Difference between revisions 937549 and 937556 on iowiki

next diff >
Turkia
{{Landi
| Nomo   = Turkia
| Lokala_nomo   = Türkiye Cumhuriyeti
| Flago   = Flag of Turkey.svg
| Blazono   = Emblem of Turkey.svg
| Imajo_mapo   = Turkey (orthographic projection).svg
| Chefurbo   = [[Ankara]]
| Lojanti_chefurbo   = {{formatnum:3428420}} ([[2003]])
| Precipua_urbo   = [[Istanbul]]
| Oficala_lingui   =  [[Turkiana linguo|Turkiana]]
| Guvernerio   = [[Republiko]]
| Nomo_listo_chefo_stato     = Listo di prezidanti di Turkia
| Titulo_chefo_stato         = Prezidanto
| Chefo_di_stato             = [[Recep Tayyip Erdoğan]]
| Nomo_listo_chefo_guverno   = 
| Titulo_chefo_guverno       = 
| chefo_guverno              = 
(contracted; show full)esma mondomilito]] Turkia restis neutrala, ma ye la [[23ma di februaro]] [[1945]] ol deklaris milito kontre [[nacional-socialista Germania]], kom simbolala gesto. Anke en [[1945]] ol signatis la charto di fondeso di [[Unionita Nacioni]]<ref>[http://www.un.org/Overview/growth.htm Growth in United Nations' membership (1945-2005)]</ref>. Desfacilesi afrontita da [[Grekia]] pos milito kontre [[komunismo|komunista]] revolto, e [[Sovietia|Sovietiana]] demandi por instalar militarala bazi en Turk
iana stretaji instigis Usana prezidanto [[Harry Truman]] por furnisar ekonomiala e militarala helpo a Turkia e Grekia<ref>Houston, James A (1988)[http://books.google.com/?id=ID4E3Lm8TsgC&pg=PA198&lpg=PA198&dq=turkey+cold+war ''Outposts and Allies:US Army Logistics in the Cold War (1945-1953)'']</ref>.

Pos partoprenar en la [[milito di Korea]], Turkia eniris [[NATO]] en [[1952]]. En [[1974]] lando invadis [[Chipro]], e non yari pose ol helpis la kreado di [[Turkiana republiko di nNordala Chipro]]. Dum lua recenta historio, Turkia subisis militarala [[stato-stroko|stato-stroki]] en [[1960]], [[1971]], [[1980]] e [[1997]]<ref>Hale, William Mathew (1994). ''Turkish Politics and the Military''. Routledge, UK</ref>. En [[1984]] [[Kurdi|Kurda]] grupo PKK komencis revolto kontre Turkiana guvernerio pri la nedependo di [[Kurdistan]]. Til nun cirkum  e {{formatnum:40,000}} personi mortis kom rezultonseque die la konflikto.

=== Politiko ===
[[Arkivo:Ak_Saray_-_Presidential_Palace_Ankara_2014_002.jpg|thumb|200px|Prezidantala palaco en [[Ankara]].]]
[[Arkivo:Grand National Assembly of Turkey MPs in June 2015.jpg|left|thumb|250px|Granda Nacional Asemblajo di Turkia]]
Turkia esas parlamentala [[republiko]]. Nune, la prezidanto elektesas dal populo por 5 yari (ante lu elektesis da Granda Nacional Asemblajo por 7 yari). La [[chefministro]] (elektita dal parlamento) havas fakte la povo.

(contracted; show full)La [[monto Ararat]], kun {{formatnum:5165}} metri di [[altitudo]], esas la maxim alta de la lando.

=== Ekonomio ===
{{PA|Ekonomio di Turkia}}
Turkia havas la 15ma maxim granda [[ekonomio]] del mondo. Ol esas membro di [[G-20]].

=== Demografio ===

Segun [[demografiala kontado]] en [[2009]], 72,5 milion personi habitis Turkia. [[Arkivo:Peaceful_daytime_demonstrations_heading_towards_Taksim_park._Events_of_June_3,_2013-2.jpg|thumb|250px|Turki en [[Istanbul]].]]
Segun statistiki de la yaro 2011, Turkia havis {{formatnum:74,7 milioni}} habitanti.<ref name=2011stat>{{cite web|title=The Results of Address Based Population Registration System, 2011|url=http://www.turkstat.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=10736 |publisher=Turkish Statistical Institute|accessdate=15ma di februaro 2012}}</ref> La maxim multa (70 til 75%) esas Turki.<ref name="cia2">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tu.html |title=Turkey|work=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency|accessdate=13ma di oktobro 2016}}</ref> [[Kurdistan|Kurdi]] esas 18% til 25% de la habitantaro.<ref name="cia2"/> Existas minoritati di [[Armenia|Armeni]], [[Grekia|Greki]], [[Judo|Judi]] ed altra etnii. Existas cirkume {{formatnum:300000}} [[Islamana Bulgari]] en Turkia. Pos la [[duesma mondomilito]] multa Turki ekmigris vers [[Germania]].⏎
⏎
La habitantaro kreskas mezvalore 1.45% omnayare. Plua kam 75% de la habitantaro vivas en urbi, e 96% de la viri e plu kam 80% de la [[muliero|mulieri]] savas lektar e skribar.

Existas cirkume {{formatnum:300000}} [[Islamana Bulgari]] en Turkia.

Pos la [[duesma mondomilito]] multa TurkL'oficala linguo di la lando esas [[Turka linguo|Turka]], parolata da 85,54% de la habitantaro kom unesma linguo. Altra lingui parolata esas Norda Kurda, [[Araba linguo|Araba]], Zaza, Kabardiana ed altri.

La [[religio]] kun maxima nombro di adepti esas [[Islamo]], por 82% ek la habitantaro. Cirkume 13% ek la habitanti dekmiglaris en [[Germania]]ne havar religio.

==== Urbi kun plu kam 1 milion habitanti ====
* [[Istanbul]] (15,5 milioni)
* [[Ankara]] (5 milioni)
* [[İzmir]] (3,5 milioni)
* [[Bursa]] (2 milioni)
* [[Adana]] (1,5 milioni)
* [[Konya]] (1,5 milioni)
* [[Mersin]] (1,25 milioni)
* [[Antalya]] (1,25 milioni)

=== Kulturo ===
Turkiana kulturo mixas elementi de [[Anatolia]]na, [[Bizancana Imperio|Bizancana]], [[Otoman imperio|Otomana]] e westala kulturi. Cirkume 98% de lua habitantaro profesas [[islamo|islamala]] religio. Turkia esas exemplo pri sucesoza separo inter laika stato e religio. [[Kristanismo|Kristani]] esas nur {{formatnum:120000}} personi.

[[Futbalo]] esas la maxim populara [[sporto]] di la lando<ref>Burak Sansal (2006) [http://www.allaboutturkey.com/sports.htm ''Sports in Turkey'']</ref>. Lua precipua klubi esas Galatasaray, Fenerbahçe e Beşiktaş. En [[2000]] Galatasaray ganis la championkonkurso di futbalo di UEFA.

Nuna maxim notora Turka skriptisto esas [[Nobel-premio|Nobel-laureato]] [[Ohrhan Pamuk]].

== Fotografuri ==
<gallery>
File:Anit Kabir (6526103103).jpg|
File:Aya sofya.jpg| 
File:Kocatepe Mosque Ankara.jpg| 
File:067 Etnografya.05.2006 resize.JPG| 
File:DolmabahceMainGate.JPG| 
File:İzmir clock tower.jpg| 
File:Pamukkale00.JPG| 
File:Eskişehir-Aycan.jpg| 
File:Antalya falezler.jpg| 
File:Alanya.jpg| 
File:Bluemosquefront.jpg| 
File:Diyarbakir P1050751 20080427135832.JPG| 
</gallery>

=== Referi ===
{{reflist}}

{{EU-stati}}
{{Landi en Azia}}

[[Kategorio:Turkia| ]]