૈં પુનિ ગયઉઁ બંધુ સઁગ લાગા૥<br>
ગિરિબર ગુહાઁ પૈઠ સો જાઈ૤ તબ બાલીં મોહિ કહા બુઝાઈ૥<br>
પરિખેસુ મોહિ એક પખવારા૤ નહિં આવૌં તબ જાનેસુ મારા૥<br>
માસ દિવસ તહઁ રહેઉઁ ખરારી૤ નિસરી રુધિર ધાર તહઁ ભારી૥<br>
બાલિ હતેસિ મોહિ મારિહિ આઈ૤ સિલા દેઇ તહઁ ચલેઉઁ પરાઈ૥<br>
મંત્રિન્હ પુર દેખા બિનુ સાઈં૤ દીન્હેઉ મોહિ રાજ બરિઆઈ૥<br>
બાલિ તાહિ મારિ ગૃહ આવા૤ દેખિ મોહિ જિયઁ ભેદ બઢ઼ાવા૥<br>
રિપુ સમ મોહિ મારેસિ અતિ ભારી૤ હરિ લીન્હેસિ સર્બસુ અરુ નારી૥<br>
તાકેં ભય રઘુબીર કૃપાલા૤ સકલ ભુવન મૈં ફિરેઉઁ બિહાલા૥<br>
ઇહાઁ સાપ બસ આવત નાહીં૤ તદપિ સભીત રહઉઁ મન માહીઁ૥<br>
સુનિ સેવક દુખ દીનદયાલા૤ ફરકિ ઉઠીં દ્વૈ ભુજા બિસાલા૥<br>
<br>
'''દોહા'''- સુનુ સુગ્રીવ મારિહઉઁ બાલિહિ એકહિં બાન૤<br>
બ્રમ્હ રુદ્ર સરનાગત ગએઁ ન ઉબરિહિં પ્રાન૥૬૥<br>
<br>
જે ન મિત્ર દુખ હોહિં દુખારી૤ તિન્હહિ બિલોકત પાતક ભારી૥<br>
નિજ દુખ ગિરિ સમ રજ કરિ જાના૤ મિત્રક દુખ રજ મેરુ સમાના૥<br>
જિન્હ કેં અસિ મતિ સહજ ન આઈ૤ તે સઠ કત હઠિ કરત મિતાઈ૥<br>
કુપથ નિવારિ સુપંથ ચલાવા૤ ગુન પ્રગટે અવગુનન્હિ દુરાવા૥<br>
દેત લેત મન સંક ન ધરઈ૤ બલ અનુમાન સદા હિત કરઈ૥<br>
બિપતિ કાલ કર સતગુન નેહા૤ શ્રુતિ કહ સંત મિત્ર ગુન એહા૥<br>
આગેં કહ મૃદુ બચન બનાઈ૤ પાછેં અનહિત મન કુટિલાઈ૥<br>
જા કર ચિત અહિ ગતિ સમ ભાઈ૤ અસ કુમિત્ર પરિહરેહિ ભલાઈ૥<br>
સેવક સઠ નૃપ કૃપન કુનારી૤ કપટી મિત્ર સૂલ સમ ચારી૥<br>
સખા સોચ ત્યાગહુ બલ મોરેં૤ સબ બિધિ ઘટબ કાજ મૈં તોરેં૥<br>
કહ સુગ્રીવ સુનહુ રઘુબીરા૤ બાલિ મહાબલ અતિ રનધીરા૥<br>
દુંદુભી અસ્થિ તાલ દેખરાએ૤ બિનુ પ્રયાસ રઘુનાથ ઢહાએ૥<br>
દેખિ અમિત બલ બાઢ઼ી પ્રીતી૤ બાલિ બધબ ઇન્હ ભઇ પરતીતી૥<br>
બાર બાર નાવઇ પદ સીસા૤ પ્રભુહિ જાનિ મન હરષ કપીસા૥<br>
ઉપજા ગ્યાન બચન તબ બોલા૤ નાથ કૃપાઁ મન ભયઉ અલોલા૥<br>
સુખ સંપતિ પરિવાર બડ઼ાઈ૤ સબ પરિહરિ કરિહઉઁ સેવકાઈ૥<br>
એ સબ રામભગતિ કે બાધક૤ કહહિં સંત તબ પદ અવરાધક૥<br>
સત્રુ મિત્ર સુખ દુખ જગ માહીં૤ માયા કૃત પરમારથ નાહીં૥<br>
બાલિ પરમ હિત જાસુ પ્રસાદા૤ મિલેહુ રામ તુમ્હ સમન બિષાદા૥<br>
સપનેં જેહિ સન હોઇ લરાઈ૤ જાગેં સમુઝત મન સકુચાઈ૥<br>
અબ પ્રભુ કૃપા કરહુ એહિ ભાઁતી૤ સબ તજિ ભજનુ કરૌં દિન રાતી૥<br>
સુનિ બિરાગ સંજુત કપિ બાની૤ બોલે બિહઁસિ રામુ ધનુપાની૥<br>
જો કછુ કહેહુ સત્ય સબ સોઈ૤ સખા બચન મમ મૃષા ન હોઈ૥<br>
નટ મરકટ ઇવ સબહિ નચાવત૤ રામુ ખગેસ બેદ અસ ગાવત૥<br>
લૈ સુગ્રીવ સંગ રઘુનાથા૤ ચલે ચાપ સાયક ગહિ હાથા૥<br>
તબ રઘુપતિ સુગ્રીવ પઠાવા૤ ગર્જેસિ જાઇ નિકટ બલ પાવા૥<br>
સુનત બાલિ ક્રોધાતુર ધાવા૤ ગહિ કર ચરન નારિ સમુઝાવા૥<br>
સુનુ પતિ જિન્હહિ મિલેઉ સુગ્રીવા૤ તે દ્વૌ બંધુ તેજ બલ સીંવા૥<br>
કોસલેસ સુત લછિમન રામા૤ કાલહુ જીતિ સકહિં સંગ્રામા૥<br>
<br>
'''દોહા'''- કહ બાલિ સુનુ ભીરુ પ્રિય સમદરસી રઘુનાથ૤<br>
જૌં કદાચિ મોહિ મારહિં તૌ પુનિ હોઉઁ સનાથ૥૭૥<br>
<br>
અસ કહિ ચલા મહા અભિમાની૤ તૃન સમાન સુગ્રીવહિ જાની૥<br>
ભિરે ઉભૌ બાલી અતિ તર્જા ૤ મુઠિકા મારિ મહાધુનિ ગર્જા૥<br>
તબ સુગ્રીવ બિકલ હોઇ ભાગા૤ મુષ્ટિ પ્રહાર બજ્ર સમ લાગા૥<br>
મૈં જો કહા રઘુબીર કૃપાલા૤ બંધુ ન હોઇ મોર યહ કાલા૥<br>
એકરૂપ તુમ્હ ભ્રાતા દોઊ૤ તેહિ ભ્રમ તેં નહિં મારેઉઁ સોઊ૥<br>
કર પરસા સુગ્રીવ સરીરા૤ તનુ ભા કુલિસ ગઈ સબ પીરા૥<br>
મેલી કંઠ સુમન કૈ માલા૤ પઠવા પુનિ બલ દેઇ બિસાલા૥<br>
પુનિ નાના બિધિ ભઈ લરાઈ૤ બિટપ ઓટ દેખહિં રઘુરાઈ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- બહુ છલ બલ સુગ્રીવ કર હિયઁ હારા ભય માનિ૤<br>
મારા બાલિ રામ તબ હૃદય માઝ સર તાનિ૥૮૥<br>
<br>
પરા બિકલ મહિ સર કે લાગેં૤ પુનિ ઉઠિ બૈઠ દેખિ પ્રભુ આગેં૥<br>
સ્યામ ગાત સિર જટા બનાએઁ૤ અરુન નયન સર ચાપ ચઢ઼ાએઁ૥<br>
પુનિ પુનિ ચિતઇ ચરન ચિત દીન્હા૤ સુફલ જન્મ માના પ્રભુ ચીન્હા૥<br>
હૃદયઁ પ્રીતિ મુખ બચન કઠોરા૤ બોલા ચિતઇ રામ કી ઓરા૥<br>
ધર્મ હેતુ અવતરેહુ ગોસાઈ૤ મારેહુ મોહિ બ્યાધ કી નાઈ૥<br>
મૈં બૈરી સુગ્રીવ પિઆરા૤ અવગુન કબન નાથ મોહિ મારા૥<br>
અનુજ બધૂ ભગિની સુત નારી૤ સુનુ સઠ કન્યા સમ એ ચારી૥<br>
ઇન્હહિ કુદ્દષ્ટિ બિલોકઇ જોઈ૤ તાહિ બધેં કછુ પાપ ન હોઈ૥<br>
મુઢ઼ તોહિ અતિસય અભિમાના૤ નારિ સિખાવન કરસિ ન કાના૥<br>
મમ ભુજ બલ આશ્રિત તેહિ જાની૤ મારા ચહસિ અધમ અભિમાની૥<br>
<br>
'''દોહા'''- સુનહુ રામ સ્વામી સન ચલ ન ચાતુરી મોરિ૤<br>
પ્રભુ અજહૂઁ મૈં પાપી અંતકાલ ગતિ તોરિ૥૯૥<br>
<br>
સુનત રામ અતિ કોમલ બાની૤ બાલિ સીસ પરસેઉ નિજ પાની૥<br>
અચલ કરૌં તનુ રાખહુ પ્રાના૤ બાલિ કહા સુનુ કૃપાનિધાના૥<br>
જન્મ જન્મ મુનિ જતનુ કરાહીં૤ અંત રામ કહિ આવત નાહીં૥<br>
જાસુ નામ બલ સંકર કાસી૤ દેત સબહિ સમ ગતિ અવિનાસી૥<br>
મમ લોચન ગોચર સોઇ આવા૤ બહુરિ કિ પ્રભુ અસ બનિહિ બનાવા૥<br>
<br>
'''છંદ'''- સો નયન ગોચર જાસુ ગુન નિત નેતિ કહિ શ્રુતિ ગાવહીં૤<br>
જિતિ પવન મન ગો નિરસ કરિ મુનિ ધ્યાન કબહુઁક પાવહીં૥<br>
મોહિ જાનિ અતિ અભિમાન બસ પ્રભુ કહેઉ રાખુ સરીરહી૤<br>
અસ કવન સઠ હઠિ કાટિ સુરતરુ બારિ કરિહિ બબૂરહી૥૧૥<br>
અબ નાથ કરિ કરુના બિલોકહુ દેહુ જો બર માગઊઁ૤<br>
જેહિં જોનિ જન્મૌં કર્મ બસ તહઁ રામ પદ અનુરાગઊઁ૥<br>
યહ તનય મમ સમ બિનય બલ કલ્યાનપ્રદ પ્રભુ લીજિઐ૤<br>
ગહિ બાહઁ સુર નર નાહ આપન દાસ અંગદ કીજિઐ૥૨૥<br>
<br>
'''દોહા'''- રામ ચરન દૃઢ઼ પ્રીતિ કરિ બાલિ કીન્હ તનુ ત્યાગ૤<br>
સુમન માલ જિમિ કંઠ તે ગિરત ન જાનઇ નાગ૥૧૦૥<br>
<br>
રામ બાલિ નિજ ધામ પઠાવા૤ નગર લોગ સબ બ્યાકુલ ધાવા૥<br>
નાના બિધિ બિલાપ કર તારા૤ છૂટે કેસ ન દેહ સઁભારા૥<br>
તારા બિકલ દેખિ રઘુરાયા ૤ દીન્હ ગ્યાન હરિ લીન્હી માયા૥<br>
છિતિ જલ પાવક ગગન સમીરા૤ પંચ રચિત અતિ અધમ સરીરા૥<br>
પ્રગટ સો તનુ તવ આગેં સોવા૤ જીવ નિત્ય કેહિ લગિ તુમ્હ રોવા૥<br>
ઉપજા ગ્યાન ચરન તબ લાગી૤ લીન્હેસિ પરમ ભગતિ બર માગી૥<br>
ઉમા દારુ જોષિત કી નાઈ૤ સબહિ નચાવત રામુ ગોસાઈ૥<br>
તબ સુગ્રીવહિ આયસુ દીન્હા૤ મૃતક કર્મ બિધિબત સબ કીન્હા૥<br>
રામ કહા અનુજહિ સમુઝાઈ૤ રાજ દેહુ સુગ્રીવહિ જાઈ૥<br>
રઘુપતિ ચરન નાઇ કરિ માથા૤ ચલે સકલ પ્રેરિત રઘુનાથા૥<br>
<br>
'''દોહા'''- લછિમન તુરત બોલાએ પુરજન બિપ્ર સમાજ૤<br>
રાજુ દીન્હ સુગ્રીવ કહઁ અંગદ કહઁ જુબરાજ૥૧૧૥<br>
<br>
ઉમા રામ સમ હિત જગ માહીં૤ ગુરુ પિતુ માતુ બંધુ પ્રભુ નાહીં૥<br>
સુર નર મુનિ સબ કૈ યહ રીતી૤ સ્વારથ લાગિ કરહિં સબ પ્રીતી૥<br>
બાલિ ત્રાસ બ્યાકુલ દિન રાતી૤ તન બહુ બ્રન ચિંતાઁ જર છાતી૥<br>
સોઇ સુગ્રીવ કીન્હ કપિરાઊ૤ અતિ કૃપાલ રઘુબીર સુભાઊ૥<br>
જાનતહુઁ અસ પ્રભુ પરિહરહીં૤ કાહે ન બિપતિ જાલ નર પરહીં૥<br>
પુનિ સુગ્રીવહિ લીન્હ બોલાઈ૤ બહુ પ્રકાર નૃપનીતિ સિખાઈ૥<br>
કહ પ્રભુ સુનુ સુગ્રીવ હરીસા૤ પુર ન જાઉઁ દસ ચારિ બરીસા૥<br>
ગત ગ્રીષમ બરષા રિતુ આઈ૤ રહિહઉઁ નિકટ સૈલ પર છાઈ૥<br>
અંગદ સહિત કરહુ તુમ્હ રાજૂ૤ સંતત હૃદય ધરેહુ મમ કાજૂ૥<br>
જબ સુગ્રીવ ભવન ફિરિ આએ૤ રામુ પ્રબરષન ગિરિ પર છાએ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- પ્રથમહિં દેવન્હ ગિરિ ગુહા રાખેઉ રુચિર બનાઇ૤<br>
રામ કૃપાનિધિ કછુ દિન બાસ કરહિંગે આઇ૥૧૨૥<br>
<br>
સુંદર બન કુસુમિત અતિ સોભા૤ ગુંજત મધુપ નિકર મધુ લોભા૥<br>
કંદ મૂલ ફલ પત્ર સુહાએ૤ ભએ બહુત જબ તે પ્રભુ આએ ૥<br>
દેખિ મનોહર સૈલ અનૂપા૤ રહે તહઁ અનુજ સહિત સુરભૂપા૥<br>
મધુકર ખગ મૃગ તનુ ધરિ દેવા૤ કરહિં સિદ્ધ મુનિ પ્રભુ કૈ સેવા૥<br>
મંગલરુપ ભયઉ બન તબ તે ૤ કીન્હ નિવાસ રમાપતિ જબ તે૥<br>
ફટિક સિલા અતિ સુભ્ર સુહાઈ૤ સુખ આસીન તહાઁ દ્વૌ ભાઈ૥<br>
કહત અનુજ સન કથા અનેકા૤ ભગતિ બિરતિ નૃપનીતિ બિબેકા૥<br>
બરષા કાલ મેઘ નભ છાએ૤ ગરજત લાગત પરમ સુહાએ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- લછિમન દેખુ મોર ગન નાચત બારિદ પૈખિ૤<br>
ગૃહી બિરતિ રત હરષ જસ બિષ્નુ ભગત કહુઁ દેખિ૥૧૩૥<br>
<br>
ઘન ઘમંડ નભ ગરજત ઘોરા૤ પ્રિયા હીન ડરપત મન મોરા૥<br>
દામિનિ દમક રહ ન ઘન માહીં૤ ખલ કૈ પ્રીતિ જથા થિર નાહીં૥<br>
બરષહિં જલદ ભૂમિ નિઅરાએઁ૤ જથા નવહિં બુધ બિદ્યા પાએઁ૥<br>
બૂઁદ અઘાત સહહિં ગિરિ કૈંસેં ૤ ખલ કે બચન સંત સહ જૈસેં૥<br>
છુદ્ર નદીં ભરિ ચલીં તોરાઈ૤ જસ થોરેહુઁ ધન ખલ ઇતરાઈ૥<br>
ભૂમિ પરત ભા ઢાબર પાની૤ જનુ જીવહિ માયા લપટાની૥<br>
સમિટિ સમિટિ જલ ભરહિં તલાવા૤ જિમિ સદગુન સજ્જન પહિં આવા૥<br>
સરિતા જલ જલનિધિ મહુઁ જાઈ૤ હોઈ અચલ જિમિ જિવ હરિ પાઈ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- હરિત ભૂમિ તૃન સંકુલ સમુઝિ પરહિં નહિં પંથ૤<br>
જિમિ પાખંડ બાદ તેં ગુપ્ત હોહિં સદગ્રંથ૥૧૪૥<br>
<br>
દાદુર ધુનિ ચહુ દિસા સુહાઈ૤ બેદ પઢ઼હિં જનુ બટુ સમુદાઈ૥<br>
નવ પલ્લવ ભએ બિટપ અનેકા૤ સાધક મન જસ મિલેં બિબેકા૥<br>
અર્ક જબાસ પાત બિનુ ભયઊ૤ જસ સુરાજ ખલ ઉદ્યમ ગયઊ૥<br>
ખોજત કતહુઁ મિલઇ નહિં ધૂરી૤ કરઇ ક્રોધ જિમિ ધરમહિ દૂરી૥<br>
સસિ સંપન્ન સોહ મહિ કૈસી૤ ઉપકારી કૈ સંપતિ જૈસી૥<br>
નિસિ તમ ઘન ખદ્યોત બિરાજા૤ જનુ દંભિન્હ કર મિલા સમાજા૥<br>
મહાબૃષ્ટિ ચલિ ફૂટિ કિઆરીં ૤ જિમિ સુતંત્ર ભએઁ બિગરહિં નારીં૥<br>
કૃષી નિરાવહિં ચતુર કિસાના૤ જિમિ બુધ તજહિં મોહ મદ માના૥<br>
દેખિઅત ચક્રબાક ખગ નાહીં૤ કલિહિ પાઇ જિમિ ધર્મ પરાહીં૥<br>
ઊષર બરષઇ તૃન નહિં જામા૤ જિમિ હરિજન હિયઁ ઉપજ ન કામા૥<br>
બિબિધ જંતુ સંકુલ મહિ ભ્રાજા૤ પ્રજા બાઢ઼ જિમિ પાઇ સુરાજા૥<br>
જહઁ તહઁ રહે પથિક થકિ નાના૤ જિમિ ઇંદ્રિય ગન ઉપજેં ગ્યાના૥<br>
<br>
'''દોહા'''- કબહુઁ પ્રબલ બહ મારુત જહઁ તહઁ મેઘ બિલાહિં૤<br>
જિમિ કપૂત કે ઉપજેં કુલ સદ્ધર્મ નસાહિં૥૧૫(ક)૥<br>
કબહુઁ દિવસ મહઁ નિબિડ઼ તમ કબહુઁક પ્રગટ પતંગ૤<br>
બિનસઇ ઉપજઇ ગ્યાન જિમિ પાઇ કુસંગ સુસંગ૥૧૫(ખ)૥<br>
<br>
બરષા બિગત સરદ રિતુ આઈ૤ લછિમન દેખહુ પરમ સુહાઈ૥<br>
ફૂલેં કાસ સકલ મહિ છાઈ૤ જનુ બરષાઁ કૃત પ્રગટ બુઢ઼ાઈ૥<br>
ઉદિત અગસ્તિ પંથ જલ સોષા૤ જિમિ લોભહિ સોષઇ સંતોષા૥<br>
સરિતા સર નિર્મલ જલ સોહા૤ સંત હૃદય જસ ગત મદ મોહા૥<br>
રસ રસ સૂખ સરિત સર પાની૤ મમતા ત્યાગ કરહિં જિમિ ગ્યાની૥<br>
જાનિ સરદ રિતુ ખંજન આએ૤ પાઇ સમય જિમિ સુકૃત સુહાએ૥<br>
પંક ન રેનુ સોહ અસિ ધરની૤ નીતિ નિપુન નૃપ કૈ જસિ કરની૥<br>
જલ સંકોચ બિકલ ભઇઁ મીના૤ અબુધ કુટુંબી જિમિ ધનહીના૥<br>
બિનુ ધન નિર્મલ સોહ અકાસા૤ હરિજન ઇવ પરિહરિ સબ આસા૥<br>
કહુઁ કહુઁ બૃષ્ટિ સારદી થોરી૤ કોઉ એક પાવ ભગતિ જિમિ મોરી૥<br>
<br>
'''દોહા'''- ચલે હરષિ તજિ નગર નૃપ તાપસ બનિક ભિખારિ૤<br>
જિમિ હરિભગત પાઇ શ્રમ તજહિ આશ્રમી ચારિ૥૧૬૥<br>
<br>
સુખી મીન જે નીર અગાધા૤ જિમિ હરિ સરન ન એકઉ બાધા૥<br>
ફૂલેં કમલ સોહ સર કૈસા૤ નિર્ગુન બ્રમ્હ સગુન ભએઁ જૈસા૥<br>
ગુંજત મધુકર મુખર અનૂપા૤ સુંદર ખગ રવ નાના રૂપા૥<br>
ચક્રબાક મન દુખ નિસિ પૈખી૤ જિમિ દુર્જન પર સંપતિ દેખી૥<br>
ચાતક રટત તૃષા અતિ ઓહી૤ જિમિ સુખ લહઇ ન સંકરદ્રોહી૥<br>
સરદાતપ નિસિ સસિ અપહરઈ૤ સંત દરસ જિમિ પાતક ટરઈ૥<br>
દેખિ ઇંદુ ચકોર સમુદાઈ૤ ચિતવતહિં જિમિ હરિજન હરિ પાઈ૥<br>
મસક દંસ બીતે હિમ ત્રાસા૤ જિમિ દ્વિજ દ્રોહ કિએઁ કુલ નાસા૥<br>
<br>
'''દોહા'''- ભૂમિ જીવ સંકુલ રહે ગએ સરદ રિતુ પાઇ૤<br>
સદગુર મિલે જાહિં જિમિ સંસય ભ્રમ સમુદાઇ૥૧૭૥<br>
<br>
બરષા ગત નિર્મલ રિતુ આઈ૤ સુધિ ન તાત સીતા કૈ પાઈ૥<br>
એક બાર કૈસેહુઁ સુધિ જાનૌં૤ કાલહુ જીત નિમિષ મહુઁ આનૌં૥<br>
કતહુઁ રહઉ જૌં જીવતિ હોઈ૤ તાત જતન કરિ આનેઉઁ સોઈ૥<br>
સુગ્રીવહુઁ સુધિ મોરિ બિસારી૤ પાવા રાજ કોસ પુર નારી૥<br>
જેહિં સાયક મારા મૈં બાલી૤ તેહિં સર હતૌં મૂઢ઼ કહઁ કાલી૥<br>
જાસુ કૃપાઁ છૂટહીં મદ મોહા૤ તા કહુઁ ઉમા કિ સપનેહુઁ કોહા૥<br>
જાનહિં યહ ચરિત્ર મુનિ ગ્યાની૤ જિન્હ રઘુબીર ચરન રતિ માની૥<br>
લછિમન ક્રોધવંત પ્રભુ જાના૤ ધનુષ ચઢ઼ાઇ ગહે કર બાના૥<br>
<br>
'''દોહા'''- તબ અનુજહિ સમુઝાવા રઘુપતિ કરુના સીંવ૥<br>
ભય દેખાઇ લૈ આવહુ તાત સખા સુગ્રીવ૥૧૮૥<br>
<br>
ઇહાઁ પવનસુત હૃદયઁ બિચારા૤ રામ કાજુ સુગ્રીવઁ બિસારા૥<br>
નિકટ જાઇ ચરનન્હિ સિરુ નાવા૤ ચારિહુ બિધિ તેહિ કહિ સમુઝાવા૥<br>
સુનિ સુગ્રીવઁ પરમ ભય માના૤ બિષયઁ મોર હરિ લીન્હેઉ ગ્યાના૥<br>
અબ મારુતસુત દૂત સમૂહા૤ પઠવહુ જહઁ તહઁ બાનર જૂહા૥<br>
કહહુ પાખ મહુઁ આવ ન જોઈ૤ મોરેં કર તા કર બધ હોઈ૥<br>
તબ હનુમંત બોલાએ દૂતા૤ સબ કર કરિ સનમાન બહૂતા૥<br>
ભય અરુ પ્રીતિ નીતિ દેખાઈ૤ ચલે સકલ ચરનન્હિ સિર નાઈ૥<br>
એહિ અવસર લછિમન પુર આએ૤ ક્રોધ દેખિ જહઁ તહઁ કપિ ધાએ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- ધનુષ ચઢ઼ાઇ કહા તબ જારિ કરઉઁ પુર છાર૤<br>
બ્યાકુલ નગર દેખિ તબ આયઉ બાલિકુમાર૥૧૯૥<br>
<br>
ચરન નાઇ સિરુ બિનતી કીન્હી૤ લછિમન અભય બાઁહ તેહિ દીન્હી૥<br>
ક્રોધવંત લછિમન સુનિ કાના૤ કહ કપીસ અતિ ભયઁ અકુલાના૥<br>
સુનુ હનુમંત સંગ લૈ તારા૤ કરિ બિનતી સમુઝાઉ કુમારા૥<br>
તારા સહિત જાઇ હનુમાના૤ ચરન બંદિ પ્રભુ સુજસ બખાના૥<br>
કરિ બિનતી મંદિર લૈ આએ૤ ચરન પખારિ પલઁગ બૈઠાએ૥<br>
તબ કપીસ ચરનન્હિ સિરુ નાવા૤ ગહિ ભુજ લછિમન કંઠ લગાવા૥<br>
નાથ બિષય સમ મદ કછુ નાહીં૤ મુનિ મન મોહ કરઇ છન માહીં૥<br>
સુનત બિનીત બચન સુખ પાવા૤ લછિમન તેહિ બહુ બિધિ સમુઝાવા૥<br>
પવન તનય સબ કથા સુનાઈ૤ જેહિ બિધિ ગએ દૂત સમુદાઈ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- હરષિ ચલે સુગ્રીવ તબ અંગદાદિ કપિ સાથ૤<br>
રામાનુજ આગેં કરિ આએ જહઁ રઘુનાથ૥૨૦૥<br>
<br>
નાઇ ચરન સિરુ કહ કર જોરી૤ નાથ મોહિ કછુ નાહિન ખોરી૥<br>
અતિસય પ્રબલ દેવ તબ માયા૤ છૂટઇ રામ કરહુ જૌં દાયા૥<br>
બિષય બસ્ય સુર નર મુનિ સ્વામી૤ મૈં પાવઁર પસુ કપિ અતિ કામી૥<br>
નારિ નયન સર જાહિ ન લાગા૤ ઘોર ક્રોધ તમ નિસિ જો જાગા૥<br>
લોભ પાઁસ જેહિં ગર ન બઁધાયા૤ સો નર તુમ્હ સમાન રઘુરાયા૥<br>
યહ ગુન સાધન તેં નહિં હોઈ૤ તુમ્હરી કૃપાઁ પાવ કોઇ કોઈ૥<br>
તબ રઘુપતિ બોલે મુસકાઈ૤ તુમ્હ પ્રિય મોહિ ભરત જિમિ ભાઈ૥<br>
અબ સોઇ જતનુ કરહુ મન લાઈ૤ જેહિ બિધિ સીતા કૈ સુધિ પાઈ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- એહિ બિધિ હોત બતકહી આએ બાનર જૂથ૤<br>
નાના બરન સકલ દિસિ દેખિઅ કીસ બરુથ૥૨૧૥<br>
<br>
બાનર કટક ઉમા મેં દેખા૤ સો મૂરુખ જો કરન ચહ લેખા૥<br>
આઇ રામ પદ નાવહિં માથા૤ નિરખિ બદનુ સબ હોહિં સનાથા૥<br>
અસ કપિ એક ન સેના માહીં૤ રામ કુસલ જેહિ પૂછી નાહીં૥<br>
યહ કછુ નહિં પ્રભુ કઇ અધિકાઈ૤ બિસ્વરૂપ બ્યાપક રઘુરાઈ૥<br>
ઠાઢ઼ે જહઁ તહઁ આયસુ પાઈ૤ કહ સુગ્રીવ સબહિ સમુઝાઈ૥<br>
રામ કાજુ અરુ મોર નિહોરા૤ બાનર જૂથ જાહુ ચહુઁ ઓરા૥<br>
જનકસુતા કહુઁ ખોજહુ જાઈ૤ માસ દિવસ મહઁ આએહુ ભાઈ૥<br>
અવધિ મેટિ જો બિનુ સુધિ પાએઁ૤ આવઇ બનિહિ સો મોહિ મરાએઁ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- બચન સુનત સબ બાનર જહઁ તહઁ ચલે તુરંત ૤<br>
તબ સુગ્રીવઁ બોલાએ અંગદ નલ હનુમંત૥૨૨૥<br>
<br>
સુનહુ નીલ અંગદ હનુમાના૤ જામવંત મતિધીર સુજાના૥<br>
સકલ સુભટ મિલિ દચ્છિન જાહૂ૤ સીતા સુધિ પૂઁછેઉ સબ કાહૂ૥<br>
મન ક્રમ બચન સો જતન બિચારેહુ૤ રામચંદ્ર કર કાજુ સઁવારેહુ૥<br>
ભાનુ પીઠિ સેઇઅ ઉર આગી૤ સ્વામિહિ સર્બ ભાવ છલ ત્યાગી૥<br>
તજિ માયા સેઇઅ પરલોકા૤ મિટહિં સકલ ભવ સંભવ સોકા૥<br>
દેહ ધરે કર યહ ફલુ ભાઈ૤ ભજિઅ રામ સબ કામ બિહાઈ૥<br>
સોઇ ગુનગ્ય સોઈ બડ઼ભાગી ૤ જો રઘુબીર ચરન અનુરાગી૥<br>
આયસુ માગિ ચરન સિરુ નાઈ૤ ચલે હરષિ સુમિરત રઘુરાઈ૥<br>
પાછેં પવન તનય સિરુ નાવા૤ જાનિ કાજ પ્રભુ નિકટ બોલાવા૥<br>
પરસા સીસ સરોરુહ પાની૤ કરમુદ્રિકા દીન્હિ જન જાની૥<br>
બહુ પ્રકાર સીતહિ સમુઝાએહુ૤ કહિ બલ બિરહ બેગિ તુમ્હ આએહુ૥<br>
હનુમત જન્મ સુફલ કરિ માના૤ ચલેઉ હૃદયઁ ધરિ કૃપાનિધાના૥<br>
જદ્યપિ પ્રભુ જાનત સબ બાતા૤ રાજનીતિ રાખત સુરત્રાતા૥<br>
<br>
'''દોહા'''- ચલે સકલ બન ખોજત સરિતા સર ગિરિ ખોહ૤<br>
રામ કાજ લયલીન મન બિસરા તન કર છોહ૥૨૩૥<br>
<br>
કતહુઁ હોઇ નિસિચર સૈં ભેટા૤ પ્રાન લેહિં એક એક ચપેટા૥<br>
બહુ પ્રકાર ગિરિ કાનન હેરહિં૤ કોઉ મુનિ મિલત તાહિ સબ ઘેરહિં૥<br>
લાગિ તૃષા અતિસય અકુલાને૤ મિલઇ ન જલ ઘન ગહન ભુલાને૥<br>
મન હનુમાન કીન્હ અનુમાના૤ મરન ચહત સબ બિનુ જલ પાના૥<br>
ચઢ઼િ ગિરિ સિખર ચહૂઁ દિસિ દેખા૤ ભૂમિ બિબિર એક કૌતુક પેખા૥<br>
ચક્રબાક બક હંસ ઉડ઼ાહીં૤ બહુતક ખગ પ્રબિસહિં તેહિ માહીં૥<br>
ગિરિ તે ઉતરિ પવનસુત આવા૤ સબ કહુઁ લૈ સોઇ બિબર દેખાવા૥<br>
આગેં કૈ હનુમંતહિ લીન્હા૤ પૈઠે બિબર બિલંબુ ન કીન્હા૥<br>
<br>
'''દોહા'''- દીખ જાઇ ઉપવન બર સર બિગસિત બહુ કંજ૤<br>
મંદિર એક રુચિર તહઁ બૈઠિ નારિ તપ પુંજ૥૨૪૥<br>
<br>
દૂરિ તે તાહિ સબન્હિ સિર નાવા૤ પૂછેં નિજ બૃત્તાંત સુનાવા૥<br>
તેહિં તબ કહા કરહુ જલ પાના૤ ખાહુ સુરસ સુંદર ફલ નાના૥<br>
મજ્જનુ કીન્હ મધુર ફલ ખાએ૤ તાસુ નિકટ પુનિ સબ ચલિ આએ૥<br>
તેહિં સબ આપનિ કથા સુનાઈ૤ મૈં અબ જાબ જહાઁ રઘુરાઈ૥<br>
મૂદહુ નયન બિબર તજિ જાહૂ૤ પૈહહુ સીતહિ જનિ પછિતાહૂ૥<br>
નયન મૂદિ પુનિ દેખહિં બીરા૤ ઠાઢ઼ે સકલ સિંધુ કેં તીરા૥<br>
સો પુનિ ગઈ જહાઁ રઘુનાથા૤ જાઇ કમલ પદ નાએસિ માથા૥<br>
નાના ભાઁતિ બિનય તેહિં કીન્હી૤ અનપાયની ભગતિ પ્રભુ દીન્હી૥<br>
<br>
'''દોહા'''- બદરીબન કહુઁ સો ગઈ પ્રભુ અગ્યા ધરિ સીસ ૤<br>
ઉર ધરિ રામ ચરન જુગ જે બંદત અજ ઈસ૥૨૫૥<br>
<br>
ઇહાઁ બિચારહિં કપિ મન માહીં૤ બીતી અવધિ કાજ કછુ નાહીં૥<br>
સબ મિલિ કહહિં પરસ્પર બાતા૤ બિનુ સુધિ લએઁ કરબ કા ભ્રાતા૥<br>
કહ અંગદ લોચન ભરિ બારી૤ દુહુઁ પ્રકાર ભઇ મૃત્યુ હમારી૥<br>
ઇહાઁ ન સુધિ સીતા કૈ પાઈ૤ ઉહાઁ ગએઁ મારિહિ કપિરાઈ૥<br>
પિતા બધે પર મારત મોહી૤ રાખા રામ નિહોર ન ઓહી૥<br>
પુનિ પુનિ અંગદ કહ સબ પાહીં૤ મરન ભયઉ કછુ સંસય નાહીં૥<br>
અંગદ બચન સુનત કપિ બીરા૤ બોલિ ન સકહિં નયન બહ નીરા૥<br>
છન એક સોચ મગન હોઇ રહે૤ પુનિ અસ વચન કહત સબ ભએ૥<br>
હમ સીતા કૈ સુધિ લિન્હેં બિના૤ નહિં જૈંહૈં જુબરાજ પ્રબીના૥<br>
અસ કહિ લવન સિંધુ તટ જાઈ૤ બૈઠે કપિ સબ દર્ભ ડસાઈ૥<br>
જામવંત અંગદ દુખ દેખી૤ કહિં કથા ઉપદેસ બિસેષી૥<br>
તાત રામ કહુઁ નર જનિ માનહુ૤ નિર્ગુન બ્રમ્હ અજિત અજ જાનહુ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- નિજ ઇચ્છા પ્રભુ અવતરઇ સુર મહિ ગો દ્વિજ લાગિ૤<br>
સગુન ઉપાસક સંગ તહઁ રહહિં મોચ્છ સબ ત્યાગિ૥૨૬૥<br>
<br>
એહિ બિધિ કથા કહહિ બહુ ભાઁતી ગિરિ કંદરાઁ સુની સંપાતી૥<br>
બાહેર હોઇ દેખિ બહુ કીસા૤ મોહિ અહાર દીન્હ જગદીસા૥<br>
આજુ સબહિ કહઁ ભચ્છન કરઊઁ૤ દિન બહુ ચલે અહાર બિનુ મરઊઁ૥<br>
કબહુઁ ન મિલ ભરિ ઉદર અહારા૤ આજુ દીન્હ બિધિ એકહિં બારા૥<br>
ડરપે ગીધ બચન સુનિ કાના૤ અબ ભા મરન સત્ય હમ જાના૥<br>
કપિ સબ ઉઠે ગીધ કહઁ દેખી૤ જામવંત મન સોચ બિસેષી૥<br>
કહ અંગદ બિચારિ મન માહીં૤ ધન્ય જટાયૂ સમ કોઉ નાહીં૥<br>
રામ કાજ કારન તનુ ત્યાગી ૤ હરિ પુર ગયઉ પરમ બડ઼ ભાગી૥<br>
સુનિ ખગ હરષ સોક જુત બાની ૤ આવા નિકટ કપિન્હ ભય માની૥<br>
તિન્હહિ અભય કરિ પૂછેસિ જાઈ૤ કથા સકલ તિન્હ તાહિ સુનાઈ૥<br>
સુનિ સંપાતિ બંધુ કૈ કરની૤ રઘુપતિ મહિમા બધુબિધિ બરની૥<br>
<br>
'''દોહા'''- મોહિ લૈ જાહુ સિંધુતટ દેઉઁ તિલાંજલિ તાહિ ૤<br>
બચન સહાઇ કરવિ મૈં પૈહહુ ખોજહુ જાહિ ૥૨૭૥<br>
<br>
અનુજ ક્રિયા કરિ સાગર તીરા૤ કહિ નિજ કથા સુનહુ કપિ બીરા૥<br>
હમ દ્વૌ બંધુ પ્રથમ તરુનાઈ ૤ ગગન ગએ રબિ નિકટ ઉડાઈ૥<br>
તેજ ન સહિ સક સો ફિરિ આવા ૤ મૈ અભિમાની રબિ નિઅરાવા ૥<br>
જરે પંખ અતિ તેજ અપારા ૤ પરેઉઁ ભૂમિ કરિ ઘોર ચિકારા ૥<br>
મુનિ એક નામ ચંદ્રમા ઓહી૤ લાગી દયા દેખી કરિ મોહી૥<br>
બહુ પ્રકાર તેંહિ ગ્યાન સુનાવા ૤ દેહિ જનિત અભિમાની છડ઼ાવા ૥<br>
ત્રેતાઁ બ્રહ્મ મનુજ તનુ ધરિહી૤ તાસુ નારિ નિસિચર પતિ હરિહી૥<br>
તાસુ ખોજ પઠઇહિ પ્રભૂ દૂતા૤ તિન્હહિ મિલેં તૈં હોબ પુનીતા૥<br>
જમિહહિં પંખ કરસિ જનિ ચિંતા ૤ તિન્હહિ દેખાઇ દેહેસુ તૈં સીતા૥<br>
મુનિ કઇ ગિરા સત્ય ભઇ આજૂ ૤ સુનિ મમ બચન કરહુ પ્રભુ કાજૂ૥<br>
ગિરિ ત્રિકૂટ ઊપર બસ લંકા ૤ તહઁ રહ રાવન સહજ અસંકા ૥<br>
તહઁ અસોક ઉપબન જહઁ રહઈ ૥સીતા બૈઠિ સોચ રત અહઈ૥<br>
દો-મૈં દેખઉઁ તુમ્હ નાહિ ગીઘહિ દષ્ટિ અપાર૥<br>
બૂઢ ભયઉઁ ન ત કરતેઉઁ કછુક સહાય તુમ્હાર૥૨૮૥<br>
જો નાઘઇ સત જોજન સાગર ૤ કરઇ સો રામ કાજ મતિ આગર ૥<br>
મોહિ બિલોકિ ધરહુ મન ધીરા ૤ રામ કૃપાઁ કસ ભયઉ સરીરા૥<br>
પાપિઉ જા કર નામ સુમિરહીં૤ અતિ અપાર ભવસાગર તરહીં૥<br>
તાસુ દૂત તુમ્હ તજિ કદરાઈ૤ રામ હૃદયઁ ધરિ કરહુ ઉપાઈ૥<br>
અસ કહિ ગરુડ઼ ગીધ જબ ગયઊ૤ તિન્હ કેં મન અતિ બિસમય ભયઊ૥<br>
નિજ નિજ બલ સબ કાહૂઁ ભાષા૤ પાર જાઇ કર સંસય રાખા૥<br>
જરઠ ભયઉઁ અબ કહઇ રિછેસા૤ નહિં તન રહા પ્રથમ બલ લેસા૥<br>
જબહિં ત્રિબિક્રમ ભએ ખરારી૤ તબ મૈં તરુન રહેઉઁ બલ ભારી૥<br>
<br>
'''દોહા'''- બલિ બાઁધત પ્રભુ બાઢેઉ સો તનુ બરનિ ન જાઈ૤<br>
ઉભય ધરી મહઁ દીન્હી સાત પ્રદચ્છિન ધાઇ૥૨૯૥<br>
<br>
અંગદ કહઇ જાઉઁ મૈં પારા૤ જિયઁ સંસય કછુ ફિરતી બારા૥<br>
જામવંત કહ તુમ્હ સબ લાયક૤ પઠઇઅ કિમિ સબ હી કર નાયક૥<br>
કહઇ રીછપતિ સુનુ હનુમાના૤ કા ચુપ સાધિ રહેહુ બલવાના૥<br>
પવન તનય બલ પવન સમાના૤ બુધિ બિબેક બિગ્યાન નિધાના૥<br>
કવન સો કાજ કઠિન જગ માહીં૤ જો નહિં હોઇ તાત તુમ્હ પાહીં૥<br>
રામ કાજ લગિ તબ અવતારા૤ સુનતહિં ભયઉ પર્વતાકારા૥<br>
કનક બરન તન તેજ બિરાજા૤ માનહુ અપર ગિરિન્હ કર રાજા૥<br>
સિંહનાદ કરિ બારહિં બારા૤ લીલહીં નાષઉઁ જલનિધિ ખારા૥<br>
સહિત સહાય રાવનહિ મારી૤ આનઉઁ ઇહાઁ ત્રિકૂટ ઉપારી૥<br>
જામવંત મૈં પૂઁછઉઁ તોહી૤ ઉચિત સિખાવનુ દીજહુ મોહી૥<br>
એતના કરહુ તાત તુમ્હ જાઈ૤ સીતહિ દેખિ કહહુ સુધિ આઈ૥<br>
તબ નિજ ભુજ બલ રાજિવ નૈના૤ કૌતુક લાગિ સંગ કપિ સેના૥<br>
છં૦–કપિ સેન સંગ સઁઘારિ નિસિચર રામુ સીતહિ આનિહૈં૤<br>
ત્રૈલોક પાવન સુજસુ સુર મુનિ નારદાદિ બખાનિહૈં૥<br>
જો સુનત ગાવત કહત સમુઝત પરમ પદ નર પાવઈ૤<br>
રઘુબીર પદ પાથોજ મધુકર દાસ તુલસી ગાવઈ૥<br>
<br>
'''દોહા'''- ભવ ભેષજ રઘુનાથ જસુ સુનહિ જે નર અરુ નારિ૤<br>
તિન્હ કર સકલ મનોરથ સિદ્ધ કરિહિ ત્રિસિરારિ૥૩૦(ક)૥<br>
<br>
'''સોરઠા'''- -નીલોત્પલ તન સ્યામ કામ કોટિ સોભા અધિક૤<br>
સુનિઅ તાસુ ગુન ગ્રામ જાસુ નામ અઘ ખગ બધિક૥૩૦(ખ)૥<br>
<br>
માસપારાયણ, તેઈસવાઁ વિશ્રામ<br>
<br>
ઇતિ શ્રીમદ્રામચરિતમાનસે સકલકલિકલુષવિધ્વંસને<br>
ચતુર્થ સોપાનઃ સમાપ્તઃ૤<br>
(કિષ્કિન્ધાકાણ્ડ સમાપ્ત)<br>