Revision 753182 of "Francia" on iowiki

{{Landi|
| Nomo   = Francia
| Lokala_nomo   =  République Française
| Flago= Flag of France.svg
| Blazono= Armoiries république française.svg
| Imajo_mapo   =  LocationFrance.svg
| Chefurbo   = [[Paris]]
| Lojanti_chefurbo   = {{formatnum:2125246}} ([[1999]])
| Precipua_urbo   = [[Paris]]
| Oficala_lingui   = [[Franciana linguo|Franciana]]
| Guvernerio   = [[Republiko]]
| Nomo_listo_chefo_stato         =   Listo di prezidisti di Francia
| Titulo_chefo_stato             = Prezidisto
| Chefo_di_stato                 = [[François Hollande]]
| Nomo_listo_chefo_guverno   = Listo di chefa ministri di Francia
| Titulo_chefo_guverno       = Chefa ministro
| chefo_guverno                  = [[Jean-Marc Ayrault]]
| Surfaco             =  {{formatnum:551695}}
| Rango_surfaco = 47
| Surfaco_aquo   = 0,26
| Lojanti              =  {{formatnum:62448977}}
| Rango_lojanti   = 22
| Yaro                  = 2009
| Lojanto-denseso   = 115
| Reto_kodo        = .fr
| Nomo_himno   = ''La Marseillaise''
| Pekunio            = [[Euro]]
| Religii              = [[Kristanismo]] (70,7%) ed [[Ateismo]]}}

'''Francia''' esas lando qua jacas en West-[[Europa]]. Lua vicina landi esas:
* en sudo : [[Hispania]] ed [[Andora]] ([[Pirenei]])
* en esto, [[Italia]], [[Suisia]] e [[Germania]],
* en nord-esto, [[Luxemburgia]], [[Belgia]].
En sudo jacas [[Mediteraneo]] e la mikra-stato di [[Monako (lando)|Monako]]. En nordo ed en westo jacas [[Oceano Atlantiko]].

'''Bazala fakti pri Francia.'''

== Historio ==
{{PA|Historio di Francia}}
{{PA|Militala historio di Francia}}

== Politiko ==
Francia esas [[Parlamento|parlamentala]] [[republiko]]. La chefo di stato esas la prezidisto, elektita da populo da 5-yara periodo. La chefo di guvernerio esas la [[chefa ministro]].

La Parlamento havas 2 chambri: Naciona Asemblajo (''Assemblée Nationale''), kun 577 membri, e [[Senato]], kun 321 membri. La deputati esas elektata da populo por 5 yari, e la senatani esas elektata da elekterala kolegio. Nuna [[konstituco]] esis aprobita ye [[28 di septembro]] [[1958]].
== Geografio ==
[[Arkivo:France radar.jpg|thumb|left|200px|Francia]]
Francia havas diversa peizaji en lua kontinentala teritorio, de plana regioni en litoro til l'alta montaro di [[Alpi]], en sud-esto. La maxim alta monto esas [[Monto Blanka]] ([[Alpi]]) kun 4810 metri di [[altitudo]]. En la frontiero kun [[Hispania]] ed [[Andora]] jacas la montaro [[Pirenei]]. La maxim extensa fluvii di Francia esas [[Loire (fluvio)|Loire]], kun 1016 km, e [[Seine]], kun 776 km de longeso.

La maxim granda [[insulo]] di Francia en [[Mediteraneo]] esas [[Korsika]].

== Ekonomio ==
{{PA|Ekonomio di Francia}}
Preske 79% dil [[energio]] uzata en Francia havas nukleala origino.

== Demografio ==
Kun cirkum 65,4 milioni lojanti ye 1 di januaro [[2008]]<ref>http://www.insee.fr/fr/themes/document.asp?ref_id=ip1276#inter1 Bilan démographique 2009] INSEE</ref>, Francia havas la 20ma granda populo-quanto dil mondo. Ye [[2004]] {{formatnum:140033}} personi enmigris a Francia, de ta totalo, {{formatnum:90250}} esis de [[Afrika]], e {{formatnum:13710}} de altra landi di [[Europa]]<ref>http://www.migrationinformation.org/datahub/countrydata/data.cfm</ref>.

== Kulturo ==
Franciana kulturo exercis e kontinuas exercar granda influo en tota mondo, specale lua sistemi di edukado, militarala organizeso, lua oficala linguo ([[Franciana linguo|Franciana]]), lua movadi di pikto, [[literaturo]], [[arkitekturo]], ec. Lua [[cinemo]] anke esas notora, (note [[Lumière fratuli]]) inventis [[cinematografilo]]).

Ye [[2008]] Francia modifikis lua [[konstituco]] por agnoskar regionala lingui, kom [[Ocitaniana linguo|Ocitaniana]], [[Baska linguo|Baska]], [[Bretona linguo|Bretona]] ed [[Alzaciana linguo|Alzaciana]].

La simbolo di lando esas [[hano|hanulo]].

=== Literaturo ===
La [[literaturo]] di Francia komencis dum [[Mez-epoko]], ed esas specale remarkinda la poezio di [[trubaduro|trubaduri]] en [[Ocitaniana linguo]]. Dum [[16ma yarcento]] un importanta autorulo esis [[François Rabelais]]. Dum [[17ma yarcento]] aparis tre importanta autori di teatro: [[Molière]], [[Pierre Corneille]] e [[Jean Racine]]. Anke esas notora la verki di filozofi kom [[Blaise Pascal]] e [[René Descartes]], ke profunde influis en Franca aristokrataro.

Literaturo e [[poezio]] en [[Franca linguo]] kreskis dum [[18ma yarcento|18ma]] e [[19ma yarcento]] e komencis influar en mondala kulturo, kun la verki di [[Voltaire]], [[Denis Diderot]] e [[Jean-Jacques Rousseau]]. En puerala literaturo, esas notora la verki di [[Charles Perrault]]. Dum 19ma yarcento, aparis importanta autori kom [[Alexandre Dumas, patro]], [[Alexandre Dumas, filio]], [[Jules Verne]], [[Émile Zola]], [[Guy de Maupassant]], [[Honoré de Balzac]], [[Théophile Gautier]], [[Charles Baudelaire]] e [[Stendhal]], ed anke la poeti [[Paul Verlaine]] e [[Stéphane Mallarmé]]. Dum [[20ma yarcento]] aparis importanta nomi kom [[Marcel Proust]], [[Louis-Ferdinand Céline]], [[Albert Camus]], [[Frédéric Mistral]] e [[Jean-Paul Sartre]]. [[Antoine de Saint Exupéry]] skribis por pueri, [[La Princeto]].

== Referi ==
{{reflist}}

== Extera ligili ==
* [http://www.elysee.fr Pagino di la prezidisto di Francia]
* [http://www.service-public.fr/langue/english/ Oficala pagio di publika servici en Francia]

{{Regioni di Francia}}

{{Template:EU-stati}}

[[Kategorio:Francia| ]]

{{Link FA|ceb}}
{{Link FA|eo}}
{{Link FA|fr}}

[[ace:Peurancih]]
[[af:Frankryk]]
[[als:Frankreich]]
[[am:ፈረንሣይ]]
[[an:Francia]]
[[ang:Francland]]
[[ar:فرنسا]]
[[arc:ܦܪܢܣܐ]]
[[arz:فرنسا]]
[[as:ফ্ৰান্স]]
[[ast:Francia]]
[[ay:Phransiya]]
[[az:Fransa]]
[[ba:Франция]]
[[bar:Frankreich]]
[[bat-smg:Prancūzėjė]]
[[bcl:Pransya]]
[[be:Францыя]]
[[be-x-old:Францыя]]
[[bg:Франция]]
[[bi:Franis]]
[[bjn:Parancis]]
[[bm:France]]
[[bn:ফ্রান্স]]
[[bo:ཧྥ་རན་སི།]]
[[bpy:ফ্রান্স]]
[[br:Bro-C'hall]]
[[bs:Francuska]]
[[bug:Perancis]]
[[ca:França]]
[[cbk-zam:Francia]]
[[cdo:Huák-guók]]
[[ce:Франци]]
[[ceb:Pransiya]]
[[chy:France]]
[[ckb:فەڕەنسا]]
[[co:Francia]]
[[crh:Frenkistan]]
[[cs:Francie]]
[[csb:Francëjô]]
[[cu:Франкїꙗ]]
[[cv:Франци]]
[[cy:Ffrainc]]
[[da:Frankrig]]
[[de:Frankreich]]
[[diq:Fransa]]
[[dsb:Francojska]]
[[dv:ފަރަންސޭސިވިލާތް]]
[[dz:ཕརཱནསི་]]
[[ee:France]]
[[el:Γαλλία]]
[[eml:Franza]]
[[en:France]]
[[eo:Francio]]
[[es:Francia]]
[[et:Prantsusmaa]]
[[eu:Frantzia]]
[[ext:Fráncia]]
[[fa:فرانسه]]
[[ff:Faransi]]
[[fi:Ranska]]
[[fiu-vro:Prantsusmaa]]
[[fo:Frakland]]
[[fr:France]]
[[frp:France]]
[[frr:Frånkrik]]
[[fur:France]]
[[fy:Frankryk]]
[[ga:An Fhrainc]]
[[gag:Franțiya]]
[[gan:法國]]
[[gd:An Fhraing]]
[[gl:Francia - France]]
[[gn:Hyãsia]]
[[got:𐍆𐍂𐌰𐌲𐌺𐌰𐍂𐌴𐌹𐌺𐌹]]
[[gu:ફ્રાન્સ]]
[[gv:Yn Rank]]
[[ha:Faransa]]
[[hak:Fap-koet]]
[[haw:Palani]]
[[he:צרפת]]
[[hi:फ़्रान्स]]
[[hif:France]]
[[hr:Francuska]]
[[hsb:Francoska]]
[[ht:Frans]]
[[hu:Franciaország]]
[[hy:Ֆրանսիա]]
[[ia:Francia]]
[[id:Perancis]]
[[ie:Francia]]
[[ilo:Pransia]]
[[is:Frakkland]]
[[it:Francia]]
[[ja:フランス]]
[[jbo:fasygu'e]]
[[jv:Prancis]]
[[ka:საფრანგეთი]]
[[kaa:Frantsiya]]
[[kab:Fransa]]
[[kbd:Фрэндж]]
[[kg:Fwalansa]]
[[kk:Франция]]
[[kl:Franskit Nunaat]]
[[km:បារាំង]]
[[kn:ಫ್ರಾನ್ಸ್]]
[[ko:프랑스]]
[[koi:Франс]]
[[krc:Франция]]
[[ksh:Frankreich]]
[[ku:Fransa]]
[[kv:Франция]]
[[kw:Pow Frynk]]
[[ky:Франция]]
[[la:Francia]]
[[lad:Fransia]]
[[lb:Frankräich]]
[[lez:Франция]]
[[li:Frankriek]]
[[lij:Fransa]]
[[lmo:Frància]]
[[ln:Falansia]]
[[lo:ປະເທດຝະລັ່ງ]]
[[lt:Prancūzija]]
[[ltg:Praņceja]]
[[lv:Francija]]
[[mdf:Кранцмастор]]
[[mg:Frantsa]]
[[mhr:Франций]]
[[mi:Wīwī]]
[[mk:Франција]]
[[ml:ഫ്രാൻസ്]]
[[mn:Франц]]
[[mr:फ्रान्स]]
[[ms:Perancis]]
[[mt:Franza]]
[[mwl:Fráncia]]
[[my:ပြင်သစ်နိုင်ငံ]]
[[myv:Франция Мастор]]
[[mzn:فرانسه]]
[[na:Prant]]
[[nah:Francia]]
[[nap:Franza]]
[[nds:Frankriek]]
[[nds-nl:Frankriek]]
[[ne:फ्रान्स]]
[[nl:Frankrijk]]
[[nn:Frankrike]]
[[no:Frankrike]]
[[nov:Fransia]]
[[nrm:France]]
[[nso:Fora]]
[[nv:Dáághahii Dinéʼiʼ Bikéyah]]
[[oc:França]]
[[or:ଫ୍ରାନ୍ସ]]
[[os:Франц]]
[[pa:ਫ੍ਰਾਂਸ]]
[[pam:Pransiya]]
[[pap:Fransia]]
[[pcd:Franche]]
[[pdc:Frankreich]]
[[pfl:Frongraisch]]
[[pih:France]]
[[pl:Francja]]
[[pms:Fransa]]
[[pnb:فرانس]]
[[pnt:Γαλλία]]
[[ps:فرانسه]]
[[pt:França]]
[[qu:Ransiya]]
[[rm:Frantscha]]
[[rmy:Franchiya]]
[[rn:Francia]]
[[ro:Franța]]
[[roa-rup:Gallia]]
[[roa-tara:Frange]]
[[ru:Франция]]
[[rue:Франція]]
[[rw:Ubufaransa]]
[[sa:फ्रांस]]
[[sah:Франция]]
[[sc:Frantza]]
[[scn:Francia]]
[[sco:Fraunce]]
[[se:Frankriika]]
[[sh:Francuska]]
[[simple:France]]
[[sk:Francúzsko]]
[[sl:Francija]]
[[sm:Farani]]
[[so:Faransiiska]]
[[sq:Franca]]
[[sr:Француска]]
[[srn:Franskondre]]
[[ss:IFulansi]]
[[st:Fora]]
[[stq:Frankriek]]
[[su:Perancis]]
[[sv:Frankrike]]
[[sw:Ufaransa]]
[[szl:Francyjo]]
[[ta:பிரான்சு]]
[[te:ఫ్రాన్స్]]
[[tet:Fransa]]
[[tg:Фаронса]]
[[th:ประเทศฝรั่งเศส]]
[[tk:Fransiýa]]
[[tl:Pransiya]]
[[tpi:Frens]]
[[tr:Fransa]]
[[tt:Франция]]
[[ty:Farāni]]
[[udm:Франция]]
[[ug:فرانسىيە]]
[[uk:Франція]]
[[ur:فرانس]]
[[uz:Fransiya]]
[[vec:Fransa]]
[[vep:Francii]]
[[vi:Pháp]]
[[vls:Vrankryk]]
[[vo:Fransän]]
[[wa:France]]
[[war:Fransya]]
[[wo:Faraas]]
[[wuu:法国]]
[[xal:Пранцсин Орн]]
[[xmf:საფრანგეთი]]
[[yi:פראנקרייך]]
[[yo:Fránsì]]
[[za:Fazgoz]]
[[zea:Frankriek]]
[[zh:法国]]
[[zh-classical:法國]]
[[zh-min-nan:Hoat-kok]]
[[zh-yue:法國]]
[[zu:IFulansi]]