Difference between revisions 852311 and 852334 on hywiki

==Պատմություն==
{{Հիմնական|Դանիայի պատմություն}}


===Նախապատմություն===
Առաջին հնագիտական բացահայտումները Դանիայում վերաբերվում են մ.թ.ա. 130,000–110,000 թվականներին:<ref>Michaelsen (2002), p. 19.</ref> Դանիան բնակեցվել է մոտավորապես մ.թ.ա. 12.500 թվականին, իսկ գյուղատնտեսությունը այստեղ զարգացել է մոտ մ.թ.ա 3900 թվականից:<ref name="foreign ministry">{{cite web|last=Nielsen|first=Poul Otto|month=May |year=2003|url=http://www.um.dk/Publikationer/UM/English/Denmark/kap6/6-1.asp|ti(contracted; show full)

Բողոքականների բարեփոխումները Սկանդինավիա եկան 1530-ականներին և հաջորդեց քաղաքացիական պատերազմ, Դանիան ընդունեց Լյութերականություն 1536: Ավելի ուշ Դանիան Նորվեգիայի հետ ստեղծեց նոր միություն:

=== Վաղ ժամանակակից պատմություն ===

{{main|Denmark–Norway}}
[[File⏎
[[Պատկեր:Slaget ved oland maleri av claus moinichen 1686.jpg|thumb|[[Օլանդի ճակատամարտ]]ը Դանիա-Նորվեգական և Նիդերլանդական դաշինքի և Շվեդագական ռազմածովային ուժերի միջև 1676-ի հունիսի մեկին:]]
(contracted; show full)անուր հսկողությունը անցավ Շվեդիայի ձեռքը: Շվեդական զորքերը 1643-ին ներխուժեցին Յուտլանդիա և նվաճեցին Սկոնեն 1644-ին: Շվեդական ներխուժման արդյունքում տուժեց Դանիայի գյուղատնտեսության մակարդակը, իսկ բնակչությունը նվազեց 20 տոկոսով:<ref>Geoffrey Parker (2001). "''Europe in crisis, 1598–1648''". Wiley-Blackwell. p.205. ISBN 0-631-22028-3</ref>

1645-ի Բրոմսբերի պայմանագրով Դանիան կորցրեց Հոլլանդը, Գոթլանդը, Դանիական Էստոնիայի մնացած հատվածը և Նորվեգիայի որոշ տարածքներ:
 In 1657, king [[Frederick III of Denmark|Frederick III]] declared war on Sweden and marched on [[Bremen-Verden]]. This led to a massive Danish defeat and the armies of King [[Charles X Gustav]] of Sweden conquered both [[Jutland]], [[Funen]] and much of [[Zealand]] before signing the [[Treaty of Roskilde|Peace of Roskilde]] in February 1658 which gave Sweden control of [[Skåne]], [[Blekinge]], [[Trøndelag]] and the island of [[Bornholm]]. Charles X Gustav quickly regretted not having destroyed Denmark completely and in August 1658 he began a two-year long siege of [[Copenhagen]] but failed to take the capital. In the following peace settlement, Denmark managed to maintain its independence and regain control of Trøndelag and Bornholm. -ին [[Ֆրեդերիկ III (Դանիայի թագավոր)|Ֆրեդերիկ III]]-ը պատերազմ հայտարարեց Շվեդիային և շարժվեց դեպի [[Բրեմեն-Վերդեն]]: Սա բերեց դանիական զորքերի վերջնական ջախջախմենը և 1658-ի Ռոսկիլդի պայմանագրով Շվեդիային անցան Յուտլանսիան, Ֆունենը և Զիլանդի մեծ մասը: Կառլ X Գուստավը մտափոխվեց,որ ամբողջությամբ չի ոչնչացրել Դանիան և սկսեց [[Կոպենհագեն]]ի երկամյա պաշարումը, բայց չկարողացավ գրավել այն: Հաջորդ հաշտության պայմանագրով Դանիային հաջողվեց պահպանել իր անկախությունը:

Denmark tried to regain control of Skåne in the [[Scanian War]] (1675–79) but this attempt was a failure. Following the [[Great Northern War]] (1700–21), Denmark managed to restore control of the parts of [[Schleswig]] and [[Holstein]] ruled by the house of [[Holstein-Gottorp]] in 1721 and 1773, respectively. In the [[Napoleonic Wars]], Denmark originally tried to pursue a policy of neutrality and trade with both [[First French Empire|France]] and the [[United Kingdom of Great Britain and Ireland|United K(contracted; show full)ating in major UN sanctioned, and often NATO led, military and humanitarian operations notably including: [[Cyprus dispute|Cyprus]], [[Bosnian War|Bosnia and Herzegovina]], [[Korean War|Korea]], [[Suez Crisis|Egypt]], [[Croatian War of Independence|Croatia]], [[Kosovo War|Kosovo]], Ethiopia, [[War in Afghanistan (2001–present)|Afghanistan]], Iraq, [[Somali Civil War|Somalia]] and recently Libya. In 2009 [[Anders Fogh Rasmussen]] resigned as Prime Minister of Denmark to become the Secretary General of NATO.