Difference between revisions 4174250 and 4185759 on kawiki

აქ ჩამოთვლილია [[საქართველო|საქართველოს]] მმართველები.
===[[ქართველთა ეთნარქები]]===
* '''[[ნოე]]''' – [[ბიბლია|ბიბლიის]] [[წიგნი დაბადებისა]]. თავი მეათე: [[მუხლი (ლიტერატურა)|მუხლი]] 1. ეს არის [[ნოე|ნოეს]] ძეთა მოდგმა — [[სემი|სემის]], [[ქამი|ქამისა]] და [[იაფეთი|იაფეთისა]]. შეეძინათ მათ შვილები წარღვნის შემდეგ.
(contracted; show full)-რა ზრახვიდენ ენათა სხვათა თვინიერ ქართულისასა, და ჰქმნა კერპი დიდი სახელისა თვისისა არმაზ (რამეთუ პირველად არმაზ ეწოდებოდა ფარნავაზს), და აღმართა საფლავსა ზედა ქართლოსისასა გაცის და გაიმს კერპთა შორის. ესე ფარნავაზ 27 წლისა მეფე იქმნა და 65 წელი იმეფა მშვიდობით და უშფოთველად; შემდგომად მოკვდა დასაბამით 3712, ბერძულსა 5271, ქართულსა 47 და დაფლეს წინაშე კერპისა თვისისა არმაზისა მთასა ქართლს.
|-----
|}

===[[აია (მითოლოგია)|ძველი კოლხეთი]]===
[[კულხა]] ({{lang-xur|Culha}}), [[კოლხიდა]] ({{lang-el|Κολχίς}}) —
   [[აფხაზეთი|აფხაზეთის]]ს, [[სამეგრელო|სამეგრელოს]]ს, [[სვანეთი|სვანეთის]]ს, [[რაჭა|რაჭის]], [[იმერეთი|იმერეთის]]ს, [[გურია|გურიის]], [[აჭარა|აჭარის]], [[სოჭი|სოჭის]]ს, [[ტუაფსე|ტუაფსეს]]ს, [[რიზე|რიზეს]]ს, [[ტრაპიზონი|ტრაპიზონის]]ს, [[გირესუნი|გირესუნის]]ს, [[ართვინი|ართვინის]]ს პროვინციების რეგიონში მოსახლე ტომების მზარდი კონსოლიდაციის შედეგად ჩამოყალიბდა [[ძველი კოლხეთი]] — დასავლეთ საქართველოს ადრეკლასობრივი სახელმწიფოებრივი გაერთიანება. [[ბერძნული მითოლოგია|ბერძნულ მითოლოგიაში]] აღწერილი, [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]] და [[მედეა|მედეას]]ს სამშობლო და [[არგონავტები|არგონავტების]]ს მოგზაურობის დანიშნულების ადგილი. კლასიკურ ავტორთა თანახმად, [[კოლხეთი|კოლხეთის]]ს ტერიტორია ესაზღვრებოდა სამხრეთ-დასავლეთით [[პონტო|პონტოს]]ს, დასავლეთით პონტუსს ([[შავი ზღვა]]) მდინარე კორაქსამდე (მდინარე [[ბზიფი]]), ჩრდილოეთით დიდი კავკასიონის მთაგრეხილს, რომლის იქით [[სარმატები|სარმატია]] მდებარეობდა, აღმოსავლეთით [[იბერია|იბერიასა]]სა და მცირე კავკასიის მთაგრეხილს, ხოლო სამხრეთით [[სომხეთი|სომხეთს]]. [[სტრაბონი|სტრაბონის]]ს მიხედვით [[კოლხეთი]] იწყებოდა [[ტრაპიზონი|ტრაპიზონი]]დან]]; [[პტოლემე|პტოლემეს]]ს მიხედვით კი [[შავი ზღვა|პონტუსი]] მდინარე ფაზისამდე ([[რიონი]]) ადიოდა. [[ბიჭვინთა|პიტიუსი]] იყო [[კოლხები|კოლხების]]ს ბოლო ქალაქი ჩრდილოეთში.
⏎
⏎
სახელწოდება [[კოლხეთი]] პირველად მოხსენიებულია [[ესქილე|ესქილესა]]სა და [[პინდაროსი|პინდაროსის]]ს მიერ. უფრო ადრეული მწერლები მას მოიხსენიებენ სახელით „[[აია (მითოლოგია)|აია]]“, ადგილი სადაც მითური მეფე აიეტი მეფობდა. მთავარი მდინარე იყო [[ფაზისი]] ([[რიონი]]), რომელიც ქვეყანას შუად ჰყოფდა. მთავარი ქალაქები იყო: დიოსკურია ({{lang-el|Διοσκουριάς}}), სარაპანა ([[შორაპანი]]), [[ფაზისი]] ([[ფოთი]]), პიტიუსი ([[ბიჭვინთა]]), აფსაროსი ([[გონიო]]), სურიუმი ([[ვანი]]), [[არქეოპოლისი]] ([[ნოქალაქევი]]).

(contracted; show full)
[[ფაილი:Colchis gold diadem r.JPG|thumb|300px|კოლხური ოქროს დიადემა.]]

[[ფაილი:Colchis-coins.jpg|thumb|300px|კოლხური მონეტები.]]
[[ფაილი:Ancient kingdoms of Colchis and Iberia 793 BC.png|thumb|300px|კოლხეთის და იბერიის ანტიკური სამეფოები.]]
[[ფაილი:Old Colchian houses.jpg|thumb|300px|ძველი კოლხური სახლები.]]

[[ფაილი:Torso - Georgia National museum.JPG|thumb|300px|[[ძვ. წ. II საუკუნე|ძვ. წ. II საუკუნის]] ბერძნული ბრინჯაოს ტორსი [[კოლხეთი
|კოლხეთი]]დან]], [[საქართველოს ეროვნული მუზეუმი]].]]
[[ფაილი:03-01b.gif|thumb|300px|[[არგონავტები|არგონავტების]]ს მოგზაურობის მარშრუტი.]]
[[ფაილი:Château de Versailles, salon de Diane, Jason et les Argonautes débarquant en Colchide, Charles de La Fosse.jpg|thumb|300px|[[იასონი]] და [[არგონავტები]] ჩამოსულები [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]]. [[არგონავტიკა]] მოგითხრობს მითს არგონავტების მოგზაურობის შესახებ, [[ოქროს საწმისი|ოქროს საწმისის]]ს მოპოვების მიზნით. ეს ფერწერა განთავსებულია [[ვერსალის სასახლე|ვერსალის სასახლეში]]ში.]]
[[ფაილი:Martin Didier Pape - Plaque with Medea's Murder of Absyrtus - Walters 44281.jpg|thumb|300px|''[[მედეა (მითოლოგია)|მედეას]] მიერ [[აფსირტე|აფსირტეს]]ს მკვლელობის მემორიალური დაფა'' შესრულებული მარტინ დიდიე ფეიფის მიერ [[1580|1580-სა]] და [[1600|1600 წელს]] შორის.]]
[[ფაილი:Aeetes Accepts the Dismembered Corpse of Absyrte..jpg|thumb|300px|"[[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტი]] იღებს [[აფსირტე|აფსირტეს]]ს დანაწევრებულ გვამს". გრავირებული რენე ბუავენის მიერ, ლეონარდ ტირის შემდეგ, [[1563|1563 წელს]].|right]]
[[ფაილი:Urartu 715 713-en.svg|300 px|thumb|[[ურარტუ]] [[რუსა I|რუსა I]]-ის]] მეფობის დროს, [[ძვ. წ. 715|ძვ. წ. 715]]-სა]] და [[ძვ. წ. 713|713 წელს]] შორის ([[კიმერიელები|კიმერიელების]]ს შემოსევა [[კოლხეთი|კოლხეთში]], [[ურარტუ|ურარტუსა]]სა და [[ასურეთი|ასურეთში]]).]]

===[[ძველი კოლხეთი|ძველი კოლხეთის]]ს მითური მმართველები===
{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
| colspan="4" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ჰესიოდე|ჰესიოდეს]]ს თეოგონია (ღმერთთა მოდგმა) <ref>[https://view.publitas.com/p222-14553/hesiode-teogonia/page/1/ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 1]</ref>'''</center>
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "15%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| თარიღი <ref>[http://www.hellenicaworld.com/Greece/Mythology/en/MythicalChronology.html საბერძნეთის მითოლოგიური ქროონოლოგია]</ref>
!width = "57%" style=background:#efdead;| ქრონიკები            
|-----                                                        
|[[Fileფაილი:Lotto Capoferri Magnum Chaos.jpg|thumb|180px|center|«Magnum Chaos», ხის ნაკეთობა შექმნილი ჯიოვან ფრანჩესკო კაპოფერის მიერ, დაცული [[ბერგამო|ბერგამოში]]ში, სანტა-მარია-მაჯორეს ბაზილიკაში, ეფუძნება ლორენცო ლოტოს დიზაინს.]]
|'''[[ქაოსი]]''' ({{lang-grc|χάος}}) 
|<small>[[ძვ. წ. 1788|ძვ. წ. 1788 წელი]] — [[ქაოსი]] ბადებს [[გეა|გეას]]ს.
|<small>«უზარმაზარი სიცარიელე», «უფსკრული», «წყვდიადი» – {{lang-grc|χαίνω}}, ნიშნავს «გახსნას», «ფართოდ გაღებულს». პირველად აღწერილი [[ჰესიოდე|ჰესიოდეს]]ს «თეოგონიაში» ([[ძვ. წ. 700]]) – მსოფლიოს თავდაპირველი მდგომარეობის პერსონიფიკაცია მოწესრიგებული სამყაროს გაჩენამდე. უწინარესად იშვა ქაოსი. შემდეგ გაჩნდნენ მკერდგანიერი [[გეა]] ([[დედამიწა]]), მარად მტკიცე საყრდენი ყველა უკვდავის, რომელთაც დათოვლილი ოლომპოსის მწვერვალზე დაუვანიათ, ფართოგზებიანი მიწის წიაღში ჩაძირული პირქუში [[ტარტაროსი]] (უფსკრული) და [[ეროსი (მითოლოგია)|ეროსი]] ([[სიყვარული]]), ვინც ულამაზესია ღმერთთა შორის, ღონისმიმხდელი და ყველა ცისიერისა თუ მიწიერის გონებას და გონივრულ ნებას გულს უმორჩილებს.  

ქაოსისგან იშვა [[ერებუსი|ერებოსი]] (წყვდიადი) და [[ნიქსი]] ([[ღამე]] წკვარამი). [[ნიქსი]] ტრფობით შეერთო [[ერებუსი|ერებოსს]] და დაბადა ეთერი (მიწისზედა ჰაერის ნათელი სივრცე) და ჰემერა (დღე). <ref>[https://view.publitas.com/p222-14553/hesiode-teogonia/page/4/ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 4]</ref>
|-----
|[[ფაილი:Feuerbach Gaea.jpg|thumb|180px|center|[[გეა]], ანსელმ ფონ ფეიერბახის მიერ [[1875|1875 წელს]] შესრულებული ჭერის მხატვრობა, ვენის სახვითი ხელოვნების აკადემია.]]
(contracted; show full)
|-----
|[[ფაილი:Aion mosaic Glyptothek Munich W504.jpg|thumb|180px|center|რომაული ვილა სენტინუმის ცენტრალურ ნაწილში მდებარე უზარმაზარი იატაკის მოზაიკა (ამჟამად ცნობილი სასოფერატოს სახელით [[მარკე
|მარკეში]]ში, [[იტალია]]). ქრისტეს შობიდან [[200]] – [[250]] წლები. ეონი ({{lang-el|Αἰών}}) ([[ურანოსი|ურანოსის]]ს რომაული ასლი), უკვდავების ღმერთი დგას ზოდიაქოს ნიშნებით გაფორმებულ ასტროლოგიური სფეროს ცენტრში. მათ შორის მოთავსებულია მწვანე და შიშველი ხე (შესაბამისად ზაფხული და ზამთარი). მათ წინ კი ზის დედამიწის ქალღმერთი ტელუსი/ ტერა ([[გეა|გეას]]ს რომაული ასლი) თავის ოთხ შვილთან ერთად, რომლებიც შესაძლოა წარმოადგენენ ოთხ სეზონს.]]<br />[[ფაილი:The Mutiliation of Uranus by Saturn.jpg|thumb|180px|center|[[ურანოსი|ურანოსის]]ს კასტრირება [[კრონოსი|კრონოსის]]ს (სატურნი) მიერ: [[ჯორჯო ვაზარი|ჯორჯო ვაზარის]]ს და ქრისტოფანო ჯერარდის ფრესკა, [[1560|1560 წელი]] ([[კოზიმო I მედიჩი|კოზიმო I მედიჩის]]ს დარბაზი, პალაცო ვეკიო, ფლორენცია).]]
|'''[[ურანოსი]]''' ({{lang-grc|Οὐρανός}} — «ზეცა».)
|<small>[[ძვ. წ. 1750|ძვ. წ. 1750 წელი]] — [[ურანოსი]] ეუფლება [[გეა|გეას]]ს. იბადებიან — [[კიკლოპები]], [[ჰეკატონხეირები]] და [[ტიტანები]]<br />(სამარხების შახტა [[მიკენი|მიკენში]], აშენებული [[ძვ. წ. 1740|ძვ. წ. 1740-სა]] და [[ძვ. წ. 1450|1450 წელს]] შორის).

(contracted; show full)
|-----
|[[ფაილი:ZeugmaMuseum3.jpg|thumb|180px|center|მოზაიკა ოკეანოსის და ტეთისის გამოსახულებით, [[ზეუგმის მოზაიკის მუზეუმი]], [[გაზიანთეფი]].]]
|'''[[ოკეანოსი]]''' ({{lang-grc|Ὠκεανός}})
|
|<small>[[ჰესიოდე
|ჰესიოდეს]]ს მიხედვით, ოკეანე — ტიტანია, ძე [[ურანოსი|ურანოსისა]]სა (ზეცა) და [[გეა|გეასი]]სი ([[დედამიწა]]), ძმა [[კრონოსი|კრონოსის]]ს, ჰიპერიონის და [[რეა|რეასი]]სი, ძმა და მეუღლე ტეთისის ({{lang-grc|Τηθύς}}). ტეთისმა ოკეანოსს უშვა ჩქერალებიანი მდინარეები: ნილოსი, ალფეოსი, ღრმამორევებიანი ერიდანოსი, სტრიმონი, მეანდროსი, ლამაზად მდინარი ისტროსი, ფასისი, რესოსი, ვერცხლისფერჩქერალებიანი აქელოოსი, ნესოსი, როდიოსი, ჰალიაკმონი, ჰეპტაპოროსი, გრენიკოსი, ესეპოსი, ღვთაებრივი სიმოისი, პენეოსი, ჰერმოსი, ნარნარად მდენი კეკოსი, დინებალაღი სანგარიოსი, ლადონი, პართენიოსი, ევენოსი, არდესკოსი და ღვთაებრივი სკამანდროსი. 

(contracted; show full)ლგან ბინადრობენ — მიწაზეც და ღრმა წყლებშიც. სამი ათასი ვაჟიც უვის ოკეანოსს — მორაკრაკე მდინარეები, რომლებიც მას დედოფალმა ტეთისმა უშვა. ყველა მათგანის სახელის ჩამოთვლა ძნელია მოკვდავი ადამიანისათვის, თუმცა თითოეულმა კაცმა იცის ოკეანოსის იმ ძეთა სახელები, რომელნიც მასთან ახლოს ბინადრობენ. <ref>[https://view.publitas.com/p222-14553/hesiode-teogonia/page/8/ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 8]</ref>
|-----
|[[ფაილი:Valley of Rioni in Chkvishi Near Tabidzes' Home Museums.JPG|thumb|180px|center|[[რიონი
|რიონის]]ს ხეობა [[ჭყვიში (ვანის მუნიციპალიტეტი)|ჭყვიშში]], [[გალაკტიონ და ტიციან ტაბიძეების სახლ-მუზეუმი|ტაბიძეების სახლ მუზეუმის]] მახლობლად.]]
|'''[[ფაზისი|ფაზის I]]''' ({{lang-grc|Φάσις}}) <ref>[http://meufeanania.info/fazisi/ მანგლელი მიტროპოლიტი ანანია „ფაზისი“]</ref>
|
|<small>"37. სპარსელები ცხოვრობენ და აღწევენ სამხრეთის ზღვამდე, რომელსაც უწოდებენ მეწამულს. ამათ ზემოთ ჩრდილოეთის მიმართულებით ცხოვრობენ მიდილები, მიდიელებს ზემოთ სასპეჲრები, სასპეჲრებს ზემოთ კოლხები, რომლებიც აღწევენ ჩრდილოეთის ზღვამდე, რომელსაც ერთვის მდინარე ფასისი. ეს ოთხი ტომი მოსახლეობს ზღვიდან ზღვამდე."<br />[[ჰეროდოტე|ჰეროდოტეს]]ს "[[ისტორია]]": წიგნი - IV, მელპომენე. 
|-----
|
|'''[[კოლხა|კოლხ]]''' ({{lang-grc|Κολχίς}})
|
|<small>"ეტრუსკები, ისევე, როგორც პელასგები კოლხეთიდან არიან გადმოსახლებულნი და კოლხეთმა დაუდო სათავე მედიტერანულ ცივილიზაციას, მის ფიზიკურ და სოციალურ ტიპს, მის მხატვრულ გემოვნებას."<br />ედმონ დემოლენი ({{lang-fr|Edmond Demolins}})

(contracted; show full)

105. კიდევ სხვა რამის თქმაც შემიძლია კოლხების შესახებ, რითაც ისინი ეგვიპტელების მსგავსნი არიან. მხოლოდ კოლხები და ეგვიპტელები ამუშავებენ სელს ერთნაირად; მთელი ცხოვრება და ენა მსგავსი აქვთ ერთმანეთის. კოლხურ სელს ელინები სარდონულს უწოდებენ, ეგვიპტიდან შემოსულს კი - ეგვიპტურს."<br />[[ჰეროდოტე
|ჰეროდოტეს]]ს "[[ისტორია]]": წიგნი - II, ევტერპე. 
|-----
|colspan="6" |<small> ''თეა (თეია) გაუმიჯნურდა ჰიპერიონს და შვა დიადი [[მზე]] ([[ჰელიოსი]]), კაშკაშა [[მთვარე]] (სელენე) და აისი (ეოსი), რომელიც ყველა მიწიერისა და უკიდეგანო ზეცის მფლობელი უკვდავი ღმერთისთვის პირველ სინათლეს ჰფენს ქვეყნიერებას''. <ref>[https://view.publitas.com/p222-14553/hesiode-teogonia/page/9/ ჰესიოდეს თეოგონია, გვერდი 9]</ref>
|-----
|[[ფაილი:Neues Museum - Kolossalstatue des Sonnengottes Helios.jpg|thumb|180px|center|მზის ღმერთის, [[ჰელიოსი|ჰელიოსის]]ს კოლოსალური ქანდაკება ([[ახალი მუზეუმი (ბერლინი)]] — {{lang-de|Neues Museum}}).]]
|'''[[ჰელიოსი]]''' ({{lang-grc|Ἥλιος}})
|
|<small>მზის ღმერთი. ჰიპერიონის ({{lang-grc|Ὑπερίων}}) და თეიას ({{lang-grc|Θεία}}) ძე. სელენეს (მბრწყინავი მთვარე) და ეოსის (განთიადი, ქართულად – აისი) ძმა. [[ოკეანიდი|ოკეანიდ]] პერსეიდას მეუღლე. [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]], პერსეს, [[ცირცე|ცირცეა I-ის]] და პასიფაეს მამა. <ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/simple-search?query=უქარქაშო+ხმლები/ უქარქაშო ხმლები]</ref>
|-----
|[[ფაილი:Bartolomeo di giovanni, gli argonauti in coclide, 1487, 03.jpg|thumb|180px|center|[[აიეტი (მითოლოგია)|მეფე აიეტი]] (ბარტოლომეო დი ჯოვანი, [[1487]]).]]
|'''[[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტი]]''' ({{lang-grc|Αἰήτης}})
|<small>[[ძვ. წ. 1246|ძვ. წ. 1246 წელი]] — 4 თვიანი მოგზაურობის შემდეგ, [[არგონავტები]] ესტუმრნენ [[ძველი კოლხეთი|კოლხეთს]] <ref>{{Cite web |url=http://www.argyrou.net/homepage/Myths2.htm#Heroic/ |title=The Heroic Age or Second Brazen Age |accessdate=2018-09-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180827015456/http://www.argyrou.net/homepage/Myths2.htm#Heroic/ |archivedate=2018-08-27 }}</ref>.
|<small>[[აია (მითოლოგია)|ძველი კოლხეთის]] [[მეფე]]. მზის ღმერთის, [[ჰელიოსი|ჰელიოსის]]ს და [[ოკეანიდი|ოკეანიდ]] პერსეიდას ძე. პერსეს, [[ცირცე|ცირცეა I-ის]] და პასიფაეს ([[მინოსი|მონოსის]] მეუღლე) ძმა. ეგიალ (ას), [[აფსირტე|აბსირტეს (აბსარ)]], [[მედეა (მითოლოგია)|მედეას (მედია)]], [[კირკე|ცირცე II-ის]] და [[ქალკიოპე|ხალკიოპეს]] მამა. კოლხეთის დედაქალაქი [[აია (მითოლოგია)|აია]] – აიეტის სახელს ატარებდა.
|-----
|[[ფაილი:Herbert James Draper, The Golden Fleece.jpg|thumb|180px|center|[[მედეა (მითოლოგია)|მედეა]] ბრძანებს [[აფსირტე|აფსირტეს]]ს [[არგო|არგოს]]ს ბორტს მიღმა გადაგდებას ([[ოქროს საწმისი]], ჰერბერტ ჯეიმს დრეიპერი, [[1904]]).]]
|'''[[აფსირტე]]''' ({{lang-grc|Ἄψυρτος}})
|
|<small>[[აია (მითოლოგია)|ძველი კოლხეთის]] მეფის, [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]] ძე და თანამმართველი. [[ანტიკური ხანა|ანტიკური]] ტრადიციის მიხედვით, [[არგონავტები|არგონავტიკის]] პერიოდში [[აფსირტე|აფსირტეს]]ს სახელს უკავშირდება [[გონიოს ციხე|გონიოს ციხის]] ([[აფსაროსი]]) დაარსება.
|-----
|
|'''ეგიალ (ა)''' ({{lang-grc|Αἰγιαλεύς}})
|
|<small>[[აია (მითოლოგია)|ძველი კოლხეთის]] [[მეფე]]. [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]] უფროსი ძე.
|-----
|-style="background:#AABBCC;"
|
|'''პერსე''' ({{lang-grc|Πέρσης}})
|
|<small>[[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]], [[ცირცე|ცირცეა I-ის]] და პასიფაეს ძმა. [[ჰეკატე|ჱეკატას]] მამა. მოახდინა ტახტის უზურპაცია. [[დიოდორე სიცილიელი|დიოდორე სიცილიელთან]], [[ჰეკატე|ჱეკატას]] მამა, მის ძმა [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტთან]] ერთად მიიჩნევა [[ჰელიოსი|ჰელიოსის]]ს ძედ. მისი მოცემულობით, [[ჰეკატე|ჱეკატამ]] მოწამლა პერსე და გახდა ტავრიკის (თავრიდა, ტავრია — [[ყირიმი|ყირიმის]]ს ძველი სახელწოდება) ({{Lang-el|Ταυρίδα}})) დედოფალი. დაქორწინდა [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტზე]] და შეეძინა ეგიალ (ა), [[აფსირტე|აბსირტე (აბსარ)]], [[მედეა (მითოლოგია)|მედეა (მედია)]], [[კირკე|ცირცე II]] და [[ქალკიოპე|ხალკიოპე]] ([[ეგევსი|ეგევსის]]ს მეუღლე. შვა: არგ, ფრონტის, მელას და ციტიზორ (კიტიზორ)).
|-----
|[[ფაილი:Medea-Sandys.jpg|thumb|180px|center|[[მედეა (მითოლოგია)|მედეა]] (ენტონი ფრედერიკ ოგასტას სენდისი, [[1868]].)]]
|'''[[მედეა (მითოლოგია)|მედეა]]''' ({{lang-grc|Μήδεια}})
|
|<small>[[აია (მითოლოგია)|ძველი კოლხეთის]] მეფის, [[აიეტი (მითოლოგია)|აიეტის]] ასული. [[იასონი|იასონის]]ს; შემდგომში [[ეგევსი|ეგევსის]]ს მეუღლე. [[იასონი|იასონი]]სგან]] შვა: მერმერ და ფერეტ; [[ეგევსი|ეგევსი]]სგან]] შვა: მიდი (მედოსი).

"62. მიდიელებიც ასევე იყვნენ აღჭურვილი სალაშქროდ, რადგან ეს აღჭურვილობა მიდიურია და არა სპარსული. მიდიელებს გამგებლად ჰყადათ ტიგრანესი, აქჲმენიდი. ძველად ამათ ყველა არიებს უწოდებდა, ხოლო მას მერე, რაც არიელების ქვეყანაში მოვიდა კოლხიდელი მედეჲა ათენიდან, მათ შეიცვალეს სახელი. თვითონ მიდიელები მოგვითხრობენ ამას თავისი თავის შესახებ. კისიელები სხვაფრივ სპარსელების მსგავსად აღჭურვილი ლაშქრობენ, მხოლოდ ნაბადის ქუდების მაგივრად დოლბანდებს ატარებენ. კისიელებს განაგებდა ანაფესი, ოტანესის ძე, ჰირკანიელები სპარსელების მსგავსად იყვნენ შეიარაღებული, ხოლო წინამძღოლად ჰყავდათ მეგაპანოსი, შემდეგ ბაბილონის მეურვე."<br />[[ჰეროდოტე|ჰეროდოტეს]]ს "ისტორია": წიგნი - VII, პოლიმნია.
|-----
|
|'''მედოსი''' ({{lang-grc|Μῆδος}})
|
|<small>[[მედეა (მითოლოგია)|მედეას]] და [[ეგევსი|ეგევსის]]ს ძე. მოიპოვა გამარჯვებები მრავალრიცხოვანი ბარბაროსი ტომების წინააღმდეგ და დაპყრობითი ბრძოლების შედეგად შემოერთებულ ტერიტორიებს უწოდა [[მიდია]]. აბატი ბანიერის მოსაზრებით, მედოსი მიიჩნევა [[მიდია|მიდიის სამეფოს]] დამაარსებლად. დაიღუპა [[ჰინდი ენა|ჰინდებთან]] ბრძოლაში.    
|-----
| colspan="5" |<small> '' ძვ. წ. VIII საუკუნის მეორე ნახევარში [[სტეპის ზონები|სტეპის ზონები]]დან]] [[ამიერკავკასია|ამიერკავკასიაში]]ში შემოიჭრნენ მომთაბარე ინდოევროპული ტომები — [[კიმერიელები]] ({{lang-el|Κιμμέριοι}}, დაკავშირებულნი ქალღმერთ კიმერისთან, [[ლათინური ენა|ლათინ.]] Cimmerii). [[ძვ. წ. VII საუკუნე|ძვ. წ. VII საუკუნეში]] დაიპყრეს მცირე აზიის ზოგიერთი რეგიონი. ჩრდილო შავიზღვისპირეთის რკინის ხანის ეგრეთ წოდებული „სკვითებამდელი“ ხალხების პირობითი სახელწოდება იყო „გიმირრუ“, ასურული ტექსტების მიხედვით. ხშირად მოიხსენიებიან ჩრდილო შავიზღვისპირეთის არქეოლოგიურ კულტურებში, მიეკუთვნებიან ადრეულ რკინის ხანის პერიოდს, შესაბამისად, ეს პერიოდი – „კიმერიული ეპოქის“ ([[ძვ. წ. XI საუკუნე|ძვ. წ. XI]]—[[ძვ. წ. VII საუკუნე|VII]] საუკუნეები) სახელს ატარებს.
|-----
| colspan="5" |<small> '' '''[[ძვ. წ. VIII საუკუნე]]''' — [[სკვითები|სკვითების]]ს ({{lang-el|Σκύθης, Σκύθοι}}) შედარებით საყოველთაოდ აღიარებული ისტორიული დასაბამია. სკვითების საერთო ძალები თავს იყრიან ჩრდილო შავიზღვისპირეთში, [[კიმერიელები|კიმერიელების]]ს მრავალწლიანი მმართველობის შემდეგ. [[ძვ. წ. VII საუკუნე|ძვ. წ. VII საუკუნეში]]ში სკვითებმა ჩრდილო შავიზღვისპირეთიდან მცირე აზიამდე შეავიწროეს [[კიმერიელები]]. ძვ. წ. VII საუკუნის 70-ან წლებში [[სკვითები]] შეიჭრნენ [[მიდია|მიდიაში]], [[სირია|სირიაში]], [[პალესტინა|პალესტინაში]]]]ში, [[სირია]]ში, [[პალესტინა]]ში და, [[ჰეროდოტე|ჰეროდოტეს]]ს ცნობით, «დომინირებდნენ» [[წინა აზია|წინა აზიაში]]ში, შექმნეს სკვითების სამეფო – იშკუზა, მაგრამ ძვ. წ. VI საუკუნის დასაწყისში იქიდან შევიწროვდნენ. სკვითების ყოფნის კვალი შეინიშნება [[ჩრდილოეთი კავკასია|ჩრდილო კავკასიაში]].
|-----
|}

===[[დიაოხი]]===
[[დიაოხი]], ტაოხი — ძველი სახემწიფოებრივი წარმონაქმნი, [[ამიერკავკასია|ამიერკავკასიის]] სამხრეთ-დასავლეთით, [[კოლხეთი|კოლხეთის]]ს სამხრეთით და [[ურარტუ|ურარტუს]]ს ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე რეგიონი, მოხსენიებული ახლოაღმოსავლეთის წყაროებში [[ძვ. წ. XII საუკუნე|ძვ. წ. XII]]-[[ძვ. წ. VIII საუკუნე|VIII საუკუნეებში]]<ref>Frederic P. Miller История Грузии Год:2010 ISBN 978-613-1-74942-1</ref><ref>C. Burney, Die Bergvölker Vorderasiens, Essen 1975, 274</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.istoria.ge/qrono/diaoxi.htm |title=დიაოხის (დიაენის, ტაოს) სამეფო |accessdate=2013-05-08 |archiveurl=https://archive.is/20120802215218/http://www.istoria.ge/qrono/diaoxi.htm |archivedate=2012-08-02 }}</ref><ref>Georgia. (2006). ''[[ბრიტანიკა]]''. Retrieved February 14, 2006, from [http://www.britannica.com/eb/article?tocId=44320 Encyclopædia Britannica Premium Service]</ref><ref>A. G. Sagona. ''Archaeology at the North-East Anatolian Frontier'', p. 30.</ref><ref>G. L. Kavtaradze. ''An Attempt to Interpret Some Anatolian and Caucasian Ethnonyms of the Classical Sources'', p. 80f.</ref><ref>R. G. Suny. ''The Making of the Georgian Nation'', p. 6.</ref>. [[ასურული ენა|ასურული]] [[ლურსმული დამწერლობა|ლურსმული წყაროებში]] მოიხსენიება როგორც [[დაიაენი]]. აქ სახლობდნენ [[ხურიტები]], [[ძველი ბერძნები|ძველი ბერძნების]]ს მიერ [[ტაოხები|ტაოხებად]] წოდებულნი (აქედან წარმოიშვა [[ტაო|ტაოს]]ს ისტორიული სახელწოდება). დიაოხის დედაქალაქად ითვლებოდა ქალაქი [[ზუა]]. [[დიაოხი]] პირველად მოიხსენიება [[ძვ. წ. 1112|ძვ. წ. 1112 წელს]], როდესაც ასურეთის მეფე [[ტიგლათფილესერ I|ტიგლათფილესერ I]]-მა]] განახორციელა ლაშქრობა [[ჩრდილოეთი|ჩრდილოეთით]]თ, [[შავი ზღვა|შავი ზღვისკენ]]: „მე ყველა [[მეფე]] ცოცხლად შევიპყრე. ისინი ყველა შევიწყალე, შევუნარჩუნე სიცოცხლე, მაგრამ ტყვედ დავიტოვე მათი შვილები. მე დავუწესე მათ ხარკი – 1200 [[ცხენი]] და 2000 თავი მსხვილფეხა პირუტყვი და გავგზავნე ისინი თავ-თავიანთ ქვეყნებში. [[სიენი]] – [[დაიაენი|დაიაენის]]ს ქვეყნის მეფე, რომელიც არ დაემორჩილა ასურულ ღვთაებას, ბორკილებით წავიყვანე ჩემს ქალაქ [[აშური (ქალაქი)|აშურში]] და იქ შევიწყალე იგი. როდესაც იგი დაემორჩილა დიდ ღვთაებებს, მე გავუშვი იგი“. [[ძვ. წ. 845|ძვ. წ. 845 წელს]] ამ ტერიტორიაზე ხელახლა მოვიდნენ [[ასურელები]] და [[სალმანასარ III|სალმანასარ III-მ]]-მ ხელახლა დაიმორჩილა [[დიაოხი]]. [[ძვ. წ. 825|ძვ. წ. 825 წელს]] კი [[დიაოხი]] [[ასურეთი|ასურეთის სამეფოს]] [[პროვინცია|პროვინციაა]]ა. თუმცა, სულ მალე, [[დიაოხი]] [[ურარტუს მეფეების სია|ურარტუს მეფეების]] [[მენუა|მენუას]]ს და [[არგიშთი I|არგიშთი I]]-ის]] ექსპანსიის ობიექტი გახდა. სამხედრო კამპანიის ფარგლებში რეგიონი შეუერთდა [[ურარტუ|ურარტუს]]ს. [[ძვ. წ. VIII საუკუნე|ძვ. წ. VIII საუკუნეში]]ში, უკვე განადგურების შემდეგ, დიაოხის ჩრდილოეთი მიწები შევიდა [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის სამეფოს]]ს შემადგენლობაში. ⏎
⏎
დიაოხის მეფეთა შესახებ ცნობები შემოგვრჩა [[ასურული ენა|ასურული]] [[ლურსმული დამწერლობა|ლურსმული წყაროებიდან]].

===[[დიაოხი|დიაოხის]]ს მეფეები===
[[ფაილი:Diauehi.svg|300 px|thumb|right|დიაოხის სამეფო [[ძვ. წ. XII საუკუნე|ძვ. წ. მე-12 საუკუნეში]]ში.]]
[[ფაილი:NeoHittiteStates.gif|300 px|thumb|right|[[თაბალი]] ძველი აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღისპირეთის რუკაზე.]]
[[ფაილი:Noahsworld map.jpg|300 px|thumb|right|"[[ძველი მსოფლიო|მსოფლიო]], ცნობილი ძველი ებრაელების მიერ" ([[ნოე|ნოეს]]ს მსოფლიო რუკა). რუკა "ისტორიული ქრესტომატიიდან და ბიბლიური გეოგრაფიის ატლასიდან" (Historical Textbook and Atlas of Biblical Geography), შედგენელი ლაიმან კოულმენის მიერ [[1854|1854 წელს]] – კავკასიის სამხრეთით აღნიშნავს [[მოსხები|მოსოხების]] (Mesech) ლოკაციას [[გოგი და მაგოგი|გოგი და მაგოგის]]ს შემადგენლობაში.]]
{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "12%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "15%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "38%" style=background:#dfdead;| ტიტული
|-----
|
| align="center"| '''[[სიენი]]'''
| align="center"|[[ძვ. წ. 1120]] 
| align="center"|[[ძვ. წ. 1100]]
| align="center"|[[დიაოხი|დიაოხის]]ს [[მეფე]]
|-----
|[[ფაილი:14 century BC Eastern Mediterranean and the Middle East.png|thumb|260 px|center|შუა [[ასურეთი|ასურეთის იმპერია]] ([[ძვ. წ. 1392]]–[[ძვ. წ. 934|934]]).]]
| colspan="5" | '' '''[[ასურეთი|ასურეთის იმპერიის]]''' [[პროვინცია]].
|-----
|
| align="center"|'''[[ასია]]'''
| align="center"|[[ძვ. წ. 850]]
| align="center"|[[ძვ. წ. 825]]
| align="center"|[[დიაოხი|დიაოხის]]ს [[მეფე]]
|-----
|[[ფაილი:Map of Assyria.png|thumb|260 px|center|ნეო [[ასურეთი|ასურეთის იმპერია]] ([[ძვ. წ. 911]]–[[ძვ. წ. 609|609]]).]]
| colspan="5" | '' '''[[ასურეთი|ასურეთის იმპერიის]]''' [[პროვინცია]].
|-----
|
| align="center"|'''[[უტუფურსი]]'''
| align="center"|[[ძვ. წ. 810]]
| align="center"|[[ძვ. წ. 770]]
| align="center"|[[დიაოხი|დიაოხის]]ს [[მეფე]]
|-----
|[[ფაილი:13-Urartu-9-6mta.gif|thumb|260 px|center|[[ურარტუ|ურარტუს სამეფო]] ([[ძვ. წ. 860]]–[[ძვ. წ. 590|590]]).]]
| colspan="5" | '' '''[[ურარტუ|ურარტუს სამეფოს]]''' [[პროვინცია]].
|-----
|}

===[[თაბალი|თუბალების]] ([[ტიბარენები|ტიბარენების]]ს) მეფეები ===
* უასურმი ([[ძვ. წ. 742]])
* კიახუ ([[ძვ. წ. 718]])
* ჰული
* ამრისი ([[ძვ. წ. 713]])
* მუგალუ ([[ძვ. წ. 675]])
* აშუროიდინა
* აშურბანიაბალი

===[[მუშქები|მუსკების]], [[მოსხები|მოსოხების]] [[მეფე]] ===
* მიტა

===[[კოლხები|კასკების]] ანუ [[კოლხიდა|კოლხიდის]] მეფე ===
* დადილუ

ძვ. წ. VI საუკუნის დასასრულიდან – ძვ. წ. V საუკუნის I ნახევრამდე — გეოგრაფიულად სამხრეთ კოლხეთი [[აქემენიანთა იმპერია|აქემენიდთა იმპერიის]] [[პროვინცია|პროვინციაა]]ა, სახელწოდებით – [[კოლხეთის სატრაპია]]. [[ჰეროდოტე|ჰეროდოტეს]]ს ცნობით, [[აქემენიანთა იმპერიის ოლქები|აქემენიდთა იმპერიის 20 ოლქიდან]] რიგით მე-19 ოლქი. [[401|ძვ. წ. 401 წელს]] მომხდარმა [[ბრძოლა სამხრეთ კოლხეთში|ბრძოლამ სამხრეთ კოლხეთში]] საბოლოოდ დაუკარგა გავლენა [[აქემენიანთა იმპერია|აქემენიდთა იმპერიას]].

===[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] მმართველები===
{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "24%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "8%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "8%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "20%" style=background:#dfdead;| ტიტული
!width = "38%" style=background:#dfdead;| ქრონიკები
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. VI საუკუნე|ძვ. წ. VI საუკუნეში]]ში'' კოლხეთის ჩრდილო შავიზღვისპირეთში აღმოცენდა [[ძველი საბერძნეთი|ძველ ბერძნული]] [[მილეტი|მილეტური]] [[კოლონია|კოლონიები]]: [[დიოსკურია]] ({{lang-grc|Διοσκουριάς}}), [[ფაზისი]] ({{lang-grc|Φάσις}}), [[გიენოსი]] ({{lang-grc|gyēnos}}).
|-----
(contracted; show full)
| align="center"| [[ძვ. წ. 284]]<br />[[ძვ. წ. 280]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 234]] <ref name="სიმონ ყაუხჩიშვილი1995">[https://wikisource.org/wiki/„ქართლის_ცხოვრება“_სიმონ_ყაუხჩიშვილის_რედაქციით_(ტომი_I,_1955.) „ქართლის ცხოვრება“ სიმონ ყაუხჩიშვილის რედაქციით (ტომი I, 1955.)]</ref><br />[[ძვ. წ. 234]] 
| [[იბერიის სამეფო|იბერიის მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
| <small>[[ფარნავაზ
 I|ფარნავაზ I]] სარგებლობს [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის სამეფოს]]ს დინასტიასთან ნათესაური კავშირით, იმორჩილებს [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთს]] და [[ერისთავი|ერისთავად]] ([[მეფისნაცვალი|მეფისნაცვლად]]) ნიშნავს [[ქუჯი|ქუჯის]]. [[იბერიის სამეფო|იბერიის სამეფოს]]]]ს. [[იბერიის სამეფო]]ს მმართველები ასევე იღებენ [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფის]] ტიტულს.<br />[[284|ძვ. წ. 284 წელს]] [[ფარნავაზი|ფარნავაზ I-მა]] [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთში]] [[ბერძნული დამწერლობა]] და [[ბერძნული მითოლოგია|მითოლოგია]] – [[ქართული დამწერლობა|ქართული დამწერლობით]] და [[არმაზი (ღვთაება)|არმაზის]] კულტით შეცვალა.      
|-----
|
| '''[[საურმაგი|საურმაგ]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 234]]<br />[[ძვ. წ. 234]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 159]] <ref name="სიმონ ყაუხჩიშვილი1995" /><br />[[ძვ. წ. 230]]
| [[იბერიის სამეფო|იბერიის მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 230|ძვ. წ. 230 წელს]] [[იბერიის სამეფო|იბერიის სამეფოში]]ში მოხდა დიდებულების ამბოხი. შედეგად [[კოლხიდა|კოლხიდამ]]მ დამოუკიდებლობა მოიპოვა და სამეფო ხელისუფლება დაუბრუნდა ადგილობრივ დინასტიას.
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] პირველი დინასტია'''</center>
|-----
| [[ფაილი:Ake of Colchis strater.JPG|100 px|center]]
| '''აკუ I''' ({{lang-el|Basileos Aku}})
| align="center"| [[ძვ. წ. 230]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 205]]
(contracted; show full)პტუხის ტიტულით. ძველი ბერძნული წყაროები სკეპტუხიებს – კვერთხისპყრობელებს უწოდებს, ისინი როგორც ჩანს კოლხური ტომების მეთაურები უნდა ყოფილიყვნენ. არქეოლოგიური მასალებიდან ჩანს კოლხი მაღალი ელიტისთვის დამახასიათებელი ძველი ბერძნული ჩაცმულობა, სამკაულები, ატრიბუტიკა, სახელები და საცხოვრებლები. სკეპტუხიების მთავარი ქალაქები [[ვანი]] და [[საირხე]] შიდა პოლიტიკური და რელიგიური ცენტრები იყო. [[ძვ. წ. 110|ძვ. წ. 110 წლიდან]] – [[ძვ. წ. 65|ძვ. წ. 65 წლამდე]] [[მითრიდატე VI ევპატორი|მითრიდატე VI ევპატორმა]] [[კოლხები
|კოლხების]] მიწები [[პონტოს სამეფო|პონტოს სამეფოს]] დაუქვემდებარა.   
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''მითრიდატიდები'''</center>
|-----
|
| '''[[მითრიდატე (კოლხეთი)|მითრიდატე I ფილოპატორი]]'''<br /><small>[[მითრიდატე VI ევპატორი|მითრიდატე VI ევპატორის]] ძე
| align="center"| [[ძვ. წ. 85]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 81]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[გუბერნატორი]]
| <small>[[მითრიდატე VI ევპატორი|მითრიდატე VI ევპატორის]] თანამმართველი. გუბერნატორი – ციტირებული [[ძვ. წ. 83|ძვ. წ. 83 წლით]]. მოკლული მამის მიერ.
|-----
|
| '''[[მაქარესი|მაქარეს პონტოელი]]''' ({{lang-el|Μαχάρης}}, {{lang-fa|მეომარი}}), სატრაპი. <small>[[მითრიდატე VI ევპატორი|მითრიდატე VI ევპატორის]]]]ს მიწები [[პონტოს სამეფო]]ს დაუქვემდებარა.
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''მითრიდატიდები'''</center>
|-----
|
| '''[[მითრიდატე (კოლხეთი)|მითრიდატე I ფილოპატორი]]'''<br /><small>[[მითრიდატე VI ევპატორი]]ს ძე
| align="center"| [[ძვ. წ. 85]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 81]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[გუბერნატორი]]
| <small>[[მითრიდატე VI ევპატორი]]ს თანამმართველი. გუბერნატორი – ციტირებული [[ძვ. წ. 83|ძვ. წ. 83 წლით]]. მოკლული მამის მიერ.
|-----
|
| '''[[მაქარესი|მაქარეს პონტოელი]]''' ({{lang-el|Μαχάρης}}, {{lang-fa|მეომარი}}), სატრაპი. <small>[[მითრიდატე VI ევპატორი]]ს ძე.
| align="center"| [[ძვ. წ. 81]]<br />[[ძვ. წ. 79]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 66]]<br />[[ძვ. წ. 65]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფისნაცვალი]]<br />ბოსფორის მეფე
| 
|-----
|
| '''[[ორქოზი]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 66]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 66]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|
| '''[[მოაფერნე]]''', სატრაპი
| align="center"| [[ძვ. წ. 66]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 65]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფისნაცვალი]]
|
|-----
|
| '''[[ოლთაკე]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 65]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 65]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
| <small>ადგილობრივი კოლხი უფლისწული. [[კოლხები|კოლხების]] მიერ მხარდაჭერილმა დაიკავა [[კოლხეთის სამეფო]] ტახტი. [[პომპეუსი|პომპეუსის]] მმართველობის პერიოდში რომის ტრიუმფის დროს ფიგურირებს დამარცხებულ მეფეთა შორის.
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 65|ძვ. წ. 65 წელს]] [[პონტოს სამეფო|პონტოს სამეფომ]] განიცადა დამარცხებები [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკასთან]] ბრძოლებში. [[კოლხიდა|კოლხიდამ]]]]ს მიერ მხარდაჭერილმა დაიკავა [[კოლხეთის სამეფო]] ტახტი. [[პომპეუსი]]ს მმართველობის პერიოდში რომის ტრიუმფის დროს ფიგურირებს დამარცხებულ მეფეთა შორის.
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 65|ძვ. წ. 65 წელს]] [[პონტოს სამეფო]]მ განიცადა დამარცხებები [[რომის რესპუბლიკა]]სთან ბრძოლებში. [[კოლხიდა]]მ დამოუკიდებლობა მოიპოვა და [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკის]] კლიენტი სამეფოს სტატუსი შეიძინა.   
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] მეორე დინასტია'''</center>
|-----
| [[Fileფაილი:Drachm of Aristarchos, dynast of Colchis. Reproduced in The Numismatic Chronicle (1877).jpg|100 px|center]]
| '''[[არისტარქე]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 65]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 48]]
| [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
| <small>[[გნეუს პომპეუს მაგნუსი|პომპეუსის]] მიერ დანიშნული [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკის]] ვასალი.
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''მითრიდატიდები'''</center>
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 48|ძვ. წ. 48 წელს]] [[სამოქალაქო ომი|სამოქალაქო ომების]] პერიოდი [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკაში]]. [[კოლხეთის სამეფო]] დაექვემდებარა ბოსფორის სამეფოს და მისმა მმართველმა მიიღო [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფის]] ტიტული.   
|-----
| [[File:Gold coin of Pharnaces II of Pontus as King of the Bosporan Kingdom.jpg|100 px|center]]
| '''[[ფარნაკე II]]'''<br /><small>[[მითრიდატე VI ევპატორი|მითრიდატე VI ევპატორის]] ძე.
| align="center"| [[ძვ. წ. 63]]<br />[[ძვ. წ. 48]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 47]]<br />[[ძვ. წ. 47]]
| [[პონტოს სამეფო|პონტოს]] და ბოსფორის [[მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 47|ძვ. წ. 47 წელს]] ბოსფორის სამეფო დამარცხდა [[რომის რესპუბლიკა|რომის რესპუბლიკასთან]] ბრძოლაში. [[კოლხიდა|კოლხიდამ]] კვლავ კლიენტი სამეფოს სტატუსი შეიძინა. კლიენტი სამეფოს სტატუსით უფლებამოსილი [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფეები]], რომის პროტექტორატის ქვეშ ერთდროულად მართავდნენ ასევე სხვა სამეფოებს [[63|ახ. წ. 63 წლამდე]].   
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 47]] – [[ძვ. წ. 38]] წლებში მოხდა [[პონტოს სამეფო|პონტოს სამეფოს]]]]ში. [[კოლხეთის სამეფო]] დაექვემდებარა ბოსფორის სამეფოს და მისმა მმართველმა მიიღო [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფის]] ტიტული.
|-----
| [[ფაილი:Gold coin of Pharnaces II of Pontus as King of the Bosporan Kingdom.jpg|100 px|center]]
| '''[[ფარნაკე II]]'''<br /><small>[[მითრიდატე VI ევპატორი]]ს ძე.
| align="center"| [[ძვ. წ. 63]]<br />[[ძვ. წ. 48]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 47]]<br />[[ძვ. წ. 47]]
| [[პონტოს სამეფო|პონტოს]] და ბოსფორის [[მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 47|ძვ. წ. 47 წელს]] ბოსფორის სამეფო დამარცხდა [[რომის რესპუბლიკა]]სთან ბრძოლაში. [[კოლხიდა]]მ კვლავ კლიენტი სამეფოს სტატუსი შეიძინა. კლიენტი სამეფოს სტატუსით უფლებამოსილი [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფეები]], რომის პროტექტორატის ქვეშ ერთდროულად მართავდნენ ასევე სხვა სამეფოებს [[63|ახ. წ. 63 წლამდე]].   
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[ძვ. წ. 47]] – [[ძვ. წ. 38]] წლებში მოხდა [[პონტოს სამეფო]]ს [[ოკუპაცია]] [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] მიერ.   
|-----
|
| '''[[:fr:Mithridate de Pergame|მითრიდატე II]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 47]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 45]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[მეფე]]
| <small>[[მცირე აზია|მცირე აზიელი]] სამხედრო ლიდერი, [[გალატები|გალატიელი]] [[ტეტრარქია|ტეტრარქი]].
|-----
| 
| '''დინამია'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 45]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 8]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] დედოფალი
| <small>[[მითრიდატე VI ევპატორი|მითრიდატე დიდის]] შვილიშვილი და [[ფარნაკე II|ფარნაკე II–ის]]]]–ის ასული. მეუღლე ასანდროსის, შემდგომში – სკრიბონის, შემდეგ [[პოლემონ I|პოლემონ I-ის]]]]-ის.
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] მესამე დინასტია (ასანდრიდები)'''</center>
|-----
|
| '''ასანდროსი''', ფილოკეისარ ფილორომეოსი
| align="center"| [[ძვ. წ. 45]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 17]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[მეფე]]
| <small>თავდაპირველად პონტოს მეფის, [[ფარნაკე II|ფარნაკე II-ის]]]]-ის მიერ დანიშნული ბოსფორის და კოლხეთის მთავარი, მოგვიანებით ბოსფორის და კოლხეთის მეფე. ძლიერი მმართველი ასანდროსი სიცოცხლის ბოლო წელს დეპრესიაში ჩავარდა და გარდაიცვალა 93 წლის ასაკში, ნებაყოფლობითი შიმშილობის შედეგად. სიკვდილმა გამოიწვია დინასტიური კრიზისი. კრიზისი დასრულდა მისი ერთადერთი შვილის, ასპურგ ბოსფორელის ხელისუფლებაში მოსვლით [[ძვ. წ. 8|ძვ. წ. 8 წელს]].
|-----
|
| '''სკრიბონი'''
| align="center"|[[ძვ. წ. 17]]<br />[[ძვ. წ. 15]]
| align="center"|[[ძვ. წ. 15]]<br />[[ძვ. წ. 14]]
| ბოსფორის მეფე<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
| <small>[[დიონ კასიოსი]] აღნიშნავდა, რომ სკრიბონი წარმოადგენდა თავს [[მითრიდატე VI ევპატორი|მითრიდატე VI ევპატორის]]ს შვილიშვილად, ამავე დროს ამტკიცებდა, რომ ძალაუფლება მიიღო რომის [[ოქტავიანე ავგუსტუსი|იმპერატორ ავგუსტუსისგან]]. [[17|ძვ. წ. 17 წელს]] სკრიბონი გამოვიდა მეფე ასანდროსის წინააღმდეგ, რომელსაც უღალატა საკუთარმა არმიამ და დაიღუპა. ასანდროსის მეუღლემ, დინამიამ ძალაუფლება აიღო ხელთ. სკრიბონი მაშინვე არ წასულა ბოსფორს, იგი დაელოდა მოვლენების განვითარებას. მან საკმაო რაოდენობის მომხრეები გაიჩინა და მოახერხა შეუღლებოდა დინამიას. ბოსფორის მოვლენები იყო საბაბი სამეფოს შიდა საქმეებში [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] ჩარევისა და შემდგომში [[ინტერვენცია|ინტერვენციისა]].
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''პითოდორიდების დინასტია'''</center>
|-----
|
| '''[[პოლემონ I]]'''
| align="center"| [[ძვ. წ. 14]]<br />[[ძვ. წ. 38]]<br />[[ძვ. წ. 33]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 8]]<br />[[ძვ. წ. 8]]<br />[[ძვ. წ. 30]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[მეფე]]<br />[[პონტოს სამეფო|პონტოს მეფე]]<br />სომხეთის მეფე
| <small>[[ძვ. წ. 8|ძვ. წ. 8 წელს]] [[პოლემონ I]] მოკლეს მეამბოხეებმა და მხოლოდ [[პონტოს სამეფო]] ტახტზე ასვლის უფლება გადავიდა მის ქვრივზე, [[პითოდორიდა|პითოდორიდა ფილომეტორზე]] — [[მარკუს ანტონიუსი|მარკუს ანტონიუსის]]ს შვილიშვილზე, შემდგომში გათხოვილი არქელაოსზე, [[კაპადოკია|კაპადოკიის]] უკანასკნელ მეფეზე. პოლემონ I-ის შვილები იყვნენ: პოლემონ II ფილოპატორი, არტაშეს III და ანტონია ტრიფენა.   
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| [[პითოდორიდა|პითოდორიდა ფილომეტორი]]
| align="center"| [[ძვ. წ. 8]]
| align="center"| [[21|ახ. წ. 21]]
| [[პონტოს სამეფო|პონტოს დედოფალი]]
|
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| ანტონია ტრიფენა
| align="center"| [[21|ახ. წ. 21]]
| align="center"| [[27|ახ. წ. 27]]
| [[პონტოს სამეფო|პონტოს დედოფალი]]
|               
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[27]] – [[38]] წლებში, პითოდორიდების დინასტიის ტახტი ვაკანტურია, მმართველი არ დანიშნულა, სამეფოს ტერიტორია კონტროლდება [[რომის იმპერია|რომის იმპერიის]] მიერ.   
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] მესამე დინასტია'''</center>
|-----
| [[Fileფაილი:Аспург.jpg|100 px|center]]
| '''ტიბერიუს იულიუს ასპურგ ბოსფორელი'''<br /><small>ასანდროსის ძე.
| align="center"| [[ძვ. წ. 8]]
| align="center"| [[37|ახ. წ. 37]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[მეფე]]
| <small>ბოსფორის მეფეთა [[სარმატები|სარმატული]] დინასტიის დამფუძნებელი. [[27|ახ. წ. 27 წლიდან]] ბოსფორის სავრომატიდების დინასტიის ყველა მომდევნო მეფე «ტიბერიუს იულიუსის» დინასტიურ სახელს ატარებს და ტიტულით დამოკიდებულია [[რომის იმპერია|რომზე]].
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''პითოდორიდების დინასტია'''</center>
|-----
|
| '''გეპეპირისი'''
| align="center"| [[37]]<br />[[38]]
| align="center"| [[38]]<br />[[39]]
| ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[რეგენტი]]-დედოფალი<br />ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] დედოფალი
| ასპურგის <small>მეუღლე ტიბერიუს იულიუს ასპურგ ბოსფორელისა. მისი შვილები და ტახტის მემკვიდრეები იყვნენ: [[მითრიდატე VIII|მითრიდატე III ბოსფორელი]] და ტიბერიუს იულიუს კოტის ფილოკეისარ ფილორომეოს ევსებ ბოსფორელი.
|-----
| [[Fileფაილი:Polemon II RPC 3831.jpg|100 px|center]]
| '''[[პოლემონ II|მარკუს ანტონიუს პოლემონ II ფიტოდოროსი]]'''<br /><small>[[პოლემონ I|პოლემონ I-ის]]]]-ის და ანტონია ტრიფენას ძე.
| align="center"| [[38]]<br />[[38]]
| align="center"| [[64]]<br />[[41]]
| [[პონტოს სამეფო|პონტოს მეფე]]<br />ბოსფორის და [[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის]] [[მეფე]]
|
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''ტიბერიუს იულიუსები (სავრომატიდები)'''</center>
|-----
| [[Fileფაილი:Douze nummia à l'effigie de Mithridate II du Bosphore.jpg|100 px|center]]
| '''[[:fr:Mithridate II du Bosphore|ტიბერიუს იულიუს მითრიდატე III ბოსფორელი]]'''<br /><small>ტიბერიუს იულიუს ასპურგ ბოსფორელის ძე.
| align="center"| [[39]]<br />[[41]]
| align="center"| [[44]]<br />[[44]]
| ბოსფორის [[მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
| [[Fileფაილი:Tetranummia frappé sous le règne de Cotys I du Bosphore.jpg|100 px|center]]
| '''ტიბერიუს იულიუს კოტის ფილოკეისარ ფილორომეოს ევსებ ბოსფორელი'''<br /><small>ტიბერიუს იულიუს ასპურგ ბოსფორელის ძე.
| align="center"| [[45]]<br />[[44]]
| align="center"| [[69]]<br />[[63]]
| ბოსფორის [[მეფე]]<br />[[კოლხეთის სამეფო|კოლხეთის მეფე]]
|
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[63|63 წელს]] [[კოლხეთის სამეფო]] [[რომის იმპერია|რომის იმპერიამ]] შეიერთა. <ref>[https://www.allmonarchs.net/pmwiki/index.php/Страны/КолхидскоеЦарство ''კოლხეთის სამეფო'']</ref>  
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[100|100 წელს]] ძველი კოლხეთის ტერიტორიაზე აღმოცენდა ეგრების სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი – [[ლაზიკა|ლაზიკას]] [[სამთავრო]] დედაქალაქით [[ციხეგოჯი]] ([[ნოქალაქევი]]), [[ძველი საბერძნეთი|ძველი ბერძნული]] წყაროებით [[არქეოპოლისი]]. სამთავრომ [[131|131 წელს]] ფორმაცია განიცადა და დაფუძნდა [[სამეფო]]. [[ძველი საბერძნეთი|ძველი ბერძნები]] და [[რომაელები]] [[ლაზიკის სამეფო|ლაზიკის სამეფოს]], [[იბერები]] – [[ეგრისის სამეფო|ეგრისის სამეფოს]] უწოდებდნენ. [[ლაზიკის სამეფო|ლაზიკის სამეფოს]] შესახებ ცნობებს მდიდარი ბერძნულ-რომაული წყაროები გვაწვდიან.   ]]მ შეიერთა. <ref>[https://www.allmonarchs.net/pmwiki/index.php/Страны/КолхидскоеЦарство ''კოლხეთის სამეფო'']</ref>  
|-----
|colspan="6" |<small> ''[[100|100 წელს]] ძველი კოლხეთის ტერიტორიაზე აღმოცენდა ეგრების სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი – [[ლაზიკა]]ს [[სამთავრო]] დედაქალაქით [[ციხეგოჯი]] ([[ნოქალაქევი]]), [[ძველი საბერძნეთი|ძველი ბერძნული]] წყაროებით [[არქეოპოლისი]]. სამთავრომ [[131|131 წელს]] ფორმაცია განიცადა და დაფუძნდა [[სამეფო]]. [[ძველი საბერძნეთი|ძველი ბერძნები]] და [[რომაელები]] [[ლაზიკის სამეფო]]ს, [[იბერები]] – [[ეგრისის სამეფო]]ს უწოდებდნენ. [[ლაზიკის სამეფო]]ს შესახებ ცნობებს მდიდარი ბერძნულ-რომაული წყაროები გვაწვდიან.
|-----
|}

===[[იბერიის სამეფო|იბერიის მეფეები]] <ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/68532 ვახუშტის „საქართველოს ისტორია“]</ref>===
[[ფაილი:Iberia.png|200 px|thumb|right|ადრექართული სახელმწიფო [[იბერიის სამეფო|იბერია]] ([[ძვ. წ. 600]] - [[500|ა. წ. 500]]).]]
{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
(contracted; show full)|
| '''[[მირდატ V]]''', არჩილ I-ის ძე 
| align="center"|[[434]]
| align="center"|[[446]]
| align="center"|იბერიის მეფე
|-----
| 33 (ლგ)
| align="center"|[[
Fileფაილი:Wachtang I. Gorgassali.jpg|100px]]
| '''[[ვახტანგ გორგასალი|ვახტანგ გორგასლანი]]''', მირდატ V-ის ძე
| align="center"|[[446]]
| align="center"|[[499]]
| align="center"|იბერიის მეფე 
|-----
| 34 (ლდ)
|
| '''[[დაჩი (ქართლის მეფე)|დაჩი]]''', ვახტანგ გორგასლის ძე
| align="center"|[[499]]
| align="center"|[[514]]
| align="center"|იბერიის მეფე
|-----
| 35 (ლე)
|
| '''[[ბაკურ IV|ბაკურ II]]''', დაჩის ძე
| align="center"|[[514]]
| align="center"|[[528]]
| align="center"|იბერიის მეფე
|-----
| 36 (ლვ)
| align="center"|[[File:Pharasmanes V relief.jpg|100px]]
| '''[[ფარსმან V]]''', ბაკურ II-ის ძე
| align="center"|[[528]]
| align="center"|[[542]]
| align="center"|იბერიის მეფე
|-----
| 37 (ლზ)
|
| '''[[ფარსმან VI]]''' (ფარსმან სხუაჲ), ფარსმან V-ის ძმის-წული
| align="center"|[[542]]
| align="center"|[[557]]
| align="center"|იბერიის მეფე<br />[[ფაილი:Kartli - drosha jvari.svg|thumb|center|200px|[[ქართლი|ქართლის]]ს [[დროშა]] [[548|548 წლიდან]].]]
|-----
| 38 (ლჱ)
|
| '''[[ბაკურ V|ბაკურ III]]''', ფარსმან VI-ის ძე
| align="center"|[[557]]
| align="center"|[[570]]
| align="center"|იბერიის მეფე
|-----
|colspan="6" |<small>''მეფობის გაუქმების შემდეგ [[იბერიის სამეფო|იბერიას]] [[სასანიანთა იმპერია|სასანიანთა იმპერიის]] ადმინისტრაციული მოხელე – [[მარზპანი]] ({{lang-fa|ოლქის მმართველი}}) განაგებს.
|}

===[[ქართლი|ქართლის]]ს [[მეფე]]-[[მთავარი|მთავრები]]===
[[ფაილი:Bagrationi dynasty Coat of Arms.png|thumb|right|200px|[[ბაგრატიონები|ბაგრატიონების დინასტიის]] [[გერბი]].]]

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "5%" style=background:#aadead;| №
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| ტიტული
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-----
| 39 (ლთ)
| align="center"|[[File:Victor Langlois. L'éristhaw Gourgen. PL II. No.5.jpg|100px|center]]
| align="center"|'''[[გუარამი]]'''
| align="center"|[[575]] 
| align="center"|[[600]]
| ქართლის ერისმთავარი [[კურაპალატი]]
|-----
| 40 (მ)
| align="center"|[[File:Victor Langlois. Stéphanos I. PL II. No.13.jpg|100px|center]]<br />[[Fileფაილი:Mtskheta. Jvari monastery wall writing. STEPHANOZ.JPG|100px|center]]
| align="center"|'''[[სტეფანოზ I]]''' 
| align="center"|[[600]]
| align="center"|[[619]]
| ქართლის ერისმთავარი
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ხოსროიანები]]'''</center>
|-----
(contracted; show full)
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონები]]'''</center>
|-----
|colspan="6" |<small>პირველად პ. ინგოროყვამ გამოთქვა მოსაზრება, რომ აშოტ ბაგრატიონმა აღადგინა მეფობა. „[[809]]-[[813]] წლებში [[აშოტ I დიდი|აშოტმა]] აღადგინა „მეფობაჲ ქართლისაჲ“. მეცნიერი ეყრდნობოდა გიორგი მერჩულეს თხზულებას და [[ოპიზა|ოპიზის]] საოსტიგნეს წარწერას. 
[[პავლე ინგოროყვა
|პავლე ინგოროყვას]]ს – "[[გიორგი მერჩულე]]" – გვერდი 42. [[თბილისი]], [[1954|1954 წელი]].  <ref>[https://www.tsu.ge/data/image_db_innova/tao-klarjeti.pdf/ ქართული ტიტულატურა ტაო-კლარჯეთის სამეფოს მმართველ ბაგრატიონთა დინასტიაში]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.amsi.ge/istoria/pi/merCule3.pdf/ |title=ქართლ-მესხეთის ფეოდალური სახელმწიფო («ქართველთ სამეფო») და ცნობები მის შესახებ გიორგი მერჩულის ძეგლში |accessdate=2018-11-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160816084402/http://www.amsi.ge/istoria/pi/merCule3.pdf |archivedate=2016-08-16 }}</ref>. 

[[აშოტ I დიდი]] (აგრეთვე ცნობილი, როგორც აშოტ I კუტაპალატი) იყო პირველი [[ბაგრატიონი]], რომელიც გამეფდა, შესაბამისად [[809|809 წელს]] მან სამეფო დინასტია დააფუძნა. ის მართავდა [[ტაო-კლარჯეთი|ტაო-კლარჯეთს]] [[826|826 წელს]] [[დოლისყანა|დოლისყანაში]]ში გარდაცვალებამდე. მამამისი იყო [[ადარნასე ბაგრატიონი]] ([[კლარჯეთის საერისთავო|კლარჯეთის ერისთავი]]) <ref>[http://www.royalhouseofgeorgia.ge/p/geo/439/%E1%83%92%E1%83%94%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%90%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%98%E1%83%90/ საქართველოს სამეფო სახლის გენეალოგია]</ref>.
|-----
| 46 (მვ)
| align="center"|[[ფაილი:Ashot I relief (2).jpg|100px|center]]
| align="center"|'''[[აშოტ I დიდი]]''' 
(contracted; show full)
| align="center"|[[881]]<br />[[881]]
| align="center"|[[881]]<br />[[888]]
| [[ტაო-კლარჯეთის სამეფო|ტაო-კლარჯეთის უფლისწული]]<br />[[სამცხე-ჯავახეთი
ს მხარე|სამცხე-ჯავახეთის]] [[ერისმთავარი]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
|
| align="center"|[[გურგენ I]]
| align="center"|[[867]]<br />[[881]]<br />[[888]]
| align="center"|[[881]]<br />[[888]]<br />[[891]]
| [[კლარჯეთის საერისთავო|კლარჯეთის ერისთავთ ერისთავი]]<br />[[ადარნასე II|ადარნასე II-ის]] [[რეგენტი]] და [[კურაპალატი]] ([[881]] – [[891]])<br />[[არტაანი|არტაანის]] და [[შავშეთი|შავშეთის]] [[ერისმთავარი]].
|-----
|colspan="6" |<small>[[888|888 წელს]] [[ტაო-კლარჯეთის სამეფო|ტაო-კლარჯეთის სამეფოში]]]]-ის [[რეგენტი]] და [[კურაპალატი]] ([[881]] – [[891]])<br />[[არტაანი]]ს და [[შავშეთი]]ს [[ერისმთავარი]].
|-----
|colspan="6" |<small>[[888|888 წელს]] [[ტაო-კლარჯეთის სამეფო]]ში გაერთიანდა: [[სამცხე-ჯავახეთი]], [[კოლა]]-[[არტაანი]], [[შავშეთი]], [[სპერი]], [[თორთომი]] და [[ბასიანი]]. შედეგად, [[ტაო-კლარჯეთის სამეფო|სამეფომ]] განიცადა ფორმაცია და ჩამოყალიბდა [[ქართველთა სამეფო]].
|-----
|}

===[[ქართველთა სამეფო|ქართველთა მეფეები]]===
[[ფაილი:Kingdom of Georgians ("Kingdom of Kartvels", Tao-Klarjeti), X c.jpg|thumb|right|200px|[[საქართველოს სამეფო]] ([[ქართველთა სამეფო]], [[ტაო-კლარჯეთი]]) [[X საუკუნე]].]]

(contracted; show full)|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
|
| align="center"|[[დავით II (ქართველთა მეფე)|დავით II]]
| align="center"|[[923]]
| align="center"|[[937]]
| [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა მეფე]]<br /><small>[[სუმბატ I
|სუმბატ I-ის]]]]-ის [[რეგენტი]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
|
| align="center"|[[ბაგრატ I (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ I]]
| align="center"|[[937]]
| align="center"|[[945]]
| [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა მეფე]]<br /><small>[[სუმბატ I|სუმბატ I-ის]]]]-ის [[რეგენტი]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| [[ფაილი:Ashot the Kuropalates.jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[აშოტ კურაპალატი|აშოტ II]]
| align="center"|[[945]]
| align="center"|[[954]]
| [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა ზედა მთავარი]] (მერჩული), [[კურაპალატი]]<br /><small>[[სუმბატ I|სუმბატ I-ის]]]]-ის [[რეგენტი]]
|-----
| 52 (ნბ)
| 
| align="center"|'''[[ბაგრატ II (ქართველთა მეფე)|ბაგრატ II]]'''
| align="center"|[[958]]
| align="center"|[[994]]
| [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა მეფე]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| [[Fileფაილი:Bagrat III of Georgia (Gelati mural).jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ III]]
| align="center"|[[975]]<br /><br /><br />[[978]] <ref>[http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ]. გვერდი 49.</ref>
| align="center"|[[1008]]<br /><br /><br />[[1008]]
| [[ქართლის სამეფო|ქართლის მეფე]]<br />[[რეგენტი]] – [[გურგენ II]] (<small>„არამედ ესე [[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ]] არა იყო ჯერეთ ჰასაკითა სრული, ამისთვის დაუდგინა ([[დავით III|დავითმა]]) მამა თვისი [[გურგენი|გურგენ]] და ამცნო ქართველთა მორჩილება ბაგრატისა და თვით წარვიდა [[ტაო|ტაოდ]]დ“ <ref>[http://dspace.nplg.gov.ge/handle/1234/68532/ ვახუშტის „საქართველოს ისტორია“]. გვერდი 135.</ref>.)<br /><big>[[აფხაზეთის სამეფო|აფხაზეთის მეფე]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
|[[Fileფაილი:Oshki - David of Tao, 966-973.jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[დავით III]]
| align="center"|[[983]]
| align="center"|[[31 მარტი]], [[1001]]
| [[ტაო|ტაოს]]ს მეფე<br /><small>[[973|973 წლიდან]] — მაგისტროსი,<br />[[978|978 წლიდან]] — [[კურაპალატი]].<br />†[[1001]], უძეოდ <ref>{{Cite web |url=http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf/ |title=სუმბატ დავითის ძის ქრონიკა ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონთა შესახებ |accessdate=2018-11-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201023051505/http://dspace.gela.org.ge/bitstream/123456789/607/1/sumbat%20davitis%20dzis%20qronika%20gamocema%20mesame.pdf |archivedate=2020-10-23 }}</ref>.
|-----
| 53 (ნგ)
| 
| align="center"|'''[[გურგენი|გურგენ II]]'''
| align="center"|[[994]]
| align="center"|[[1008]]
| [[ქართველთა სამეფო|ქართველთა მეფეთ-მეფე]] მაგისტროსი
|-----
|}

===[[საქართველოს სამეფო|გაერთიანებული საქართველოს მეფეები]]===

{| class="wikitable"
|-
!width = "5%" style=background:#aadead;| №
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| ტიტული
|-
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-
| 54 (ნდ)
| align="center"|[[Fileფაილი:Bagrat III of Georgia (Gelati mural).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|'''ბაგრატ III''']]
| align="center"|[[1008]]
| align="center"|[[7 მაისი]], [[1014]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[აფხაზთა სამეფო|აფხაზთა მეფე]] [[978]] წლიდან [[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ II-ის]] სახელით, გაერთიანებული ფეოდალური საქართველოს პირველი მეფე [[1008|1008 წლიდან]].{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=108-113}}
|-
| 55 (ნე)
| align="center"|[[Fileფაილი:Skylitzes.George I of Georgia (Basil II vs Georgians-2).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|'''გიორგი I''']]
| align="center"|[[7 მაისი]], [[1014]]
| align="center"|[[16 აგვისტო]], [[1027]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ III-ის]] ძე. იბრძოდა [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიის იმპერიის]] წინააღმდეგ სამხრეთ საქართველოს ტერიტორიების დასაბრუნებლად, თუმცა უშედეგოდ{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=113-116}} [იხ. [[საქართველო-ბიზანტიის ომი (1021-1023)]]].
|-
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| align="center"|[[File:Mariam, Dowager Queen of Georgia (Khakhuli icon).jpg|100px]]
| align="center"|[[მარიამ დედოფალი (საქართველო)|მარიამ არწრუნი]]</small><br /><small>[[სომხური ენა|სომხ.]]: ''(Մարիամ Արծրունի)''</small><br/></small>''([[რეგენტი]])''</small>
| align="center"|[[1027]]
| align="center"|[[1037]]
| [[ბაგრატ IV (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ IV-ის]] [[რეგენტი]]<br /><small>[[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიის იმპერატორთან]], [[რომანოზ III არგირუსი|რომანოზ III არგირუსთან]] დაასრულა მოლაპარაკება სამშვიდობო ხელშეკრულების შესახებ და [[1032|1032 წელს]] იმპერატორმა [[ბაგრატ IV|ბაგრატ IV-ს]]-ს მიანიჭა [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიის]] უმაღლესი ტიტული – [[კურაპალატი]]. [[მარიამ დედოფალი (საქართველო)|მარიამ დედოფალმა]] [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს სამეფოში]]ში დაბრუნებისთანავე გადასცა ტიტული მის შვილს, [[ბაგრატ IV (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ IV-ს]].
|- 
| 56 (ნვ)
| align="center"|[[File:Bagrat IV (Ateni fresco).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[ბაგრატ IV (საქართველოს მეფე)|'''ბაგრატ IV''']]
| align="center"|[[16 აგვისტო]], [[1027]]
| align="center"|[[24 ნოემბერი]], [[1072]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[გიორგი I (საქართველოს მეფე)|გიორგი I-ის]] ძე 
|-
|-style="background:#AABBCC;"
|
| align="center"| 
| align="center"|[[დემეტრე უფლისწული|დემეტრე ანაკოფიელი]]<br /><small>(ოპონენტი)<small>
| align="center"|[[1027]]
| align="center"|[[1042]]
| მაგისტროსი<br /><small>[[ბაგრატ IV|ბაგრატ IV-ის]]]]-ის მოწინააღმდეგე. [[ალდე დედოფალი|ალდე ალანიელის]], [[ბიზანტიის იმპერია|ბიზანტიის]] და [[ბაღვაშები|ბაღვაშების]]ს კლანის მიერ მხარდაჭერილი.
|-
| 57 (ნზ)
| align="center"|[[Fileფაილი:Vie, deteils et peintures de l'eglise de Sion (B).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[გიორგი II (საქართველოს მეფე)|'''გიორგი II''']]
| align="center"|[[24 ნოემბერი]], [[1072]]
| align="center"|[[1089]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[ბაგრატ IV (საქართველოს მეფე)|ბაგრატ IV-ის]] ძე; ქართველი დიდგვაროვანის [[ლიპარიტ IV|ლიპარიტის]] დახმარებით გამეფდა 1072 წლის 24 ნოემბერს და ტახტზე იმყოფებოდა 1089 წლამდე.
|-
| 58 (ნჱ)
| align="center"|[[Fileფაილი:Georgia-DavidIV.jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[დავით IV აღმაშენებელი|'''დავით IV აღმაშენებელი''']]
| align="center"|[[1089]]
| align="center"|[[24 იანვარი]], [[1125]]
(contracted; show full)
|-
| 60 (ჲ)
|
| align="center"|[[დავით V|'''დავით V''']]
| align="center"|[[1155]]
| align="center"|[[1155]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[დემეტრე I
|დემეტრე I-ის]]]]-ის უფროსი ძე. იმეფა ექვსი თვე მას შემდეგ, რაც მამა აიძულა ტახტი მისთვის დაეთმო. ისტორიულ წყაროთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ დავითი მოკლეს.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=133}}
|-
| 
| align="center"|[[File:Demetre I (Matskhvarishi).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[დემეტრე I|'''დემეტრე I''' (ხელახლა)]]
| align="center"|[[1155]]
| align="center"|[[1156]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>ხელმეორედ, შვილის, დავით V-ის გარდაცვალების შემდეგ. ხელახლა გამეფების შემდეგ თანამოსაყდრედ დაისვა უმცროსი ვაჟი გიორგი.
|-
| 61 (ჲა)
| align="center"|[[File:Giorgi III of Georgia (Kintsvisi monastery fresco).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|'''გიორგი III''']]
| align="center"|[[1156]]
| align="center"|[[27 მარტი]], [[1184]]{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=137}}
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[დემეტრე I|დემეტრე I-ის]]]]-ის უმცროსი ვაჟი. მამამ გიორგი III ჯერ თანამოსაყდრედ გამოაცხადა (უფროსი ძმის, [[დავით V]]-ის გარდაცვალებისა და სამეფო ხელისუფლების სათავეში დაბრუნების შემდგომ), მოგვიანებით კი საკუთარ სიცოცხლეშივე გაამეფა. [[1177]] წელს აუჯანყდა ძმისშვილი — [[დემნა უფლისწული]]. [[1178]] წელს გიორგიმ ჩაახშო აჯანყება და ამბოხებულები სასტიკად დასაჯა. იმავე წელს ქალიშვილი, თამარი, თანამოსაყდრედ დაისვა და მამა-შვილი ერთად მართავდა ქვეყანას გიორგის გარდაცვალებამდე. გიორგი III-ის მმართვალობა, შვილის, თამარის მეფობის პერიოდთან ერთად საქართველოს ისტორიაში ოქროს ხანად მოიხსენიება. მისი სრული ტიტული იყო „''უზენაესი მეფე გიორგი, ღვთის ნებით, მეფეთ მეფე აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა, შირვანშათა და შაჰანშათა და მბრძანებელი ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა''“. 
|-
|-style="background:#AABBCC;"
|
| align="center"| 
| align="center"|[[დემნა უფლისწული|დემნა]]<br /><small>(ოპონენტი)<small>
| align="center"|[[1177]]
| align="center"|[[1178]]
| [[გიორგი III|გიორგი III-ის]]]]-ის მოწინააღმდეგე<br /><small>[[ორბელები|ორბელების]]ს დიდგვაროვანი ოჯახის მიერ მხარდაჭერილი.
|-
|-style="background:#FFEEDD;"
| 
| align="center"|[[Fileფაილი:Vardzia Chapel fresco.jpg|100 px|center]] 
| align="center"|[[თამარ მეფე|'''თამარ მეფე''']]<br/></small>''(თანამოსაყდრე)''</small>
| align="center"|[[1178]]
| align="center"|[[27 მარტი]], [[1184]]
| [[გიორგი III (საქართველოს მეფე)|გიორგი III-ის]] ასული<br /><small>თანამოსაყდრე [[1178|1178 წლიდან]] — [[1184|1184 წლის]] [[27 მარტი|27 მარტამდე]].
|-
| 62 (ჲბ)
| align="center"|[[Fileფაილი:Tamar fresco in Vardzia.JPG|100 px|center]] 
| align="center"|[[თამარ მეფე|'''თამარ მეფე''']]
| align="center"|[[27 მარტი]], [[1184]]
| align="center"|[[18 იანვარი]], [[1213]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[საქართველოს სამეფო|საქართველოს სამეფოს]]ს პირველი ქალი მმართველი [[1184|1184 წლის]] [[27 მარტი|27 მარტიდან]]]]დან გარდაცვალებამდე, [[1213|1213 წლის]] [[18 იანვარი|18 იანვრამდე]]. მისი მეფობის პერიოდს "[[ოქროს ხანა]]" ეწოდა, როდესაც [[საქართველოს სამეფო|სამეფომ]] განვითარების უმაღლეს მწვერვალს მიაღწია. მისი სრული ტიტული იყო: „''მეფეთ მეფე და დედოფალთ დედოფალი აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა, შირვანთა და შაჰანშათა და ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა თვითმფლობელობითა მპყრობელი''“.[[File:QueenTamarFlag.svg|thumb|200px|ცენტრი|თამარ მეფის დროშა<ref>დავით კლდიაშვილი: ქართული ჰერალდიკის ისტორია: საქართველოს სახელმწიფოებრიობის სიმბოლოები / [რედ.: დავით გულორდავა, მიხეილ მაყაშვილი; მხატვ.: გია ბუღაძე]. - თბ., 2003</ref>]]
|-
|-style="background:#FFEEDD;"
| 
| align="center"|[[Fileფაილი:George IV of Georgia.jpg|100 px|center]] 
| align="center"|'''[[გიორგი IV ლაშა]]'''<br/></small>''(თანამოსაყდრე)''</small> 
| align="center"|[[1207]]
| align="center"|[[18 იანვარი]], [[1213]]
| [[თამარ მეფე|თამარის]] ძე.<br /><small>დედის თანამოსაყდრე [[1207|1207 წლიდან]] მის გარდაცვალებამდე – [[1213|1213 წლის]] [[18 იანვარი|18 იანვრამდე]].
|-
| 63 (ჲგ)
| align="center"|[[Fileფაილი:George IV of Georgia (Bertubani fresco).jpg|100 px|center]] 
| align="center"|'''[[გიორგი IV ლაშა]]''' 
| align="center"|[[18 იანვარი]], [[1213]]
| align="center"|[[18 იანვარი]], [[1223]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[1220|1220 წელს]] გიორგი IV დასავლეთ ევროპის ქვეყნებთან ერთად პალესტინაში ჯვაროსნული ლაშქრობისათვის ემზადებოდა იერუსალიმის სელჩუკთაგან გასათავისუფლებლად, მაგრამ ამ დროს საქართველოს საზღვრებს მოულოდნელად მონღოლები მოადგნენ და ეს გეგმა ჩაიშალა. გიორგი IV მონღოლებთან ბრძოლაში (1220{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=147}}) დაიჭრა, დასნეულდა და გარდაიცვალა.
|-
| 64 (ჲდ)
| align="center"|[[Fileფაილი:Coin of Queen Rusudan.jpg|100 px|center]]<br />[[Fileფაილი:Fresco of Rusudan of Georgia-2.jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[რუსუდანი|'''რუსუდანი''']]
| align="center"|[[18 იანვარი]], [[1223]]
| align="center"|[[1245]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[თამარ მეფე|თამარის]] ასული. საქართველოს მეორე ქალი მმართველი. მან მემკვიდრეობის ღირსეული მართვა ვერ მოახერხა. სამეფო ჯერ [[ჯალალედინი|ჯალალედინთან]] ბრძოლაში დამარცხდა, მოგვიანებით კი საქართველო (აღმოსავლეთი და სამხრეთი ნაწილი) მონღოლებმა დაიპყრეს. მის სახელს მრავალი პოლიტიკური თუ სხვა სახის ინტრიგა უკავშირდება.
|-
|colspan="6" |<small>უმეფობა საქართველოში ([[1245]]-[[1247]]).
|-
| 65 (ჲე)
| align="center"|[[File:King David VII of Georgia. Bibliotheque Nationale MS Fr. 2810.jpg|100 px|center]]<br />[[File:David VI Narin.jpg|100px|center]]
| align="center"|[[დავით VII ულუ|'''დავით VII ულუ''']]<br />[[დავით VI ნარინი|'''დავით VI ნარინი''']]
| align="center"|[[1247]]
| align="center"|[[1259]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფეები]]<br /><small>[[დავით VII ულუ|დავით VII ულუ]], [[გიორგი IV ლაშა]]ს ძე და [[დავით VI ნარინი|დავით VI ნარინი]], [[რუსუდანი]]ს ძე — ორმეფობა საქართველოში. მონღოლებმა [[დავით VII ულუ]]სთან ერთად გაამეფეს საქართველოს მონარქიული ხელისუფლების დასასუსტებლად. თავდაპირველად ისინი ერთად და შეთანხმებულად მართავდნენ ქვეყანას, თუმცა მოგვიანებით მათ შორის განხეთქილება მოხდა, რის შედეგადაც დავით ნარინი დასავლეთ საქართველოში გადავიდა რამაც იურიდიულად ერთიანი საქართველოს ფაქტობრივი გაყოფა გამოიწვია. დასავლეთ საქართველოზე მონღოლთა ბატონობა არ ვრცელდებოდა და დავითი დამოუკიდებლად მართავდა „ლიხთიმერეთს”.
|-
|}

===[[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე|მეფეები]]]]ები=== 

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "5%" style=background:#aadead;| №
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| ტიტული
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-----
| 65 (ჲე)
| align="center"|[[Fileფაილი:King David VII of Georgia. Bibliotheque Nationale MS Fr. 2810.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[დავით VII ულუ|'''დავით VII ულუ''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1259]]
| align="center"|[[1270]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br /><small>[[გიორგი IV ლაშა]]ს უკანონო შვილი. [[1247]] წელს გუიუქ-ყაენმა დავით ნარინთან ერთად მეფედ დაამტკიცა. ორივე მეფე [[1259]] წლამდე თანხმობით განაგებდა ქვეყანას. ქვეყანაში არსებული უმძიმესი მდგომარეობის გამო დავით ულუ 1259 წელს აუჯანყდა მონღოლებს, თუმცა დამარცხდა. მისი მმართველობის დროს ფიქტიურად ერთიანი საქართველო ფაქტობრივად სამ ნაწილად (აღმ. საქართველო, დას. საქართველო და სამცხე) გაიყო.
|-----
| 66 (ჲვ)
| align="center"|[[Fileფაილი:Demetre II relief.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[დემეტრე II თავდადებული|'''დემეტრე II თავდადებული''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1270]]
| align="center"|[[12 მარტი]], [[1289]]
(contracted; show full)
| align="center"|'''[[ვახტანგ III|'''ვახტანგ III''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1298]]
| align="center"|[[1298]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br /><small>[[დემეტრე II თავდადებული]]ს ძე. პირველი ზეობა.
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
|
| align="center"|[[
Fileფაილი:George V signature.svg|100 px|center]]
| align="center"|[[გიორგი V ბრწყინვალე|გიორგი V]]
| align="center"|[[1299]]
| align="center"|[[1299]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] ფიქტიური მმართველი ([[თბილისი|თბილისის]]ს [[მეფე]])<br /><small>[[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე II თავდადებულის]]ს ძე. პირველი ზეობა.
|-----
| 
| align="center"|[[File:Vakhtang III relief.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ვახტანგ III|'''ვახტანგ III''']]
| align="center"|[[1300]]
| align="center"|[[1308]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br /><small>1298 წელს, დავით VIII-სთან დაპირისპირების მიზნით, ყაზან ყაენმა ვახტანგი მეფედ დაამტკიცა. ფაქტობრივად, ვახტანგ III-ის სამფლობელო თბილისსა და თბილისის სამხრეთით მდებარე ნაწილით, დმანის-სამშვილდით შემოიფარგლებოდა. [[ვახტანგ III]] [[1308|1308 წელს]] გარდაიცვალა. მეფე წმინდანადაა აღიარებული ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ. ხსენების დღე არის ძველი სტილით 10 დეკემბერი, ახალი სტილით — [[23 დეკემბერი]]. მეორე ზეობა.
|-----
| 70 (ო)
|
| align="center"|'''[[გიორგი VI მცირე|'''გიორგი VI მცირე''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1308]]
| align="center"|[[1318]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]]<br /><small>[[დავით VIII|დავით VIII-ის]] ძე. მისი მეფობა ფიქტიური იყო. მონღოლებმა ჯერ კიდევ მამამისის სიცოცხლეში გაამეფეს მცირეწლოვანი და მეურვედ დაუნიშნეს [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე II-ის]] ძე [[გიორგი V ბრწყინვალე|გიორგი]]). [[1316]] - [[1317]] წლებში [[გიორგი VI მცირე|გიორგი VI მცირეს]] წარუმატებლად ულაშქრია [[დვალეთი|დვალეთში]]. გარდაიცვალა [[1318|1318 წელს]]. სხვა ცნობები მის მოღვაწეობის შესახებ არ მოგვეპოვება.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=160-161}}
|-----
| 71 (ოა)
| align="center"|[[File]]-ის ძე. მისი მეფობა ფიქტიური იყო. მონღოლებმა ჯერ კიდევ მამამისის სიცოცხლეში გაამეფეს მცირეწლოვანი და მეურვედ დაუნიშნეს [[დემეტრე II თავდადებული|დემეტრე II-ის]] ძე [[გიორგი V ბრწყინვალე|გიორგი]]). [[1316]] - [[1317]] წლებში [[გიორგი VI მცირე]]ს წარუმატებლად ულაშქრია [[დვალეთი|დვალეთში]]. გარდაიცვალა [[1318|1318 წელს]]. სხვა ცნობები მის მოღვაწეობის შესახებ არ მოგვეპოვება.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=160-161}}
|-----
| 71 (ოა)
| align="center"|[[ფაილი:გიორგი V ბრწყინვალე.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[გიორგი V ბრწყინვალე|'''გიორგი V''']]'''<br />'''
| align="center"|[[1318]]
| align="center"|[[1330]]
| [[აღმოსავლეთი საქართველო|აღმოსავლეთ საქართველოს]] [[მეფე]].<br /><small>მეორე ზეობა.
|-----
|}

===დასავლეთ საქართველოს [[მეფე|მეფეები]]]]ები=== 

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "5%" style=background:#aadead;| №
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| ტიტული
|-----
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-----
| 65 (ჲე)
| align="center"|[[Fileფაილი:David VI Narin.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[დავით VI ნარინი]]'''
| align="center"|[[1259]]
| align="center"|[[1293]]
| დასავლეთ საქართველოს [[მეფე]]
|-----
|
| align="center"|[[File:Constantine I and Michael I, kings of Imeretia (Gelati fresco).jpg|100 px|center|კონსტანტინე I-ის (მარცხნივ) და მისი ძმის მიქელის ფრესკის ფრაგმენტი]]
(contracted; show full)!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| ტიტული
|-
| colspan="6" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-
| 71 (ოა)
| align="center"|[[
Fileფაილი:გიორგი V ბრწყინვალე.jpg|100 px|center]]
| align="center" |[[გიორგი V ბრწყინვალე|'''გიორგი V ბრწყინვალე''']]
| align="center" |[[1330]]
| align="center" |[[1346]]
(contracted; show full)
|-
| 73 (ოგ)
|
| align="center"|[[ბაგრატ V (საქართველოს მეფე)|'''ბაგრატ V დიდი''']]
| align="center"|[[1360]]
| align="center"|[[1393]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>[[დავით IX
|დავით IX-ის]]]]-ის ძე. ქართული საისტორიო მწერლობა ბაგრატ V-ს „დიდის“ სახელით იხსენიებს. ტრაპიზონელი ბერძენი ისტორიკოსები [[მიქაელ პანარეტოსი]], რომელიც პირადად იცნობდა ბაგრატ V-ს, მას „გამოჩენილ სარდალს“ უწოდებს. სომხურ მწერლობაშიც ბაგრატ V „ძლევამოსილისა და ძლიერის“ სახელითაა მოხსენიებული. მისი მმართველობის ბოლოს საქართველოს [[თემურლენგი]] შემოესია. მან მეფის დატყვევებაც მოახერხა და გამაჰმადიანების სანაცვლოდ გათავისუფლება შესთავაზა. ბაგრატმა მოჩვენებით მიიღო ისლამი, რის შემდეგაც ტყვეობას თავი დააღწია და მტრის წინააღმდეგ ბრძ(contracted; show full)
| align="center"| [[1442]]
| align="center"| [[1446]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>ალექსანდრე I-ის ვაჟი. ტახტზე ავიდა მას შემდეგ, რაც მამამისი ბერად აღიკვეცა.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=168}} ვახტანგ IV -ის მეფობა ხანმოკლე აღმოჩნდა. იგი თავის მეუღლესთან, ფანასკერტელის ასულ სითიხათუნთან ერთად დაკრძალულია ბანას საკათედრო ტაძარში.
|-
| 78 (ოჱ)
| align="center"|[[
Fileფაილი:George VIII (Svetitskhoveli fresco).jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[გიორგი VIII|'''გიორგი VIII''']]
| align="center"|[[1446]]
| align="center"|[[1462]]
| [[საქართველოს სამეფო|საქართველოს მეფე]]<br /><small>ალექსანდრე I-ის შვილი და ვახტანგ IV-ის ნახევარძმა. მის დროს ძირითადად დამთავრდა საქართველოს ერთიანი ფეოდალური მონარქიის სამეფო-სამთავროებად დაშლის ხანგრძლივი პროცესი. თავდაპირველად სამეფოს ჩამოსცილდა სამცხე-საათაბაგო. დასავლეთ საქართველოში გამეფების პრეტენზიით გამოვიდა სამოქალაქოს ერისთავი ბაგრატი, რომელმაც გიორგი VIII-ს ომი გამოუცხადა. [[ჩიხორის ბრძოლა]]ში ([[1463]]) გიორგი VIII დამარცხდა. [[1465|1465 წელს]] სამცხის მთავარმა ყვარყვარე II ათაბაგმა გიორგი VIII ტყვედ ჩაიგდო. ამით ისარგებლა ბაგრატმა და [[1466|1466 წელს]] თავი საქართველოს მეფედ გამოაცხადა. ტყვეობიდან განთავისუფლებული გიორგი VIII ([[1466]]) იძულებული გახდა კახეთს გასულიყო, რითაც დასაბამი მისცა კახეთის ცალკე სამეფოდ გამოყოფას.{{sfn-2|საქართველოს მეფეები|2007|გვ=169-170}}
|-
|}

===[[ქართლის სამეფო|ქართლის]], [[კახეთის სამეფო|კახეთის]], [[იმერეთის სამეფო|იმერეთის]] მეფეები და [[სამცხე-საათაბაგო|სამცხე-საათაბაგოს]]ს მმართველები===

===ქართლის მმართველები (მეფეები და გურჯისტანის ვალები)===

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
(contracted; show full)| align="center"|[[ქართლის სამეფო|ქართლის მეფე]]
|-----
|-style="background:#AABBCC;"
| align="center"|
| align="center"|'''სეფი-ხანი''' 
| align="center"|[[1737]]
| align="center"|[[1744]]
| align="center"|[[ქართლი|ქართლ]]–[[კახეთი
|კახეთის]]ს [[გამგებელი]]<br /><small>[[ყიზილბაშობა]].
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Teimuraz II.JPG|100 px|center]]
| align="center"|'''[[თეიმურაზ II]]''' 
| align="center"|[[1744]]
| align="center"|[[1762]]
| align="center"|[[ქართლის სამეფო|ქართლის მეფე]]
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Heraclius II of Eastern Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ერეკლე II]]'''
| align="center"|[[1762]]
| align="center"|[[1790]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]<br /><small>[[1783|1783 წელს]] გაფორმდა [[გეორგიევსკის ტრაქტატი]].<br />[[ფაილი:Coat of arms of Kingdom of Kartli-Kakheti.svg|thumb|center|200px|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის სამეფოს]]ს [[გერბი]] [[1762]]–[[1801]] [[წელი|წლებში]].]]<br />[[ფაილი:Flag of Kingdom of Kartli-Kakheti.svg|thumb|center|200px|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის სამეფოს]]ს [[დროშა]] [[1762]]–[[1801]] [[წელი|წლებში]].]]
|-----
| colspan="5" |<small> '' [[1790|1790 წელს]] გაფორმდა ივერიელთა ტრაქტატი.
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Heraclius II of Eastern Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ერეკლე II]]''' 
| align="center"|[[1790]]
| align="center"|[[11 იანვარი]], [[1798]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]
|-----
| align="center"|[[ფაილი:George XII of Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[გიორგი XII]]'''
| align="center"|[[11 იანვარი]], [[1798]]
| align="center"|[[28 დეკემბერი]], [[1800]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]
|-----
| colspan="5" |<small> ''[[1801|1801 წელს]] [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიამ]] მოახდინა [[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის სამეფოს]]ს ანექსია.''
|-----
|}

===[[კახეთის სამეფო|კახეთის]] მმართველები (მეფეები და გურჯისტანის ვალები)===
[[Imageსურათი:Kakheti COA.JPG|thumb|right|200px|კახეთის სამეფოს გერბი]]

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
(contracted; show full)|-----
| align="center"|[[ფაილი:TeimurazIBagrationi new.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[თეიმურაზ I]]''' (ხელახლა)
| align="center"|[[1634]]
| align="center"|[[1648]]
| align="center"|[[კახეთის სამეფო|კახეთის მეფე]]
|-----
| colspan="5" |<small> [[1648]] - [[1664]] [[წელი|წლებში]] [[ირანი|ირანმა]] მოახდინა [[კახეთის სამეფო
|კახეთის სამეფოს]]ს ანექსია.
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Archil of Imereti (Bagrationi dynasty).jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[არჩილ II]]'''
| align="center"|[[1664]]
| align="center"|[[1675]]
| align="center"|[[კახეთის სამეფო|კახეთის მეფე]]
|-----
| colspan="5" |<small> [[1675]] – [[1703]] [[წელი|წლებში]] [[ირანი|ირანმა]] ხელახლა მოახდინა [[კახეთის სამეფო|კახეთის სამეფოს]]ს ანექსია.
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Nicolaes Davidszoon. Georgiaens Koningh crop.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ერეკლე I]]''' 
| align="center"|[[1703]]
| align="center"|[[1709]]
| align="center"|[[კახეთის სამეფო|კახეთის მეფე]]
|-----
(contracted; show full)
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Heraclius II of Eastern Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ერეკლე II]]'''
| align="center"|[[1762]]
| align="center"|[[1790]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]].<br /><small>[[1783|1783 წელს]] გაფორმდა [[გეორგიევსკის ტრაქტატი]].<br />[[ფაილი:Coat of arms of Kingdom of Kartli-Kakheti.svg|thumb|center|200px|[[ქართლ-კახეთის სამეფო
|ქართლ-კახეთის სამეფოს]]ს [[გერბი]] [[1762]]–[[1801]] [[წელი|წლებში]].]]<br />[[ფაილი:Flag of Kingdom of Kartli-Kakheti.svg|thumb|center|200px|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის სამეფოს]]ს [[დროშა]] [[1762]]–[[1801]] [[წელი|წლებში]].]]
|-----
| colspan="5" |<small> '' [[1790|1790 წელს]] გაფორმდა ივერიელთა ტრაქტატი.
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Heraclius II of Eastern Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[ერეკლე II]]''' 
| align="center"|[[1790]]
| align="center"|[[11 იანვარი]], [[1798]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]
|-----
| align="center"|[[ფაილი:George XII of Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[გიორგი XII]]'''
| align="center"|[[11 იანვარი]], [[1798]]
| align="center"|[[28 დეკემბერი]], [[1800]]
| align="center"|[[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის მეფე]]
|-----
| colspan="5" |<small> [[1801|1801 წელს]] [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიამ]] მოახდინა [[კახეთის სამეფო|კახეთის სამეფოს]] ანექსია.
|-----
|}

''[[1800|1800 წლის]] [[22 დეკემბერი|22 დეკემბერს]] [[რუსეთი|რუსეთის]] [[იმპერატორი]] [[პავლე I]] სარგებლობს [[მეფე]] [[გიორგი XII]]–ის ავადმყოფობით და [[1801|1801 წლის]] [[18 იანვარი|18 იანვარს]] ხელს აწერს [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიასთან]] [[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის სამეფოს]] "[[შეერთება|შეერთების]]" მანიფესტს,'' მაგრამ [[იმპერატორი]] შეთქმულებმა მოკლეს და ბრძანების აღსრულება ვერ მოესწრო.

''[[1801|1801 წლის]] [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]] [[რუსეთი|რუსეთის]] [[იმპერატორი]] [[ალექსანდრე I]] ხელმეორედ ხელს აწერს [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიასთან]] [[ქართლ-კახეთის სამეფო|ქართლ-კახეთის სამეფოს]]]]ს ანექსია.
|-----
|}

''[[1800|1800 წლის]] [[22 დეკემბერი|22 დეკემბერს]] [[რუსეთი]]ს [[იმპერატორი]] [[პავლე I]] სარგებლობს [[მეფე]] [[გიორგი XII]]–ის ავადმყოფობით და [[1801|1801 წლის]] [[18 იანვარი|18 იანვარს]] ხელს აწერს [[რუსეთის იმპერია]]სთან [[ქართლ-კახეთის სამეფო]]ს 
"[[შეერთება|შეერთების]]" მანიფესტს,'' მაგრამ [[იმპერატორი]] შეთქმულებმა მოკლეს და ბრძანების აღსრულება ვერ მოესწრო.

''[[1801|1801 წლის]] [[12 სექტემბერი|12 სექტემბერს]] [[რუსეთი]]ს [[იმპერატორი]] [[ალექსანდრე I]] ხელმეორედ ხელს აწერს [[რუსეთის იმპერია]]სთან [[ქართლ-კახეთის სამეფო]]ს "[[შეერთება|შეერთების]]" მანიფესტს.'' მანიფესტი გამოქვეყნდა [[1802|1802 წლის]] [[12 აპრილი|12 აპრილს]] რუსის ჯარით ალყაშემორტყმულ [[სიონის ტაძარი|სიონის ტაძარში]] შეკრებილ [[თავადაზნაურობა|თავადაზნაურობის]] თანდასწრებით.

===[[იმერეთის სამეფო|იმერეთის მეფეები]] ([[1259]]–[[1810]] [[წელი|წლებში]])===
[[Imageსურათი:Geo imer.GIF|thumb|right|200px|იმერეთის სამეფოს გერბი]]

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| ტიტული
|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[ბაგრატიონები]]'''</center>
|-----
| align="center"|
| align="center"|[[ბაგრატ VI (ქართლის მეფე)|'''ბაგრატ II''']]
| align="center"|[[1462]]
| align="center"|[[1466]]
| align="center"|[[იმერეთის სამეფო|იმერეთის მეფე]]<br /><small>[[ქართლის სამეფო|ქართლში]] [[ბაგრატ VI (ქართლის მეფე)|ბაგრატ VI]]
|-----
| align="center"|
| align="center"|[[ბაგრატ VI (ქართლის მეფე)|'''ბაგრატ II''']]
| align="center"|[[1466]]
| align="center"|[[1478]]
| align="center"|[[იმერეთი|იმერეთ]]–[[ქართლი|ქართლის]]ს [[მეფე]]
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Constantine II of Kakheti.jpg|100 px|center]]
| align="center"|[[კონსტანტინე II (იმერეთის მეფე)|'''კონსტანტინე II''']]
| align="center"|[[1478]]
| align="center"|[[1484]]
| align="center"|[[ქართლი|ქართლ]]–[[იმერეთი|იმერეთის]]ს [[მეფე]]
|-----
| align="center"|[[ფაილი:Alexander II of Imereti.JPG|100 px|center]]
| align="center"|[[ალექსანდრე II (იმერეთის მეფე)|'''ალექსანდრე II''']]
| align="center"|[[1484]]
| align="center"|[[1510]]
| align="center"|[[იმერეთის სამეფო|იმერეთის მეფე]]
|-----
(contracted; show full)| align="center"|[[იმერეთის სამეფო|იმერეთის მეფე]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
| align="center"|
| align="center"|[[გიორგი-მალაქია აბაშიძე|გიორგი V (გიორგი-მალაქია აბაშიძე)]] 
| align="center"|[[1702]]
| align="center"|[[1703]]
| align="center"|[[იმერეთი
|იმერეთის]]ს ფაქტობრივი მმართველი
|-----
| align="center"|[[ფაილი:George VII of Imereti.JPG|100 px|center]]
| align="center"|[[გიორგი VI (იმერეთის მეფე)|'''გიორგი VI''']] 
| align="center"|[[1703]]
| align="center"|[[1711]]
| align="center"|[[იმერეთის სამეფო|იმერეთის მეფე]]
|-----
(contracted; show full)|-----
| align="center"|[[ფაილი:King Solomon II of Imereti Georgia.jpg|100 px|center]]
| align="center"|'''[[სოლომონ II]]''' 
| align="center"|[[1789]]
| align="center"|[[1810]]
| align="center"|[[იმერეთის სამეფო|იმერეთის მეფე]]
|-----
| colspan="5" |<small> [[1810|1810 წელს]] [[რუსეთის იმპერია
|რუსეთის იმპერიამ]]მ დაიპყრო [[იმერეთის სამეფო]].
|-----
|}

=== [[სამცხე-საათაბაგო|სამცხის ათაბაგები]] ([[1268]]-[[1790]] [[წელი|წლებში]])===
[[ფაილი:Meskheti Map - მესხეთის რუკა - სამცხე-საათაბაგო.jpg|thumb|right|200px|[[მესხეთი|მესხეთის]]ს [[რუკა]] – [[სამცხე-საათაბაგო]].]]

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
(contracted; show full)|-----
| align="center"|
| align="center"|'''[[საულეიმან-ფაშა]]'''
| align="center"|[[1767]]
| align="center"|[[1795]]
| align="center"|[[სამცხე-საათაბაგო|სამცხის ათაბაგი]]
|-----
| colspan="5" |<small> ''[[სამცხე-საათაბაგო
|სამცხე-საათაბაგოს]]ს ტერიტორია ნაწილობრივ [[1828|1828 წელს]] დაუბრუნდა საქართველოს და შევიდა [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] შემადგენლობაში.''
|-----
|}

===[[კავკასია|კავკასიის]] სამეფისნაცვლოს გენერალ–გუბერნატორები===

{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| თანამდებობა
|-----
! colspan="10" bgcolor="silver" | [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] პირველი სამეფისნაცვლო [[კავკასია|კავკასიაში]] ]]ში
|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[5 მაისი]], [[1785]] — [[31 დეკემბერი]], [[1796]]'''</center>
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Potemkin paolo.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| [[პავლე პოტიომკინი|'''პავლე სერგეის ძე პოტიომკინი''']]
| align="center"| [[1785]]
| align="center"| [[1787]]
(contracted; show full)| align="center"| [[ფაილი:Karl von Knorring 1865.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[კარლ კნორინგი|'''კარლ ფიოდორის ძე კნორინგი''']]
| align="center"| [[1799]] 
| align="center"| [[1801]]
| align="center"| [[კავკასია|კავკასიის]] გენერალ-გუბერნატორი
|}

===[[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] მთავარსარდლები [[კავკასია
|კავკასიაში]]ში===
{{მთავარი|საქართველოს სამეფო სახლის მეთაურები 1801 წლის შემდეგ}}
[[Imageსურათი:Coat of Arms of Tiflis governorate (Russian empire).png|thumb|right|200px|[[თბილისის გუბერნია|თბილისის გუბერნიის]] [[გერბი]]]]
[[Imageსურათი:Kutaisi Ggubernia Logo.jpg|thumb|right|200px|[[ქუთაისის გუბერნია|ქუთაისის გუბერნიის]] [[გერბი]]]]
{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
! colspan="10" bgcolor="silver" | [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] მთავარსარდლები [[კავკასია|კავკასიაში]] ]]ში
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| თანამდებობა
|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[12 სექტემბერი]], [[1801]] – [[27 დეკემბერი]], [[1844]]'''</center>
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Karl von Knorring 1865.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[კარლ კნორინგი|'''კარლ ფიოდორის ძე კნორინგი''']] 
| align="center"| [[12 სექტემბერი]], [[1801]] 
| align="center"| [[8 აპრილი]], [[1802]]
| align="center"| [[საქართველო|საქართველოს]]ს მთავარსარდალი სამოქალაქო საქმეთა მთავარმართებელი
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Karl von Knorring 1865.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[კარლ კნორინგი|'''კარლ ფიოდორის ძე კნორინგი''']] 
| align="center"| [[8 აპრილი]], [[1802]] 
| align="center"| [[11 სექტემბერი]], [[1802]]
| align="center"| [[საქართველოს გუბერნია|საქართველოს გუბერნიის]] მთავარსარდალი
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Tsitsianov new.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[პავლე ციციანოვი|'''პავლე დიმიტრის ძე ციციანოვი''']] 
| align="center"| [[11 სექტემბერი]], [[1802]]
| align="center"| [[8 თებერვალი]], [[1806]]
| align="center"| [[საქართველო|საქართველოს]]ს მთავარსარდალი და [[ასტრახანი|ასტრახანის]]ს გენერალ-გუბერნატორი
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Гудович.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[ივან გუდოვიჩი|'''ივან ვასილის ძე გუდოვიჩი''']]  
| align="center"| [[8 თებერვალი]], [[1806]] 
| align="center"| [[5 მარტი]], [[1809]]
| align="center"| [[საქართველო|საქართველოს]]ს მთავარსარდალი
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Tormasov.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[ალექსანდრ ტორმასოვი|'''ალექსანდრ პეტრეს ძე ტორმასოვი''']] 
| align="center"| [[5 მარტი]], [[1809]] 
| align="center"| [[6 ივლისი]], [[1811]]
| align="center"| [[საქართველო|საქართველოს]]ს და სრულიად [[კავკასია|კავკასიის]] მთავარსარდალი
|-----
| align="center"| [[ფაილი:PhilippoPaulucci.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[ფილიპ პაულუჩი|'''ფილიპ ოსიპეს ძე პაულიჩი''']] 
| align="center"| [[6 ივლისი]], [[1811]]
| align="center"| [[16 თებერვალი]], [[1812]]
| align="center"| [[საქართველო|საქართველოს]]ს მთავარსარდალი და [[ასტრახანი]]ს გენერალ–გუბერნატორი 
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Nikolay Fedorovich Rtishev.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[ნიკოლაი რტიშჩევი|'''ნიკოლაი ფიოდორის ძე რტიშჩევი''']]
| align="center"| [[16 თებერვალი]], [[1812]] 
| align="center"| [[9 აპრილი]], [[1816]]
| align="center"| [[საქართველო|საქართველოს]]ს მთავარსარდალი და სამოქალაქო საქმეთა [[მთავარმმართველი]]  
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Alexei-jermolov.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[ალექსი ერმოლოვი|'''ალექსი პეტრეს ძე ერმოლოვი''']] 
| align="center"| [[9 აპრილი]], [[1816]]
| align="center"| [[27 მარტი]], [[1827]]
| align="center"| [[ცალკეული]] ქართული კორპუსის მეთაური და სამოქალაქო საქმეთა მმართველი [[კავკასია]]სა და [[ასტრახანი]]ს გუბერნიაში
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Иван Федорович Паскевич.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[ივანე პასკევიჩი|'''ივანე ფიოდორის ძე პასკევიჩი''']] 
| align="center"| [[28 მარტი]], [[1827]]
| align="center"| [[13 სექტემბერი]], [[1831]]
| align="center"| [[ცალკეული]] კავკასიური კორპუსის მეთაური და კავკასიის რეგიონის მმართველი
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Rozen 2 Grigory Vladimirovich.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[გრიგოლ როზენი|'''გრიგოლ ვლადიმერის ძე როზენი''']] 
| align="center"| [[13 სექტემბერი]], [[1831]]
| align="center"| [[30 ნოემბერი]], [[1837]]
| align="center"| [[ცალკეული]] კავკასიური კორპუსის მეთაური, [[საქართველო|საქართველოს]]ს სამოქალაქო და საზღვრის საქმეთა [[მთავარმმართველი]]  
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Golovin Yevgeny Alexandrovich.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[ევგენი გოლოვინი|'''ევგენი ალექსანდრეს ძე გოლოვინი''']] 
| align="center"| [[30 ნოემბერი]], [[1837]]
| align="center"| [[25 ოქტომბერი]], [[1842]]
| align="center"| [[ცალკეული]] კავკასიური კორპუსის მეთაური, [[საქართველო|საქართველოს]]ს სამოქალაქო და საზღვრის საქმეთა [[მთავარმმართველი]]
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Aleksander Neidgardt 1.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[ალექსანდრ ნეიდგარდტი|'''ალექსანდრ ივანეს ძე ნეიდგარდტი''']] 
| align="center"| [[25 ოქტომბერი]], [[1842]] 
| align="center"| [[27 დეკემბერი]], [[1844]]
| align="center"| [[ამიერკავკასია|ამიერკავკასიის]] მხარის მთავარსარდალი და [[ცალკეული]] კავკასიური კორპუსის მეთაური
|-----
! colspan="10" bgcolor="silver" | [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] მეორე სამეფისნაცვლო [[კავკასია|კავკასიაში]] ]]ში
|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კავკასია|კავკასიის]] [[მეფისნაცვალი|მეფისნაცვლები]]'''</center>
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Dawe, Mikhail Vorontsov.jpg|100px|center|]]
| align="center"| [[მიხეილ ვორონცოვი|'''მიხეილ სიმონის ძე ვორონცოვი''']] 
| align="center"| [[27 დეკემბერი]], [[1844]] 
| align="center"| [[1 მარტი]], [[1854]]
(contracted; show full)
| align="center"| [[12 დეკემბერი]], [[1896]] 
| align="center"| [[1 იანვარი]], [[1905]]
| align="center"| მთავარმართებელი
|-----
| colspan="5" |<small> [[1905]] [[წელი|წლის]] [[26 თებერვალი|26 თებერვალს]] [[კავკასია|კავკასიის]] ადმინისტრაცია შეიცვალა სამეფისნაცვლოთი.
|-----
! colspan="10" bgcolor="silver" | [[რუსეთის იმპერია|რუსეთის იმპერიის]] მესამე სამეფისნაცვლო [[კავკასია
|კავკასიაში]] ]]ში
|-----
| colspan="5" align="center" bgcolor=#C0C0C0 | <center>'''[[კავკასია|კავკასიის]] [[მეფისნაცვალი|მეფისნაცვლები]] ([[26 თებერვალი]], [[1905]] – [[9 მარტი]], [[1917]])'''</center>
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Illarion I. Vorontsov-Dashkov.jpeg|100px|center|]]
| align="center"| '''[[გრაფი]]''' '''ილარიონ ივანეს ძე ვორონცოვ-დაშკოვი'''
| align="center"| [[26 თებერვალი]], [[1905]] 
| align="center"| [[23 აგვისტო]], [[1915]]
| align="center"| [[მეფისნაცვალი]]
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Николай Николаевич Младший, до 1914.jpg|100px|center|]]
| align="center"| '''[[დიდი მთავარი]]''' '''ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე რომანოვ უმცროსი''' 
| align="center"| [[23 აგვისტო]], [[1915]] 
| align="center"| [[9 მარტი]], [[1917]]
| align="center"| [[მეფისნაცვალი]]
|-----
|colspan="5" |<small> [[1917]] [[წელი|წლის]] [[9 მარტი|9 მარტს]], [[კავკასია|კავკასიაში]]ში ჩამოყალიბდა [[ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტი]].
|}

===[[ამიერკავკასია|ამიერკავკასიის]] ლიდერები===
[[ფაილი:Flag of the Transcaucasian Federation.svg|thumb|right|200px|[[ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა|ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის]] [[დროშა]]]]
{| class="wikitable" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
{| class="wikitable plainrowheaders" border="10" cellpadding="10" cellspacing="10"
|-----
!width = "8%" style=background:#aadead;| [[პორტრეტი]]
!width = "12%" style=background:#ababab;| სახელი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასაწყისი
!width = "12%" style=background:#efdead;| მმართველობის დასასრული
!width = "42%" style=background:#dfdead;| თანამდებობა
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Evgeni Gegechkori.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''[[ევგენი გეგეჭკორი]]''' 
| align="center"| [[28 ნოემბერი]], [[1917]] 
| align="center"| [[9 აპრილი]], [[1918]]
| align="center"| [[ამიერკავკასიის კომისარიატი|ამიერკავკასიის კომისარიატის]]ს პირველი თავმჯდომარე
|-----
| colspan="5" |<small> თანამდებობა გაუქმდა.
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Nikolay Chkheidze.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''[[ნიკოლოზ ჩხეიძე]]''' 
| align="center"| [[23 თებერვალი]], [[1918]] 
| align="center"| [[26 მაისი]], [[1918]]
| align="center"| [[ამიერკავკასიის სეიმი|ამიერკავკასიის სეიმის]]ს პირველი თავმჯდომარე
|-----
| colspan="5" |<small> თანამდებობა გაუქმდა.
|-----
| align="center"| [[ფაილი:AkakiChkhenkeli.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''[[აკაკი ჩხენკელი]]'''
| align="center"| [[26 აპრილი]], [[1918]] 
| align="center"| [[26 მაისი]], [[1918]]
(contracted; show full)
| align="center"| [[24 ივნისი]], [[1918]] 
| align="center"| [[11 იანვარი]], [[1953]]
| align="center"| [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] [[მთავრობა|მთავრობის]] მე-2 თავმჯდომარე.<br /><small>[[1921|1921 წლის]] [[25 თებერვალი|25 თებერვალს]] [[თბილისი|თბილისში]] შემოიჭრა მე-11 [[წითელი არმია|წითელი არმიის]] ნაწილები. ერთი დღით ადრე [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] [[მთავრობა
|მთავრობამ]]მ ქართული არმიის ერთეულებთან ერთად დატოვა [[თბილისი]]. მე-11 [[წითელი არმია|წითელი არმიის]] ნაწილებმა გასაბჭოებულ ქართულ არმიასთან ერთად გაათავისუფლა თურქეთის არმიის მიერ დაპყრობილი [[ბათუმი]]. [[1921|1921 წლის]] [[25 თებერვალი|25 თებერვლიდან]] [[მთავრობა]] [[ემიგრაცია|ემიგრირებულია]] [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]].<small>  
|-----
| align="center"| [[ფაილი:Evgeni Gegechkori.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''[[ევგენი გეგეჭკორი]]'''
| align="center"| [[11 იანვარი]], [[1953]] 
| align="center"| [[5 ივნისი]], [[1954]]
| align="center"| [[საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის]] მთავრობის მე-3 თავმჯდომარე [[ემიგრაცია|ემიგრაციაში]]
|-----
(contracted; show full)|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
| align="center"|
| align="center"| [[ფაილი:James Baker in Tbilisi, 1992..jpg|100 px|center|]]
| align="center"| [[ედუარდ შევარდნაძე]]
| align="center"| [[10 მარტი]], [[1992]]
| align="center"| [[6 ნოემბერი]], [[1992]]
| align="center"| [[საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭო
|საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საბჭოს]]ს თავმჯდომარე
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
| align="center"|
| align="center"| [[ფაილი:Terry Everett and Eduard Shevardnadze.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| [[ედუარდ შევარდნაძე]]
| align="center"| [[6 ნოემბერი]], [[1992]]
| align="center"| [[25 ნოემბერი]], [[1995]]
(contracted; show full)
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
| align="center"|
| align="center"| [[ფაილი:Nino Burjanadze (Tbilisi, December 5, 2003).jpg|100 px|center|]]
| align="center"| [[ნინო ბურჯანაძე]]
| align="center"| [[23 ნოემბერი]], [[2003]] 
| align="center"| [[25 იანვარი]], [[2004]]
| align="center"| [[საქართველოს პრეზიდენტი
|საქართველოს პრეზიდენტის]]ს მოვალეობის შემსრულებელი
|-----
| align="center"|'''3'''
| align="center"| [[ფაილი:Saakaschwili.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''[[მიხეილ სააკაშვილი]]'''
| align="center"| [[25 იანვარი]], [[2004]] 
| align="center"| [[25 ნოემბერი]], [[2007]]
| align="center"| [[საქართველოს პრეზიდენტი]]
|-----
|-style="background:#FFEEDD;"
| align="center"|
| align="center"| [[ფაილი:April 11, 2009. Nino Burjanadze in front of the parliament building (cropped).jpg|100 px|center|]]
| align="center"| [[ნინო ბურჯანაძე]]
| align="center"| [[25 ნოემბერი]], [[2007]] 
| align="center"| [[20 იანვარი]], [[2008]]
| align="center"| [[საქართველოს პრეზიდენტი|საქართველოს პრეზიდენტის]]ს მოვალეობის შემსრულებელი
|-----
| align="center"|'''—'''
| align="center"| [[ფაილი:President of Georgia Mikheil Saakashvili in Tbilisi, March 22, 2008.jpg|100 px|center|]]
| align="center"| '''[[მიხეილ სააკაშვილი]]'''
| align="center"| [[20 იანვარი]], [[2008]] 
| align="center"| [[17 ნოემბერი]], [[2013]]
| align="center"| [[საქართველოს პრეზიდენტი]] მეორე ვადით
(contracted; show full){{ერთიანი საქართველოს მეფეები}}
{{კახეთის ქორეპისკოპოსები}}
{{სამცხის ათაბაგები}}
{{საქართველოს მთავარმართებლები}}
{{საბჭოთა საქართველოს მმართველები}}

[[კატეგორია:საქართველოს ისტორია]]
[[კატეგორია:მმართველთა სიები]]