Revision 881945 of "Մասնակից:Samo04/ավազարկղ3" on hywiki

===Անկախության համար պատերազմ===
{{Հիմնական|Հունական պատերազմները անկախության համար}}
{{տես նաև|Առաջին Հելլենական հանրապետություն}}

[[Պատկեր:The sortie of Messologhi by Theodore Vryzakis.jpg|thumb|upright|''Մեսսոլոնգիի բախումը'', Հունական անկախության պատերազմի ժամանակ, նկ. [[Տեոդորոս Վրայզակիս]]:]]

1814-ին հիմնադրվեց մի գաղտնի կազմակերպություն, որը կոչվում էր [[Ֆիլիկի Էտերիա]] Հունաստանի ազատագրման համար: Ֆիլիկի Էտերիան պլանավորեց սկսել հեղափոխությունը [[Պելեպոնես]]ում, [[Դանուբյան դքսություն]]ում և [[Կոստանդինապոլիս|Կոստանդինապոլսում]]: Առաջին ընդվզումը սկսվեց 1821-ի մարտի 6-ին Դանուբյան դքսությունում Ալեքսանդր Իպսիլանտիսի գլխավորությամբ, բայց շուտով ճնշվեց թուրքերի կողմից: Նույն ամսվա վերջին Պելեպոնեսում սկսվեցին ընդվզումներ Օսմանյան կայսրության դեմ և 1821-ի հոկտեմբերին գրավեցին հունական Տրիպոլի քաղաքը Տեոդորիս Կոլոկոտրոնիսի գլխավորությամբ: Պելեպոնիսյան հեղաշրջմանը արագ հետևեցին հեղաշրջումներ [[Կրետե]]ում, [[Մակեդոնիա]]յում և [[Կենտրոնական Հունաստան]]ում, որոնք շուտով ճնշվեցին:  Մինչ այդ հունական ռազմածովային ուժերը ունեցան առավելություն Օսմանյան ռազմածովային ուժերի նկատմամբ [[Էգեյան ծով]]ում և կանխեցին օսմանյան զորքերի համալրումը ծովով: Սակայն 1822-ին և 1824-ին թուրքերը և եգիպտացիները ներխուժեցին կղզիներ, մասնավորապես [[Քիոսյան կոտորած|Քիոս]] և [[Պսարայի կոտորած|Պսարա]], զանգվածային ջարդի ենթարկելով տեղի բնակչությանը:<ref>Brewer, D. ''The Greek War of Independence: The Struggle for Freedom from Ottoman Oppression and the Birth of the Modern Greek Nation.'' Overlook Press, 2001, ISBN 1-58567-172-X, pp. 235-236.</ref> 

Tensions soon developed among different Greek factions, leading to two consecutive civil wars. Meanwhile, the [[Ottoman Sultan]] negotiated with [[Mehmet Ali of Egypt]], who agreed to send his son [[Ibrahim Pasha of Egypt|Ibrahim Pasha]] to Greece with an army to suppress the revolt in return for territorial gain. Ibrahim landed in the Peloponnese in February 1825 and had immediate success: by the end of 1825, most of the Peloponnese was under Egyptian control, and the city of [[Missolonghi]]—put under siege by the Turks since April 1825—fell in April 1826. Although Ibrahim was defeated in [[Mani Peninsula|Mani]], he had succeeded in suppressing most of the revolt in the Peloponnese and [[Athens]] had been retaken.

After years of negotiation, three Great Powers, [[Russian Empire|Russia]], the [[United Kingdom]] and [[Bourbon Restoration|France]], decided to intervene in the conflict and each nation sent a navy to Greece. Following news that combined Ottoman–Egyptian fleets were going to attack the Greek island of [[Hydra, Saronic Islands|Hydra]], the allied fleet intercepted the Ottoman–Egyptian fleet at [[Pylos|Navarino]]. After a week-long standoff, a [[Battle of Navarino|battle]] began which resulted in the destruction of the Ottoman–Egyptian fleet. A [[Morea expedition|French expeditionary force]] was dispatched to supervise the evacuation of the Egyptian army from the Peloponnese, while the Greeks proceeded to the captured part of Central Greece by 1828. As a result of years of negotiation, the [[First Hellenic Republic|nascent Greek state]] was finally recognized under the [[London Protocol]] in 1830.